شرط پاکستان برای گفتوگو با طالبان
به گزارش تابناک به نقل از خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، اعلام کرده است که اسلامآباد همچنان برای گفتوگوی دولتی با طالبان آمادگی دارد، اما صرف وعدههای شفاهی کابل را برای حل اختلافات امنیتی کافی نمیداند.
اندرابی روز پنجشنبه، ۲۷ اوت، در نشست خبری وزارت خارجه پاکستان گفت هر سازوکار دوجانبه میان کابل و اسلامآباد زمانی میتواند پایدار باشد که به «اقدامات ملموس و قابل راستیآزمایی» در مبارزه با گروههای مسلح و مدیریت مؤثر مرزها منجر شود.
این موضع در واکنش به پیشنهاد اخیر سراجالدین حقانی، وزیر کشور طالبان، مطرح شده است. حقانی پیشنهاد کرده بود دو طرف کمیتههایی برای هماهنگی و تبادل اطلاعات امنیتی تشکیل دهند و گفته بود طالبان در صورت دریافت شواهد از پاکستان، درباره فعالیت گروههای مسلح اقدام خواهد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت اسلامآباد اصل این پیشنهاد را رد نمیکند، اما کابل باید تضمین کند که خاک افغانستان برای حمله به پاکستان مورد استفاده قرار نمیگیرد.
او تأکید کرد: «موضع ما همان است؛ تا زمانی که طرف افغانستانی تضمینهای کتبی و قابل راستیآزمایی درباره استفادهنشدن از خاک خود برای تروریسم در پاکستان ارائه نکند، موضع ما در قبال مسائل افغانستان تغییر نخواهد کرد.»
تمرکز پاکستان بر تیتیپی و ارتش آزادیبخش بلوچستان
اندرابی بهطور مشخص از تحریک طالبان پاکستان (TTP) و ارتش آزادیبخش بلوچستان (BLA) نام برد و از طالبان خواست مانع استفاده این گروهها از خاک افغانستان علیه پاکستان شوند.
اسلامآباد طی سالهای اخیر بارها طالبان را متهم کرده است که اعضای تیتیپی در افغانستان پناهگاه دارند و از آنجا حملات خود را در پاکستان سازماندهی میکنند. طالبان این اتهام را رد کرده و میگویند اجازه نمیدهند خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.
اختلاف بر سر همین موضوع، روابط دو طرف را که در نخستین سالهای بازگشت طالبان به قدرت نزدیک ارزیابی میشد، به یکی از بحرانیترین دورههای خود رسانده است.
پاکستان: اگر طالبان برای هند عمل کند، «نیروی نیابتی» است
یکی از تندترین بخشهای سخنان اندرابی به روابط طالبان و هند مربوط بود.
او گفت پاکستان امیدوار است طالبان «مستقل» عمل کنند و منافع خود را در نظر بگیرند؛ اما اگر اقدامات آنان به دستور یک کشور همسایه و با هدف بیثباتکردن پاکستان صورت گیرد، اسلامآباد ناچار خواهد شد آنان را «نیروی نیابتی» بنامد.
اندرابی همچنین مدعی شد پاکستان شواهدی درباره نقش هند در فعالیتهای مسلحانه علیه این کشور از خاک افغانستان در اختیار دارد.
این ادعا از سوی اسلامآباد بارها تکرار شده، اما شواهد ادعایی بهصورت عمومی و مستقل تأیید نشدهاند و هند نیز اتهام حمایت از تیتیپی و گروههای مسلح بلوچ را رد کرده است.
اظهارات درباره احتمال «نیروی نیابتی» خواندن طالبان از این جهت قابل توجه است که پاکستان در سالهای پیش از ۲۰۲۱ خود از سوی منتقدان به حمایت گسترده از طالبان متهم میشد. اکنون اختلاف میان دو طرف تا جایی پیش رفته که اسلامآباد همان تعبیر «نیابتی» را درباره حکومت طالبان و روابط آن با هند مطرح میکند.
طالبان نیز پاکستان را متهم میکنند
اختلاف امنیتی تنها یکطرفه نیست. مقامهای طالبان در ماههای اخیر پاکستان را به حمایت از مخالفان مسلح حکومتشان متهم کردهاند.
در نشست خبری وزارت خارجه پاکستان نیز از اندرابی درباره ادعای اخیر طالبان مبنی بر نقش اسلامآباد در ناآرامیهای بدخشان پرسیده شد. او این اتهام را «قاطعانه» رد کرد.
این اتهامهای متقابل در شرایطی مطرح میشود که روابط دو طرف طی ماههای گذشته از اختلاف سیاسی فراتر رفته و به حملات هوایی و درگیریهای مرزی گسترده منجر شده است.
یوناما اعلام کرده است که از اول اکتبر ۲۰۲۵ تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، در نتیجه درگیریهای فرامرزی میان نیروهای پاکستانی و طالبان در خاک افغانستان، ۴۹۹ غیرنظامی کشته و یکهزار و ۲۱۶ نفر زخمی شدهاند.
میانجیگری چین نیز ادامه دارد
در کنار تلاش برای گفتوگوی مستقیم، چین طی ماههای گذشته برای کاهش اختلاف میان کابل و اسلامآباد وارد میانجیگری شده است.
یو شیاویونگ، نماینده ویژه چین در امور افغانستان، از ۳۰ ژوئیه تا ۸ اوت به ترکیه، پاکستان و افغانستان سفر کرد و با مقامهای دو طرف درباره بهبود روابط کابل و اسلامآباد رایزنی داشت. پکن پیش از آن نیز در ماه مارس میان دو طرف دیپلماسی رفتوبرگشتی انجام داده بود.
با این حال، اندرابی گفته است که از توقف میانجیگری چین یا توافق اسلامآباد برای پایاندادن به این مسیر اطلاعی ندارد و تأکید کرده موضع اصلی پاکستان همچنان دریافت تضمینهای کتبی و اقدامات عملی از طالبان است.
در نتیجه، تازهترین موضع اسلامآباد نشان میدهد که پاکستان درِ مذاکره با طالبان را نبسته است، اما سطح بیاعتمادی میان دو طرف به اندازهای افزایش یافته که دیگر تعهدات شفاهی کابل برای اسلامآباد کافی نیست.
پاکستان اکنون خواهان سازوکاری است که در آن تعهدات طالبان مکتوب باشد و اقدام علیه تیتیپی و دیگر گروههای مسلح نیز از سوی اسلامآباد قابل بررسی و راستیآزمایی باشد؛ مطالبهای که پذیرش یا رد آن از سوی طالبان میتواند مسیر مرحله بعدی روابط دو طرف را تعیین کند.
