در مورد فضای مجازی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
 
 
کلیات

امروزه بسیاری از افراد هنگام استفاده از واژه «فضای مجازی» مقصود واژه «اینترنت» را در ذهن بازنمایی می‌کنند. این در حالی است که واژه فضای مجازی مدت‌ها پیش از آنکه اینترنت در جهان رواج پیدا کند وجود داشت. هر چند اکنون منظور از فضای مجازی فضایی تئوری و علمی است که ارتباطات کامپیوتری در آن رخ می‌دهد، اما این واژه در دهه ۱۹۸۰ وارد ادبیات علمی – تخیلی شد و شاغلان در زمینه کامپیوتر پس از مدتی این واژه را در حوزه فعالیت‌های خود بکار گرفتند. لفظ مادرِ فضای سایبر، سایبرنتیک است که از یونانی باستان به معنای فرماندار یا راننده مشتق شده است؛ واژ‌های که کهنوربرت وینر برای کار پیشگامانه اش در مخابرات الکترونیک و علم کنترل به کار برد.


تفاوت میان فضای مجازی با اینترنت

به رغم تلفیق بیش از حد دو واژه اینترنت و فضای مجازی در دوران کنونی، به نظر می‌رسد نباید فضای مجازی را با اینترنت اشتباه گرفت. این لفظ غالباً در اشاره به اشیا و شخصیت‌هایی که تا حد زیادی در خود شبکه مخابراتی وجود دارد به کار میرود تا جایی که برای مثال ممکن است به طور استعاری گفته شود یک وبگاه، «در فضای مجازی وجود دارد». بنابر این و بر اساس این تعبیر، اتفاقاتی که در اینترنت رخ میدهد در «فضای مجازی» به وقوع میپیوندند نه جا‌هایی که شرکت کنندگان یا سرور‌ها به طور فیزیکی واقع شدهاند. میشل فوکو فیلسوف از لفظ هتروتوپیا در توصیف چنان فضا‌هایی که به طور همزمان فیزیکی و ذهنی هستند استفاده کرد.
 

کاربرد روز افزون انسان‌ها از فضای مجازی

امروزه به دلیل گستردگی و فراگیری فضای مجازی و اینترنتی در دنیا و قرار گرفتن بسیاری از مباحث و مطالب در حوزه‌های مختلف مورد نیاز انسان‌ها در درون این شبکه جهانی، ضرورت استفاده از قابلیت‌ها و امکانات آن، برای همه افراد و سازمان‌ها ضروری و لازم بنظر میرسد. به گون‌های که امروزه دیگر انجام بسیاری از فعالیت روزمره انسان، بدون کمک از قابلیت‌های این شبکه عملاً با مشکل مواجه خواهد شد؛ فضایی که گفته میشود به اندازه هزار میلیارد کتاب در آن مطلب وجود دارد.
 

تفاوت بین فضای مجازی و رسانه

همانطور که اشاره شد بر خلاف معانی قدیمی فضای مجازی، امروزه این واژه به صورت گسترده تری استفاده می‌شود که در اغلب موارد صحیح نیست. یکی از این موارد بکارگیری لفظ فضای مجازی به جای رسانه است که «دکتر سعید رضا عاملی» دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد تفاوت این دو لفظ به رسانه‌ها گفته است: میخواهند بگویند که رسانه‌های جدید برابر با اینترنت است. می‌توان گفت: رسانه‌های جدید و اینترنت به لحاظ ماهیت یک پدیده است، چون هر دو آن‌ها دیجیتال و تعاملی هستند و هر دو از خصیصه هایپرلینک بودن برخور دارند، ظرفیت شبکه ای، ماهیت ماژولار و غیر مرکزی دارند، ولی بین فضای مجازی و رسانه‌های جدید تفاوت وجود دارد. لزوما اینترنت مساوی با رسانه‌های جدید نیست. اینترنت و فضای مجازی در دل خود نیز رسانه‌های جدید را دارد. فضای مجازی در واقع یک فضای دومی است که بسیاری از قابلیت‌های جهان اول را که جهان فیزیکی است در درون خود هضم کرده است؛ لذا شبکه ارتباطی، شبکه تراکنش و شبکه ماژولار است. اقدامات اداری و مالی در آن صورت می‌گیرد، که به صورت هوشمند محیط‌های مختلف را کنترل میکند. حمل و نقل هواپیمایی، ماشین‌های اتوماتیک، ترافیک، همگی از این مسیر مدیریت می‌شوند. امروز بحث اینترنت همه چیزها، بحث از این می‌کند که دیوایس‌های ارتباط با محیط مجازی به اشیا، به اطلاعات، به فرایندها، به آدم‌ها متصل می‌شود و در واقع هر چیزی که در جهان واقعی بروز دارد موضوع اتصال به دیوایس است. در واقع آن ارتباطی که در گذشته از طریق موبایل، کامپیوتر و ... صورت می‌گرفت، امروز فراگیر شده و آن انحصار شکسته شده است. عملا ما با یک جهان، یک نظام کامپیوتری فراگیر مواجه شده ایم. در این نظام همه پدیده‌ها وصل به این محیط می‌شوند و دیوایس یک ظرفیتی است که لایه‌های حجیم اطلاعات و اقدامات در آن جمع می‌شود.

مسئله جی آی اس شهر را در نظر بگیرید، که در واقعه سامانه نظام جغرافیا است. بارگذاری داده‌های گسترده‌ای روی جغرافیا صورت میگیرد. همین جایی که ما قرار داریم شبکه برق، شبکه گاز، شبکه فاضلاب وجود دارد، اکوسیستم محیطی هست که شامل محیط زیست، هوا و دیگر عناصر در محیط زیست است. این‌ها همه لایه‌های اطلاعات هستند. مثلاً در جی آی اس شهر حدود ۱۲۰ لایه اطلاعاتی وجود دارد. این‌ها همه موضوعات فضای دوم هستند و به نوعی این اطلاعات تبدیل به داده شده، برای مدیریت شهری و کشوری، ظرفیتی می‌شود. رابطه هر یک از این دیوایس‌ها با دیوایس‌های دیگر، جهان ماژولار را خلق میکند. از این نگاه مثل جهان واقعی، که رسانه، بخشی از جهان واقعی است، در جهانی دوم یعنی فضای مجازی نیز، بخشی از این فضا، فضای رسانه‌ای است. ممکن است آن کسانی که میگویند رسانه مساوی با فضای مجازی است، واژه بازنمایی را مد نظر قرار می‌دهند. بله جهان دوم جهان بازنمایی شده است، جهان صنعتی است، ولی لزوماً هر بازنمایی، بازنمایی رسانه‌ای نیست هر بازتولید، بازتولید رسانه‌ای نیست.

در مورد فضای مجازی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

در دنیای پرهیاهوی ویدئوهای چندثانیه‌ای تیک‌تاک که اغلب با ترندهای زودگذر تعریف می‌شود، چهره‌ای متفاوت نگاه‌ها را به خود خیره کرده است: لئونیه فون اونگرن اشترنبرگ؛ زنی ۳۰ ساله که خود را «بارونس مدرن» می‌نامد.
کد خبر: ۱۳۸۹۳۰۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۱

هیئت وزیران در مصوبه‌ای اعلام کرد: محدودسازی کسب‌وکارهای دیجیتال بدون طی فرآیند تعیین‌شده فاقد اعتبار است.
کد خبر: ۱۳۸۸۹۹۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۸

جوراب‌ شهباز شریف در مراسم امضا توافق‌ مکه مورد توجه کاربران فضای مجازی قرار گرفت.
کد خبر: ۱۳۸۸۷۷۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۷

مرکز اطلاع‌رسانی پلیس تهران بزرگ اعلام کرد: بهره‌گیری ابزاری از کودکان برای جذب مخاطب و کسب درآمد در فضای مجازی، نمی‌تواند تحت عنوان فعالیت هنری یا تبلیغاتی توجیه شود و هرگونه رفتار منجر به تضییع حقوق، آسیب یا سوءاستفاده از کودکان، با برخورد قانونی مواجه خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۸۸۷۴۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۷

سازمان وظیفه عمومی فراجا در اطلاعیه ای ضمن تکذیب شایعات فضای مجازی با عنوان "معافیت سربازان فراری" اعلام کرد: آن دسته از کارکنان وظیفه که به هردلیل خدمت سربازی خود را به اتمام نرسانده‌اند، می بایست وضعیت سربازی خود را از طریق یگان خدمتی تعیین تکلیف کنند و هیچ نوع معافیت جدیدی برای آنان در نظرگرفته نشده است.
کد خبر: ۱۳۸۸۴۲۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۵

به آشکارترین شکل، به مانع تراشی سرراه منتخبان مردم، چون رئیس‌جمهور و رئیس مجلس می‌پردازند. دروغ می‌گویند که ولایتمدارند. قدرت طلبانی هستند که جز به تخت و بخت و قدرت نمی‌اندیشند.
کد خبر: ۱۳۸۸۲۹۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴

زن بلاگر پس از دستگیری به اتهام قتل شوهرش گفت که در این ماجرا نقشی نداشته و مردی که با او رابطه پنهانی داشت این جنایت را مرتکب شده است.
کد خبر: ۱۳۸۸۲۵۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور گفت: بلاگرها و فعالان فضای مجازی نیز در صورت عبور درآمدشان از سقف‌های تعیین‌شده، باید مالیات پرداخت کنند.
کد خبر: ۱۳۸۸۲۳۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴

پس از اجرای احکام قانونی تعدادی از عناصر کودتاگر دی ۱۴۰۴ و عوامل دشمن در جنگ رمضان عده‌ای قلیل از چهره‌ها و افراد با اتخاذ مواضع دور از انتظار به طرفداری مستقیم و غیرمستقیم از چهره‌های اغتشاشگر سنگدل و بی‌رحم آن وقایع پرداختند.
کد خبر: ۱۳۸۷۳۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۸

نتایج افکارسنجی «زیست کودکان و نوجوانان در فضای مجازی» نشان می دهد۲۳ درصد از کاربران اینترنت در گروه سنی شش تا پانزده سال از فیلترشکن استفاده می‌کنند.
کد خبر: ۱۳۸۷۱۹۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷

پیگیری‌ها از دادگستری استان اصفهان نشان می‌دهد ادعای مورد اشاره کذب بوده و گزارشی مبنی بر کشته‌شدن زنی با هویت عنوان شده در محل مورد نظر واصل نشده است.
کد خبر: ۱۳۸۶۹۲۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۶

امروز ۱۴۰۵/۵/۵ روزی که سه تا پنج در کنار هم قرار گرفته اند. نامش را شاید بتوان سپنج گذاشت. همان سپنجسرا -خانه موقت-که شاعران از آن سخن ها رانده اند.
کد خبر: ۱۳۸۶۷۶۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۵

یک وکیل دادگستری با تشریح ابعاد حقوقی پرونده «قلنج‌شکن اینستاگرامی» تأکید کرد: مداخله در امور پزشکی بدون مجوز، جرم است و در صورت ورود آسیب، مسئولیت کیفری و مدنی نیز به دنبال دارد.
کد خبر: ۱۳۸۶۷۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۵

در پی انتشار مطلبی در فضای مجازی درباره ادعای «عضو ستاد شورایعالی انقلاب فرهنگی» بودن یک فرد و طرح موضوعی درباره بی‌حجابی، رئیس مرکز رسانه و روابط عمومی دبیرخانه این شورا گفت: شخص مذکور هیچ‌گونه سابقه انتساب به ستاد علم و فناوری نداشته و ندارد.
کد خبر: ۱۳۸۵۸۷۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۰

جلسه صحن علنی مجلس شورای اسلامی، سه‌شنبه هفته جاری در بستر فضای مجازی برگزار خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۸۵۴۹۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۸

معاون امنیتی و انتظامی استاندار کرمان، با رد شایعات منتشرشده درباره حمله دشمن به استان کرمان، گفت: در پی تحرکات شب گذشته و بامداد امروز ۲۵ تیرماه در جنوب کشور، هیچ نقطه‌ای از استان کرمان مورد تجاوز دشمن متخاصم قرار نگرفته است
کد خبر: ۱۳۸۴۹۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۵

شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ با تکذیب جدول‌های منتشرشده در فضای مجازی درباره زمان‌بندی خاموشی‌ها اعلام کرد که هیچ جدول رسمی برای خاموشی پایتخت منتشر نشده است.
کد خبر: ۱۳۸۴۸۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴

فرمانده پایگاه چهارم پلیس آگاهی از انهدام باند ۳ نفره سارقان حرفه‌ای انباری خبر داد؛ باندی که پس از سرقت جهیزیه یک دختر، با انتشار آگهی فروش اموال در فضای مجازی، رد خود را برای پلیس به جا گذاشت.
کد خبر: ۱۳۸۴۷۷۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴

دادستان عمومی و انقلاب مرکز لرستان درخصوص کانال‌های تلگرامی سیاه با موضوع انتشار تصاویر خصوصی افراد اعلام کرد: ابعاد این پرونده گسترده بوده و تاکنون بیش از ۲۰۰ شکایت در این خصوص در دادسرای مرکز استان ثبت شده است.
کد خبر: ۱۳۸۴۷۷۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴

در گفتگو با تابناک مطرح شد/
گوشی هوشمند، اگر بی‌ضابطه وارد زندگی کودک شود، فقط زمان او را اشغال نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند توجه او را به کالایی برای رقابت الگوریتم‌ها تبدیل کند. بسیاری از پلتفرم‌ها برای نگه داشتن کاربر طراحی شده‌اند و این منطق، درباره کودکان نیز عمل می‌کند.
کد خبر: ۱۳۸۴۳۳۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۴