گاردین: بازارهای نفت به نقطه خطر نزدیک شده

هدر استوارت نویسنده و سردبیر اقتصادی گاردین نوشت:اگر قرار باشد سه ماه پس از آغاز عملیات «خشم حماسی» دونالد ترامپ، توافقی بین ایران و آمریکا حاصل شود، برای بازارهای نفت که به نقطه خطرناکی نزدیک شده، دیر خواهد بود.

به گزارش تابناک به نقل از ایرنا، قیمت هر بشکه نفت خام در بازار با بستنه شدن تنگه هرمز، حدود ۱۰۰ دلار افزایش یافته است.

این قیمت همچنان بسیار پایین‌تر از بالاترین رکوردهای تاریخی است و از آنجا که به بالاترین حد خود نرسیده است، می‌توان چنین به نظر رساند که بازارها در یک رکود ناپایدار فرو رفته‌اند. این وضعیت بازارهای انرژی را به سمت هرج و مرج نزدیک تر می کند.

تاکنون، عوامل متعددی به کاهش محدودیت‌های احتمالی عرضه کمک کرده‌اند، از جمله آزادسازی هماهنگ ذخایر استراتژیک نفت، تغییر مسیر بخشی از تولیدات خلیج فارس به خطوط لوله، دور زدن تنگه هرمز و کاهش سریع واردات به چین، که برخی از تحلیلگران معتقدند ممکن است نشان‌دهنده کاهش ذخایر توسط پکن باشد.

اما آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) هفته گذشته اعلام کرد که ذخایر نفت با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال کاهش هستند و چندین تحلیلگر در هفته‌های اخیر هشدار داده‌اند که ممکن است به سرعت به نقطه‌ای برسند که به سطوح بحرانی برسند.

این امر می‌تواند قیمت‌ها را آنقدر بالا ببرد که باعث «تخریب تقاضا» و کاهش مصرف برای تأمین عرضه محدود شود.

حمد حسین، فعال شرکت مشاوره‌ای کپیتال اکونومیکس، در حوزه آب و هوا و کالاها به تازگی هشدار داده است: «اگر تنگه هرمز عملاً بسته بماند و موجودی نفت تجاری در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) با همان سرعتی که در ماه آوریل کاهش یافت، همچنان رو به کاهش باشد، موجودی نفت می‌تواند تا پایان ژوئن (خرداد) به سطوح بسیار پایینی برسد.»

او اظهار داشت که این امر می‌تواند قیمت نفت خام برنت را به ۱۳۰ تا ۱۴۰ دلار در هر بشکه برساند و خطر «کاهش بی‌نظم‌تر و آسیب‌زننده‌تر به تقاضای نفت» را به همراه داشته باشد.

گاردین نوشت: آمریکا به عنوان صادرکننده خالص نفت خام از زمان رونق شیل، نسبتاً از تأثیر شوک نفتی مصون بوده است. اما مصرف‌کنندگان آمریکایی در برابر افزایش قیمت جهانی انرژی محافظت نمی‌شوند. تحقیقات جف کولگان پرفسور دانشگاه براون، هفته گذشته نشان داد که مصرف‌کنندگان از زمان شروع جنگ، مبلغ فوق‌العاده ۴۰ میلیارد دلار (حدود ۳۰ میلیارد پوند) یا ۳۰۰ دلار برای هر خانوار، بابت هزینه‌های اضافی بنزین پرداخت کرده‌اند.

موسسه مالی بین‌المللی (IIF) مستقر در واشنگتن، نیز هفته گذشته در نسخه‌ای از گزارش جریان سرمایه خود با عنوان «دنباله طولانی شوک» ابراز نگرانی کرد که اختلال اکنون بسیار فراتر از بازارهای نفت گسترش یافته است.

این موسسه بر این واقعیت تأکید کرد که قیمت نفت، که معمولاً با هر شایعه جدید در مورد توافق صلح کاهش می‌یابد، ممکن است جدیت اختلال گسترده‌تر در جریان را دست‌کم گرفته باشد.

این موسسه اعلام کرد: «ممکن است با افزایش ترس از رکود یا کاهش موقت تنش‌های ژئوپلیتیکی، شاخص‌های قیمت نفت خام به طور متناوب کاهش یابند، در حالی که قیمت گاز طبیعی مایع، کودها، هزینه‌های حمل و نقل و برخی نهاده‌های صنعتی همچنان بالا باقی بمانند، زیرا مسئله گسترده‌تر دیگر تنها عرضه نفت در لحظه نیست، بلکه قابلیت اطمینان و انعطاف‌پذیری خود سیستم تولید جهانی است.»

گاردین افزود: هنوز مشخص نیست که آیا توافقی شامل بازگشایی کامل تنگه هرمز و واگذاری کنترل آن به تهران خواهد بود یا خیر. با این حال، حتی اگر ترافیک دریایی به سرعت از سر گرفته شود، تنها یک «عادی‌سازی جزئی» را پیش‌بینی می‌کند و سیستم انرژی «محکم‌تر و شکننده‌تر از قبل از شوک» باقی می‌ماند.

در واقع، آمریکا با نشان دادن اینکه دیگر مایل یا قادر به نظارت بر ناوبری آزاد از طریق آبراه‌های خاورمیانه نیست، ممکن است در واقع هزینه کالاهای جهانی را به طور نیمه‌دائمی افزایش داده باشد.

در بحبوحه بحران فوری، دولت‌های ده‌ها کشور در تلاش برای محدود کردن تأثیر بحران بر مصرف‌کنندگان، اقداماتی را برای محدود کردن تقاضای انرژی انجام داده‌اند. و پیش‌بینی‌کنندگان انتظارات از رشد تولید ناخالص داخلی در کشورهای واردکننده نفت را کاهش داده‌اند، زیرا هزینه‌های بالاتر بر تقاضای اقتصادی تأثیر می‌گذارد.

اما اگر مذاکرات صلح دوباره به بن‌بست برسد و هفته‌ها بدون نتیجه ادامه یابد، بازار نفت می‌تواند وارد مرحله جدید و بی‌ثبات‌تری شود. در کوتاه‌مدت، این به معنای افزایش تورم و شاید کمبود آشکار محصولات نفتی باشد. اما با گذشت زمان، این چالش‌ها می‌توانند تحت الشعاع ترس از رکود قرار گیرند.

ترامپ گفته است که هنگام مذاکره با ایران به امور مالی آمریکایی‌های عادی فکر نمی‌کند. اما فقط شهروندان خودش نیستند که در حل و فصل این بن‌بست ذینفع هستند: در بازارهای انرژی که به طور فزاینده‌ای شکننده هستند، به تعویق انداختن مذاکرات حتی برای چند هفته دیگر می‌تواند فاجعه‌بار باشد.