فرهنگی

«همه فرزندان امام حسن مجتبی (ع) در کربلا به شهادت رسیدند.» این جمله را بار‌ها در سخنرانی‌ها، کتاب‌ها و حتی فضای مجازی شنیده‌ایم؛ اما واقعیت تاریخی اندکی پیچیده‌تر از این تصور رایج است. در میان فرزندان امام حسن (ع)، جوانی حضور داشت که در روز عاشورا دوشادوش دیگر بنی‌هاشم جنگید، زخم‌های سنگینی برداشت، تا مرز شهادت پیش رفت، اما برخلاف دیگر یاران امام حسین (ع)، زنده ماند؛ نه به این دلیل که میدان را ترک کرده باشد، بلکه به سبب زخمی بودن و وساطت یکی از بستگان مادری‌اش.

آن‌روز تاسوعا یکی از افسران عالی‌رتبه رژیم شاه با لباس نظامی به بازار آمده بود تا عزاداری بازار را تماشا کند. آن‌افسر گوشه‌ای ایستاده بود و مشخص هم نبود آوازه عزاداری رسول ترک و دسته‌اش را شنیده یا نه. دسته حاج رسول دیوانه آمد و به مرور مقابل آن‌درجه‌دار ارتش رسید. رسول ترک نگاهی به افسر انداخت و آهسته به سمتش حرکت کرد.

صدور حکم شش سال زندان و ۲۰ میلیون دینار جریمه برای مردی در استان واسط عراق که به اتهام استثمار زنان تحت پوشش «سحر و جادو» محکوم شده، بار دیگر توجه افکار عمومی را به نقطه تلاقی دو جهان متفاوت جلب کرده است؛ جهان باور‌های ریشه‌دار درباره علوم غریبه و جهان سخت و عینی قانون.

این‌دیپلمات آمریکایی گفته «اگر یهودیت وجود نداشت، مسیحیت نیز شکل نمی‌گرفت و بدون بنیان یهودی–مسیحی، تمدن غرب و در نتیجه ایالات متحده آمریکا نیز به وجود نمی‌آمد.»

مردی که عمده فعالیت‌ها و برنامه هایش در حوزه میراث فرهنگی، از نگاه کارشناسان، درخور توجه بوده است، در ۷۵ سالگی و در کافی شاپ موسسه هنری اش، به گذشته برمی گردد و بخش‌هایی از آن را با تابناک مرور می‌کند.

البته طبق تجربه و عادتی که در چرخه‌های معنادار تاریخی کسب کرده‌ایم، این‌حق‌جویی و توییت شیخ الفراهیدی باعث بیداری همه نخواهد شد؛ چون «به‌خواب‌زدن خود» شیوه گروهی از موجودات تروریست و بدذات یا اربابان استعمارگرشان است که ندیدن حق و در خواب به سر بردن، بیشتر به نفع‌شان است تا بیداری و همراهی با جبهه حق!

اتفاق بعدی این بود که دولت عراق هم به مسئولان ایران و سپاه اعلام کرد پ ک ک و پژاک درخواست یک‌ماه فرصت دارند. فرماندهان هم در جواب اعلام کردند: «ما دنبال کشتن آدم‌ها نیستیم حتی دلمان هم برای این‌ها می‌سوزد. اما بهتر است زودتر منطقه را تخلیه کنند. چون اگر کسی حتی یک‌متر هم داخل خاک ما باشد، با او درگیر می‌شویم!»

نکته جالب درباره خبر مربوط به کانادا این است که این‌کار را در ادامه و پیروی از کشورهایی مثل استرالیا، اندونزی و مالزی انجام می‌دهد و مانند کشورهای نام‌برده با معرفی «قانون شبکه‌های اجتماعی امن» قصد دارد استفاده از شبکه‌های اجتماعی را برای نوجوانان زیر ۱۶ سال ممنوع کند.

گفتم درست است ولی من وطن‌فروش نیستم! اشتباه آمدی! گفت «شوخی نداریم ها!» بعد شروع کرد فحش‌دادن به امام (ره). من هم به صدام فحش دادم. محمد هفت‌تیر کشید و گفت «فکر کردی این‌جا کجاست؟» گفتم کراچی! گفت «یک‌بار دیگر (به صدام) فحش بدهی می‌زنم!» گفتم «حیف ایرانی که تو باشی! این کناری‌ات یک عراقی است. ولی تو که ایرانی هستی، واقعا وطن‌فروشی!»

در مورد قرارداد 1919 انگلستان با ایران، نکته تاریخی جالبی وجود دارد و آن، حضور فعال گروهی از مخالفان قرارداد است که حسن نیت‌شان مورد تردید جدی است. به‌عنوان مثال اردشیر ریپورتر رئیس وقت شبکه اطلاعاتی حکومت هند در بریتانیا در ایران، یکی از سرسخت‌ترین مخالفان قرارداد بود و همه‌جا علیه آن سخن می‌گفت و به تحریک مردم علیه دولت وثوق‌الدوله مشغول بود.

اما اصلی‌ترین پروژه‌ای که این گروه در آن  فعالیت می‌کند، حضور در مناطق جنگ‌زده و کشورهایی است که در معرض بیماری‌های مختلف قرار می‌گیرند. با وجود اهمیت این سازمان‌ها، فعالیت آنان اغلب پروژه‌محور است؛ به این معنی که پس از وقوع حادثه وارد منطقه شده و پس از پایان مرحله مشخصی از بازسازی، مأموریت آنها به اتمام می‌رسد. 

فراتر از همه این مسائل، پرسشی عمیق‌تر نیز وجود دارد. اگر نسل آینده بخش مهمی از ارتباطات خود را با سامانه‌های غیرانسانی تجربه کند، چه بر سر فضیلت‌هایی مانند همدلی، شفقت، مسئولیت‌پذیری و نوع‌دوستی خواهد آمد؟ این فضیلت‌ها در دل رابطه میان انسان‌ها شکل می‌گیرند. کودک زمانی معنای همدلی را درک می‌کند که رنج دیگری را احساس کند.

در ادامه، منصبِ نقابت طالبیان (سرپرستی اولاد ابی طالب و علویان) به او پیشنهاد شد که باز هم مورد قبول سید قرار نگرفت. در اواخر خلافت عباسیان، مرحوم سید بن طاووس از خلیفه اجازه گرفت برای زیارت مزار امام هشتم(ع) به خراسان رود که خلیفه از او خواست، به عنوان فرستاده نزد حاکمان مغول رود که سید چنین عذر خواست ...

یکی از بحث‌های مهم آمریکایی‌ها در آن‌دوران درباره ایران، طبق روایت هارولد ساندرز، این بود که کدام نخست‌وزیر در دولت ایران می‌تواند آلت دست بهتری در راستای تلاش‌های شاه برای ساخت پایگاه سیاسی‌ای که محتاجش بود، باشد!

علامه امینی پس از شنیدن این ابیات از حال رفته و به زمین خورد. نقل کرده‌اند علامه پس از آن‌ماجرا گفت: این‌شخص (حاج‌حسن جهازچی) از سر تا پا مملو از ولایت است. 

رصد متون منتشرشده در مجموعه‌ای از مهم‌ترین اندیشکده‌های آمریکایی نشان می‌دهد که ایران در اغلب این متون نه به‌مثابه یک بازیگر تاریخی و اجتماعی پیچیده، بلکه عمدتاً به‌عنوان یک مسئله دائمی امنیتی بازنمایی می‌شود. محورهای اصلی این بازنمایی نیز معمولاً بر موضوعاتی چون تهدید هسته‌ای، نفوذ منطقه‌ای، حمایت از نیروهای نیابتی، بی‌ثبات‌سازی منطقه، اختلال در انرژی، جنگ نامتقارن، تهدید سایبری و مقابله با نظم بین‌المللی استوار است.