پولهای میلیوندلاری حریف نشد
شکست دوباره لابی اسرائیل در آمریکا؛ این بار عائشه وهاب تاریخساز شد
عائشه وهاب در انتخاباتی که از ابتدا قرار نبود به یکی از خبرسازترین رقابتهای درون حزب دموکرات تبدیل شود، بر رقیب خود پیروز شد و نامش را به عنوان نخستین آمریکایی افغانتبار در کنگره ثبت کرد؛ پیروزیای که هم داستان شخصی او را دوباره به صدر اخبار آورد و هم به آزمونی برای نفوذ پولهای کلان سیاسی در انتخابات آمریکا تبدیل شد.
به گزارش تابناک، وقتی نتیجه انتخابات ویژه حوزه چهاردهم کالیفرنیا اعلام شد، تفاوت دو نامزد آنقدر زیاد نبود که بتوان آن را یک پیروزی خیرهکننده دانست. عائشه وهاب، سناتور دموکرات ایالت کالیفرنیا، حدود ۵۳ درصد آرا را به دست آورد و ملیسا هرناندز، رقیب دموکرات او، حدود ۴۷ درصد رأی گرفت. اما اهمیت این چند درصد، بسیار بیشتر از یک رقابت معمول انتخاباتی بود.
وهاب با این پیروزی نخستین فرد افغانتبار خواهد بود که به مجلس نمایندگان آمریکا راه پیدا میکند. او قرار است تا ژانویه ۲۰۲۷ کرسی حوزه چهاردهم کالیفرنیا را در اختیار داشته باشد؛ کرسیای که پس از استعفای اریک سوالول، نماینده پیشین، خالی مانده بود.
این البته پایان رقابت نیست. وهاب و هرناندز در انتخابات سراسری سوم نوامبر نیز بار دیگر مقابل یکدیگر قرار میگیرند تا مشخص شود چه کسی برای یک دوره کامل دو ساله راهی واشنگتن خواهد شد.
اما داستان وهاب فقط از روز انتخابات شروع نمیشود.
دختری که کودکیاش در آسایش نگذشت
عائشه وهاب در سال ۱۹۸۷ در نیویورک و در خانوادهای با ریشه افغان به دنیا آمد. بر اساس شرح حالی که در زندگینامه رسمی او منتشر شده، پدرش زمانی که او هنوز خردسال بود کشته شد و مادرش نیز از دنیا رفت. وهاب سالهایی از کودکی خود را در نظام سرپرستی موقت کودکان در آمریکا گذراند و بعدها یک خانواده در شهر فریمونت کالیفرنیا او را به فرزندی پذیرفت.
همین بخش از زندگینامه او بعدها به یکی از پایههای روایت سیاسیاش تبدیل شد؛ روایتی درباره اینکه سیاست عمومی فقط مجموعهای از قوانین و بودجهها نیست و میتواند مستقیماً تعیین کند چه کسی خانه دارد، چه کسی از خدمات اجتماعی برخوردار میشود و چه کسی در حاشیه باقی میماند.
او در بزرگسالی مسیر متفاوتی را طی کرد. در کنار فعالیتهای اجتماعی و مدنی، تحصیل کرد و مدرک کارشناسی علوم سیاسی، MBA و سپس دکترای مددکاری اجتماعی گرفت. پیش از ورود رسمی به سیاست نیز در حوزه فناوری و مدیریت فعالیت داشت و با سازمانهای اجتماعی و نهادهای محلی همکاری میکرد.
ورود او به سیاست انتخاباتی در شهر هیوارد در منطقه خلیج سانفرانسیسکو اتفاق افتاد؛ شهری که بخش مهمی از جامعه مهاجر و طبقه کارگر منطقه را در خود جای داده است.
وهاب در سال ۲۰۱۸ به شورای شهر هیوارد راه یافت. این اتفاق در کنار انتخاب صفیه وزیر، پناهنده افغانتبار در نیوهمپشایر، نقطه عطفی برای حضور افغانتباران در سیاست انتخابی آمریکا بود؛ بنابراین تعبیر دقیقتر این است که وهاب یکی از نخستین افغانتبارانی بود که به یک منصب انتخابی در آمریکا رسید؛ اما اکنون نخستین افغانتبار راهیافته به کنگره آمریکا است.
چهار سال بعد، او به سنای ایالتی کالیفرنیا راه یافت و نخستین مسلمان و نخستین افغانتبار در مجلس قانونگذاری این ایالت شد.
سیاستمداری که از مسکن شروع کرد
وهاب در کالیفرنیا بیشتر با پروندههای داخلی شناخته شد تا سیاست خارجی. مسکن ارزانقیمت، هزینه زندگی، حقوق کارگران، دسترسی به خدمات عمومی و حمایت از مستأجران، بخش مهمی از کارنامه او را تشکیل دادهاند.
این سابقه در انتخابات کنگره نیز به محور اصلی تبلیغات او تبدیل شد. وهاب تلاش کرد خود را نه به عنوان سیاستمداری که صرفاً از یک هویت قومی یا مذهبی نمایندگی میکند، بلکه به عنوان نماینده خانوادههایی معرفی کند که زیر فشار قیمت مسکن و هزینههای زندگی قرار دارند.
یکی از جنجالیترین اقدامات او در دوره حضورش در سنای کالیفرنیا، طرحی برای ممنوعیت تبعیض بر اساس «کاست» بود. طرح موسوم به SB ۴۰۳ میخواست نظام کاستی را نیز در زمره مبانی ممنوع تبعیض در قوانین ایالتی قرار دهد. این طرح پس از عبور از مجلس قانونگذاری کالیفرنیا در سال ۲۰۲۳ با مخالفتها و مناقشات شدیدی روبهرو شد و در نهایت گاوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، آن را وتو کرد.
این شکست، اما بخشی از تصویری شد که وهاب از خود ساخته بود: سیاستمداری که حاضر است سراغ موضوعاتی برود که حتی درون ائتلاف سیاسی خودش نیز اختلافبرانگیزند.
موضع او درباره جنگ غزه نیز بعدها به یکی دیگر از نقاط اختلاف تبدیل شد. وهاب از مواضع تندتر در انتقاد از سیاست آمریکا در قبال اسرائیل حمایت کرده و در سنای کالیفرنیا نیز از قطعنامهای درباره حقوق بشر در غزه حمایت و برای تصویب آن تلاش کرده است.
همین مواضع در انتخابات کنگره اهمیت پیدا کرد؛ هرچند مسئله اسرائیل و غزه، برخلاف تصور اولیه، موضوع اصلی زندگی روزمره رأیدهندگان حوزه چهاردهم نبود.
انتخاباتی که پای میلیونها دلار به آن باز شد
رقابت وهاب با ملیسا هرناندز در ابتدا چندان نزدیک به نظر نمیرسید.
وهاب در انتخابات مقدماتی ویژه ژوئن فاصله قابلتوجهی با هرناندز ایجاد کرده بود. در نگاه نخست، به نظر میرسید مسیر او برای پیروزی در انتخابات نهایی هموار است.
بعد پول وارد میدان شد.
گروههای سیاسی خارج از کارزار هرناندز، بهویژه «پروژه دموکراسی متحد» که یک سوپرپک مورد حمایت AIPAC است، میلیونها دلار برای تبلیغات انتخاباتی هزینه کردند. طبق گزارش آسوشیتدپرس، تا میانه ماه اوت حدود ۴.۱ میلیون دلار از سوی گروههای بیرونی در این رقابت هزینه شده بود که بخش عمده آن در حمایت از هرناندز یا علیه وهاب قرار داشت.
گزارشهای دیگر رقم هزینههای ضد وهاب را حتی بالاتر برآورد کردند. واشنگتنپست از نزدیک به ۲.۵ میلیون دلار هزینه مستقیم پروژه دموکراسی متحد در روزهای پایانی رقابت خبر داد و رسانههای محلی کالیفرنیا از مجموع هزینههای بسیار بالاتر گروههای همسو با AIPAC سخن گفتند.
نکته جالب این بود که بخش قابلتوجهی از این تبلیغات مستقیماً درباره غزه یا اسرائیل نبود. برخی آگهیها تلاش کردند وهاب را در موضوعاتی مانند امنیت عمومی و سیاست جنایی هدف قرار دهند. به این ترتیب، رقابت انتخاباتی از یک مسابقه معمول میان دو دموکرات به صحنهای برای آزمایش میزان اثرگذاری پولهای سیاسی خارج از کارزار نامزدها تبدیل شد.
وهاب در پایان شکست نخورد. او پیروز شد؛ البته با فاصلهای بسیار کمتر از آنچه در مقطعی از انتخابات انتظار میرفت.
این نتیجه را نمیتوان صرفاً «شکست پول» نامید. پول توانست فاصله را به شکل محسوسی کم کند. اما نتوانست نتیجه را برگرداند.
همین نکته برای جناح مترقی حزب دموکرات اهمیت زیادی دارد.
وهاب تلاش کرد خود را نه به عنوان سیاستمداری که صرفاً از یک هویت قومی یا مذهبی نمایندگی میکند، بلکه به عنوان نماینده خانوادههایی معرفی کند که زیر فشار قیمت مسکن و هزینههای زندگی قرار دارند.
چرا پیروزی وهاب فراتر از یک کرسی است؟
حوزه چهاردهم کالیفرنیا در منطقه شرقی خلیج سانفرانسیسکو قرار دارد و شهرهایی مانند فریمونت و هیوارد را در بر میگیرد؛ منطقهای با جمعیت مهاجر، نیروی کار متخصص و تنوع قومی قابلتوجه.
وهاب سالها در همین محیط سیاسی رشد کرده است. او از یک خانواده مهاجر میآید، کودکیاش را در نظام سرپرستی موقت گذرانده، در سیاست محلی فعالیت کرده و بعد به مجلس ایالتی رسیده است. حالا همان مسیر او را به واشنگتن میرساند.
برای جامعه افغانهای آمریکا، این اتفاق بیش از آنکه صرفاً یک موفقیت نمادین باشد، یک تغییر در سطح نمایندگی سیاسی است. جامعه افغانتبار آمریکا سالها عمدتاً از طریق سازمانهای اجتماعی، فعالان مدنی و چهرههای فرهنگی دیده میشد؛ ورود یک افغانتبار به مجلس نمایندگان، آن هم از یکی از مهمترین ایالتهای آمریکا، این حضور را به سطح سیاست فدرال میبرد.
اما یک نکته را نباید از قلم انداخت: وهاب قرار نیست در کنگره فقط درباره افغانستان صحبت کند. نماینده کنگره در وهله اول نماینده حوزه انتخابیه خود است. مسکن، هزینه زندگی، اشتغال، بیمه و خدمات درمانی، زیرساخت و امنیت عمومی برای رأیدهندگان حوزه او اهمیت مستقیمتری دارند.
افغانتبار بودن و مسلمان بودن وهاب بخشی از هویت سیاسی اوست، اما تمام سیاست او نیست.
شاید همین موضوع دلیل اصلی جذابیت داستان او باشد. زندگی سیاسی وهاب را نمیتوان با یک برچسب توضیح داد. او همزمان یک زن آمریکایی افغانتبار، یک مسلمان، یک سیاستمدار مترقی، یک فعال حوزه مسکن و کسی است که بخشی از کودکی خود را در نظام سرپرستی موقت آمریکا گذرانده است. هر کدام از این هویتها بخشی از مسیر او را توضیح میدهند، اما هیچکدام به تنهایی کافی نیستند.
از هیوارد تا واشنگتن؛ اما فعلاً فقط تا ژانویه
پیروزی در انتخابات ویژه به معنای تضمین یک دوره کامل در کنگره نیست.
وهاب برای تکمیل باقیمانده دوره اریک سوالول انتخاب شده و این دوره در ژانویه ۲۰۲۷ پایان مییابد. برای دوره بعد، انتخابات دیگری در سوم نوامبر برگزار میشود و همان دو نامزد، وهاب و هرناندز، بار دیگر در برابر هم قرار خواهند گرفت.
تفاوت این دو انتخابات هم کم نیست. حوزه انتخابیه برای دوره کامل بعدی با نقشه جدیدی که در پی تغییرات انتخاباتی کالیفرنیا اعمال شده، مرزهای متفاوتی خواهد داشت و مشارکت رأیدهندگان نیز در انتخابات سراسری نوامبر احتمالاً بیشتر از انتخابات ویژه اوت خواهد بود؛ بنابراین آنچه در ۲۰ اوت اتفاق افتاد، پایان یک رقابت نیست؛ آغاز حضور عائشه وهاب در سطح فدرال است.
زنی که روزی در شورای شهر هیوارد درباره مشکلات محله و مسکن حرف میزد، حالا باید در ساختمانی در واشنگتن درباره بودجه فدرال، سیاست خارجی، مهاجرت، جنگ و صدها مسئلهای رأی بدهد که اثرشان از مرزهای کالیفرنیا بسیار فراتر میرود.
نام او در تاریخ کنگره آمریکا ثبت شده است. اما اینکه این نام در سالهای آینده با چه کارنامهای همراه شود، تازه از همینجا شروع میشود.
شکست وهاب برای لابیهای حامی اسرائیل را میتوان در کنار پیروزی اخیر عبدال السید در انتخابات مقدماتی سنای میشیگان گذاشت؛ دو رقابت متفاوت که در هر دو، هزینههای سنگین گروههای نزدیک به آیپک برای متوقف کردن نامزدهای مسلمان و منتقد سیاستهای اسرائیل به نتیجه مورد انتظار نرسید. این دو نتیجه، دستکم در سطح نمادین، این پرسش را جدیتر کردهاند که آیا پول و نفوذ سیاسی این شبکهها همچنان میتواند در انتخابات آمریکا نتیجه را بهتنهایی تعیین کند یا نه.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۲
در انتظار بررسی: ۲
انتشار یافته: ۱
واقعا امریکاییها ابنقدر باهوش وبا فکرند؟ در انتخاب ترامپ روانی به عقل وشعور امریکاییها توهین شده است؟