کلیات
امروزه بسیاری از افراد هنگام استفاده از واژه «فضای مجازی» مقصود واژه «اینترنت» را در ذهن بازنمایی میکنند. این در حالی است که واژه فضای مجازی مدتها پیش از آنکه اینترنت در جهان رواج پیدا کند وجود داشت. هر چند اکنون منظور از فضای مجازی فضایی تئوری و علمی است که ارتباطات کامپیوتری در آن رخ میدهد، اما این واژه در دهه ۱۹۸۰ وارد ادبیات علمی – تخیلی شد و شاغلان در زمینه کامپیوتر پس از مدتی این واژه را در حوزه فعالیتهای خود بکار گرفتند. لفظ مادرِ فضای سایبر، سایبرنتیک است که از یونانی باستان به معنای فرماندار یا راننده مشتق شده است؛ واژهای که کهنوربرت وینر برای کار پیشگامانه اش در مخابرات الکترونیک و علم کنترل به کار برد.
تفاوت میان فضای مجازی با اینترنت
به رغم تلفیق بیش از حد دو واژه اینترنت و فضای مجازی در دوران کنونی، به نظر میرسد نباید فضای مجازی را با اینترنت اشتباه گرفت. این لفظ غالباً در اشاره به اشیا و شخصیتهایی که تا حد زیادی در خود شبکه مخابراتی وجود دارد به کار میرود تا جایی که برای مثال ممکن است به طور استعاری گفته شود یک وبگاه، «در فضای مجازی وجود دارد». بنابر این و بر اساس این تعبیر، اتفاقاتی که در اینترنت رخ میدهد در «فضای مجازی» به وقوع میپیوندند نه جاهایی که شرکت کنندگان یا سرورها به طور فیزیکی واقع شدهاند. میشل فوکو فیلسوف از لفظ هتروتوپیا در توصیف چنان فضاهایی که به طور همزمان فیزیکی و ذهنی هستند استفاده کرد.
کاربرد روز افزون انسانها از فضای مجازی
امروزه به دلیل گستردگی و فراگیری فضای مجازی و اینترنتی در دنیا و قرار گرفتن بسیاری از مباحث و مطالب در حوزههای مختلف مورد نیاز انسانها در درون این شبکه جهانی، ضرورت استفاده از قابلیتها و امکانات آن، برای همه افراد و سازمانها ضروری و لازم بنظر میرسد. به گونهای که امروزه دیگر انجام بسیاری از فعالیت روزمره انسان، بدون کمک از قابلیتهای این شبکه عملاً با مشکل مواجه خواهد شد؛ فضایی که گفته میشود به اندازه هزار میلیارد کتاب در آن مطلب وجود دارد.
تفاوت بین فضای مجازی و رسانه
همانطور که اشاره شد بر خلاف معانی قدیمی فضای مجازی، امروزه این واژه به صورت گسترده تری استفاده میشود که در اغلب موارد صحیح نیست. یکی از این موارد بکارگیری لفظ فضای مجازی به جای رسانه است که «دکتر سعید رضا عاملی» دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد تفاوت این دو لفظ به رسانهها گفته است: میخواهند بگویند که رسانههای جدید برابر با اینترنت است. میتوان گفت: رسانههای جدید و اینترنت به لحاظ ماهیت یک پدیده است، چون هر دو آنها دیجیتال و تعاملی هستند و هر دو از خصیصه هایپرلینک بودن برخور دارند، ظرفیت شبکه ای، ماهیت ماژولار و غیر مرکزی دارند، ولی بین فضای مجازی و رسانههای جدید تفاوت وجود دارد. لزوما اینترنت مساوی با رسانههای جدید نیست. اینترنت و فضای مجازی در دل خود نیز رسانههای جدید را دارد. فضای مجازی در واقع یک فضای دومی است که بسیاری از قابلیتهای جهان اول را که جهان فیزیکی است در درون خود هضم کرده است؛ لذا شبکه ارتباطی، شبکه تراکنش و شبکه ماژولار است. اقدامات اداری و مالی در آن صورت میگیرد، که به صورت هوشمند محیطهای مختلف را کنترل میکند. حمل و نقل هواپیمایی، ماشینهای اتوماتیک، ترافیک، همگی از این مسیر مدیریت میشوند. امروز بحث اینترنت همه چیزها، بحث از این میکند که دیوایسهای ارتباط با محیط مجازی به اشیا، به اطلاعات، به فرایندها، به آدمها متصل میشود و در واقع هر چیزی که در جهان واقعی بروز دارد موضوع اتصال به دیوایس است. در واقع آن ارتباطی که در گذشته از طریق موبایل، کامپیوتر و ... صورت میگرفت، امروز فراگیر شده و آن انحصار شکسته شده است. عملا ما با یک جهان، یک نظام کامپیوتری فراگیر مواجه شده ایم. در این نظام همه پدیدهها وصل به این محیط میشوند و دیوایس یک ظرفیتی است که لایههای حجیم اطلاعات و اقدامات در آن جمع میشود.
مسئله جی آی اس شهر را در نظر بگیرید، که در واقعه سامانه نظام جغرافیا است. بارگذاری دادههای گستردهای روی جغرافیا صورت میگیرد. همین جایی که ما قرار داریم شبکه برق، شبکه گاز، شبکه فاضلاب وجود دارد، اکوسیستم محیطی هست که شامل محیط زیست، هوا و دیگر عناصر در محیط زیست است. اینها همه لایههای اطلاعات هستند. مثلاً در جی آی اس شهر حدود ۱۲۰ لایه اطلاعاتی وجود دارد. اینها همه موضوعات فضای دوم هستند و به نوعی این اطلاعات تبدیل به داده شده، برای مدیریت شهری و کشوری، ظرفیتی میشود. رابطه هر یک از این دیوایسها با دیوایسهای دیگر، جهان ماژولار را خلق میکند. از این نگاه مثل جهان واقعی، که رسانه، بخشی از جهان واقعی است، در جهانی دوم یعنی فضای مجازی نیز، بخشی از این فضا، فضای رسانهای است. ممکن است آن کسانی که میگویند رسانه مساوی با فضای مجازی است، واژه بازنمایی را مد نظر قرار میدهند. بله جهان دوم جهان بازنمایی شده است، جهان صنعتی است، ولی لزوماً هر بازنمایی، بازنمایی رسانهای نیست هر بازتولید، بازتولید رسانهای نیست.
در مورد فضای مجازی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
مرکز اطلاع رسانی پلیس اعلام کرد که ۴۶۶ مخل امنیت و فعال در فضای مجازی شناسایی و دستگیری شدند.
کد خبر: ۱۳۶۴۱۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۴
از طرف دیگر واکنش شاذ و جذاب دیگری هم توسط سلبریتیها در قالب یکاستوری منتشر شده است؛ لیلا اوتادی از هدفقرار گرفتن منافع آمریکا در امارات اظهار ناراحتی کرده و از خداوند خواسته مردم بیگناه دنیا را در امان بدارد!
کد خبر: ۱۳۶۳۹۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۳
اما تعدادی از جماعت مورد نظر حالا همگی رخت و لباس مهندسین برق را به تن کردهاند و از آلبانی و تلآویو (البته اگر تا چندی دیگر ساختمان واحد ۸۲۰۰ باقی بماند) برای ایرانیها توییت میزنند که «بهعنوان یکمهندس برق دلسوز میگویم که ...»
کد خبر: ۱۳۶۳۹۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۲
پلیس در اطلاعیه ای از دستگیری ۳۵ نفر از عناصر مزدور وطن فروش خبر داد.
کد خبر: ۱۳۶۳۸۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۲
تمام اینسالها این مردم بودند که از شما حمایت کردند تا فیلمهایتان بفروشد، تا معروف و مشهور باشید و در یادها بمانید اما چطور ممکن است که شما همیشه در جبهه ظلم و مقابل این مردم میایستید؟
کد خبر: ۱۳۶۲۸۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۴
زیاده عرضی نیست! خواستیم به سلبریتیهای بیغیرت و بیرگ بگوییم مکزیتیها در آنسوی دنیا در قاره آمریکایی جنوبی هم خبر را شنیدند و برای دختران معصوممان شمع روشن کردند. شما نمیخواهید شمع روشن کنید یا استوری بگذارید؟
کد خبر: ۱۳۶۲۶۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۳
۸۱ نفر از افرادی که در فضای مجازی اقدام به تشویش اذهان عمومی کرده بودند دستگیر و پرونده قضایی برای آنها تشکیل شده است. در این میان افرادی بودند که به اینترنشنال خبررسانی میکردند.
کد خبر: ۱۳۶۲۲۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
رئیس پلیس فتا از مردم خواست اخبار و اطلاعات را تنها از منابع رسمی دنبال کنند و از بازنشر فضای مجازی به شدت خودداری کنند.
کد خبر: ۱۳۶۱۹۰۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۷
اینک آخرالزمان/
موضعگیری جالب دیگر اینروزها متعلق به رابین مونوتی فیلمساز فرانسوی بود که نوشت: «خامنهای دقیقاً میدانست چه میکند. مادیگرایی نمیتواند بر ایمان پیروز شود. به همیندلیل است که ترامپ و غرب از پیش این جنگ را باختهاند. جالب اینجاست که این درس همان درسی است که عیسی مسیح تلاش کرد به ما بیاموزد.»
کد خبر: ۱۳۶۱۴۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۶
عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری از در حال تکمیل شدن فرایند انتخاب رهبر جدید براساس اصول قانون اساسی خبر داد.
کد خبر: ۱۳۶۱۲۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۴
وزارت کشور بحرین با انتشار بیانیه ای از بازداشت تعدادی از شهروندان این کشور به دلیل انتشار مطلب در فضای مجازی در حمایت و اعلام همبستگی با ایران و با اتهام خیانت به بحرین خبر داد.
کد خبر: ۱۳۶۰۹۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۲
ای به قربان آن دل سوخته! البته حضرتشان اشارهای به رقم ۵۶۰ کشته و زخمی سربازان آمریکایی نکردند اما جالب است که باز هم دم خروسشان بیرون زد و سوتی دادند و هیچاشارهای به شهدا و زخمیهای ایرانی اینجنگ نکردند تا بار دیگر به ملت غیور ایران و البته طرفداران خود ثابت کنند هیچگونه هم و غم و غیرتی نسبت به وطن ندارند.
کد خبر: ۱۳۶۰۶۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۱
رئیس پلیس آگاهی تهران بزرگ از شناسایی و پلمب یک مرکز غیرمجاز دندانپزشکی و دستگیری عوامل دخیل در این پرونده در شرق تهران خبر داد.
کد خبر: ۱۳۵۹۰۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۳
بنابر اظهارات مسئولان ذیربط، هدف اصلی طرح صیانت 2 تنظیمگری و کنترل محتوای صوتی و تصویری در پلتفرمهای مجازی مانند اینستاگرام، ایکس، یوتیوب و... است. این طرح که بهتازگی در مجلس یازدهم مطرح شده است، باعث به وجود آمدن جنجالهای زیادی شده و مخالفتهای زیادی را بههمراه داشته است.
کد خبر: ۱۳۵۹۰۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۳
تصویری از مراسم عروسی مهرانه مهینترابی (بازیگر ۶۹ ساله) به تازگی در فضای مجازی منتشر شده که او را در کنار داماد، آزیتا حاجیان و مهراوه شریفینیا نشان میدهد.
کد خبر: ۱۳۵۸۸۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۲
اخیراً ویدیویی از یک کلاس در مدرسه ای در فضای مجازی منتشر شده که یکی از صدها و هزاران کلیپ های قابل تامل در ابعاد متعدد است.
کد خبر: ۱۳۵۸۸۰۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۲
برخی مطالعات افزایش اضطراب، مقایسه اجتماعی و کاهش اعتمادبهنفس را در میان کاربران نوجوان نشان میدهند، در حالی که تحقیقات دیگر بر نقش این فضاها در ایجاد احساس تعلق، حمایت همسالان و دسترسی به منابع آموزشی تأکید دارند. به بیان دیگر، تأثیر شبکههای اجتماعی یکدست و همگانی نیست؛ بلکه به عوامل متعددی مانند شرایط خانوادگی، ویژگیهای شخصیتی و میزان نظارت و آموزش بستگی دارد.
کد خبر: ۱۳۵۸۴۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۲
چرا ایران در صدر تولید محتوای رسانههای برونمرزی قرار دارد؟ بررسی آمار فعالیت صفحاتی مانند بیبیسی فارسی و ایران اینترنشنال نشان میدهد تمرکز بر ایران بهمراتب بیشتر از بسیاری از جوامع پرجمعیت منطقه است؛ تفاوتی که فراتر از یک اتفاق ساده خبری به نظر میرسد.
کد خبر: ۱۳۵۸۶۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۱
نبض خبر
حجتالاسلام ناصر رفیعی در برنامه سمت خدا گفت: «فضای مجازی باعث بلوغ زودرس و شهوت کاذب شده است. غربیها و آمریکاییها فضای مجازی را برای کودکان خود ممنوع کردهاند ولی در ایران عدهای آدم ناشی میخواهند برای همه آزاد کنند.» اظهارات رفیعی را میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۵۸۶۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۱
مشاور عالی فرمانده کل سپاه پاسداران در مراسمی در پاکدشت با ترسیم تصویری از تضعیف مواضع آمریکا بر مدیریت فضای مجازی تاکید کرد.
کد خبر: ۱۳۵۸۲۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸