- خزر کوچک می‌شود و سهم ایران هنوز روی میز مذاکره است
- قیمت دلار امروز پنجشنبه ۹ مهرماه/ محدودیت زمانی برای معاملات تتر
- قفل امنیتی شاپرک باطل شد؛ ماجرا چیست؟!
- محمود دولتآبادی در جمع شانسهای نوبل ادبیات ۲۰۲۶/ از «کلیدر» تا کتابخانه نوبل
- پیام مهم رهبر انقلاب/ نماز؛ از ستون دین تا تکیهگاه جهاد و فتح
- چرا مصر مستقیماً وارد جنگ با انصارالله یمن نمی‌شود؟/ درآمد کانال سوئز بیش از ۶ میلیارد دلار کاهش یافت
- ارسال پاسخ آمریکا به طرح ۷ مادهای ایران/ تهران امروز بررسی می‌کند/ آکسیوس: مذاکرات شکست خورد
- مولانا بعد از هشت قرن هنوز حرف دارد/ آدمهای مثنوی هنوز کنار ما هستند
- پس از معتمدآریا نوبت بازگشت فریبرز عرب نیا است؛ گلشیفته هم میآید؟
- نسخه تغییر وزارتخارجه روی میز/ وزارتخانهای با ۹۰۰ سرتیپ و ۵۰ سرباز!/ عدهای رئیسجمهور را هم «کارهای» نمیدانند!/ برخی معاونان وزارتخارجه از مسیر حرفهای نیامدهاند!
فیلم - صفحه 4
سوار شدن مسافران به هواپیما ظاهراً فرایندی ساده است، اما همین چند دقیقه به مسئله‌ای جدی برای ریاضی‌دانان و شرکت‌های هواپیمایی تبدیل شده است. از سوار کردن مسافران از عقب به جلو گرفته تا روش‌هایی که بر اساس محل صندلی طراحی شده‌اند، شبیه‌سازی‌ها نشان می‌دهند بعضی شیوه‌ها می‌توانند این فرایند را به‌طور محسوسی سریع‌تر کنند. با این حال، سریع‌ترین روش‌ها معمولاً چیزی از مسافران می‌خواهند که در دنیای واقعی به‌سادگی ممکن نیست: حضور به‌موقع، صف‌بندی کاملاً دقیق و حتی جدا شدن اعضای خانواده هنگام سوار شدن. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، بررسی می‌کند چرا با وجود دهه‌ها پژوهش، هنوز صف ورود به هواپیما یکی از آشناترین بخش‌های آزاردهندهٔ سفر هوایی است و آیا واقعاً راه بهتری وجود دارد.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
چرتکه؛
در سال ۱۶۴۸، یک نهاد مدیریت آب در هلند برای تأمین هزینه تعمیر خاکریزها، اوراق قرضه‌ای منتشر کرد که هیچ تاریخ سررسیدی نداشت. برخلاف بیشتر بدهی‌های مالی، این اوراق نه‌تنها از بین نرفت، بلکه پس از چندین ادغام سازمانی و گذشت نزدیک به چهار قرن، هنوز معتبر مانده است. این سند تاریخی اکنون در اختیار دانشگاه ییل قرار دارد و همچنان هر سال مبلغی هرچند ناچیز سود پرداخت می‌کند. اما چگونه یک بدهی متعلق به قرن هفدهم توانسته از جنگ‌ها، تغییر حکومت‌ها، دگرگونی نظام‌های پولی و قرن‌ها تحول اقتصادی جان سالم به در ببرد؟ این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، داستان یکی از عجیب‌ترین نمونه‌های زنده در تاریخ مالی را روایت می‌کند.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
چرتکه؛
چین برنامه‌ای چندساله را برای جایگزینی بخشی از مصرف پلاستیک با محصولات بامبویی آغاز کرده و شهر یی‌بین را به یکی از مهم‌ترین مراکز این پروژه تبدیل کرده است؛ جایی که دولت با سرمایه‌گذاری صنعتی، خرید دولتی و حمایت از فناوری‌های تازه تلاش می‌کند بازاری را بسازد که هنوز از نظر قیمت توان رقابت کامل با پلاستیک را ندارد. اما پشت این برنامه سبز، مسئله‌ای پیچیده‌تر قرار دارد: بسیاری از محصولات موسوم به بامبویی آن‌قدر که به نظر می‌رسد «بامبو» نیستند، فناوری‌های پیشرفته‌تر هنوز در مقیاس آزمایشگاهی‌اند و اختلاف قیمت با پلاستیک همچنان بسیار زیاد است. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک بررسی می‌کند که آیا چین واقعاً می‌تواند با قدرت دولت، طی چند سال مسیری را طی کند که پلاستیک برای رسیدن به آن دهه‌ها زمان صرف کرده است.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۳۰
نبض خبر؛
جنوبگان نه کشور است، نه شهروند رسمی دارد و نه پرچمی که همه ساکنان پایگاه‌های علمی آن زیر یک نشان مشترک گرد بیایند. بااین‌حال، در طول نزدیک به یک قرن، چند طرح مختلف تلاش کرده‌اند برای سردترین قاره زمین هویتی بصری بسازند.یکی از این طرح‌ها از دل یک بازی رایانه‌ای در دهه ۱۹۹۰ بیرون آمد و طرح دیگری در سال ۲۰۱۸ با الهام از یخ، آسمان تاریک، کوه و قطب‌نما شکل گرفت. اما چرا ماجرای یک پرچم ساده به بحث مالکیت، حق تکثیر و حتی تاریخچهٔ شرکت‌های قدیمی بازی‌سازی کشیده شد؟ این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، داستان عجیب پرچم‌های جنوبگان و نمادی را روایت می‌کند که شاید روزی بیش از هر طرح دیگری با این قاره شناخته شود.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
حیات وحش؛
در میانه قرن نوزدهم، مردی انگلیسی برای آنکه خانه جدیدش در استرالیا کمی بیشتر یادآور وطن باشد، تنها چند خرگوش از انگلستان خواست. اقدامی به‌ظاهر بی‌ضرر که خیلی زود به یکی از بزرگ‌ترین تهاجم‌های زیستی تاریخ تبدیل شد و پیامدهای آن هنوز هم ادامه دارد. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، داستانی شگفت‌انگیز از پیوند میان دلتنگی، خطای انسانی و تکامل است؛ ماجرایی که نشان می‌دهد چگونه ورود تنها ۲۴ خرگوش توانست حیات‌وحش، کشاورزی و اکوسیستم یک قاره را دگرگون کند و حتی به یکی از جذاب‌ترین نمونه‌های زنده تکامل تبدیل شود.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
تکنو تابناک؛
هر بار که با شنیدن اطلاعات تازه نظرتان را عوض می‌کنید، شاید بی‌آنکه بدانید از نوعی استدلال استفاده می‌کنید که ریشه‌اش به یک کشیش گمنام انگلیسی در قرن هجدهم بازمی‌گردد؛ روشی که بعدها از پزشکی و هوش مصنوعی تا رمزگشایی در جنگ جهانی دوم کاربرد پیدا کرد. استدلال بیزی توضیح می‌دهد که چرا باید باورهای خود را با رسیدن شواهد تازه به‌روز کنیم؛ اما همین منطق وقتی وارد آزمایش‌های پزشکی یا حتی سازوکار ذهن انسان می‌شود، نتایجی دارد که گاهی برخلاف شهود ماست. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک را ببینید تا با یکی از مهم‌ترین ایده‌های آماری برای فهم جهان نامطمئن پیرامونمان آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۳۰
خانم‌ها و آقایان؛
هر تصمیمی که در زندگی می‌گیریم، در کنار چیزی که به ما می‌دهد، چیزی را نیز از ما می‌گیرد؛ از انتخاب میان خواب و تفریح گرفته تا شغل، رابطه و مسیر زندگی. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک با اشاره به دیدگاه‌هایی از توماس سوئل، کریستوفر هیچنز و استیو جابز نشان می‌دهد که شاید مسئله اصلی در تصمیم‌گیری، پیدا کردن «انتخاب بی‌نقص» نباشد.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
خانم‌ها و آقایان؛
ماه فقط یک جرم آسمانی در آسمان شب نیست؛ این همسایه زمین در طول تاریخ الهام‌بخش اسطوره‌ها، ادیان، هنر، ادبیات و حتی علم بوده است. از خدایان باستانی تا پژوهش‌های کیهان‌شناسی، انسان همواره تلاش کرده است معنای حضور این جرم اسرارآمیز را کشف کند. اما چرا ماه چنین جایگاه ویژه‌ای در ذهن انسان دارد؟ از تأثیر آن بر جزر و مد تا نقش نمادینش در فرهنگ‌ها و برداشت‌های متفاوت از آن، ماه داستانی طولانی از ارتباط میان آسمان و تجربه انسانی را روایت می‌کند. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، با نگاهی متفاوت به ماه، سفری از باورهای باستانی تا لحظه قدم گذاشتن انسان بر سطح آن خواهیم داشت.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
خانم‌ها و آقایان؛
«سیستم تم» روشی برای برنامه‌ریزی و خودارزیابی است که تلاش می‌کند به‌جای هدف‌گذاری‌های سخت و ثابت، بر جهت کلی زندگی و پیشرفت تدریجی تمرکز کند. در این روش، فرد می‌تواند موضوعاتی مانند خواب، ورزش، تغذیه، کار یا حتی ارتباط با دیگران را به شاخص‌های ساده و روزانه تبدیل کند و میزان پایبندی خود را به‌صورت بصری ثبت کند. اما بخش جالب این سیستم فقط همین جدول‌های پیگیری نیست. ایده اصلی این است که از میان الگوهای تکرارشونده زندگی، یک «تم» کلی برای یک فصل یا حتی یک سال انتخاب شود؛ تمی که قرار است جهت تصمیم‌ها، عادت‌ها و اولویت‌ها را مشخص کند. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، نشان می‌دهد چنین دفترچه‌ای چگونه می‌تواند احساسات مبهم درباره چیزهایی که در زندگی درست پیش نمی‌روند را به اقداماتی مشخص و قابل‌اندازه‌گیری تبدیل کند.
کد خبر: ۱۳۹۵۱۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
آسپرین؛
در حالی که بسیاری از شاخه‌های پزشکی با سرعتی چشمگیر پیشرفت می‌کنند، کشف انواع کاملاً جدید آنتی‌بیوتیک برای دهه‌ها تقریباً متوقف مانده است؛ آن هم درست در زمانی که مقاومت باکتری‌ها در برابر داروهای موجود به مشکلی جدی‌تر تبدیل شده است. دانشمندان اکنون با روش‌هایی متفاوت، از بررسی میکروب‌ها در محیط طبیعی گرفته تا جست‌وجوی مستقیم در دی‌ان‌ای آنها، دوباره به دنبال ترکیباتی هستند که شاید نسل بعدی آنتی‌بیوتیک‌ها را شکل دهند. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک توضیح می‌دهد چرا روش قدیمی کشف دارو به بن‌بست رسید و چه چیزی ممکن است این روند را تغییر دهد.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
تکنوتابناک؛
ایده ماشین ظرف‌شویی مدرن از جایی آغاز شد که ژوزفین کوکرین، مخترع آمریکایی، از آسیب دیدن ظروف گران‌قیمتش هنگام شست‌وشوی دستی خسته شده بود. طرحی که او در قرن نوزدهم ساخت، پایه دستگاه‌هایی شد که امروزه در میلیون‌ها خانه استفاده می‌شوند. اما درون ماشین ظرف‌شویی دقیقاً چه می‌گذرد؟ آب داغ، بازوهای چرخان، حسگرهای تشخیص آلودگی و ترکیبات شیمیایی شوینده هرکدام نقشی دارند؛ حتی نحوه چیدن و آبکشی ظرف‌ها پیش از شست‌وشو می‌تواند نتیجه را تغییر دهد. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، سازوکار این دستگاه و چند تصور رایج درباره استفاده از آن را بررسی می‌کند.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
ته چین؛
زعفران، همان «طلای سرخ»، قرن‌هاست یکی از گران‌بهاترین ادویه‌های جهان به شمار می‌رود؛ ادویه‌ای که از ایران باستان تا دربارهای یونان و اروپا، هم در غذا و عطر و هم در پزشکی سنتی جایگاهی ویژه داشته است. اما دلیل اصلی قیمت بالای زعفران فقط کمیابی آن نیست. پشت هر مقدار اندک از این ادویه، فرایندی بسیار پرزحمت، گیاهی با ویژگی ژنتیکی عجیب و تاریخی هزاران‌ساله قرار دارد. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، نشان می‌دهد چرا تولید تنها یک کیلوگرم زعفران به صدها ساعت کار و ده‌ها هزار گل نیاز دارد و چگونه یک جهش گیاهی باستانی، هنوز هم زندگی کشاورزان و بازار جهانی این ادویه را شکل می‌دهد.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
طبیعت و جغرافیا؛
دانشمندان هنگام بررسی دی‌ان‌ای موجود در خاک، آب و حتی هوا، بارها با ردپای قارچ‌هایی روبه‌رو می‌شوند که با هیچ گونه شناخته‌شده‌ای مطابقت ندارند؛ موجوداتی مرموز که به «قارچ‌های تاریک» شهرت یافته‌اند. برآوردها نشان می‌دهد شاید میلیون‌ها گونه قارچی هنوز ناشناخته باشند؛ جاندارانی که برخی در دل موجودات دیگر پنهان‌اند و برخی حتی در محیط‌های به‌شدت خشن زندگی می‌کنند. جهان قارچ‌ها بسیار عجیب‌تر از آن چیزی است که در ظاهر می‌بینیم؛ از گونه‌هایی که با گیاهان شبکه‌های زیرزمینی عظیم می‌سازند تا قارچ‌هایی که می‌توانند رفتار حشرات را تغییر دهند یا در محیط‌های آلوده به تشعشعات هسته‌ای دوام بیاورند. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک نشان می‌دهد بخش بزرگی از این قلمرو زیستی هنوز برای علم ناشناخته باقی مانده است.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
خانم‌ها و آقایان؛
چگونه می‌توان مفهومی پیچیده را طوری توضیح داد که مخاطب واقعاً آن را بفهمد؟ این ویدیو با بررسی شیوهٔ سخنرانی دن گیلبرت، روان‌شناس دانشگاه هاروارد، نشان می‌دهد که یک توضیح موفق فقط به ساده‌سازی واژه‌ها وابسته نیست؛ بلکه باید ذهن مخاطب را مرحله‌به‌مرحله به سوی ایدهٔ اصلی هدایت کرد. از کنجکاوی و مثال‌های ملموس گرفته تا استعاره و چیزی که «نفرین دانش» نامیده می‌شود، این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک به سازوکارهایی می‌پردازد که می‌توانند تفاوت میان یک توضیح گیج‌کننده و انتقال مؤثر یک ایده را رقم بزنند.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
طبیعت و جغرافیا؛
عنکبوت پرنده‌خوار جالوت یکی از بزرگ‌ترین رتیل‌های جهان است؛ عنکبوتی عظیم‌الجثه با نیش‌های بلند که در جنگل‌های گرمسیری آمریکای جنوبی زندگی می‌کند. با این حال، این شکارچی غول‌پیکر همیشه برای دفاع به گاز گرفتن متوسل نمی‌شود. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، گروهی از ردیاب‌ها یکی از این عنکبوت‌ها را در کنار لانه‌اش پیدا می‌کنند و از فاصله‌ای بسیار نزدیک با شیوه دفاعی متفاوت آن روبه‌رو می‌شوند؛ روشی که نشان می‌دهد چرا نزدیک‌شدن به این جانور حتی بدون گاز گرفتن هم می‌تواند تجربه‌ای ناخوشایند باشد.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
طبیعت و جغرافیا؛
در اوج گرمای تابستانِ بیابان‌های نوادا، آب فقط برای زنده ماندن اهمیت ندارد؛ کنترل یک آبشخور می‌تواند جایگاه یک نریان و سرنوشت تمام گله را تغییر دهد. در چنین شرایطی، ورود یک نریان غریبه که کیلومترها برای یافتن آب آمده، تعادل موجود را به‌هم می‌زند. حالا دو نریان بر سر منبعی حیاتی روبه‌روی یکدیگر قرار می‌گیرند؛ نبردی که یک اشتباه در آن می‌تواند به جراحتی مرگبار منجر شود و نتیجه‌اش بسیار فراتر از حق نوشیدن آب باشد. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، نبرد اسب‌ها بر سر آبشخور را ببینید.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۸
وقایع اتفاقیه؛
رنسانس یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های فرهنگی و هنری تاریخ اروپا بود؛ دوره‌ای که نگاه به انسان، فلسفه و هنر را تغییر داد و سرانجام سراسر قاره را تحت تأثیر قرار داد. با این حال، اینکه چرا چنین تحولی نخست در ایتالیا شکل گرفت، هنوز موضوع بحث میان تاریخ‌پژوهان است. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، چهار توضیح مهم برای این پرسش بررسی می‌شود.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۸
تکنوتابناک؛
در ایستگاه فضایی بین‌المللی، هوای قابل تنفس چیزی نیست که بتوان آن را برای ماه‌ها در مخازن ذخیره کرد. فضانوردان به سامانه‌ای وابسته‌اند که با بازیافت آب، اکسیژن تولید می‌کند و هم‌زمان دی‌اکسیدکربن بازدم‌شده را از محیط حذف می‌کند؛ سامانه‌ای حیاتی که هر نقص در آن می‌تواند به یک وضعیت اضطراری تبدیل شود. اما همین فناوری برای مأموریت‌های طولانی‌تر، از جمله سفرهای آینده به مریخ، محدودیت‌هایی دارد. پژوهشگران اکنون روی روشی تازه به نام موگا کار می‌کنند که با استفاده از میدان مغناطیسی و بدون بسیاری از قطعات متحرک سامانه‌های فعلی، گازها را از آب جدا می‌کند. این فناوری چگونه کار می‌کند و چرا ممکن است شیوه تأمین اکسیژن در مأموریت‌های فضایی آینده را تغییر دهد؟ این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، جزئیات این فرایند را نشان می‌دهد.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۸
تکنو تابناک؛
ژاپن در سال ۱۹۶۴ با راه‌اندازی شینکانسن، عصر قطارهای پرسرعت را آغاز کرد؛ قطارهایی که امروزه با سرعت بیش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کنند و در برخی فناوری‌های جدید، سرعت‌های بسیار بالاتری نیز برای آنها در نظر گرفته شده است.اما افزایش سرعت فقط به ساخت موتورهای قدرتمندتر وابسته نیست. آیرودینامیک، نوع ریل، مسیر حرکت، مصرف انرژی و حتی مقاومت هوا محدودیت‌هایی جدی ایجاد می‌کنند. فناوری قطارهای مَگلو تلاش کرده است با حذف تماس چرخ و ریل، بخشی از این موانع را کنار بزند؛ در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، با مفهوم قطارهای مگلو و مشکلات پیشروی توسعه آنها بیشتر آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۹
آسپرین؛
از دست دادن یک عزیز فقط یک تجربه عاطفی نیست؛ سوگ شدید می‌تواند تغییراتی واقعی و گاه خطرناک در بدن ایجاد کند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که پس از مرگ همسر، خطر مرگ در برخی افراد به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد؛ پدیده‌ای که به «اثر بیوگی» معروف است. اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود. عارضه‌ای به نام «کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو» یا «سندرم قلب شکسته» می‌تواند پس از یک شوک عاطفی شدید، عملکرد قلب را مختل کند و علائمی بسیار شبیه سکته قلبی به وجود آورد. این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک، بررسی می‌کند که احساسات چگونه می‌توانند تا این اندازه بر قلب اثر بگذارند و آیا یک «قلب شکسته» واقعاً می‌تواند کشنده باشد.
کد خبر: ۱۳۹۵۰۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۲۸