کانال سوئز

 

کلیات


کانال سوئز آب‌راهی است در مصر به طول ۱۹۲ کیلومتر است که دریای مدیترانه را به دریای سرخ وصل می‌کند. احداث کانال سوئز پس از یک‌دهه و در سال ۱۸۶۹ خاتمه یافت. این کانال در غرب صحرای سینا و شمال شرق کشور مصر واقع شده‌است. آبراه سوئز به عنوان میان‌بُری برای کشتی‌ها و قایق‌هایی که از بندر‌های قاره اروپا و آمریکا به سمت بندر‌های جنوب شرق آسیا، شرق آفریقا و قاره اقیانوسیه دررفت‌وآمد هستند، ساخته شده‌است تا ناچار به دور زدن قاره آفریقا یا انتقال زمینی بار‌ها نباشند.

 

ویژگی های منحصربفرد


 کانال سوئز سریع‌ترین مسیر کشتی‌رانی بین اروپا و آسیا‌ست. چیزی حدود ۷ درصد کل تجارت دریایی دنیا از این کانال انجام می‌شود. این کانال یکی از منابع اصلی درآمد ارزی کشور مصر است.

 

طول کانال


درازای کانال سوئز از پورت سعید در ساحل دریای مدیترانه، تا شهر سوئز در کرانه دریای سرخ ۱۶۳ کیلومتر می‌باشد. در نیمه راه دریاچه المرةکانال را به دو شاخه تقسیم می‌کند. قسمتی از کانال در شمال دریاچه «اَلمُرةَ» واقع می‌باشد و قسمتی در جنوب این دریاچه قرار دارد. «کانال سوئز» میانبری است برای کشتی‌هایی که از اروپا به سوی آسیا روانه می‌شوند. پیش از احداث «کانال سوئز»، کشتی‌ها برای رفتن از اروپا به آسیا، ناچار بودند تا دماغه امید نیک در جنوبی‌ترین بخش قاره آفریقا پیش روند یا اینکه بار‌های کشتی‌ها را پس از تخلیه در ساحلدریای مدیترانه، از راه زمینی به شهر سوئز در ساحل دریای سرخ رسانده، و با کشتی دیگری از دریای سرخ به کشور‌های آسیایی می‌فرستادند.

تاریخچه


«داریوش یکم،  پادشاه بزرگ هخامنشی هنگامی که می‌خواست بخش‌های باختری و خاوری شاهنشاهی خود را با یک راه آبی به هم بپیوندد، باید به آشکار کردن (کشف) راه‌های آبی ناشناخته دست می‌زد. از این روی به «اسکولاکس کاریایی» اهل کاریاندا، فرمان داد با چند کشتی جنگی پارسی سراسر کرانه‌های دریایی شاهنشاهی را شناسایی کند و در این‌باره گزارش دهد. اسکولاکس از شهر گنداره –در خاور افغانستان امروزی- سفر خود را آغاز کرد. او رود کابل را در مسیرش به سوی خاور تا پیوستن به سند راند و از آن پس بر روی سند، رو به جنوب، خود را به اقیانوس هندرساند. وی با رسیدن به اقیانوس هند، در حالی که به سوی باختر می‌راند، کرانه‌های خلیج فارس تا «بندر کاریایی» در بنیشو (در نزدیکی خرمشهرکنونی) را بررسی کرد. او پس از این، دلیرانه آغاز به دور زدن دریاییِ شبه جزیره عربستان کرد، تا پس از سی ماه به «سوئز» کنونی رسید. اسکولاکس گزارش‌های کار خود را پس از بازگشت از مصر به داریوش بزرگ داد.»

آغاز ساخت کانال پس از انقلاب صنعتی


فکر متصل کردن دریای سرخ به دریای مدیترانه از دوران مصر باستان وجود داشت. کانال فعلی سوئز که دو دریای، مدیترانه و «سرخ» را مستقیماً و نه از طریق نیل به یکدیگر مربوط می‌کند، زاییده فکر مهندس فرانسوی فردینان دولسپس است که مذاکراتی را با «سعید پاشا» سومین والی مصر و نواده محمد علی پاشا بنیان‌گذار سلسله محمدعلی در مصر آغاز کرد. برای ساخت این کانال شرکت کانال سوئز تأسیس شد که بیشتر سهام آن متعلق به فرانسویان و بخشی دولت مصر بود.

این پروژه عظیم که با هزینه دولت مصر (و حداقل در دوره‌ای) با کار اجباری کشاورزان مصری در سال ۱۸۶۹ به پایان رسید برای ۹۹ سال در اختیار شرکت فرانسوی قرار گرفته و قرار شد دولت مصر کنترلی بر حمل ونقل از آن آبراه نداشته باشد. مراسم افتتاح کانال سوئز به پول آن روز (۱۳۶ سال پیش) نزدیک به یک میلیون جنیه (پوند) انگلیسی خرج برداشت و فرمانروایان بزرگ اروپا مانند «فرانسوا ژوزف» امپراتور اتریش و ولیعهد «پروس» در این مراسم حضور یافتند.

 هزینه این مراسم کلاً به حساب دولت مصر گذاشته شد. اندکی پس از افتتاح کانال سوئز، در زمان نخست‌وزیری دیزرائیلی، دولت بریتانیا ۴۴ درصد سهام شرکت کانال سوئز را از خدیوی مصر خریداری نمود و بقیه سهام در دست سرمایه‌داران فرانسوی بود؛ لذا خود مصر عملاً هیچگونه بهره مالی از کانال سوئز نداشت. «دیزرائیلی» حاصل تلاش درخشان خود را در گزارش کوتاه و جاودانه به ملکه ویکتوریا تقدیم کرد و در پایان آن چنین نوشت: «و حالا کانال سوئز مال شماست سرور من» به مرور ایام قروض پر بهره ناشی از ساخت کانال سوئز موجب آن شد که مستشاران مالی انگلستان در تمامی شؤون اداری مصر دخالت کنند و این زمینه‌ساز تبدیل مصر به مستعمره بریتانیا تا زمان استقلال شد. در سال ۱۸۸۲ یک مصری وطن‌پرست به نام احمد عرابی پاشا که وزیر جنگ بود، زیر بار دخالت حاکم انگلیسی مصر نرفت و یک شورش مسلحانه تمام عیار سراسر مصر را فرا گرفت. این قیام بعد‌ها سرکوب شد و بعد از دستگیری «عرابی پاشا» انگلستان به اشغال نظامی مصر و سودان پرداخت و این اشغال استعماری ۷۰ سال به طول انجامید و سرانجام با کودتای مصر و عقد قرارداد جدیدی میان مصر و انگلستان به پایان رسید. با آن که در سال ۱۹۵۶ در ماجرای ملی شدن کانال سوئز، می‌رفت که مصر دوباره به اشغال انگلستان و فرانسه درآید، اما مقتضیات زمان نقشه انگلستان و فرانسه را نقش برآب کرد و نیرو‌های سه‌گانه خاک مصر را ترک نمودند.

 

جایگاه سوئز در میان مردم مصر


برای مصری‌ها نام سوئز از سال ۱۹۵۶ مترادف غرور ملی است. در آن سال جمال عبدالناصر کانال را از بریتانیایی‌ها و فرانسوی‌ها گرفت. اقدامی که حمله این دو کشور و پس از آن‌ها اسرائیل را در پی داشت. در جنگ‌های اعراب و اسرائیل در ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ هم این آب‌راه نقشی اساسی داشت.


لشکرکشی برای سوئز


پس از ملی شدن کانال سوئز دولت‌های فرانسه و انگلستان موجودی مصر را در کشورهایشان مسدود کردند. نخست‌وزیر انگلیس و نخست‌وزیر فرانسه درصدد دخالت نظامی در مصر و منطقه کانال شدند. کوشش‌های سیاسی برای قانع کردن دولت مصر به جایی نرسید. دولت‌های فرانسه و انگلستان در ۳۱ ژوئیه ۱۹۵۶ اتباع خود را از مصر خارج کردند. نشست‌های شورای امنیت نیز برای حل قضیه کانال سوئز به جایی نرسید و در این مدت شوروی به رهبری خروشچف در همه نشست‌های شورای امنیت قطعنامه‌های ضد مصر را وتو کرد.

در ۲۹ اکتبر ۱۹۵۶، اسرائیل با اشاره دولت‌های غربی به صحرای سینا یورش آورد و تا ساحل شرقی کانال پیش رفت. در ۳۰ اکتبر دولت‌های فرانسه و انگلستان به بهانه حفظ امنیت در منطقه کانال اعلام کردند که به مصر حمله نظامی می‌کنند. در اول نوامبر ۱۹۵۶ حمله هوایی فرانسه و انگلستان به مصر انجام شد و نیروی دریایی انگلستان و فرانسه در ساحل مصر نیرو پیاده کرد. این رویداد را در تاریخ معاصر مصر به عدوان الثلاثی (یورش سه گانه اسرائیل، انگلستان و فرانسه) می‌شناسند.

 در ۴ نوامبر ۱۹۵۶ نیرو‌های انگلیس دچار تلفات زیادی شدند. در این ماه چرخش سیاسی آمریکا و اولتیماتوم خروشچف به فرانسه و انگلستان مسیر جنگ را دگرگون کرد. آمریکا اعلام کرد که اگر فرانسه و انگلیس عملیات جنگی را متوقف نکنند، دولت ایالات متحده در رابطه خود با آن دولت‌ها تجدیدنظر خواهد کرد. خروشچف رهبر شوروی نیز دولت‌های فرانسه و انگلیس را تهدید به حمله اتمی کرد؛ بنابراین، قطعنامه آتش‌بس و خروج نیرو‌های اسرائیلی، فرانسوی و انگلیسی با پشتیبانی دولت شوروی در ششم نوامبر در شورای امنیت صادر شد و دولت‌های سه‌گانه (انگلیس، فرانسه و اسرائیل) را وادار کرد که خاک مصر را تخلیه کنند.


باز و بسته شدن کانال


بعد از بحران ۱۹۵۶ که مدتی کانال به خاطر عملیات جنگی بسته شد، کانال سوئز بار دیگر در جریان جنگ شش‌روزه عرب‌ها با اسرائیل در سال ۱۹۶۷ بر اثر غرق شدن ماشین‌های جنگی در آب‌های کانال برای زمانی دراز بسته شد. تا آن که در زمان ریاست جمهوری سادات، در جریان جنگ رمضان و ساختن پل روی کانال سوئز و گذر کردن نیرو‌های مصری از آن و نفوذ در صحرای سینا، چون مرکز ثقل عملیات جنگی روی آب‌های کانال سوئز بود، کانال به مدت زیادی بسته شد تا آن که با کمک کشور‌های بزرگ و اقدام دولت سادات برای رفت‌وآمد کشتی‌ها، پس از لایروبی و کوشش بسیار برای بیرون کشیدن کشتی‌های غرق شده، این کانال باز شد و تاکنون باز است است و کشتی‌های تا ۱۵۰ هزار تن می‌توانند با دادن حق عبور به دولت مصر از این آبراهه مهم جهانی، می‌گذرند. وزارت انرژی ایالات متحده آمریکا این آبراه را یکی از چند گلوگاه (چک‌پوینت) جغرافیایی جهان دانسته که بر جریان نفت در جهان بسیار اثرگذار است.


درآمدزایی مصر از طریق کانال


کانال سوئز پس از توریسم، دومین منبع درآمد دولت مصر است. دولت مصر بابت عوارضی که از کشتی‌های عبوری از کانال دریافت می‌کند تاکنون میلیارد‌ها دلار عایدی داشته‌است. برای مثال در سال ۲۰۱۲ دولت مصر با عبور ۱۷۲۵۵ کشتی، ۵ میلیارد و ۱۲۹ میلیون دلار (از قرار هر کشتی ۲۹۸۰۰۰ دلار) از این کانال درآمد داشته‌است. به خاطر این بهای کلان بسیاری از کشتی داران گذر از دماغه امید نیک را ترجیح می‌دهند.


ساخت دومین کانال


عبدالفتاح سیسی، رئیس‌جمهوری مصر،  کلنگ ساخت دومین کانال سوئز را ماه اوت سال ۲۰۱۴ بر زمین زد. وی وعده داد کانال دوم را یک ساله خواهد ساخت. برنامه این است که علاوه بر ساخت کانال دوم، کرانه‌های این آبراه هم به یک مرکز مهم لجستیک کشتی‌رانی بدل شود. زمانی که کانال دوم راه بیفتد در حقیقت بخش‌هایی از مسیر دو طرفه می‌شود. در نتیجه زمان انتظار و عبور هم کمتر خواهد شد. مقام‌های مصری گفتند کانال دوم ظرفیت آب‌راه موجود را دو برابر می‌کند، و در کمتر از ده سال درآمد کشور را تقریباً سه برابر می‌کند یعنی از ۳٫۵ میلیارد پوند در سال ۲۰۱۴ به ۱۳٫۲ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۳. دولت مصر نام این پروژه را «رؤیای بزرگ مصر» گذاشته، چون ظرف هشت روز هزینه ۸٫۵ میلیارد دلاری ساخت آن را تأمین کردند. در زمان ساخت، این کانال تحت نظارت شدید نظامی بوده و عملیات حفاری را واحد‌های مهندسی ارتش هدایت می‌کردند.

کانال سوئز

برچسب: کانال سوئز
العربی الحدید در حالی از توقیف نفتکش ایران در کانال... سوئز خبر داده است که این موضوع مربوط به ۹... خام آبهای ایران را به سوی کانال سوئز ترک کرده...
کد خبر: ۹۱۰۷۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۹


رئیس اداره کانال سوئز اخبار منتشر شده درباره جلوگیری از... کانال را تکذیب کرد به گزارش فارس « مهاب ممیش»... رئیس اداره کانال سوئز ضمن تکذیب اخبار مربوط به توقیف... کشتی ایرانی حامل نفت به سوریه گفت « اداره کانال...
کد خبر: ۹۱۰۷۰۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۹


العربی الحدید در حالی از توقیف نفتکش ایران در کانال... سوئز خبر داده است که این موضوع مربوط به ۹... سوی کانال سوئز ترک کرده بود بر اساس این گزارش... که از سری نفتکش های سوئزمکس است و برای عبور...
کد خبر: ۹۱۰۵۱۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۸


اقدامی ناگهانی از عبور محموله های نفتی ایران از کانال... سوئز به سمت سوریه جلوگیری کرده است امری که باعث...
عبور محموله های نفتی ایران از کانال سوئز به سمت... گرفته است از صادرات نفت ایران از کانال سوئز به... در مورد مصر چه می دانید در مورد کانال سوئز... کانال سوئز به جایی نرسیده است در ماه های اخیر...
کد خبر: ۸۹۲۱۳۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۱/۲۷


وقایع اتفاقیه؛
کانال سوئز را حفظ کند پیمانی با مصر امضا کرد... که اجازه می داد نیروهای نظامی بریتانیا در محدوده کانال... سوئز باقی بمانند اما پس از رسیدن عبدالناصر به قدرت... او به نیروهای نظامی دستور داد تا کنترل کانال را...
کد خبر: ۸۳۶۹۷۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۷/۰۴


کانال سوئز خشم دولت آمریکا از کشور سفارش دهنده این... کشتی مشکوک از کانال سوئز هشدار داده شد کشتی جی... شون که با پرچم کامبوج درحال عبور از کانال سوئز...
کد خبر: ۷۳۵۲۸۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۷/۱۱


رییس اداره کانال سوئز اعلام کرد که ۶۵ کشتی از... رییس اداره کانال سوئز مهاب ممیش اعلام کرد که ۶۵... حمل می کردند روز یکشنبه از کانال سوئز عبور کردند... که این تا قبل از افتتاح انشعاب جدید کانال غیرممکن...
کد خبر: ۷۲۹۰۸۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۶/۲۰


وقایع اتفاقیه؛
کد خبر: ۶۶۳۷۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۱/۱۶


القدس العربی با اشاره به نقش ایران در تحولات منطقه:
ناوهای ایرانی در وضعیت کنونی از کانال سوئز گذر نمی...
نبود ناوهای ایرانی در وضعیت کنونی از کانال سوئز عبور...
کد خبر: ۱۵۲۸۵۶    تاریخ انتشار : ۱۳۸۹/۱۲/۱۸


این دو ناو ایرانی که امروز وارد کانال سوئز شدند...
از کانال سوئز به شهدای انقلاب مصر ادای احترام نظامی... ناو ایرانی که امروز وارد کانال سوئز شدند همچنین از... اسفندماه با عبور از کانال سوئز وارد آب های بین... نخستین عبور ناوگان دریایی ایران از کانال سوئز پس از...
کد خبر: ۱۵۱۶۲۳    تاریخ انتشار : ۱۳۸۹/۱۲/۱۲


پس از عبور از کانال سوئز وارد آبهای دریای مدیترانه... پس از عبور از کانال سوئز وارد دریای مدیترانه شد‎... کانال سوئز نخستین حضور خود را در آب های دریایی... تاکنون ‏هیچ کشتی جنگی ایرانی از کانال سوئز عبور نکرده...
کد خبر: ۱۵۰۰۳۷    تاریخ انتشار : ۱۳۸۹/۱۲/۰۴


ایران از کانال سوئز و حضور در آبهای مدیترانه اعلام... ایران دیروز از با عبور از کانال سوئز وارد دریای... صهیونیستی که عبور ناوهای ایران از کانال سوئز را اقدامی...
کد خبر: ۱۴۹۹۱۷    تاریخ انتشار : ۱۳۸۹/۱۲/۰۴


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv