توافق عراق و سوریه برای دور زدن تنگه هرمز؛ احیای خط لوله مدیترانه با حمایت آمریکا

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «میدل ایست آی» فاش کرد سوریه و عراق قصد دارند توافقنامه خط لوله را در واشنگتن رونمایی کنند.

عراق و سوریه توافقنامه همکاری برای بازسازی خط لوله‌ای که از میادین نفتی عراق به سواحل مدیترانه سوریه کشیده می‌شود، امضا کرده‌اند. این اقدام بخشی از توافقی با میانجی‌گری آمریکا برای دور زدن تنگه هرمز است.

میدل ایست آی فاش کرد آمریکا در حال میانجی‌گری برای احیای خط لوله نفتی کرکوک-بانیاس است و تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه در امور سوریه، نقش اصلی را در این زمینه بر عهده دارد.

این توافقنامه در حاشیه نشست شورای تجاری آمریکا و عراق در واشنگتن دی‌سی، از سوی بسیم عبدالکریم نصر، مدیرعامل شرکت نفت بصره از طرف عراق، و یوسف قبلاوی، مدیرعامل شرکت نفت سوریه از طرف این کشور، امضا شد. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، نظارت بر امضای این توافق را بر عهده داشت.

وزارت امور خارجه آمریکا احیای این خط لوله را «پروژه زیرساختی اولویت‌دار با اهمیت راهبردی دوجانبه و منطقه‌ای» توصیف کرد.

وزارت خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ایالات متحده از مشارکت یک کنسرسیوم بین‌المللی به رهبری آمریکا برای اجرای جنبه‌های فنی و مالی این پروژه استقبال می‌کند.»

این پروژه از آن جهت قابل توجه است که آمریکا تلاش می‌کند با تعمیق روابط بین بغداد و دمشق، نفوذ ایران در منطقه و کنترل آن بر جریان‌های انرژی در خلیج فارس را کاهش دهد.

احیای این خط لوله توسط کنسرسیومی متشکل از شرکت انرژی آمریکایی شورون، شرکت تی‌آی کپیتال مستقر در لس‌آنجلس، و برادران خیاط، سرمایه‌گذاران میلیاردر سوری-قطری، انجام می‌شود که قرارداد‌هایی به ارزش میلیارد‌ها دلار در سوریه در زمینه‌های مالی، زیرساخت، املاک و هوانوردی به دست آورده‌اند.

این پروژه یکی از چندین طرحی بود که در جریان سفر نخست‌وزیر عراق، علی الزیدی، به آمریکا در این هفته رونمایی شد. وی در این سفر با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در کاخ سفید دیدار کرد.

یک مقام ارشد عراقی به میدل ایست آی گفت که باراک رابطه کاری خوبی با الزیدی ایجاد کرده و قصد دارد از این خط لوله به عنوان الگویی برای پروژه‌های تجاری در شامات استفاده کند که به گفته او به نفع آمریکا و دولت‌های محلی خواهد بود.

این خط لوله در سال ۱۹۵۲ توسط شرکت نفت عراق با ظرفیت حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز تکمیل شد.

بغداد در دهه ۱۹۸۰، پس از آنکه سوریه در جریان جنگ ایران و عراق در کنار ایران قرار گرفت، این خط لوله را تعطیل کرد. این خط پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ به شدت آسیب دید و عملاً از کار افتاده است.

این خط لوله به تعمیرات گسترده از جمله مخازن ذخیره جدید، پمپ‌ها و سیستم‌های الکتریکی نیاز دارد.

یک مقام ارشد منطقه‌ای به میدل ایست آی گفت که به احتمال زیاد کل خط لوله باید تعویض شود و این کار دو تا سه سال زمان خواهد برد. وی افزود که کنسرسیومی از شرکت‌های آمریکایی برای بازسازی آن استخدام شده‌اند که نشان‌دهنده تعهد آمریکا به این موضوع است.

به گزارش تابناک، خط لوله کرکوک-بانیاس در سال ۱۹۵۲ با ظرفیت حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز ساخته شد و یکی از قدیمی‌ترین مسیر‌های صادراتی نفت در منطقه به شمار می‌رود. 

طول این خط لوله بیش از ۸۰۰ کیلومتر بوده و از استان کرکوک در عراق تا بندر بانیاس در سواحل مدیترانه سوریه امتداد دارد.

عراق که حدود ۹۰ درصد درآمد خود را از صادرات نفت تأمین می‌کند، تاکنون به شدت به مسیر‌های خلیج فارس و تنگه هرمز وابسته بوده است. این خط لوله می‌تواند مسیر جایگزینی برای صادرات نفت عراق به بازار‌های اروپا از طریق دریای مدیترانه فراهم کند.

این پروژه درآمد قابل توجهی از محل عوارض ترانزیت برای سوریه به همراه خواهد داشت و این کشور را به عنوان یک کریدور انرژی منطقه‌ای تقویت می‌کند.

قبل از جنگ، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور می‌کرد. در حالی که ظرفیت نهایی خط لوله کرکوک-بانیاس ۲ میلیون بشکه در روز خواهد بود.

خط لوله از مناطق ناپایدار عبور می‌کند و سابقه آسیب‌پذیری در برابر درگیری‌ها را دارد. همچنین برخی تحلیلگران معتقدند این مسیر جدید، نفت را به مقصد نهایی خود که عمدتاً بازار‌های آسیایی هستند، نمی‌رساند.

علاوه بر این پروژه، کشور‌های منطقه راهکار‌های دیگری نیز برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز دنبال می‌کنند. عربستان سعودی از خط لوله شرق-غرب خود با ظرفیت ۷ میلیون بشکه در روز به دریای سرخ استفاده می‌کند و امارات نیز خط لوله حبشان-فجیره را در اختیار دارد.