- سایه موشکها روی مدارس غیرانتفاعی/ موج مهاجرت از مدارس پولی شدت گرفت
- عکس: لوازم شخصی شهید علی لاریجانی
- شورولت بلیزر؛ آیکون چهار چرخ روی جادههای ایران و آمریکا!
- چرا آمریکا به راه آهن آق قلا حمله کرد؟
- غزلی از رهبر شهید انقلاب همراه با اشارههای رازآلود/ برای تیر تو «چندین نشانه» میسازم
- نماز خداحافظی «فیلسوف نظام» بر پیکر رهبر شهید / آیت الله جوادی آملی نیم قرن با انقلاب اسلامی
کلیات
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۸ مرداد ماه ۱۳۳۹ تأسیس شد. برخی از وظایف بانک مرکزی عبارتند از: حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور، انتشار اسکناس و ضرب سکههای فلزی رایج کشور، تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی، نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور، تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری و...
رسالت اصلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر آن است که با اجرای سیاستهای پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامههای مختلف اعم از برنامههای تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
تاریخچه
نخستین بار اروپاییان در ۱۲۸۱/۱۸۶۴، تأسیس بانک را به وسیله ژان ساوالان فرانسوی، به میرزا محمودخان ناصرالملک پیشنهاد کردند. آنان در ۱۳۰۲/۱۸۸۵، برای یک کاسه شدن کلیه وجوهی که بین ایران و اروپا جریان داشت، تصمیم گرفتند با مشارکت سرمایهگذاران فرانسوی و بانک عثمانی، بانک ایران و افغانستان را تشکیل دهند، اما، چون فرانسویان به این سرمایهگذاری اطمینان نداشتند، این کار عملی نشد. سرانجام، انگلیسیها موفق شدند که در ایران اولین بانک را تأسیس کنند.
ارکان بانک
براساس فصل سوم قانون پولی و بانکی کشور مصوب سال ۱۳۵۱ و آخرین اصلاحات آن، ارکان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بخش هایی، چون مجمع عمومی، شورای پول و اعتبار، هیئت عامل، هیئت نظارت اندوخته اسکناس و هیئت نظار را شامل میشود.
ریاست بانک
ریاست بانک مرکزی ایران یکی از حساسترین سمتهای اقتصادی کشور است که در سالهای گذشته افراد مختلفی را در این مقام دیده ایم. ابراهیم شیبانی در ۱۳۸۲، طهماسب مظاهری در ۱۳۸۶، محمود بهمنی در سال ۱۳۸۷، ولی اله سیف در ساال ۱۳۹۲ و عبدالناصر همتی در سال ۱۳۹۷ به این سمت منصوب شدند. عبدالناصر همتی اکنون رئیس بانک مرکزی است.
وظایف
براساس فصل دوم قانون پولی و بانکی کشور مصوب ۱۳۵۱ (و آخرین اصلاحات آن به صورت پانویس)، وظایف و اختیارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر است:
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان تنظیمکننده نظام پولی و اعتباری کشور، موظف به انجام وظایف زیر می باشد:
الف- انتشار اسکناس و سکههای فلزی رایج کشور، طبق مقررات این قانون.
ب- نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری، طبق مقررات این قانون.
ج- تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و تعهد یا تضمین پرداختهای ارزی با تصویب شورای پول و اعتبار و همچنین نظارت بر معاملات ارزی.
د- نظارت بر معاملات طلا و تنظیم مقررات مربوط به این معاملات با تصویب هیئت وزیران.
ه- نظارت بر صدور و ورود پول رایج ایران و تنظیم مقررات مربوط به آن با تصویب شورای پول و اعتبار (۱).
همچنین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان بانکدار دولت، موظف به انجام وظایف زیر است:
الف- نگاهداری حسابهای وزارتخانهها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکتهای دولتی و شهرداریها و همچنین مؤسساتی که بیش از نصف سرمایه آنها متعلق به وزارتخانهها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکتهای دولتی و یا شهرداریها میباشند و انجام تمام عملیات بانکی آنها در داخل و خارج از کشور (۲) و (۳).
ب- فروش و بازپرداخت اصل و بهره انواع اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه به عنوان عامل دولت و واگذاری این عاملیت به افراد و یا مؤسسات دیگر.
ج- نگاهداری تمام ذخائر ارزی و طلای کشور.
د- نگاهداری وجوه ریالی صندوق بینالمللی پول و بانک بینالمللی ترمیم و توسعه و شرکت مالی بینالمللی و مؤسسه بینالمللی توسعه و مؤسسات مشابه یا وابسته به این مؤسسات.
ه- انعقاد موافقتنامه پرداخت در اجرای قراردادهای پولی و مالی و بازرگانی و ترانزیتی بین دولت و سایر کشورها.
اختیارات
بر اساس ماده ۱۳ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دارای اختیارات زیر است.
۱ -دادن وام و اعتبار به وزارتخانهها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
۲ - تضمین تعهدات دولت و وزارتخانهها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
۳ - دادن وام و اعتبار و تضمین وام و اعتبارات اعطایی به شرکتهای دولتی (۵) و شهرداریها و همچنین به مؤسسات وابسته به دولت و شهرداریها با تأمین کافی.
۴ - تنزیل مجدد براتها و اسناد بازرگانی کوتاه مدت بانکها (۶) و دادن اعتبار به بانکها با تأمین کافی.
۵ - خرید و فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی و اوراق قرضه صادر شده از طرف دولتهای خارجی یا مؤسسات مالی بینالمللی معتبر.
۶ - خرید و فروش طلا و نقره.
۷ - افتتاح و نگاهداری حساب جاری نزد بانکهای خارج و یا نگاهداری حساب بانکهای داخل و خارج نزد خود و انجام تمام عملیات مجاز بانکی دیگر و تحصیل اعتبارات در داخل و خارج به حساب خود و یا به حساب بانکهای داخل.
رسالت اصلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر آن است که با اجرای سیاستهای پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامههای مختلف اعم از برنامههای تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
در این راه حفظ ثبات ارزش پول و تعادل موازنه پرداختها به همراه رشد مدوام اقتصادی از طریق اجرای سیاستهای پولی از اهداف مهم آن به شمار میرود.
سیاست پولی بعد از انقلاب
مهمترین ابزارهای سیاست پولی که در دوره بعد از انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گرفتهاند عبارت اند از:
نرخهای ذخیره قانونی که ابزار مؤثری بوده، اما انعطافپذیری بالایی ندارد.
عملیات بازار باز که از سال ۱۳۷۹ از طریق اوراق مشارکت بانک مرکزی مورد استفاده قرار گرفتهاست.
تعیین نرخ سود سپرد هها و وام دهی توسط دولت و مجلس که تأکید بیشتر بر نرخ وام دهی بانکها بودهاست.
سیاست تعیین سقف اعتباری؛ هرچند که این سیاست در طول برنامه سوم کنار گذاشته شد، اما در برنامه چهارم به شدت مورد توجه دولت بودهاست.
سپرده ویژه بانکها نزد بانک مرکزی که به دلیل نامناسب بودن نرخ بازدهی آن مؤثر نبودهاست.
تعیین نرخ ارز توسط بانک مرکزی.
نشان بانک مرکزی
نشان یا آرم، هویت یک سازمان را نشان مى دهد و براى اینکه مخاطبان بتوانند سازمان و جایگاه آن را به راحتى تشخیص دهند از نشان استفاده مى شود. نشان هر سازمانى براى اینکه با دیگر سازمانها متفاوت باشد داراى ویژگى هاى منحصر به فرد است و از قواعد و روش هاى خاصى تبعیت مى کند. کتابچه نشان بانک مرکزى با هدف رعایت ویژگى هاى مختلف نشان این بانک منتشر مى شود تا با استفاده از قواعد این کتاب، استفاده سلیقه اى از عناصر نشان به حداقل رسد و یک شکلى آن رعایت شود.
در مورد بانک مرکزی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
وام ازدواج و عملکرد بانکها زیر ذرهبین تابناک
افکار عمومی انتظار دارد بانک مرکزی، علاوه بر انتشار منظم و شفاف آمار، نظارت مؤثرتری بر عملکرد بانکها اعمال کند تا وام ازدواج از یک وعده قانونی روی کاغذ، به تسهیلاتی در دسترس و واقعی برای جوانان تبدیل شود.
کد خبر: ۱۳۸۵۹۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۰
از بدهیهای کلان تا جریمه اضافهبرداشت
بررسی عملکرد مالی بانک تجارت نشان میدهد این بانک با حجم سنگینی از مطالبات غیرجاری و مشکوکالوصول روبهروست؛ ارقامی که هم برای سهامداران و سپردهگذاران نگرانکننده است و هم پرسشهای جدی درباره نحوه مدیریت منابع، اعتبارسنجی مشتریان و کفایت وثایق ایجاد کرده است.
کد خبر: ۱۳۸۵۹۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
تاوان اختلاف دولتیها را مردم میدهند
تاخیر در تسویه بهموقع مطالبات فروشندگان طرف قرارداد طرح کالابرگ، خرید شهروندان با این اعتبار را در روزهای اخیر با اختلال مواجه کرده است.
کد خبر: ۱۳۸۵۷۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
بانک مرکزی اعلام کرد: در ادامه اقدامات خصمانه رژیم جنایتکار آمریکا در حوزههای نظامی و سایبری، گواهینامه فنی-امنیتی شرکت شاپرک بدون هیچ اعلام قبلی از طرف تأمینکننده خارجی لغو شده است.
کد خبر: ۱۳۸۵۶۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
حسین صمصامی در گفتگو با تابناک | بخش دوم
به گفته حسین صمصامی؛ با همین سیاست مماشات و عدم اجرای قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و قانون مبارزه با پولشویی ادامه دهیم، اگر نرخ ارز رسمی را ۱۷۰ هزار تومان کنیم، قطعاً قاچاقچی به صادرکننده نرخ بالاتری، یعنی ۲۰۰ هزار تومان، پیشنهاد خواهد داد.
کد خبر: ۱۳۸۵۵۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه هر دو میگویند مسئولیتی در قبال تأمین منابع و پرداخت مطالبات فروشگاههای طرف قرارداد کالابرگ ندارند؛ فروشگاهها هم میگویند دیگر فروش کالابرگ ندارند.
کد خبر: ۱۳۸۵۴۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
ماجرای اختلال گسترده بانکی که از ۲۳ خرداد آغاز شد و هفتهها ادامه یافت، حالا وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که در آن، علاوه بر بررسی علت بروز این بحران، بحث جبران خسارت میلیونها مشتری و برخورد با مقصران احتمالی نیز به مطالبهای جدی تبدیل شده و قوه قضاییه از پیگیری رسمی آن خبر میدهد.
کد خبر: ۱۳۸۵۳۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
حسین صمصامی در گفتگو با تابناک | بخش نخست
به گفته عضو کمیسیون اقتصادی مجلس؛ دولت سال ۱۴۰۳ قول داد که نرخ آزاد ۶۰ هزار تومانی به ۵۰ هزار تومان کاهش خواهد یافت، اما نتیجه چه شد؟ نرخ رسمی به بالای ۶۰ هزار تومان رسید و نرخ ارز آزاد نیز به بالای ۸۰ هزار تومان جهش کرد.
کد خبر: ۱۳۸۵۱۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
با گذشت حدود چهار ماه از سال ۱۴۰۵، بانک مرکزی هنوز آماری از عملکرد بانکها در پرداخت وامهای ازدواج و فرزندآوری منتشر نکرده؛ موضوعی که نه فقط شفافیت در نظام بانکی را زیر سؤال برده، بلکه این گمانه را تقویت کرده که بانکهای ضعیف در سایه سکوت آماری، از پاسخگویی فرار میکنند.
کد خبر: ۱۳۸۵۰۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۸
ارز اربعین در دام بیتدبیری و سود دلالان
در حالی که زائران اربعین در تبوتاب سفر معنوی خود هستند، بانک مرکزی با تصمیمی عجیب، دینار دولتی را گرانتر از بازار آزاد روانه شعب بانکی کرد؛ تدبیری معکوس که نه تنها کمکی به کاهش هزینههای سفر نکرد، بلکه به عنوان کاتالیزور گرانی، بازار آزاد را هم به سمت صعود هل داد تا بار دیگر هزینه بیتدبیریهای همتی از جیب مردم پرداخت شود.
کد خبر: ۱۳۸۴۶۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
تداوم اختلال در خدمات بانکی، از جریمه دیرکرد و چک برگشتی تا بلوکه شدن پول مردم در حساب بانکی و نارضایتی گسترده مشتریان را به دنبال داشته است؛ آیا بانک مرکزی و وزارت اقتصاد از این خسارتها خبر دارند؟
کد خبر: ۱۳۸۴۳۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
گزارشهای مردمی حاکی از آن است که برخی شعب بانکها با اعمال شرطی خارج از ضوابط بانک مرکزی، درخواست وام ازدواج متقاضیان را پس از انتظار حذف کرده و آنان را مجبور به ثبتنام مجدد میکنند.
کد خبر: ۱۳۸۴۲۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
امنیت شغلی مدیران بانک ها، پایدارتر از امنیت شبکه پرداخت بانکی!
در استاندارد بانکداری مدرن، بروز اختلال بانکی در این ابعاد و با این بازه زمانی طولانی، بدون تردید باید با پذیرش مسئولیت، عذرخواهی رسمی و تغییرات فوری مدیریتی (استعفا یا برکناری) و از همه مهم تر جبران خسارت مردم همراه میشد.
کد خبر: ۱۳۸۳۹۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۱۹
قیمت دلار با رشد ۵ هزار تومانی به رقم ۱۸۰ هزار و ۲۵۰ تومان رسید که معادل نرخهای پیش از توافق خردادماه است. در حالی که بازار طلا تحت تأثیر نرخ ارز صعودی شد، شاخص کل بورس با ریزش ۲۵ هزار واحدی به این تنشهای ژئوپلتیک واکنش نشان داد.
کد خبر: ۱۳۸۳۶۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۱۷
در پی اختلال بیسابقه بانکی و ناتوانی شرکت خدمات انفورماتیک در حل به موقع بحران، ورود ناگهانی شرکت توسن برای پشتیبانی از بانکهای آسیبدیده ابهامات جدی ایجاد کرده است؛ تصمیمی که به دلیل روابط دیرینه بنیانگذار این شرکت با رئیسکل بانک مرکزی، شائبههایی را به دنبال داشته است.
کد خبر: ۱۳۸۳۴۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۱۷
حضور عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در آیین تشییع رهبر شهید
کد خبر: ۱۳۸۳۲۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۱۵
بانک مرکزی ادعای مطرح شده از سوی روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز درباره نامه عبدالناصر همتی به رهبر انقلاب در خصوص ذخایر مواد غذایی را تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۳۸۲۹۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۱۳
بانک مرکزی «دستورالعمل ناظر بر نحوه فروش کارت ریالی گردشگری» را پس از اصلاح به منظور پوشش حداکثری نیازمندیهای گردشگران به شبکه بانکی ابلاغ کرد.
کد خبر: ۱۳۸۲۳۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۹
با آغاز تغییرات در شبکه بانکی، حالا خبرها از جابهجایی مدیران در چند بانک مهم دولتی و خصوصی حکایت دارد؛ تغییراتی که از بانک ملی شروع شد و به نظر میرسد در روزها و هفتههای آینده به بانکهای صادرات، توسعه صادرات، مسکن، تجارت و سینا هم برسد.
کد خبر: ۱۳۸۲۳۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۹
همزمان با برگزاری مراسم وداع و تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب، تمهیداتی برای تداوم ارائه خدمات بانکی و عمومی به مردم در نظر گرفته شد.
کد خبر: ۱۳۸۲۲۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۸