انرژی

تحول بزرگ انرژی در جهان در سکوت اتفاق افتاد. این تحول زمانی آغاز شد که دولت‌ها پذیرفتند تقاضای بازارهای جهانی می‌تواند مهندسی شود. شاید مهم‌ترین تفاوت سیاست انرژی در قرن بیستم و بیست‌ویکم همین موضوع باشد.

ایران با کمبود نفت و گاز روبه‌رو نیست؛ نیاز به یک معماری جدید برای حکمرانی انرژی دارد؛ معماری‌ای که در آن قفل اتاق‌های سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری با کلید‌های جدید باز شود تا با دور ریختن نقشه‌های قدیمی، طرح‌هایی نو طراحی و اجرا شود.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی معتقد است هزینه‌های ناترازی در حوزه انرژی را صنایع پرداخت می‌کنند و دولت برای رفع این ناترازی‌ها و تامین برق مورد نیاز کشور همچنان کار دشواری در پیش دارد.

برای نخستین بار در یک قرن گذشته سرمایه‌گذاری روی برق و تراشه با سرعتی بیشتر از سرمایه‌گذاری روی نفت در حال رشد است؛ تغییری که می‌تواند تعریف قدرت در بازار جهانی انرژی را دگرگون کند.

سرمایه‌گذاری در شبکه‌های انتقال از سرمایه‌گذاری در تولید برق عقب مانده و همین موضوع، شبکه برق را به یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های امنیت انرژی تبدیل کرده است.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: رهبر شهید انقلاب در ۱۰ سال گذشته همواره بر اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی تأکید داشتند، اما متأسفانه این سیاست‌ها در هیچ‌یک از دولت‌ها به‌طور جدی محقق نشد.

جهان بی‌سروصدا در حال بازنویسی نقشه انرژی است و شاید بزرگ‌ترین تهدید صنعت گاز ایران زیر زمین نباشد بلکه روزی باشد که خطوط لوله‌ها مملو از گاز باشند، اما مشتری نباشد. این بحران آرام آینده صنعت گاز ایران را به چالش می‌کشد و اگر امروز دیده نشود، فردا شاید دیر باشد.

سال‌ها ماینر‌های رمزارز به‌عنوان متهم اصلی بحران برق معرفی می‌شدند، اما گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد بازیگر دیگری بی‌سروصدا با سرعتی به‌مراتب بیشتر برق جهان را می‌بلعد!

بازار جهانی نفت با بالا گرفتن تنش‌ها بین ایران و آمریکا و درگیری‌های شب گذشته و امروز شاهد جهش قیمتی بود تا بازار‌های جهانی بار دیگر از تغییرات لحظه‌ای قیمت‌ها دچار شوک شوند.

سال‌ها جهان با نفت نفس کشید و معادلات سیاسی و اقتصادی بر مدار طلای سیاه چرخید؛ اما اکنون رقابتی تازه میان قدرت‌های انرژی آغاز شده؛ نبردی که این‌بار نه بر سر چاه‌های نفت بلکه برای تصاحب بازار LNG جریان دارد و می‌تواند برندگان و بازندگان جدیدی را در ژئوپلیتیک انرژی جهان رقم بزند.

شرکت‌های بزرگ نفتی دیگر به یک گزارش یا یک پیش‌بینی تکیه نمی‌کنند بلکه مدیران اکسون، شل، بی‌پی و شورون معمولاً سناریو‌های مختلف مؤسسات بین‌المللی را کنار هم قرار می‌دهند و بر اساس «دامنه احتمالات» تصمیم می‌گیرند.

بازار نفت بیش از آن‌که اسیر چاه‌های نفت باشد، اسیر انتظارات است. گاهی یک موشک می‌تواند قیمت هر بشکه نفت را ۱۰ دلار بالا ببرد و گاهی یک توافق سیاسی، میلیاردها دلار از ارزش بازار انرژی را ظرف چند ساعت تبخیر کند.

در شرایطی که عربستان، عراق، امارات و ایران هر کدام به دنبال افزایش درآمد‌های نفتی و حفظ یا توسعه بازار‌های صادراتی خود هستند، آسیا بار دیگر به میدان اصلی رقابت بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان تبدیل شده است.

ایران به عنوان یکی از دارندگان بزرگ‌ ذخایر نفت و گاز جهان، سال‌هاست در فهرست جذاب‌ترین بازارهای بالقوه انرژی قرار دارد، اما تحریم‌ها، تنش‌های ژئوپلیتیک و نااطمینانی‌های حقوقی این ظرفیت عظیم را از دسترس سرمایه‌گذاران خارجی دور نگه داشته است.

اجرای قوانین اصلاحی در ساختار‌های مدیریتی دولت، همواره یکی از دشوارترین آزمون‌هاست. تحولات اخیر در صندوق بازنشستگی کشوری و هلدینگ صبا انرژی نیز نشان می‌دهد که قانون منع به‌کارگیری برخی مدیران، هنوز در مرحله عبور از مقاومت‌های درونی قرار دارد!

در بازار نفت، همیشه همه چیز از بشکه‌ها و خطوط لوله شروع نمی‌شود؛ گاهی قیمت‌ها پیش از آن‌که نفتی تولید یا متوقف شود، به اخبار، تهدید‌ها و تصور معامله‌گران واکنش نشان می‌دهند.