فرهنگی

گیشه سینمای ایران در روزهای پایانی مرداد با رشد ۳۰ درصدی مخاطب، نشانه‌هایی از بازگشت تماشاگران به سالن‌ها را نشان داده است؛ اما تمرکز بخش بزرگی از این استقبال روی چند فیلم خاص، تصویری متفاوت از وضعیت سینما ارائه می‌دهد؛ مخاطبی که هنوز سینما را دوست دارد، اما دیگر برای هر فیلمی حاضر نیست بلیت بخرد.

محسن نامجو، خواننده و آهنگساز، با انتشار ویدیویی از بازگشت خود به ایران پس از حدود ۲۰ سال خبر داد و گفت در این مقطع از زندگی، بودن در وطن، در کنار خانواده و دوستانش، برای او از فعالیت موسیقی و فرهنگی مهم‌تر است.

روزگاری موسیقی نواحی با زندگی مردم عجین بود؛ در عروسی و سوگ، کار و استراحت جاری بود و بخشی‌ها، قصه‌های حماسی و عاشقانه را سینه‌به‌سینه به نسل بعد می‌رساندند. اما امروز، در عصر پرشتاب شبکه‌های اجتماعی، این میراث ارزشمند با تهدید فراموشی روبه‌روست. آیا موسیقی نواحی ایران هنوز فرصت شنیده شدن دارد یا به آرشیوهای فراموش‌شده می‌پیوندد.

مسعود پزشکیان در یکی از تازه‌ترین گفت‌و‌گو‌های خود، وقتی از او پرسیدند آخرین کتابی که خوانده چه بوده، بی‌درنگ اسم «فراجامعه» را آورد و در توضیح انتخابش گفت مگر می‌شود اینها را نخواند؛ تجربه‌ها را، تاریخ‌ها را، فرهنگ‌ها و شیوه‌های مدیریت را. جمله‌ای کوتاه که کنجکاوی را برمی‌انگیزد؛ کتابی دانشگاهی دربارهٔ ده هزار سال جنگ، آن هم روی میز مطالعهٔ رئیس‌جمهور یک کشور. همین کافی است تا نگاهی دقیق‌تر به این اثر بیندازیم و ببینیم چه چیزی در آن نهفته که چنین توجهی برانگیخته است.

هفته وحدت، تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ یادآور قدرت همدلی و کنار هم ایستادن برای عبور از روزهای سخت است. امروز که ایران برای ساختن آینده‌ای قدرتمندتر و آبادتر به همه ظرفیت‌های خود نیاز دارد، وحدت می‌تواند نقطه اتصال تفاوت‌ها و زمینه‌ساز حرکت جمعی یک ملت به سوی پیشرفت و قله‌های بلند باشد.

جمعه‌بازار پروانه که روزگاری در قلب تپنده شهر به هنر و صنایع‌دستی پناه می‌داد، اکنون در اراضی عباس‌آباد در دام ترافیک و بی‌راهی اسیر شده است. این موضوع نه تنها شهروندان و غرفه‌داران را با چالش جدی مواجه کرده بلکه مراجعه کنندگان به باغ کتاب و هنر هم از آسیب‌های ناشی از این مساله در امان نمانده‌اند.

سال‌ها پیش از آنکه اسمش را روی نقشهٔ جنگ بشناسند، اسمش را روی سکوی مسابقه شنیده بودند. جوانی از دیالی که با نیزه از زمین کنده می‌شد و در آلمان رکورد می‌زد، تا شاه عراق شخصاً دستش را بفشارد. کسی وقت آن را نداشت حدس بزند که همین دست، سی سال بعد، فرمان یورش به یک شهر بندری در آن‌سوی مرز را امضا خواهد کرد. بغداد آن یورش را «فتح الفتوح» نامید، انگار فتحی برتر از همهٔ فتح‌ها. اما شهری که زیر آن حمله می‌سوخت، اسم دیگری برای خودش ساخت: خونین‌شهر. سی‌وچهار روز جنگ خیابانی، خانه به خانه، کوچه به کوچه، تا شهر سقوط کرد. نوزده ماه بعد، همان شهر با خون رزمندگانش دوباره ایرانی شد. این، روایت آن افسر عراقی و شهری است که نامش را بر تن خودش حک کرد.

موتورسیکلت برای بخشی از زنان از یک وسیله رفت‌وآمد به نمادی از استقلال و متفاوت‌بودن در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است؛ اما پشت قاب‌های جذاب اینستاگرامی، واقعیتی جدی‌تر وجود دارد: موتورسواری مهارت، آموزش و مسئولیت می‌خواهد. حالا که حضور زنان موتورسوار بیشتر شده و مسیر صدور گواهینامه آنها نیز پس از سال‌ها بلاتکلیفی به مرحله اجرا نزدیک شده، وقت آن است که فرهنگ استفاده ایمن، جلوتر از تب موتورسواری حرکت کند.

توقیف برنامه «درجام» را نمی‌توان صرفاً در حد توقف یک برنامه یا حذف قسمت پایانی یک محصول نمایش خانگی دید. فارغ از اینکه مبنای دقیق قضایی این تصمیم چه بوده و کدام بخش از برنامه در نهایت به صدور دستور توقیف منجر شده است، این اتفاق بار دیگر یک سؤال قدیمی اما جدی را درباره وضعیت محتوای تولیدشده در پلتفرم‌ها مطرح می‌کند؛ آزادی عمل در نمایش خانگی تا کجا ادامه دارد و مرز مسئولیت تولیدکننده از کجا آغاز می‌شود؟

بعد از مطرح شدن اسامی متعدد برای ریاست سازمان صداوسیما در دوره جدید، حالا اسامی به چهار نفر تقلیل یافته و احتمالاً گزینه نهایی از بین این چهار نفر خواهد بود.

۷۳ سال پس از کودتای ۲۸ مرداد، بازخوانی نقش آمریکا و انگلیس در سرنگونی دولت مصدق، در شرایط امروز ایران معنایی فراتر از مرور تاریخ دارد؛ تجربه‌ای که از یک‌سو پیامدهای مداخله خارجی و فشار بر ایران را نشان می‌دهد و از سوی دیگر، بر ضرورت اتحاد ملی، تقویت توان داخلی و هوشیاری در برابر تکرار سناریوهای بیگانه تأکید می‌کند.

فرانسه که در سال ۱۹۷۵ تنها حدود ۸ مسجد و محل عبادت مسلمانان داشت، امروز با حدود ۲۶۰۰ مسجد و محل عبادت اسلامی روبه‌روست. این عدد را در سال ۲۰۲۴ نیز وزیر کشور وقت فرانسه، ژرالد دارمانن، در اظهارات رسمی خود به‌عنوان تعداد تقریبی مساجد فرانسه مطرح کرده است.

۲۶ مرداد؛ روزی که ایران به استقبال مردانی رفت که سال‌ها پشت سیم‌های خاردار، چشم به آسمان وطن داشتند.

روز عکاس، روز همهٔ راویان تصویر است؛ از قابِ زندگی در خیابان‌ها تا خط‌مقدمِ جنگ. اما در میان آن‌ها، عکاسان خبری و به‌ویژه عکاسان جنگ، جایگاهی ویژه دارند؛ آنان در سخت‌ترین لحظات، میان خطر و تاریخ ایستاده‌اند تا لحظاتی را ثبت کنند که هیچ‌گاه نباید فراموش شوند. این گزارش، نگاهی است به نقش، سختی‌ها و رسالت این روایتگران خاموش.

محمدحسین اسماعیلی، مدیرکل دفتر توسعه آموزش‌های هنری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز سه‌شنبه ۲۷ مرداد در نشست خبری با اصحاب رسانه، از اجرای نظام جامع آموزشی بازطراحی‌شده در ۲۰ رشته هنری از مهر ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: در این نظام جدید، پروژه‌های پایانی و دوره‌های کارورزی (کارآموزی میدانی) به‌عنوان مؤلفه‌های اجباری برای تمام هنرجویان پیش‌بینی شده تا تجربهٔ صحنهٔ اجرا و فعالیت‌های کارگاهی را در محیط هنرستان کسب کنند. وی همچنین از تشکیل «مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفه‌ای فرهنگ و هنر»، افتتاح هنرستان هنرهای زیبا در شهرستان میناب، و جزییات کامل برنامه‌های «هفته آموزش هنر» (۳۱ مرداد تا ۶ شهریور) شامل المپیاد ملی هنر، پویش «هنر برای ایران»، نشست‌های تخصصی و تفاهم‌نامه‌های بین‌دستگاهی پرده برداشت.

فهرست پنج اثر پربیننده تلویزیون در تیرماه ۱۴۰۵، بیش از آنکه صرفاً جدول موفقیت چند سریال باشد، تصویری قابل تأمل از سلیقه امروز مخاطب ارائه می‌کند؛ جایی که «دلدادگان»، «گیل‌دخت»، «مختارنامه» و «زمانه» چهار رتبه نخست را در اختیار گرفته‌اند و تنها نماینده تولیدات دهه ۱۴۰۰، «تانک‌خورها»ست.