افزایش نرخ دولتی دلار گامی به سوی ارز تک نرخی

نرخ دلار دولتی، امروز با ادامه روند افزایشی دو ماه گذشته، به ۳۳۲۴ تومان و ۶ ریال رسید. رقمی که بالاترین نرخ دلار دولتی در تاریخ ایران محسوب می‌شود. افزایش نرخ دولتی ارز در حالی است که کماکان ارز در کشور تک نرخی نشده و تعیین نرخ دولتی بر عهده بانک مرکزی است.

به گزارش تجارت‌نیوز،  نرخ دولتی ارز این روزها در حال افزایش است. مراجعه به سایت بانک مرکزی نشان می‌دهد که امروز نیز نرخ دلار افزایش داشته است. البته افزایش منحصر به نرخ دولتی نیست و دلایل متعددی باعث شده‌اند تا نرخ دلار در بازار آزاد نیز رشد کند. از آزمایش موشکی کره شمالی گرفته تا کاهش نرخ سود بانکی، همه دلایلی هستند که قیمت دلار را در بازارهای جهانی و داخلی افزایش داده‌اند.

 

در بازار داخلی، کاهش نرخ سود بانکی دلیل خوبی برای افزایش نرخ دلار است. چراکه پس از آن  تعدادی از سپرده‌گذاران اقدام به خارج کردن سپرده‌های خود از بانک‌ها و خرید ارز کرده‌اند. این اقدام باعث افزایش تقاضای ارز و در نتیجه رشد قیمت آن شده است. اما سوال اینجاست که نرخ دولتی ارز که به شکل دستوری تعیین می‌شود، چرا باید به دنبال تغییرات قیمت بازار جابجا شود؟ علی الخصوص در روزی مانند امروز، که از قضا قیمت دلار در بازار آزاد کاهش داشته است!
ارز تک نرخی یا ارز آزاد؟

تک‌نرخی کردن ارز یکی از سیاست‌هایی است که دولت قصد دارد در ۴ سال آینده عملی کند. واقعیت این است که دو نرخی بودن ارز مشکلات زیادی را برای اقتصاد ایجاد کرده است؛ نهادینه شدن رانت یکی از تبعات عرضه ارز با نرخ دولتی است، و از سوی دیگر دولتی عرضه کردن ارز، بیش از آنکه حمایت از تولید داخل را معنی دهد، پرداخت یارانه به تولید خارجی و رقبا محسوب می‌شود. اما تفاوت زیادی بین تک نرخی کردن و آزاد کردن بازار ارز وجود دارد.

قیمتی که ارز در بازار آزاد دارد، کماکان متاثر از سیاست‌های بانک مرکزی است. دولت با عرضه ارز حاصل از فروش نفت در بازار، اضافه عرضه ایجاد کرده و جلوی رشد قیمت را می‌گیرد. اگر این اقدام صورت نگیرد، قیمت ارز به سمت قیمت تعادلی حرکت کرده که به باور برخی نزدیک به ۷۰۰۰ تومان به ازای هر دلار است.

بسیاری از تجار و فعالان اقتصادی، به دولت فشار می‌آورند که جدای از تک نرخی کردن ارز، قیمت آن را آزاد کند. این اقدام می‌تواند منجر به افزایش درآمد صادراتی کشور شود، اما نکته اینجاست که صادرات بیش از آنکه به ارز آزاد نیاز داشته باشد، محتاج زیرساخت‌های تولید است که از قضا در ایران آنچنان محیا نیستند. بنابراین آزاد کردن ارز قبل از آنکه به رشد درآمد منجر شود، افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید عموم مردم را در پی خواهد داشت. این اتفاق جدای از پایین آوردن سطح معیشت، تولید را نیز تضعیف می‌کند، چراکه تقاضا برای کالاهای تولیدی را کاهش خواهد داد. 

 

افزایش دستوری نرخ دولتی ارز، هرچند متاثر از فشار بازار است، اما می‌تواند اقدامی در جهت تک نرخی کردن ارز تلقی شود. انتظار این است که با افزایش تدریجی نرخ ارز دولتی، رفته رفته فاصله آن با ارز آزاد کم شده و در بلند مدت ارز در بازار تنها یک نرخ داشته باشد. اما واقعیت این است که این اقدام بانک مرکزی، خود فشاری برای افزایش قیمت ارز در بازار آزاد خواهد بود، و حتی ممکن است به افزایش فاصله میان قیمت ارز آزاد و دولتی نیز منجر شود. بنابراین این سیاست بیشتر از آنکه به منظور تک نرخی کردن ارز باشد، در خدمت آزاد کردن قیمت آن است، و این هدف دوم، چندان به نفع اقتصاد کشور نخواهد بود. 

 

روند افزایشی نرخ دولتی ارز در یک سال گذشته
قیمت چند است؟

حال که صحبت از افزایش نرخ دولتی ارز است، شاید بد نباشد به غیر از دلار  نگاهی به قیمت دولتی ارزهای مختلف انداخته شود. آن طور که در درگاه بانک مرکزی مشخص شده، در حالی که قیمت یورو در بازار آزاد رشد داشته، قیمت دولتی آن با کاهش روبرو بوده و به ۳۹۴۳ تومان و ۳ ریال رسیده است. قیمت پوند اما افزایش داشته و رقم ۴۳۰۵ تومان و ۴ ریال را نشان می‌دهد. قیمت درهم امارات متحده عربی نیز با رسیدن به ۹۰۴ تومان و ۸ ریال افزایش داشته است.

یوان چین، ین ژاپن، راند آفریقای جنوبی، فرانک سوییس، روپیه هند، کرون نروز و روبل روسیه از دیگر ارزهایی هستند که قیمت دولتی آن‌ها افزایش داشته است. در مقابل اما نرخ دستوری ارزهایی چون کرون سوئد، ریال قطر، درهم عراق، لیر سوریه و دینار لیبی کاهش نشان می‌دهد. قیمت دولتی افغانی افغانستان نیز ثابت مانده است.

 

ارز		قیمت به ریال	تغییرات
دلار آمریکا	USD	۳۳۲۴۶	⇑
یورو	EUR	۳۹۴۳۳	⇓
یوان چین	CNY	۵۰۶۷	⇑
روبل روسیه	RUB	۵۷۹	⇑
فرانک سوییس	CHF	۳۴۴۵۲	⇑
پوند انگلستان	GBP	۴۳۰۵۴	⇑
یکصد ین ژاپن	JPY100	۳۰۱۵۲	⇑
درهم امارات متحده عربی	AED	۹۰۴۸	⇑
لیر ترکیه	TRY	۹۷۰۴	⇑
دینار بحرین	BHD	۸۸۲۱۹	⇑
روپیه هند	INR	۵۲۱	⇑
راند آفریقای جنوبی	ZAR	۲۵۶۹	⇑
ریال قطر	QAR	۹۰۱۷	⇓
ریال سعودی	SAR	۸۸۶۶	⇑
کرون نروژ	NOK	۴۲۶۳	⇑
کرون سوئد	SEK	۴۱۵۶	⇓
کرون دانمارک	DKK	۵۳۰۲	⇓
دلار کانادا	CAD	۲۶۸۱۸	⇑
دلار سنگاپور	SGD	۲۴۵۱۹	⇑
دلار استرالیا	AUD	۲۶۵۱۹	⇑
دلار هنگ‌کنگ	HKD	۴۲۵۰	⇑
لیر سوریه	SYP	۶۴	⇓
یکصد دینار عراق	IQD100	۲۸۳۰	⇓
منات آذربایجان	AZN	۱۹۵۴۷	⇑
یکصد بات تایلند	THB100	۱۰۰۲۰۵	⇑
یکصد درام ارمنستان	AMD100	۶۹۵۲	⇑
رینگت مالزی	MYR	۷۷۸۰	⇑
افغانی افغانستان	AFN	۴۸۶	–
دینار لیبی	LYD	۲۴۴۲۹	⇓
یکصد روپیه پاکستان	PKR100	۳۱۶۱۳	⇑
یک هزار وون کره جنوبی	KRW1000	۲۹۶۲۹	⇑
یکصد تنگه قزاقستان	KZT100	۹۸۳۹	⇓
سومونی تاجیکستان	TJS	۳۷۷۵	⇑
روبل جدید بلاروس	BYN	۱۷۳۱۵	⇑
بولیوار جدید ونزوئلا	VEF	۳۳۳۲	⇑
یکصد روپیه نپال	NPR100	۳۲۵۴۴	⇑
ده روپیه سریلانکا	LKR10	۲۱۷۶	⇑
دینار کویت	KWD	۱۱۰۱۹۵	⇑
ریال عمان	OMR	۸۶۴۲۵	⇑