احتمال اسکورت کشتیها از سوی ایران برای شکستن محاصره دریایی آمریکا؛ چرا ایران مذاکره هستهای را از موضوع «تنگه هرمز» جدا کرد؟
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، روز دوشنبه ۷ اردیبهشت رسانههای آمریکایی مدعی شدند که ایران طرح جدید خود برای اتمام جنگ را از طریق پاکستان به آمریکا منتقل کرده است.
طبق این گزارشها، ایران پیشنهاد داده است در صورت لغو محاصره دریایی ایالات متحده و پایان جنگ، تنگه هرمز را بازگشایی خواهد کرد.
خبرگزاری آسوشیتد پرس در این زمینه گزارش داده بود دو مقام منطقهای گفتهاند، ایران پیشنهاد کرده است در صورت لغو محاصره این کشور توسط آمریکا و پایان جنگ، کنترل خود بر تنگه هرمز را پایان دهد؛ پیشنهادی که بحثها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را به تعویق میاندازد.
«مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز به نظر میرسید هرگونه توافقی را که برنامه هستهای ایران را حذف کند، رد کند.
روبیو در مصاحبهای با فاکس نیوز در روز دوشنبه گفت: «ما نمیتوانیم به آنها اجازه دهیم از این موضوع فرار کنند. ما باید اطمینان حاصل کنیم که هر توافقی که انجام میشود، توافقی است که به طور قطعی از تلاش آنها برای دستیابی به سلاح هستهای در هر مقطع زمانی جلوگیری کند.»
روبیو همچنین ضمن مخالفت با تسلط ایران بر تنگه هرمز گفت: «این باز کردن تنگه نیست. آنجا آبراه بینالمللی است. آنها نمیتوانند سیستمی را جا بیندازند که ایرانیها استفاده از این تنگه را مشخص کنند. ما هم این را تحمل نخواهیم کرد.»
دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا نیز روز چهارشنبه ۹ اردیبهشت مدعی شد: محاصره دریایی ایران را تا زمانی که انها با توافقی موافقت کنند که به نگرانیهای ایالات متحده درباره برنامه هستهای خود پاسخ دهد، ادامه میدهیم.
وی در ادامه ادعا کرد: محاصره دریایی را تا حدودی مؤثرتر از بمباران میدانم.
از طرف دیگر سیانان به نقل از منابع آگاه مدعی شد که میانجیگران در پاکستان انتظار دارند در روزهای آینده پیشنهاد تجدیدنظرشدهای از ایران برای پایان دادن به جنگ دریافت کنند.
ادعای سی ان ان در حالی است که ایران آنرا تایید نکرده است. بر این اساس تمرکز کنونی ایران در خصوص «خاتمه جنگ» است تا موضوع هستهای.
این در حالی است که خبرنگار شبکه المیادین در تهران در گزارشی مدعی است، جمهوری اسلامی ایران از طریق واسطهها، فرمول مذاکراتی سهمرحلهای را به طرف آمریکایی ابلاغ کرده است که در صورت پذیرش واشنگتن میتواند مبنایی برای شروع مذاکرات باشد.
المیادین بیان کرده، مرحله اول مذاکرات پیشنهادی ایران بر پایان کامل جنگ و دریافت تضمینهایی بر جلوگیری از شروع مجدد آن علیه ایران و لبنان متمرکز است.
این گزارش همچنین تاکید کرده که ایران در این مرحله هیچ موضوع یا پرونده دیگری را مورد بحث قرار نخواهد داد. این گزارش میافزاید، در صورت دستیابی به توافق در مرحله اول، طرفین وارد مرحله دوم میشوند که به بررسی نحوه مدیریت و اداره تنگه هرمز اختصاص خواهد یافت.
المیادین در این باره تاکید کرده، در مرحله مربوط به بحث درباره تنگه هرمز، هماهنگی کامل با طرف عمانی انجام خواهد شد تا نظام حقوقی جدیدی برای این آبراه مهم حیاتی تدوین شود.
طبق گفته خبرنگار المیادین، در مورد مرحله سوم، این مرحله به بحث در مورد مسئله هستهای مرتبط است، زیرا ایران اصرار دارد که قبل از رسیدن به توافق در مورد دو مرحله اول، از بحث در مورد این موضوع خودداری کند.
به گزارش تابناک، این در حالی است که باز شدن تنگه هرمز در ازای پایان محاصره دریایی و اتمام جنگ موضوعی است که ایران در حال حاضر متمرکز بر آن است. این موضوع از سوی آمریکا نیز ضرورت فوری تری دارد.
همچنین از دید ایران پیوندی میان موضوع تنگه هرمز با موضوع هستهای صورت نمیگیرد و مذاکرات آنگونه که المیادین فازبندی کرده، مطرح نیست.
در این راستا، «باراک راوید» خبرنگار آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه اعلام کرده که ایران پیشنهاد جدیدی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به جنگ به آمریکا ارائه داده است، پیشنهادی که در قالب آن مذاکرات هستهای به مرحله بعدی موکول شده است.
آکسیوس همچنین اعلام کرده بود: پیشنهاد ایران این موضوع را در مسیر دستیابی به یک توافق سریعتر دور میزند.
به نوشته این رسانه آمریکایی، لغو محاصره و پایان دادن به جنگ، اهرم فشار ترامپ را در هرگونه مذاکرات آینده برای حذف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و متقاعد کردن تهران به تعلیق غنیسازی - دو هدف اصلی جنگ برای ترامپ - از بین میبرد.
علی هاشم خبرنگار الجزیره چند روز پیش در این زمینه نوشته بود: از دیدگاه ایران، هر گونه بحثی باید بر پایان جنگ متمرکز باشد و سپس میتوان درباره سایر مسائل گفتوگو کرد.
تجربه دو دور مذاکره در خصوص موضوع هستهای در مقابل رفع تحریمها نشان داده، زیاده خواهی دولت ترامپ حصول چنین توافق را بسیار بعید ساخته است.
دو دور مذاکرات با محوریت هستهای منجر به تجاوز نظامی از سوی آمریکا و اسرائیل شده است؛ لذا حتی در صورت شروع چنین مذاکراتی نمیتوان تجاوز نظامی از سوی آمریکا را محتمل ندانست.
از سویی دیگر برخی ناظران معتقد هستند ایران ممکن است ظرف دو روز آینده برای شکست محاصره دریایی اعمال شده از سوی آمریکا، دست به اسکورت کشتیهای خود بزند.
اگر این اتفاق بیفتد و آمریکا بخواهد تعرضی به این کشتیها داشته باشد احتمال تشدید درگیری بالاست.
در صورت عدم تعرض از سوی آمریکا ممکن است روند مساعدی برای گفتوگو درباره طرح پیشنهادی ایران صورت گیرد.
