- سایه موشکها روی مدارس غیرانتفاعی/ موج مهاجرت از مدارس پولی شدت گرفت
- عکس: لوازم شخصی شهید علی لاریجانی
- شورولت بلیزر؛ آیکون چهار چرخ روی جادههای ایران و آمریکا!
- چرا آمریکا به راه آهن آق قلا حمله کرد؟
- غزلی از رهبر شهید انقلاب همراه با اشارههای رازآلود/ برای تیر تو «چندین نشانه» میسازم
- نماز خداحافظی «فیلسوف نظام» بر پیکر رهبر شهید / آیت الله جوادی آملی نیم قرن با انقلاب اسلامی
کلیات
عراق یکی از کشورهای جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آنها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیتها تشکیل میدهند.
جغرافیا
مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگههای حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشورهای دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.
کردها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عربها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کردها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروهها دارای شاخصههای فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویتهای فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوریها و یزیدیها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
مردم
شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.
شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهرهای مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهرها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.
در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهههای گذشته در عراق تقویت شده است.
عربی و کردی زبانهای رسمی مردم عراق است. البته زبانهای دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمنهای عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبانهای آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبانهای کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.
به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقیها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانوادههای بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانوادههای بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
نظام سیاسی
دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرزهای غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صدها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.
حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنیهای فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.
با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرزهای مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاحهای کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.
درگیریها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیروهای مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیروهای مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهرهای عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
جنگ داخلی
با خروج نیروهای آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامیها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفتها در شهرها گسترش یافت، اما مخالفتهای ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنیها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماههای پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.
گروههای شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخشهای وسیعی از عراق از جمله شهرهای بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صدها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروهها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگهای داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمکهای ایران و دیگر کشورهای متحد از پای درآمد.
مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیونهای مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استانها و بخشهایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.
عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.
بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استانهای عراق هستند.
اقتصاد
صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینهها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدامها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغلهای بسیار کمی برای عراقیها ایجاد کرده است.
در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کارشناس مسائل عراق در گفتوگو با تابناک:
«محمدباقر حکیم» می گوید نمیتوان با قطعیت گفت که الزیدی حامل پیام رسمی از سوی واشنگتن است، اما بدون تردید یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای او در تهران، موضوع کاهش تنشها و تثبیت آرامش در منطقه خواهد بود.
کد خبر: ۱۳۸۶۰۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۱
تابناک گزارش میدهد
منابع خبری میگویند نخست وزیر عراق قرار است در سفر به ایران پیشنهادی مبنی بر میزبانی بغداد از مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم میان آمریکا و ایران، ارائه کند.
کد خبر: ۱۳۸۶۰۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
پروازهای فرودگاه اربیل بهدلیل حملات به پایگاه آمریکا بهطور موقت متوقف شد.
کد خبر: ۱۳۸۵۹۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۰
برخی منابع و گزارشهای میدانی از انجام یک عملیات هلیبرن توسط نیروهای آمریکایی در منطقه صحرای البادیه در غرب عراق خبر دادهاند؛ ادعایی که تاکنون از سوی منابع رسمی تأیید یا رد نشده است.
کد خبر: ۱۳۸۵۹۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۰
گزارشها از هدف قرار گرفتن پایگاه تروریستهایی آمریکا در اربیل عراق حکایت میکند.
کد خبر: ۱۳۸۵۷۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر فراجا با اشاره به این که بیش از ۹۳ درصد کشفیات مواد مخدر کشور توسط انتظامی بود، از کشف ۱۰۳ تن مواد مخدر، انهدام ۳۸۸ باند و رشد ۱۵ درصدی کشفیات خبر داد.
کد خبر: ۱۳۸۵۶۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۹
معاون وزارت امور خارجه عراق و سفیر جمهوری اسلامی ایران در بغداد دیدار درباره مقدمات سفر نخست وزیر عراق به تهران رایزنی کردند.
کد خبر: ۱۳۸۵۵۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۸
رهبر معظم انقلاب: تشییع میلیونی و بینظیر علمدار مقاومت، فصل جدید تغییر معادلات مستکبران را رقم زد
کد خبر: ۱۳۸۵۴۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
وزیر خارجه عراق موعد سفر نخستوزیر این کشور به ایران را اعلام کرد.
کد خبر: ۱۳۸۵۴۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
منابع خبری اعلام کردند که عراق به دمشق درباره هرگونه دخالت در پرونده لبنان و اقدام علیه شیعیان و حزب الله هشدار داده و اعلام کرده است که گروههای مقاومت دست بسته نمیمانند.
کد خبر: ۱۳۸۵۳۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
کاروانهای زائران پیاده از منطقه رأسالبیشه در فاو، دورترین نقطه جنوبی عراق، حرکت خود را بهسوی کربلای معلی و قبه عاشقان آغاز کردند؛ مسیری طولانی که با گامهای استوار ارادتمندان امام حسین(ع) پیموده میشود.
کد خبر: ۱۳۸۵۳۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
تابناک گزارش میدهد
عراق اعلام کرده نقش میانجی بین ایالات متحده و ایران را ایفا خواهد کرد و در این زمینه نخست وزیر این کشور به زودی به تهران سفر خواهد کرد.
کد خبر: ۱۳۸۵۳۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
«میدل ایست آی» فاش کرد
عراق و سوریه توافقنامه همکاری برای بازسازی خط لولهای که از میادین نفتی عراق به سواحل مدیترانه سوریه کشیده میشود، امضا کردهاند.
کد خبر: ۱۳۸۵۲۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
سفیر جدید عراق در تهران امروز برای آغاز رسمی فعالیتهای خود در ایران وارد کشورمان شد.
کد خبر: ۱۳۸۵۲۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
کد خبر: ۱۳۸۵۲۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
صبح چهاردهم ژوئیه ۱۹۵۸، بغداد دیگر آن شهری نبود که شب قبل به خواب رفته بود. صدای تانکها در خیابانها پیچیده بود، رادیو بغداد از سقوط نظام سلطنتی خبر میداد و سربازانی که تا دیروز به پادشاه سلام نظامی میدادند، حالا کاخ سلطنتی را محاصره کرده بودند. چند ساعت بعد، سلطنتی که نزدیک به چهار دهه بر عراق حکومت کرده بود، در حیاط کاخ الرحاب با رگبار گلوله پایان یافت.
کد خبر: ۱۳۸۵۲۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۷
چند انفجار مهیب مناطقی از اربیل در کردستان عراق را به لرزه درآورد.
کد خبر: ۱۳۸۵۲۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۶
نبض خبر
گوشهای از ارادت عراقیها به امام شهید آیت الله سید علی خامنه ای را ببینید
کد خبر: ۱۳۸۵۱۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۶
«سید صدر الدین قُبانجی»، خطیب نماز جمعه نجف اشرف گفت: ما با جمهوری اسلامی ایران هستیم؛ سرنوشت ما یکی است و بعد از آنها هیچ خیری در زندگی وجود ندارد.
کد خبر: ۱۳۸۵۱۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۶
«مقاومت اسلامی در عراق» پنجشنبه شب اعلام کرد که برای افرادی که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا را ترور کنند، جایزهای ۱۰ میلیون دلاری در نظر گرفته است.
کد خبر: ۱۳۸۵۰۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۶