- نیروهای شرکتی در انتظار اولین حقوق مستقیم/سایه مستدام سلطه و سود پیمانکاران روی زندگی کارگران
- آغاز مطالبه برکناری معاون رئیسجمهور/ تحلیلی بر مغلطه نابجای جعفرخان
- آخرین کتابی که رئیس جمهور خوانده، چه می گوید؟
- آیا ونزوئلا به «ایالت پنجاهویکم» آمریکا تبدیل میشود؟
- وقتی جنگ علیه ایران به گلوی اقتصاد آمریکا میرسد/ جنگ بعدی ایران و آمریکا کِی فرا می رسد؟
- سنگ قبر، آخرین کالای قابلسرقت؛ روایت یک بازار عجیب در بهشتزهرا
- بازخوانی تاریخ/ داستان مردی که خرمشهر را از ایران گرفت
- چگونه بلوک مستقرِ طبیبیان ۵۰ سال هماهنگی را ناهماهنگ میکند؟
- پیشفروش خودرو وارد مرحله تازهای شد
کلیات
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۸ مرداد ماه ۱۳۳۹ تأسیس شد. برخی از وظایف بانک مرکزی عبارتند از: حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور، انتشار اسکناس و ضرب سکههای فلزی رایج کشور، تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی، نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور، تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری و...
رسالت اصلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر آن است که با اجرای سیاستهای پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامههای مختلف اعم از برنامههای تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
تاریخچه
نخستین بار اروپاییان در ۱۲۸۱/۱۸۶۴، تأسیس بانک را به وسیله ژان ساوالان فرانسوی، به میرزا محمودخان ناصرالملک پیشنهاد کردند. آنان در ۱۳۰۲/۱۸۸۵، برای یک کاسه شدن کلیه وجوهی که بین ایران و اروپا جریان داشت، تصمیم گرفتند با مشارکت سرمایهگذاران فرانسوی و بانک عثمانی، بانک ایران و افغانستان را تشکیل دهند، اما، چون فرانسویان به این سرمایهگذاری اطمینان نداشتند، این کار عملی نشد. سرانجام، انگلیسیها موفق شدند که در ایران اولین بانک را تأسیس کنند.
ارکان بانک
براساس فصل سوم قانون پولی و بانکی کشور مصوب سال ۱۳۵۱ و آخرین اصلاحات آن، ارکان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بخش هایی، چون مجمع عمومی، شورای پول و اعتبار، هیئت عامل، هیئت نظارت اندوخته اسکناس و هیئت نظار را شامل میشود.
ریاست بانک
ریاست بانک مرکزی ایران یکی از حساسترین سمتهای اقتصادی کشور است که در سالهای گذشته افراد مختلفی را در این مقام دیده ایم. ابراهیم شیبانی در ۱۳۸۲، طهماسب مظاهری در ۱۳۸۶، محمود بهمنی در سال ۱۳۸۷، ولی اله سیف در ساال ۱۳۹۲ و عبدالناصر همتی در سال ۱۳۹۷ به این سمت منصوب شدند. عبدالناصر همتی اکنون رئیس بانک مرکزی است.
وظایف
براساس فصل دوم قانون پولی و بانکی کشور مصوب ۱۳۵۱ (و آخرین اصلاحات آن به صورت پانویس)، وظایف و اختیارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر است:
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان تنظیمکننده نظام پولی و اعتباری کشور، موظف به انجام وظایف زیر می باشد:
الف- انتشار اسکناس و سکههای فلزی رایج کشور، طبق مقررات این قانون.
ب- نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری، طبق مقررات این قانون.
ج- تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و تعهد یا تضمین پرداختهای ارزی با تصویب شورای پول و اعتبار و همچنین نظارت بر معاملات ارزی.
د- نظارت بر معاملات طلا و تنظیم مقررات مربوط به این معاملات با تصویب هیئت وزیران.
ه- نظارت بر صدور و ورود پول رایج ایران و تنظیم مقررات مربوط به آن با تصویب شورای پول و اعتبار (۱).
همچنین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان بانکدار دولت، موظف به انجام وظایف زیر است:
الف- نگاهداری حسابهای وزارتخانهها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکتهای دولتی و شهرداریها و همچنین مؤسساتی که بیش از نصف سرمایه آنها متعلق به وزارتخانهها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکتهای دولتی و یا شهرداریها میباشند و انجام تمام عملیات بانکی آنها در داخل و خارج از کشور (۲) و (۳).
ب- فروش و بازپرداخت اصل و بهره انواع اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه به عنوان عامل دولت و واگذاری این عاملیت به افراد و یا مؤسسات دیگر.
ج- نگاهداری تمام ذخائر ارزی و طلای کشور.
د- نگاهداری وجوه ریالی صندوق بینالمللی پول و بانک بینالمللی ترمیم و توسعه و شرکت مالی بینالمللی و مؤسسه بینالمللی توسعه و مؤسسات مشابه یا وابسته به این مؤسسات.
ه- انعقاد موافقتنامه پرداخت در اجرای قراردادهای پولی و مالی و بازرگانی و ترانزیتی بین دولت و سایر کشورها.
اختیارات
بر اساس ماده ۱۳ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دارای اختیارات زیر است.
۱ -دادن وام و اعتبار به وزارتخانهها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
۲ - تضمین تعهدات دولت و وزارتخانهها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
۳ - دادن وام و اعتبار و تضمین وام و اعتبارات اعطایی به شرکتهای دولتی (۵) و شهرداریها و همچنین به مؤسسات وابسته به دولت و شهرداریها با تأمین کافی.
۴ - تنزیل مجدد براتها و اسناد بازرگانی کوتاه مدت بانکها (۶) و دادن اعتبار به بانکها با تأمین کافی.
۵ - خرید و فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی و اوراق قرضه صادر شده از طرف دولتهای خارجی یا مؤسسات مالی بینالمللی معتبر.
۶ - خرید و فروش طلا و نقره.
۷ - افتتاح و نگاهداری حساب جاری نزد بانکهای خارج و یا نگاهداری حساب بانکهای داخل و خارج نزد خود و انجام تمام عملیات مجاز بانکی دیگر و تحصیل اعتبارات در داخل و خارج به حساب خود و یا به حساب بانکهای داخل.
رسالت اصلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر آن است که با اجرای سیاستهای پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامههای مختلف اعم از برنامههای تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
در این راه حفظ ثبات ارزش پول و تعادل موازنه پرداختها به همراه رشد مدوام اقتصادی از طریق اجرای سیاستهای پولی از اهداف مهم آن به شمار میرود.
سیاست پولی بعد از انقلاب
مهمترین ابزارهای سیاست پولی که در دوره بعد از انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گرفتهاند عبارت اند از:
نرخهای ذخیره قانونی که ابزار مؤثری بوده، اما انعطافپذیری بالایی ندارد.
عملیات بازار باز که از سال ۱۳۷۹ از طریق اوراق مشارکت بانک مرکزی مورد استفاده قرار گرفتهاست.
تعیین نرخ سود سپرد هها و وام دهی توسط دولت و مجلس که تأکید بیشتر بر نرخ وام دهی بانکها بودهاست.
سیاست تعیین سقف اعتباری؛ هرچند که این سیاست در طول برنامه سوم کنار گذاشته شد، اما در برنامه چهارم به شدت مورد توجه دولت بودهاست.
سپرده ویژه بانکها نزد بانک مرکزی که به دلیل نامناسب بودن نرخ بازدهی آن مؤثر نبودهاست.
تعیین نرخ ارز توسط بانک مرکزی.
نشان بانک مرکزی
نشان یا آرم، هویت یک سازمان را نشان مى دهد و براى اینکه مخاطبان بتوانند سازمان و جایگاه آن را به راحتى تشخیص دهند از نشان استفاده مى شود. نشان هر سازمانى براى اینکه با دیگر سازمانها متفاوت باشد داراى ویژگى هاى منحصر به فرد است و از قواعد و روش هاى خاصى تبعیت مى کند. کتابچه نشان بانک مرکزى با هدف رعایت ویژگى هاى مختلف نشان این بانک منتشر مى شود تا با استفاده از قواعد این کتاب، استفاده سلیقه اى از عناصر نشان به حداقل رسد و یک شکلى آن رعایت شود.
در مورد بانک مرکزی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
تعدادی از نمایندگان مجلس در نامهای به سران قوا ضمن انتقاد از نوسانات بازار ارز، ۵ محور را به عنوان انتظارات از رئیس کل بانک مرکزی و مجموعه سیاستگذار پولی بیان کردند.
کد خبر: ۱۳۹۲۳۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۹
گزارشهای مستند تابناک درباره عملکرد بانک سپه، از مطالبات مشکوک الوصول تا تسهیلات چند همتی به کارکنان و صف بیش از ۱۰۰ هزار متقاضی وام ازدواج و فرزندآوری، بهجای پاسخگویی شفاف، با شکایت بانک سپه از تابناک مواجه شد؛ شکایتی که پرسشهای اصلی را همچنان بیپاسخ گذاشته است.
کد خبر: ۱۳۹۲۳۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۹
بانکها سالها بدون محدودیت برای مردم حساب باز کردند، اما حالا هزینه ساماندهی این وضعیت بر دوش مشتریان افتاده است. افرادی که برای دریافت تسهیلات یا خدمات بانکی به حساب جدید نیاز دارند، باید ابتدا حسابهای مازاد خود را ببندند؛ آنهم با مراجعه حضوری به شعب و تحمل ساعتها معطلی. سامانه «حسام» قرار بود این مشکل را حل کند، اما راهاندازی آن به تعویق افتاده است.
کد خبر: ۱۳۹۲۳۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۹
انجام هر نوع تبلیغات از طریق هر نوع رسانه به نفع اشخاص حقیقی و حقوقی که بدون اخذ مجوز از بانک مرکزی به هرگونه عملیات بانکی، ارائه انواع خدمات بانکی، صرافی، واسپاری (لیزینگ) و مانند آن و هر نوع فعالیت در نظام پرداخت، فناوری های نوین مالی مرتبط با ابزارهای پرداخت و رمزپول و همچنین فعالیت مرتبط در این حوزه ها اشتغال دارند، ممنوع است.
کد خبر: ۱۳۹۲۲۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۹
برخلاف انتظار نظری که میگوید افزایش عرضه باید قیمت را پایین بیاورد، نرخ دلار در بازار غیررسمی نهتنها کاهش محسوسی نداشته، بلکه در برخی روزها حتی روند افزایشی را تجربه کرده و به سطوح بالای ۲۰۰ هزار تومان رسیده است.
کد خبر: ۱۳۹۲۲۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۹
اطلاعات رسیده از وزارت نفت مشخص کرد، سهم بانک مرکزی از دلار نفتی برای مردادماه به طور کامل پرداخت شده است.
کد خبر: ۱۳۹۲۲۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۹
بانک مرکزی اعلام کرد در سه روز نخست اجرای مرحله جدید سیاستهای ارزی، با وجود آمادگی برای تأمین و تزریق حداکثر ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی، تقاضای ثبتشده بسیار پایینتر از انتظار بود و متقاضیان در مجموع تنها ۲۰ میلیون دلار ارز خریداری کردند.
کد خبر: ۱۳۹۲۰۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
همزمان با صعود دلار آزاد به محدوده ۲۰۶ هزار تومان، شعب ارزی بانکهای عامل نرخ دلار سهمیهای را با رشد ۳ هزار تومانی به ۱۹۸ هزار تومان رساندند.
کد خبر: ۱۳۹۲۰۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
بانک مرکزی به سمت سازوکاری حرکت میکند که شاید صف پرداخت وام ازدواج را کوتاهتر کند، اما اگر پرداخت نقدی بهتدریج از دسترس خارج شود، بخشی از متقاضیان همچنان برای تأمین نیازهای واقعی خود با مشکل مواجه خواهند بود.
کد خبر: ۱۳۹۱۸۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۶
شیوه نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرضالحسنه در راستای تسریع در روند پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزنداوری به شبکه بانکی ابلاغ شد.
کد خبر: ۱۳۹۱۷۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۵
خبر ورشکستگی یک پلتفرم فروش آنلاین طلا، زنگ خطر جدی برای خریداران است. کاربران باید پیش از واریز پول، از وجود پشتوانه فیزیکی طلا، محل نگهداری آن و امکان تحویل واقعی مطمئن شوند؛ چون عدد ثبتشده در یک اپلیکیشن، لزوماً به معنای مالکیت طلا نیست.
کد خبر: ۱۳۹۱۷۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۶
اگر خدای ناکرده با اقدامات آدم غیرمتعادلی مثل ترامپ اوضاع درآمد ارزی دولت به مرحله بحرانی رسید و حسرت از دستدادن سرمایه ارزی برای نیازهای ضروری جامعه پیش آمد، چه باید کرد؟
کد خبر: ۱۳۹۱۶۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۵
طبق اعلام بانک مرکزی تورم مرداد ماه نسبت به تیرماه یک دهم درصد افزایش داشته و به ۳.۷ درصد رسیده است.
کد خبر: ۱۳۹۱۶۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۴
رایزنی برای انتخاب مدیرعامل جدید بانک توسعه صادرات به مراحل پایانی رسیده و شنیدهها از جدی شدن گزینهای حکایت دارد که گفته میشود تأیید مدنی زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی را نیز دریافت کرده است.
کد خبر: ۱۳۹۱۵۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۴
نرخ خرید دلار از صرافیهای بانکی امروز ۱۹۵ هزار تومان است و سقف خرید برای هر متقاضی با کارت ملی هزار دلار تعیین شده است.
کد خبر: ۱۳۹۱۵۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۴
واکنش همتی به التهاب ارزی و نگرانی مردم؛
همتی رئیس کل بانک مرکزی افزایش قیمت دلار در بازار آزاد را متأثر از فضای روانی و تبلیغاتی دانست و گفت: اقتصاد ایران از شرایط سخت عبور خواهد کرد؛ بر این باورم که بالا رفتن قیمتها در بازار ارز بر اساس هجمههای تبلیغاتی و جوسازی آمریکاییها است.
کد خبر: ۱۳۹۱۲۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۲
امروز قیمت دلار در بازار آزاد برای نخستین بار به ۲۰۰ هزار تومان رسید.
کد خبر: ۱۳۹۱۱۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
بانک مرکزی تایید کرد که وزرات نفت ۷.۵ میلیارد دلار پول فروش نفت را به حسابش واریز کرده است.
کد خبر: ۱۳۹۰۹۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
مسئله فقط افزایش رقم کالابرگ نیست؛ مسئله اصلی، حفظ ارزش واقعی این حمایت در برابر تورم است. اگر قیمت کالاهای ضروری با سرعتی بیشتر از اعتبار کالابرگ افزایش یابد، هر افزایش اسمی در این اعتبار، پیش از آنکه به سفره خانوار برسد، در موج گرانیها بیاثر خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۹۰۹۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
در شرایطی که گمانهزنیها درباره افزایش نرخ سود بانکی تا ۴۰ درصد، نگرانیهایی برای بازار سرمایه ایجاد کرده بود، رئیسکل بانک مرکزی اعلام کرد که فعلاً برنامهای برای تغییر نرخ سود وجود ندارد.
کد خبر: ۱۳۹۰۷۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱