- وقتی لاله گوش به نقشهای برای درمان تبدیل میشود
- مانوک خدابخشیان کیست و چرا نامش اینقدر جستجو میشود؟
- بازخوانی تاریخ/ عجیبترین مأموریت آقای شاعر در دفتر رئیسجمهور!
- عکس: کارت شناسایی یک اسیر عراقی در ایران/۱۳۶۴
- دوگانه موهوم «جنگ یا مذاکره»
- چرا ارتشی با ۱۲۵ هزار نیرو نتوانست در برابر متجاوزان دوام بیاورد؟
- نیروهای شرکتی در انتظار اولین حقوق مستقیم/سایه مستدام سلطه و سود پیمانکاران روی زندگی کارگران
- آغاز مطالبه برکناری معاون رئیسجمهور/ تحلیلی بر مغلطه نابجای جعفرخان
- آخرین کتابی که رئیس جمهور خوانده، چه می گوید؟
- آیا ونزوئلا به «ایالت پنجاهویکم» آمریکا تبدیل میشود؟
فیلم - صفحه 13
طبیعت و جغرافیا؛
از نظر تئوریک امکان پرواز بر فراز قطب جنوب وجود دارد، علیرغم این هیچ پرواز تجاری از این مسیر عبور نمیکند. مسیرهایی مانند پرت در استرالیا به بوئنوس آیرس در آرژانتین از نظر هندسی میتوانند از نزدیکی یا حتی بالای این منطقه عبور کنند، اما در عمل چنین پروازهایی تقریباً وجود ندارند. بر اساس مقررات ویژه مسیرهای قطبی که توسط اداره هوانوردی فدرال ایالات متحده آمریکا (افایای) تدوین شدهاند، پرواز در این نواحی نیازمند آموزش ویژه خدمه، تجهیزات بقا در سرمای شدید و برنامهریزی دقیق برای فرودگاههای جایگزین اضطراری است. علاوه بر آن، استانداردهای عملکرد عملیاتی هواپیماهای دوموتوره در پروازهای دوربرد به اختصار ئیتاپس مشخص میکند که هواپیما تا چه مدت میتواند از نزدیکترین فرودگاه مناسب فاصله داشته باشد؛ مسئلهای که در جنوبگان به دلیل فاصله حدود ۴۰۰۰ کیلومتری تا نزدیکترین فرودگاه قابل اتکا مانند اوشوایا به یک ریسک جدی تبدیل میشود. جزئیات مربوط به پرواز بر فراز جنوبگان را با ترجمه اختصاصی تابناک میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۸۲۱۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
طبیعت و جغرافیا؛
کوسه سفید بزرگ، با وجود جذابیت فراوان برای بازدیدکنندگان، یکی از دشوارترین گونهها برای نگهداری در آکواریوم است. برخلاف برخی کوسههای آرامتر مانند کوسه پرستار یا کوسههای آبسنگی، این شکارچی اقیانوس آزاد به حرکت مداوم، فضای وسیع و مسیرهای بدون مانع نیاز دارد و برخورد با دیوارههای مخزن به سرعت به آن آسیب میزند. تجربه آکواریومهای مختلف نشان داده است که حتی با مخازن عظیم، سامانههای حملونقل ویژه و مراقبتهای دقیق، نگهداری طولانیمدت از کوسه سفید تقریباً ناممکن است. آکواریوم خلیج مونتری در سال ۲۰۰۴ توانست برای چند ماه یک کوسه سفید جوان را زنده نگه دارد، اما این موفقیت هم هزینهبر، دشوار و همراه با آسیب به حیوان بود. جزئیات این روایت را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۲۱۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
حیات وحش
در قلب ماداگاسکار، روی تودهای کوهستانی و دورافتاده به نام آمبوهبه، روستایی دیده میشود که تا سالها تقریباً هیچ رد روشنی از آن در اینترنت وجود نداشت. این روستا در مرکز ساختاری دایرهای و عظیم قرار دارد؛ بقایای یک مجموعه آتشفشانی بسیار قدیمی که حدود ۹۰ میلیون سال پیش و همزمان با جدایی هند از ماداگاسکار شکل گرفته است. بررسیها نشان میدهد ساکنان این روستا از منطقهای دیگر در ارتفاعات مرکزی ماداگاسکار مهاجرت کردهاند؛ مردمی که به دنبال آب، خاک حاصلخیز و بیش از همه، فضای کافی برای کشاورزی، دامداری و ساختن زندگی تازه بودهاند. با وجود زمینهای مناسب و باغهای مرکبات، زندگی در این نقطه به دلیل نبود راههای دسترسی مناسب بسیار دشوار است. این گزارش داستان جستوجویی است برای فهمیدن اینکه چرا گروهی از مردم تصمیم گرفتند در یکی از منزویترین نقاط یکی از منزویترین کشورهای جهان ساکن شوند. جزئيات این اکتشاف ماجراجویانه را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۲۱۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۴
تکنو تابناک؛
در دهههای اخیر، کشف سیارههای فراخورشیدی یکی از مهمترین مسیرهای پژوهش در اخترشناسی بوده است؛ از نخستین سیاره کشفشده به دور ستارهای شبیه خورشید در سال ۱۹۹۵ تا منظومههایی مانند تراپیست-۱ که چندین سیاره هماندازه زمین را در خود جای دادهاند. این کشفیات نشان دادهاند که کهکشان ما پر از جهانهایی است که پیشتر فقط در داستانهای علمیتخیلی تصور میشدند. با این حال، هنوز نشانهای قطعی از یک «همزاد واقعی زمین» پیدا نشده است؛ سیارهای هماندازه زمین، در مداری شبیه مدار زمین، به دور ستارهای شبیه خورشید و با امکان وجود آب مایع و حیات. تلسکوپهایی مانند کپلر و جیمز وب اکنون نگاه دانشمندان را از شمارش سیارهها به بررسی دقیقتر جوّ و شرایط زیستپذیری آنها معطوف کردهاند. جزئیات بیشتر را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۲۱۰۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
سوت
تیمهای فوتبال آفریقای جنوبی و کانادا در چارچوب مرحله یک شانزدهم نهایی رقابت های جام جهانی 2026 به مصاف هم رفتند و در نهایت کانادا یک بر صفر آفریقای جنوبی را شکست داد و به یک هشتم نهایی صعود کرد. خلاصه این بازی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۸۲۰۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۸
سوت؛
خیابانی در ویژه برنامه جام جهانی هنگامی که صحبت از تتوی روی دست نو افکن شد، نام مادر نورافکن را هم از وی پرسید که این سوال جالب خیابانی سوژه رسانهها شد. صحبت های خیابانی با نورافکن را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۸۲۰۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۷
نبض خبر؛
تصاویری از لحظه انفجار یک خودرو در حولون، منطقهای صنعتی در نزدیکی تلآویو، منتشر شده است. بر اساس گزارش رسانههای عبری و نیروهای امدادی، در پی این انفجار دستکم یک نفر در محل حادثه کشته یا بهشدت دچار جراحت مرگبار شده است. این حادثه تنها چند ساعت پس از انفجار خودروی دیگری در یافا رخ داد؛ انفجاری که در آن مرگ یک مرد حدوداً ۴۰ ساله اعلام شد. پلیس رژیم صهیونیستی تحقیق درباره علت انفجارها و احتمال ارتباط میان این حوادث را آغاز کرده است. تصاویر منتشرشده از محل حادثه در حولون را ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۷
سیاسی؛
درگیری نظامی با کره شمالی برخلاف تصور برخی سیاستمداران و افکار عمومی آمریکا، نمیتواند به یک حمله محدود یا عملیات دقیق ختم شود. کارشناسان هشدار میدهند که آغاز جنگ در شبهجزیره کره میتواند به ماهها نبرد سنگین، استفاده گسترده از توپخانه، حملات هوایی، سلاحهای شیمیایی و حتی زیستی منجر شود؛ جنگی که نهتنها سئول و پیونگیانگ، بلکه امنیت منطقهای و اقتصادهای بزرگ جهان را درگیر خواهد کرد. این گزارش با بررسی توان نظامی کره شمالی، خطر حملات متعارف، شیمیایی و زیستی، و منطق بازدارندگی هستهای این کشور توضیح میدهد چرا گزینهای به نام «جنگ محدود» در برابر پیونگیانگ عملاً واقعبینانه نیست. به گفته تحلیلگران، هرگونه حمله نظامی ممکن است رژیم کره شمالی را به استفاده از تسلیحات خود پیش از نابودی آنها سوق دهد و تلفات انسانی بسیار سنگینی بر جای بگذارد. جزئیات این تحلیل را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
نبض خبر؛
گاوبازی در اسپانیا و بخشهایی از جهان اسپانیاییزبان همچنان بهعنوان یک سنت قدیمی برگزار میشود، اما پشت ظاهر آیینی و نمایشی آن، روندی خشونتبار و دردناک برای حیوان قرار دارد. این گزارش توضیح میدهد که آنچه معمولاً «مبارزه» نامیده میشود، در عمل نبردی برابر میان انسان و گاو نیست، بلکه فرایندی مرحلهبهمرحله برای تضعیف، خونریزی، فرسودن و در نهایت کشتن گاو است. در این ویدیو، سازوکار گاوبازی، از نیزهزدن و آکجزدن تا ضربه نهایی ماتادور، با شیوههای رایج کشتار صنعتی دام مقایسه میشود و پرسشی اخلاقی را پیش میکشد: سنت تا چه اندازه میتواند رفتاری را توجیه کند که در شرایطی دیگر بیرحمانه و هولناک تلقی میشد؟ جزئیات را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
تکنو تابناک؛
گوردون مور، از بنیانگذاران اینتل، در دهه ۱۹۶۰ قانونی را مطرح کرد که مسیر توسعه رایانهها و صنعت نیمهرساناها را برای چند دهه شکل داد؛ قانونی که بر اساس آن، تعداد ترانزیستورهای قابل نصب روی یک تراشه در بازههای زمانی منظم دو برابر میشد. این روند باعث شد رایانهها، کنسولها و گوشیهای هوشمند با سرعتی بیسابقه کوچکتر، سریعتر و قدرتمندتر شوند.اما این رشد نمایی اکنون به مرزهای فیزیکی خود نزدیک شده است. با رسیدن اندازه ترانزیستورها به مقیاس چند نانومتر، پدیدههایی مانند تونلزنی کوانتومی میتوانند عملکرد صفر و یکهای رایانه را مختل کنند و ادامه مسیر قدیمی کوچکسازی را ناممکن سازند. این ویدیو توضیح میدهد قانون مور چگونه جهان فناوری را تغییر داد و چرا آینده رایانش باید از مسیرهای تازهای مانند رایانش کوانتومی عبور کند. جزئیات را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
سیاست؛
جمله معروف «لبخوانی کنید؛ مالیات تازهای در کار نخواهد بود» یکی از ماندگارترین وعدههای انتخاباتی در تاریخ سیاست آمریکا است؛ وعدهای که جورج اچ. دبلیو. بوش در کارزار انتخاباتی خود مطرح کرد، اما در دوران ریاستجمهوری به دلیل کسری بودجه ناچار شد برخلاف آن عمل کند. همین تصمیم، شکاف میان او و جناح محافظهکار حزب جمهوریخواه را عمیقتر کرد و بسیاری آن را نقطه آغاز تغییر مسیر این حزب به سمت جریانهای راستگراتر میدانند. این ویدیو ضمن مرور اختلاف دیدگاه بوش با ریگانیها، نقش او در تصویب قوانین مهمی مانند قانون آمریکاییهای دارای معلولیت، اصلاح قانون هوای پاک، سیاستهای مهاجرتی و پایان جنگ سرد را بررسی میکند و نشان میدهد چگونه شکست انتخاباتی او، نقطه عطفی در تحول ایدئولوژیک حزب جمهوریخواه و سیاست آمریکا شد. جزئيات این تحول را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
تکنو تابناک؛
خورشیدگرفتگی کامل سال ۱۹۱۹ به یکی از مهمترین لحظات تاریخ علم تبدیل شد؛ زمانی که آرتور ادینگتون، اخترفیزیکدان بریتانیایی، با ثبت تصویری از ستارگان هنگام گرفت کامل خورشید، شواهدی برای نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین فراهم کرد. این آزمایش نشان داد نور ستارگان در اثر گرانش خورشید منحرف میشود و موقعیت ظاهری آنها در آسمان تغییر میکند؛ نتیجهای که با پیشبینی اینشتین همخوانی داشت و تعریف نیوتنی از گرانش را به چالش کشید.جزئیات این روایت تاریخی را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۶
تکنو تابناک؛
با گسترش انرژی خورشیدی، مدیریت شبکههای برق وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است. تولید برق خورشیدی در میانه روز به اوج میرسد، اما تقاضای مصرف معمولاً هنگام غروب بالا میرود؛ درست زمانی که خورشید دیگر انرژی تولید نمیکند. این عدم هماهنگی بین عرضه و تقاضا باعث شکلگیری پدیدهای شده که پژوهشگران آن را «منحنی اردک» مینامند. این منحنی نشان میدهد که چرا مشکلات مربوط به عدم هماهنگی عرضه و تقاضا به یکی از مهمترین چالشهای توسعه انرژی خورشیدی بدل شده است؛ نیاز به افزایش سریع تولید نیروگاهها در ساعات غروب و هدررفت بخشی از برق خورشیدی در زمانهایی که مصرفکنندهای برای آن وجود ندارد، بهره اقتصادی انرژی خورشیدی را زیر سوال برده است. جزئیات بیشتر را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
چرتکه؛
منحنی بازده یکی از شاخصهایی است که اقتصاددانان و سرمایهگذاران برای سنجش احتمال رکود اقتصادی به آن توجه میکنند. این منحنی اوراق قرضه کوتاهمدت و بلندمدت خزانهداری آمریکا را نشان میدهد و در حالت عادی رو به بالا است؛ یعنی هرچه مدت سرمایهگذاری طولانیتر باشد، بازده نیز بیشتر میشود. اما زمانی که سرمایهگذاران نسبت به آینده اقتصاد بدبین میشوند، تقاضا برای اوراق بلندمدت افزایش مییابد و بازده آنها کاهش پیدا میکند. در چنین وضعیتی ممکن است بازده اوراق بلندمدت از اوراق کوتاهمدت کمتر شود و منحنی بازده «معکوس» شود؛ پدیدهای که در نیمقرن گذشته پیش از بسیاری از رکودهای آمریکا دیده شده است. جزئیات این شاخص مهم اقتصادی را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
سیاسی؛
رهبر انقلاب اسلامی به مناسبت هفته قوّه قضائیه و سالگرد شهادت آیتالله بهشتی و یارانش پیامی را منتشر کردند
کد خبر: ۱۳۸۱۹۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۷
تکنو تابناک؛
مورچههای آتشین فقط حشراتی مهاجم و دردسرساز نیستند؛ آنها میتوانند در لحظه خطر، بدنهای خود را به هم متصل کنند و سازههایی زنده بسازند که مانند مادهای میان جامد و سیال رفتار میکند. این رفتار عجیب، بهویژه هنگام سیل، به آنها کمک میکند روی آب بمانند و کلونی را از نابودی نجات دهند. پژوهشگران مؤسسه فناوری جورجیا با مطالعه این مورچهها نشان دادهاند که پیوندهای بدنی آنها میتواند شبیه پارچهای ضدآب، ژل یا حتی یک جریان آهسته عمل کند. همین ویژگی، مورچههای آتشین را به الگویی جالب برای مهندسی، رباتیک ماژولار و طراحی فناوریهای آینده تبدیل کرده است. جزئیات این پژوهش را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
سبک زندگی؛
در ژاپن، جامعهای از کرهایهای وابسته به کره شمالی زندگی میکند که ریشههای آن به دوران استعمار کره توسط امپراتوری ژاپن بازمیگردد؛ زمانی که دهها هزار کرهای برای کار، خدمت نظامی یا بهرهکشی جنسی به ژاپن منتقل شدند. پس از پایان جنگ جهانی دوم و تقسیم شبهجزیره کره، بخشی از این جمعیت در ژاپن ماند، اما بدون آنکه بهطور کامل در جامعه ژاپن پذیرفته شود. این جامعه با پشتیبانی کره شمالی شبکهای از مدارس، نهادهای فرهنگی، بانکها و کسبوکارها ایجاد کرد و سازمانی به نام «چونگریون» به مرکز اصلی هویت سیاسی و فرهنگی آن تبدیل شد. با این حال، آزمایشهای موشکی و هستهای کره شمالی و اعتراف پیونگیانگ به ربایش شهروندان ژاپنی، موجی از خصومت، قطع بودجه مدارس کرهای و تبعیض ساختاری علیه این جامعه را تشدید کرد. این گزارش نشان میدهد چگونه گروهی از شهروندان متولد ژاپن، در کشوری که آن را خانه خود میدانند اما از سوی آن طرد میشوند، به کره شمالی بهعنوان پناهگاه نمادین هویت خود نگاه میکنند؛ کشوری که بسیاری از آنان هرگز در آن زندگی نکردهاند. نتیجه، چرخهای پیچیده از تبعیض، مقاومت هویتی، وابستگی سیاسی و افزایش خصومت اجتماعی است. جزئیات بیشتر را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۰
سیاست؛
عراقچی وزیر امور خارجه بر اساس بند نخست یادداشت تفاهم، جنگ در تمامی جبههها از جمله در لبنان باید به طور کامل خاتمه یابد. مایه تأسف است که اسرائیل همچنان به حملات خود ادامه میدهد؛ در حالی که طبق تعهدات پذیرفتهشده در تفاهمنامه، مسئولیت مستقیم متوقف کردن این تجاوزات، استقرار آتشبس و عقبنشینی از مناطق اشغالی بر عهده دولت آمریکا است.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۷
تکنو تابناک؛
تصاویر رنگی تلسکوپ فضایی هابل، در بسیاری از موارد از ابتدا رنگی نیستند؛ بلکه از ترکیب چند تصویر سیاهوسفید و دادههای ثبتشده در طولموجهای مختلف ساخته میشوند. این ویدیو توضیح میدهد چگونه دانشمندان با استفاده از فیلترهای پهنباند و باریکباند، نور مرئی و حتی نور نامرئی را به رنگهایی قابل فهم تبدیل میکنند تا ترکیب شیمیایی اجرام فضایی، شکلگیری ستارگان، سحابیها و کهکشانها بهتر دیده و تحلیل شود. بنابراین رنگهای این تصاویر اگرچه همیشه همان چیزی نیستند که چشم انسان میبیند، اما بر پایه دادههای واقعی ساخته شدهاند و بخشهای پنهان جهان را آشکار میکنند. جزئیات این فرایند را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
حیات وحش؛
خرموشها، موش صحرایی یا همان رت به یکی از چهرههای آشنای زندگی در شهرها تبدیل شدهاند؛ از مترو و پیادهرو گرفته تا زبالهدانها و جویهای خیابان. این ویدیو با همراهی بابی کوریگان، جوندهشناس شهری، نشان میدهد که مسئله خرموشها فقط به حضور این جانوران محدود نیست، بلکه به شیوه مدیریت زباله، وضعیت ساختمانها و رفتار روزمره انسانها در شهر بازمیگردد. بر اساس توضیحات مطرحشده، خرموشها از کوچکترین شکافها، زبالههای رهاشده، خطوط فاضلاب و حتی زیرساختهای حملونقل برای بقا و گسترش استفاده میکنند. آنها میتوانند ناقل بیماریهایی مانند اشریشیا کلی، سالمونلا، ویروس نیل غربی و تب گازگرفتگی خرموش باشند و هر سال خسارت اقتصادی سنگینی ایجاد کنند. جزئيات زندگی و موفقیت خرموشها را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱