در مورد آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
ایالات متحده یا آمریکا یک جمهوری فدرال متشکل از ۵۰ ایالت، یک منطقه فدرال، پنج سرزمین خودمختار و مجموعهای از جزایر پراکنده است که به صورت مجموع دارای مساحتی معادل ۹/۸ میلیون کیلومتر مربع و جمعیتی برابر ۳۲۵ میلیون نفر است. دونالد ترامپ اکنون رئیس جمهور این کشور است.
آمریکا چهارمین کشور دنیا از لحاظ وسعت و سومین کشور دنیا از لحاظ جمعیت است. پایتخت آمریکا واشینگتن، دی. سی و پرجمعیتترین شهر آن نیویورک است. چهل و هشت ایالت آمریکا و منطقه فدرال پایتخت در سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا واقع در آمریکای شمالی بین کانادا و مکزیک قرار دارند.
تاریخ و جغرافیا
ایالت آلاسکا در گوشه شمال غربی آمریکای شمالی بین کانادا از شرق و تنگه برینگ و روسیه از غرب جای گرفتهاست. ایالت هاوایی که به صورت مجمعالجزایری است، در میانه اقیانوس آرام واقع شدهاست. قلمروهای ایالات متحده آمریکا که در دریای کارائیب و اقیانوس آرام پراکنده هستند، نه منطقه زمانی را شامل میشوند.
جغرافیا، آب و هوا و حیات وحش فوقالعاده متنوع و گوناگون آمریکا، این کشور را در زمره ۱۷ کشور دارای تنوع زیستی فراوان قرار دادهاست.
سرخپوستان دیرین، ۱۵٬۰۰۰ سال پیش از سیبری به سرزمینهای اصلی آمریکای شمالی مهاجرت کردند. استعمار قاره آمریکا توسط اروپاییها از قرن شانزدهم میلادی آغاز و در آغاز ایالات متحده آمریکا با ۱۳ مستعمره بریتانیایی بنیان نهاده شده در ساحل شرقی پدیدار شد.
چالشها و اختلافات فراوان بین پادشاهی بریتانیای کبیر و مستعمرات سیزدهگانه پیرو جنگ فرانسویان و سرخپوستان، منجر به آغاز انقلاب در سال ۱۷۷۵ میلادی در آمریکا و نهایتاً اعلامیه استقلال ایالات متحده آمریکا شد. جنگ در سال ۱۷۸۳ به پایان رسید و بدین گونه ایالات متحده آمریکا نخستین کشوری بود که استقلال خود را از امپراتوریهای استعماری کسب کرد.
قانون اساسی فعلی آمریکا در سال ۱۷۸۸ با اصلاحات دهگانه به صورت مجموع با نام منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است، پیریزی شد در سال ۱۷۹۱ قانون اساسی که تضمینکننده همه آزادیهای اساسی مدنی بود، تصویب شد. در خلال قرن نوزدهم میلادی ایالات متحده آمریکا به شکلی قاطعانه، به توسعه ارضی در سراسر خاک آمریکای شمالی مشغول شد. همچنین در خلال این قرن سرخپوستان تبعید و ایالات جدید به شکلی تدریجی تأسیس شدند.

در سال ۱۸۴۴ توسعه سرزمینهای آمریکا در سراسر قاره آمریکای شمالی به پایان رسید. در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی، جنگ داخلی آمریکا منجر به منسوخ شدن بردهداری در این کشور شد. در سالهای پایانی قرن نوزدهم، آمریکا به جزایر و آبهای اقیانوس آرام مسلط شد و اقتصاد این کشور نیز در نتیجه انقلاب صنعتی فراگیر در دنیا، رشد بیسابقهای کرد.
جنگ آمریکا و اسپانیا و جنگ جهانی اول، موقعیت آمریکا را به شکل یک ابرقدرت نظامی جهانی تثبیت کرد. ایالات متحده در جنگ جهانی دوم به شکل یک ابرقدرت، نخستین کشور تولیدکننده و تنها کشور استفادهکننده بمبهای اتمی در جنگ و به عنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد ظاهر شد و در خلال جنگ سرد ایالت متحده و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی رقابت فضایی قابل توجهای داشتند که این رقابت در پروژه آپولو ۱۱ به اوج خود رسید. بعد از پایان جنگ سرد در سال ۱۹۹۱ و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده تبدیل به تنها ابرقدرت جهان شد.
قسمتی از رشته کوههای راکی در غرب آمریکا قرار گرفتهاست که بزرگترین قله آن در ایالت کلرادو قرار دارد. مرتفعترین نقطه در آمریکا قله کوه مک کینلی (۶۱۹۴ متر) در آلاسکا میباشد. در ۴۸ ایالت پایین نیز مرتفعترین قله بر فراز کوه ویتنی (۴۴۲۱ متر) در کالیفرنیا قرار دارد. رودخانه میسیسیپی بزرگترین و مهمترین رودخانه آمریکای شمالی و چهارمین رودخانه طولانی جهان در آمریکا قرار دارد. این رودخانه که به رودخانه میسوری میپیوندد، نقش تجاری و اقتصادی مهمی برای آمریکا دارد. قسمتی از آبشار نیاگارا در مرز بین آمریکا و کانادا قرار دارد و از جاذبههای طبیعی توریستی در آمریکا بهشمار میرود.
آمریکا از شمال با کشور کانادا و در جنوب با کشور مکزیک مرز خاکی دارد. این کشور در شمال غرب قاره آمریکا و سواحل آلاسکا نیز با روسیه مرزهای مشترک آبی دارد. ۴۸ ایالت به هم پیوسته که خاک اصلی آمریکا را تشکیل میدهند، از شرق و جنوب شرقی به اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک، و از غرب به اقیانوس آرام منتهی میشوند.
نام آمریکا اقتباسی است از نام آمریگو وسپوچی جهانگرد و کاشف ایتالیایی که توسط یک نقشه ساز آلمانی در سال ۱۵۰۷ میلادی ثبت شد.
انگلیسی زبان دولت و کسب و کار آمریکاست و همینطور زبان بسیاری از کارهای روزانه مردم که بیش از ۳۰ ایالت، این زبان را زبان رسمی خود کردهاند، اما دولت فدرال زبان رسمی ندارد.
اقتصاد
ایالات متحده از اعضاء بنیانگذار سازمان ملل متحد، صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی، سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) و تعدادی دیگر از سازمانهای بینالمللی است. ایالات متحده کشوری فوق پیشرفته بر پایه تولید ناخالص داخلی و دومین کشور دنیا بر پایه تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید) تقریباً یکچهارم تولید ناخالص داخلی کل کشورهای جهان است.

اقتصاد ایالات متحده یک اقتصاد فرا صنعتی و عظیم است که در فعالیتهای خدماتی به شکلی عالی عمل کرده و در زمینه اقتصاد دانش بنیان جزء سرآمدهای دنیا محسوب میشود. از لحاظ تولید ایالات متحده دارنده رتبه دوم در جهان است. ایالات متحده اولین کشور واردکننده و دومین کشور صادرکننده جهان است. با وجود اینکه جمعیت آمریکا فقط ٪۴٫۳ جمعیت جهان است، این کشور مالک ٪۳۳٫۴ ثروت جهانی در بین کشورهای دنیاست.
ایالات متحده دارای بیشترین سهم ثروت جهانی در بین کشورهای دنیاست. آمریکا از لحاظ چندین شاخص اجتماعی-اقتصادی مثل دستمزد متوسط، شاخص توسعه انسانی سرانه تولید ناخالص داخلی و سوددهی سرانه جزء رتبههای بالا در میان کشورهای جهان بهشمار میرود. ایالات متحده دارنده قدرتمندترین نیروی مسلح جهان است. بودجه و هزینهکرد نظامی آمریکا، معادل یک سوم کل بودجه نظامی دنیا میباشد. ایالات متحده یک قدرت پیشرو و راهبر در زمینه سیاست، فرهنگ و دانش در جهان بهشمار میرود.
آمریکا اقتصاد کاپتالیستی از نوع سرمایهداری انحصاری دارد. ویژگی بارز اقتصاد ایالات متحدهٔ آمریکا عبارت است از تسلط انحصارها در رشتههای مختلف، که بر مبنای منابع طبیعی فراوان، زیربنای توسعهیافته، تولید انبوه، و مصرف زیاد استوار است. تولید ناخالص داخلی ایالات متحدهٔ آمریکا با بیش از ۱۹ تریلیون (۱۹٫۰۰۰ میلیارد) دلاریعنی حدود ۲۰٪ تولید ناخالص جهان، نخستین اقتصاد بزرگ جهان است.
شهرهای آمریکا
شهر نیویورک، بزرگترین شهر در شرق کشور، شهر لسآنجلس بزرگترین شهر در غرب کشور، شیکاگو، بزرگترین شهر در قسمت میانی کشور از جمله شهرهای آمریکا هستند.
نظام سیاسی
نظام سیاسی ایالات متحده، جمهوری فدرال است و قانون اساسی این کشور بر سه محور تفکیک قوا، نظام انتخاباتی و نظام فدرالی شکل گرفته است. قوه مقننه و یا کنگره ایالات متحده از دو مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده که مسئولیت قانونگذاری را به طور کامل بر عهده دارد.
نمایندگان این مجالس با رأی مستقیم مردم انتخاب میشود و هیچ نهادی در ایالات متحده قدرت انحلال مجالس را ندارد. مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا با ۴۳۵ عضو و مجلس سنای ایالات متحده آمریکا با ۱۰۰ عضو به صورت مشترک به امر قانونگذاری مشغول هستند. رئیس جمهور ایالات متحده نیز به عنوان رئیس قوه مجریه با رأی مستقیم مردم و از طریق آرای مجمع انتخاباتی انتخاب میشود و در برگزیدن مشاورانش به عنوان وزرا اختیارات کاملی دارد.
رئیس جمهور نیازی به کسب رای اعتماد از کنگره ندارد و کنگره نیز متقابلاْ نمیتواند با رأی عدم اعتماد، هیئت دولت و یا وزرا را برکنار کند. رئیس جمهور ایالات متحده برای یک دوره چهار ساله برگزیده میشود و انتخاب وی برای یک دوره چهار ساله دیگر بلامانع است.

روند انتخاب رئیس جمهور ایالات متحده، با پیچیدگیهای خاصی که در انتخابات مقدماتی نامزدهای دو حزب عمده این کشور وجود دارد، عملاً یک سال به طول میانجامد. اما با وجود اینکه احزاب گوناگونی در ایالات متحده فعالیت میکنند، عملاً سیطره دو حزب جمهوریخواه و دموکرات بر صحنه سیاسی این کشور مجال را برای به قدرت رسیدن سایر گروهها گرفته است و مشاغل عمدهای که با رأی مستقیم مردم واگذار میشوند، از جمله ریاستجمهوری، نمایندگی کنگره و فرمانداری ایالات غالباً بین نامزدهای این دو حزب توزیع میشوند.
بر اساس اصل تفکیک قوا، قوه قضائیه این کشور که در دیوان عالی تبلور یافته است، نیز کاملاً مستقل عمل میکند و قوای مجریه و مقننه نمیتوانند بر روند تصمیمگیری آن تأثیر بگذارند. بر اساس قانون اساسی ایالات متحده هر ایالت در امور داخلی دارای اختیارات کامل است و در مقابل در امور خارجی، ارتش، ضرب و چاپ سکه و اسکناس و اعلان جنگ به دولت فدرال اختیار داده شدهاست.
ایالات متحده به عنوان کشوری که کمترین آسیب را از جنگ جهانی دوم دید، پس از آن وارد یک دوره فرسایشی جنگ سرد با بلوک شرق به رهبری شوروی سابق شد. اما با فروپاشی شوروی سابق و فروریزی دیوار برلین به عنوان نماد جنگ سرد، نظریهپردازان ایالات متحده با ترویج ادبیات «نظم نوین جهانی»، سعی در ایجاد نظامی یک قطبی به محوریت این کشور کردند.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، قوه مقننه یا کنگره ایالات متحده آمریکا از دو مجلس تشکیل شدهاست که مسئولیت قانونگذاری را بهطور کامل بر عهده دارند: مجلس نمایندگان و مجلس سنا. بر اساس نظام انتخاباتی آمریکا، نمایندگان با رأی مستقیم و برابر مردم انتخاب میشوند.
مردم آمریکا
جمعیت این کشور در حدود ۳۲۴ میلیون نفر (تا ۲۰۱۶) با میانگین سنی ۳۷ سال است. امید به زندگی برای زنان ۸۱ و برای مردان ۷۵ سال است.
بخش زیادی از جمعیت این کشور را مهاجران تشکیل میدهند. سفیدپوستها ۸۱ درصد، سیاهپوستها ۱۳ درصد، آسیاییها ۴ درصد و سرخپوستان یک درصد از جمعیت این کشور را تشکیل میدهند. ۵۱ درصد از مردم آن پروتستان، ۲۴ درصد کاتولیک، نزدیک به دو درصد مورمون، نزدیک به دو درصد یهود و ۶/۰درصد مسلمان هستند.
زبان رسمی دراین کشور انگلیسی است، اما به دلیل نزدیکی به آمریکای لاتین و تعداد زیاد مهاجران این منطقه حدود ۱۱ درصد از مردم این کشور به زبان اسپانیایی صحبت میکنند. در ایالت هاوایی زبان هاوایی زبان رسمی است.
نظام آموزشی در امریکا
۹۹ درصد مردم کشور آمریکا دارای سواد پایه هستند. سن تحصیل اجباری ۷ تا ۱۶ سال است. در این کشور تحصیلات ابتدایی و متوسطه کاملا رایگان بوده و دولت این هزینهها را تقبل میکند و در مراحل بعدی آموزشی با دادن وامهای کم بهره، کمک های بلا عوض، انجام بورسیههای تحصیلی دانشجویان را در پرداخت هرینههای تحصیلی شان همراهی میکند. از جمله کهنترین مراکز آموزش عالی آمریکا دانشگاههای هاروارد، ویلیام اند ماری، پرینستون، کلمبیا، پنیسیلوانیا میباشند.
دین مردم آمریکا
کشور مذکور کشوری سکولار میباشد که تمامی ادیان و مذاهب در آن آزتد است و دولتمردان نسبت به همه مذاهب بی طرف هستند به طوری که میتوان گفت که تقریبا هیچ محدودیتی برای پیروان مذاهب مختلف اعمال نمیشود. تضمین این آزادی ادیان و مذاهب هم قانون اساسی این کشور است.
* با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید
* با کشور عراق بیشتر آشنا شوید
* با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید
*با کشور ایران بیشتر آشنا شوید
*با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید
*با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید
* با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید
در مورد آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
در حملات هوایی دقایقی پیش، آمریکا و رژیم صهیونیستی مناطقی در تهران را هدف قرار دادند.
کد خبر: ۱۳۶۲۲۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
ژنرال هندی اوپندرا دویودی به همدستی با آمریکا و اسرائیل در جنایت علیه ناو دنا اعتراف کرد: "به عنوان متحدان استراتژیک اسرائیل، وظیفه ما بود که مکان دقیق [کشتی ایرانی] را به اسرائیل اطلاع دهیم."
کد خبر: ۱۳۶۲۱۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
تابناک گزارش میدهد
متعاقب تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران این موضوع در رسانهها و اندیشکدههای غربی مطرح است که چرا به رغم چنین حملات گستردهای، نظام سیاسی ایران فرونپاشیده است.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
سنتکام، فرماندهی مرکزی نیروهای تروریستی آمریکا، دوشنبه، در بیانیهای مدعی شد عامل زخمیشدن ۳۲ شهروند بحرینی یک پهپاد ایرانی بوده که به منطقۀ مسکونی برخورد کرده است.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
ارتش جمهوری اسلامی ایران در اطلاعیه شماره ۲۰ خود اعلام کرد: در ساعات گذشته پالایشگاه نفت و گاز و مخازن سوخت رژیم صهیونیستی در حیفا مورد هجوم پهپادهای نیروی هوایی ارتش قرار گرفت.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
برگزاری نشست خبری سخنگوی دولت در بیمارستان
سخنگوی دولت گفت: هدف حملات نه آزادی است نه دموکراسی، هدف آنان تجزیه ایران است. آنان ایران را تکهتکه میخواهند. هدف این حملات ایران و ایرانی است.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
مدیرکل ورزش و جوانان آذربایجانغربی از شهادت ۹ ورزشکار این استان در پی حملات رژیم صهیونیستی به نقاط مختلف کشور در جریان «جنگ رمضان» خبر داد.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
تابناک گزارش میدهد؛ در حال بهروزرسانی/
وال استریت ژورنال فاش کرد برخی از مشاوران دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا به طور خصوصی به وی اصرار کردهاند تا به دنبال یک طرح خروج از جنگ علیه ایران باشد.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
روزنامه نیویورکتایمز شواهد جدیدی از شلیک موشک آمریکا به مدرسهای در میناب ارائه کرده است.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
قیمت بنزین در آمریکا طی ۱۰ روز گذشته و همزمان با درگیریهای نظامی با ایران، ۱۷ درصد افزایش یافت و به ۳.۴۱ دلار در هر گالون رسید.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
الجزیره:
ویتکاف در تلاش برای تماس با عراقچی است اما ایران تمایلی برای ارتباط ندارد.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
وال استریت ژورنال فاش کرد برخی از مشاوران رئیس جمهوری آمریکا به طور خصوصی به وی اصرار کردهاند تا به دنبال یک طرح خروج از جنگ علیه ایران باشد.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
«اسکات ریتر» افسر سابق اطلاعاتی آمریکا در گفتوگویی با یک شبکه خبری روسی با اشاره به این مساله که تمام سیستمهای دفاعی ایالات متحده «از همان ابتدا ناکافی» بودهاند توضیح داد که چرا پدافند هوایی آمریکا در برابر موشکهای ایران شکست میخورد.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
نخست وزیر رژیم صهیونیستی در سخنرانی سال گذشته خود در کنگره آمریکا، بدون اشاره به جنایات نظامیان اسرائیلی و ویرانی گسترده نوار غزه گفت وقتی با حماس، حزبالله و حوثیها میجنگیم، با ایران میجنگیم. اگر اسرائیل سقوط کند، آمریکا کشور بعدی خواهد بود.
کد خبر: ۱۳۶۲۰۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۹
رئیس جمهور با اشاره به تلاش متجاوزین به ایران برای اختلافافکنی میان کشورهای همسایه گفت: جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی خود را برای کاهش تنش در منطقه اعلام کرده است، مشروط بر آنکه حریم هوایی، خاک و آبهای همسایگان ما برای حمله به مردم ایران مورد استفاده قرار نگیرد.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸
ترامپ در مصاحبه تلفنی با خبرنگار CBS میگوید که جنگ ممکن است به زودی به پایان برسد: «فکر میکنم جنگ تقریباً تمام شده است. ممکن است جنگ با ایران به زودی پایان یابد. آنها نیروی دریایی ندارند، ارتباطات ندارند، نیروی هوایی ندارند.»
کد خبر: ۱۳۶۲۱۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸
حوالی ساعت ۱۵ روز دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۴۰۴، در پی حمله خصمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به محدوده تاریخی دولتخانه صفوی در شهر اصفهان، چندین بنای شاخص و ارزشمند این مجموعه تاریخی با خساراتی مواجه شد. بر اساس بررسیهای اولیه، در این حمله موج انفجار موجب آسیب به بخشهایی از مجموعه تاریخی و جهانی کاخ چهلستون شده است؛ بنایی که بهعنوان یکی از شاخصترین یادگارهای معماری عصر صفوی و بخشی از میراث جهانی باغهای ایرانی شناخته میشود. در اثر این حادثه، بخشهایی از تزئینات معماری این کاخ از جمله آینهکاریهای نفیس دوره صفوی دچار ریزش شده و برخی از اجزای چوبی سقف اصلی بنا نیز آسیب دیده است، همچنین گزارشهای میدانی از آسیبدیدگی محدود در چارچوب درها و پنجرهها و برخی از نقاشیهای دیواری حاشیهای حکایت دارد؛ آثاری که عمدتاً در پیرامون درگاهها و قابهای معماری قرار داشتهاند.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸
مشاور ارشد فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، تاکید کرد که جنگ تنها پس از خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و ارائه تضمینهایی مبنی بر عدم آغاز جنگ جدیدی علیه ایران متوقف میشود.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸
معاون اول رئیسجمهوری در واکنش به فضاسازیهای رئیسجمهوری آمریکا درباره تیم ملی فوتبال زنان، تصریح کرد: ایران با آغوش باز پذیرای فرزندان خود است و دولت امنیت آنان را تضمین میکند.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸
سید عباس عراقچی در گفت و گوی تلفنی با وزیر خارجه ژاپن گفت : جمهوری اسلامی ایران با قدرت و عزم تمام در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی ایستاده و از خود دفاع خواهد کرد، اما این امر نافی مسئولیتپذیری جامعه بینالمللی از جمله ژاپن برای محکومکردن صریح این تجاوز نظامی و جنایات جنگی ارتکابی توسط متجاوزان نیست.
کد خبر: ۱۳۶۲۱۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸