افول هندبال ایران از مدال نقره تا حذف در میان ۸ تیم؛ هزینه چند ده میلیاردی برای محک زدن تیم در بازی‌های آسیایی

به گزارش خبرنگار ورزشی تابناک، بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ آیچی-ناگویا در حالی به پایان رسید که شاید عملکرد کیفی کاروان به نسبت دوره گذشته بهتر شده بود، اما بالاتر رفتن کیفیت مدالی، به معنی این نیست که ایراد و مشکلی وجود نداشته. اشکالاتی که متوجه عملکرد برخی فدراسیون‌هاست که در دوره‌های اخیر نه تنها پیشرفتی نداشتند که در سراشیبی سقوط قرار دارند.

فارغ از اینکه برخی رشته‌ها مانند کشتی همیشه جورکش کمبود مدال‌ها هستند، برخی رشته‌ها نیز بودند که عملکرد چشم‌گیری داشتند یا اینکه توانستند کیفیت خود را نسبت به دوره گذشته افزایش دهند. از جمله روئینگ که فدراسیونی تازه تأسیس در ایران است و با ۲ طلا، ۳ نقره و یک برنز کاری استثنایی انجام داد، کاراته و تکواندو که دو طلایی شدند و وزنه‌برداری که در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۲ هانگژو فقط یک نقره گرفته بود، با دو طلا و دو برنز عملکردی قابل قبول داشتند و حتی ژیمناستیک که به دو نقره رسید.

در این میان هستند رشته‌های دیگری که آنطور که انتظار می‌رفت نتیجه گرفتند یا صرفاً توقع مدالی را برآورده کردند. از جمله والیبال، بسکتبال، کوراش، دوومیدانی، سنگ‌نوردی یا بازی‌های الکترونیک که مدال‌هایشان آنطور که توقع می‌رفت، بود. با این حال رشته‌هایی نه تنها توقع را برآورده نکردند که سطح کیفی آنها یک پرسش مهم را ایجاد کرد که چرا این رشته‌ها پیشرفتی ندارند؟

• بیشتر بخوانید:
• ایران در بازی‌های آسیایی از هانگژو تا ناگویا؛ آبروداری کشتی و روئینگ، افت ووشو و آبروریزی جودو

تیم ملی هندبال یکی از آن تیم‌هایی بود که در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ آیچی-ناگویا عملکردی مورد نقد داشت؛ تیمی که در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰ گوانگژو به فینال رسید و با کسب مدال نقره مورد توجه قرار گرفت، در چهار دوره اخیر در سراشیبی قرار گرفته است. چهارمی در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۴ اینچئون ۲۰۱۴ و پنجمی در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۸ جاکارتا ۲۰۱۸ و ششمی در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۲ هانگژو به خوبی نشان می‌دهد که چه بلایی به سر هندبال ایران آمده است. تیم ملی هندبال در بازی‌های ۲۰۲۶ آیچی-ناگویا هم در مرحله یک‌چهارم نهایی حذف شد و نتیجه فاجعه‌ای کسب کرد.

جالب اینجاست که تیم ملی هندبال زنان هم در هر دو دوره کاندیدای اعزام بوده؛ با این حال آنطور که مهدی علی‌نژاد، دبیر کمیته ملی المپیک در نشست خبری خود مطرح کرد، در نهایت شخص علیرضا پاکدل، رئیس فدراسیون هندبال تصمیم گرفت تیم مردان اعزام شود، اما تیم زنان نه. این در حالی است که پیشرفت مدالی زنان ایران در بازی‌های آسیایی اخیر و همچنین بازی‌های کشور‌های اسلامی نشان دهنده این است که سرمایه‌گذاری در بخش زنان با نتیجه هم همراه است. آن هم در شرایطی که تیم ملی هندبال زنان در بازی‌های کشورهای اسلامی هم روی سکو رفت و هندبال مردان به نتیجه‌ای نرسید. با این حال پرسش جدی از پاکدل این است که چطور به این جمع‌بندی رسیده که هندبال مردان اعزام شود اما هندبال زنان نه؟

تیم ملی هندبال مردان ایران پیش از بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی در ریاض هم به نتیجه دور از انتظار رسید و از دور رقابت‌ها کنار رفت، در حالی که زنان به مدال برنز رسیدند، اما کسی به این هشدار توجه نکرد؛ نه در جلسات ارزیابی مشترک کمیته ملی المپیک و وزارت ورزش و جوانان و نه خود فدراسیون که به گفته مهدی علی‌نژاد جمع‌بندی‌اش حذف زنان و اعزام مردان بوده است.

البته به نظر می‌رسد فدراسیون هندبال بازی‌های آسیایی را به چشم آزمایشی نگاه کرده است؛ جایی که پس از بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی روی نیمکت تیم ملی مردان تغییراتی ایجاد شد و رافائل کاستیلو جای خود را به نناد کلاییچ داد. اقدامی که چند هفته پیش از اعزام به ناگویا صورت گرفت و طبیعی بود که سرمربی جدید هم نتواند برنامه‌های خود را پیاده کند. بنابراین مشخصاً فدراسیون هندبال برای محک زدن تیم ملی، اعزام به بازی‌های آسیایی را انجام داده که ای کاش در ارزیابی‌ها این نگاه وجود نداشت. آن هم در شرایطی که پاکدل در هیئت اجرایی کمیته ملی المپیک هم حضور دارد و موظف بود مقابل هدررفت چند ده میلیاردی که برای اعزام هندبال هزینه شد را بگیرد؛ همان‌طور که رشته‌هایی چون وزنه‌برداری یا دوومیدانی از اعزام نفراتی که شانس کمتری برای کسب مدال داشتند، خودداری کردند. آن هم در شرایطی که بازیکنان لژیونر هم تیم را همراهی نمی‌کردند و به خودی خود شانس کسب مدال پایین آمده بود.

تکرار ناکامی‌های هندبال که از مدال نقره بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰ گوانگژو به چهارمی، پنجمی، ششمی و حذف در جمع هشت تیم رسیده، باید فکر اساسی کرد. طبیعتاً صرفاً عدم اعزام چاره کار نیست و این وضعیت نشان می‌دهد که هندبال رو به افول است و برای ساختار این فدراسیون هم باید فکری اساسی کرد. تیمی که در چهار دوره اخیر از سکوی بازی‌های آسیایی دور و دورتر شده و این وضعیت هندبال ایران را تبدیل به تیمی بی خطر در آسیا کرده است.