En
/
فا
En العربیة
ویدئو جدیدترین اخبار یادداشت بالای صفحه
در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
عراق یکی از کشور‌های جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آن‌ها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیت‌ها تشکیل میدهند.
 
جغرافیا
مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگه‌های حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشور‌های دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.

کرد‌ها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عرب‌ها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کرد‌ها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروه‌ها دارای شاخصه‌های فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویت‌های فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوری‌ها و یزیدی‌ها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
 
مردم
شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.

شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهر‌های مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهر‌ها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.

در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهه‌های گذشته در عراق تقویت شده است.

عربی و کردی زبان‌های رسمی مردم عراق است. البته زبان‌های دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمن‌های عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبان‌های آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبان‌های کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.

به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقی‌ها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانواده‌های بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
 

وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانواده‌های بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
 
نظام سیاسی
دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرز‌های غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صد‌ها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.

حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنی‌های فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.

با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرز‌های مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
 

نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاح‌های کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.

درگیری‌ها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیرو‌های مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیرو‌های مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهر‌های عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
 
جنگ داخلی
با خروج نیرو‌های آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامی‌ها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفت‌ها در شهر‌ها گسترش یافت، اما مخالفت‌های ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنی‌ها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماه‌های پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.

گروه‌های شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخش‌های وسیعی از عراق از جمله شهر‌های بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صد‌ها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروه‌ها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگ‌های داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمک‌های ایران و دیگر کشور‌های متحد از پای درآمد.
 

مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیون‌های مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استان‌ها و بخش‌هایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.

عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.

بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استان‌های عراق هستند.
 
اقتصاد
صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینه‌ها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدام‌ها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغل‌های بسیار کمی برای عراقی‌ها ایجاد کرده است.
 

در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

با توافق باشگاه دهوک و فدراسیون فوتبال ایران، قرارداد یحیی گل‌محمدی با تیم عراقی فسخ شد.
کد خبر: ۱۳۹۹۸۱۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۹

سخنگوی دولت عراق درباره علت بسته شدن گذرگاه الشیب(چذابه از سمت ایران) توضیحاتی ارائه کرد.
کد خبر: ۱۳۹۹۷۹۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۹

مقاومت اسلامی نجباء تاکید کرد که تعابیری نظیر خلع سلاح یا تحویل سلاح هیچ جایی در ادبیات و قاموس این جنبش عراقی ندارد.
کد خبر: ۱۳۹۹۷۸۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۹

یک منبع آگاه دولتی در عراق از دستور مستقیم نخست‌وزیر این کشور برای بستن گذرگاه مرزی الشیب (چذابه) با ایران از روز چهارشنبه خبر داد؛ تصمیمی ناگهانی و بدون اعلام علت که طبق گزارش‌ها، با انسداد تدریجی چند مرز زمینی دیگر طی روز‌های آینده تکمیل خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۹۹۶۹۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۹

با فرا رسیدن فصل پاییز، شالیزارهای منطقه «آمیدی» در شهر «دهوک» عراق به رنگ زرد درآمده و عملیات برداشت محصول برنج در این اراضي آغاز شد.
کد خبر: ۱۳۹۹۴۰۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۷

عراقچی در پیامی درخصوص اجلاس شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی، تاکید کرد: با توجه به ریاست عراق و تجربه دبیرکل جدید سازمان، انتظار داریم سازمان همکاری اسلامی نقشی فعال در رسیدگی به چالش‌های جهان اسلام ایفا کند.
کد خبر: ۱۳۹۹۳۸۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۷

وزیر خارجه عراق نتایج دیدار اخیر خود با سید عباس عراقچی همتای ایرانی خود را تشریح کرد.
کد خبر: ۱۳۹۹۳۳۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۶

رهبر جریان صدر عراق از مدارس و دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی این کشور خواست روز پنجشنبه در اعتراض به تصمیم منع حجاب در جمهوری آذربایجان و برخی کشورهای دیگر، تجمعی اعتراضی و مسالمت‌آمیز برگزار کنند.
کد خبر: ۱۳۹۹۳۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۶

سازمان بسیج مردمی عراق (حشد الشعبی) شنبه شب در بیانیه ای گزارش اولیه انفجار در مقر خود در اطراف بغداد را منتشر و علت را اختلال داخلی و نه حمله خارجی دانست.
کد خبر: ۱۳۹۹۱۸۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۵

سازمان حشد الشعبی عراق از وقوع انفجار در انبار مهمات فرسوده در یکی از مقرهای آن در شمال بغداد خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۹۱۶۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۵

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران صبح امروز شنبه ۲۵ مهر ماه به همراه هیات دیپلماتیک برای شرکت در اجلاس شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی(OIC) عازم عراق شد.
کد خبر: ۱۳۹۹۰۶۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۵

رسانه عراقی نزدیک به باشگاه دهوک اعلام کرد که یحیی گل محمدی به احتمال خیلی زیاد در این تیم می ماند و هدایت تیم ملی امید ایران را برعهده نمی گیرد.
کد خبر: ۱۳۹۸۹۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۳

محمد مهدی ملکی
کد خبر: ۱۳۹۸۵۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۱

رئیس اقلیم کردستان عراق با اشاره به گزارش پایگاه خبری آکسیوس درباره میانجیگری این اقلیم، میان ایران و آمریکا، این نقش‌آفرینی را تأیید کرد.
کد خبر: ۱۳۹۸۴۸۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۲۰

جنگنده‌ها و هواپیماهای نظامی دشمن با نقض آشکار حاکمیت ملی عراق، حریم هوایی این کشور را نقض کرده‌اند.
کد خبر: ۱۳۹۸۳۲۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۹

سازمان مبارزه با تروریسم عراق (CTS) در قالب یک طرح امنیتی هماهنگ و فراگیر، عملیات ویژه‌ای را در سه استان نجف، دیوانیه و واسط آغاز کرد. مقامات امنیتی هدف از اجرای این عملیات را رصد، شناسایی و خنثی‌سازی هرگونه فعالیت تهدیدآمیز علیه جان شهروندان و تضمین ثبات و آرامش در این مناطق عنوان کرده‌اند.
کد خبر: ۱۳۹۷۴۹۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۴

چرتکه
عراق با توسعه بندر فاو و اتصالش از مسیر ریلی به ترکیه درصدد دور زدن ایران در مسیر ارسال بار از خاورمیانه به اروپاست. جزئیات این پروژه را می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۹۷۴۴۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۳

نبض خبر
یک مرد عراقی در مواجهه با این پرسش که آیا پول گرفته تا در تجمع از ایران شرکت کند، گفت: «حاضرم تمام فرزندانم را فدای جمهوری اسلامی ایران کنم» مواضع پربازتاب این عراقی را می‌بینید و می‌شنوید.
کد خبر: ۱۳۹۷۳۳۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۳

معاون مدیر فرودگاه بین‌المللی نجف اعلام کرد که امروز اولین هواپیمای ایرانی در فرودگاه نجف به زمین نشسته است.
کد خبر: ۱۳۹۷۲۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۲

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، خروج نیروهای آمریکایی و دیگر قوای خارجی از عراق را گامی مهم در راستای تحکیم حاکمیت ملی، یکپارچگی سرزمینی و استقلال این کشور دانست.
کد خبر: ۱۳۹۷۱۵۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۱