بردهداری در آمریکا؛ آمیزه عبرت و وحشت
به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، مرحوم استاد باستانی پاریزی بر این باور بود که تاریخ، سرشار از رویدادهای تلخ و دردناک بوده و همانگونه که برای کاهش تلخی قهوه، از شکر استفاده می شود، باید از گفتار نغز، مزاح و نقل شیرین در بیان حوادث تاریخی بهره جست تا کام خوانندگان و شنوندگان تلخ نشده و رویدادهای دردآوری که در گذشته روی داده، موجب ناراحتی شان نشود.
بدون تردید یکی از تلخ ترین رخدادهای تاریخ غرب بلکه تاریخ بشریت، به بردگی گرفتن انسان ها، بدرفتاری با بردگان و ستم فراوان به آنان بوده که این بدرفتاری و بدسیرتی، در تاریخ ایالات متحده آمریکا بسیار برجسته می نماید و فصلی تاریک و ظلمانی در این کشورِ مدعی حقوق بشر است. اگر چه برده داری اختصاصی به آمریکا نداشته و در ملت ها و قاره های دیگر نیز وجود داشته، اما تاریخ آمریکا با نسل کشی بومیان این سرزمین (سرخ پوستان) و بدرفتاری با بردگان و بی رحمی نسبت به آنان عجین شده است؛ به گونه ای که بررسی تاریخ آمریکا بدون توجه به این پدیده شوم، ضد انسانی و استعماری، بی معناست.
برده داری، از پیش از قرن ۱۸ میلادی (به ویژه سده ۱۷) در آمریکا وجود داشته و اروپاییان مهاجر به آمریکا، ابتدا بومیان این سرزمین را به انجامکارهای سخت و بردگی وادار می کردند. اما قبایل بومی، شناخت بالایی از جغرافیای سرزمین خود داشته و از این رو می توانستند بگریزند و خود را از بردگی سفید پوستان، نجات دهند. با افزایش نیاز مهاجران اروپایی به نیروی کار، تعداد بسیاری از سیاه پوستان از قاره آفریقا به آمریکا آورده و داد و ستد برده در آمریکای نوبنیاد، رو به فزونی نهاد.
برخی از بردگان و سیاه پوستان مهاجر در جنگ ها اسیر شده بودند و گروه دیگری به دلیل ارتکاب جرم یا بدهی فروخته می شدند و خريداران، بردگان را از راه کشتی به آمریکا می فرستادند و اسیران را معمولا در طول مسیر با زنجیر به هم می بستند و به دلیل سختی های راه، بیماری هایی همچون مالاریا، اسهال خونی و نیز گرسنگی، حدود ۱۱ تا ۱۶ درصد اسیران جان خود را از دست می دادند و پیش از رسیدن به آمریکا، مرگ آنان فرا می رسید و اجسادشان را به اقیانوس پرتاب می کردند. (برده داری فصلی در تاریخ آمریکا، ص۱۸).
اما تراژدی واقعی زمانی آغاز می شد که بردگان به خشکی رسیده و در حراج ها به فروش می رسیدند. خريداران که معمولا سفید پوستان خودخواه و بدرفتار بودند، دهان بردگان را باز کرده و دندانهایشان را وارسی می کردند، عضلات و اندام بردگان را نیشگون می گرفتند و آنان را به راه رفتن وادار می ساختند. گاهی زن، شوهر و فرزندان آنان را یکجا به یک خريدار می فروختند، اما در موارد بسیاری آنان را به طور جدا به خريداران مختلفی می فروختند و از این رو سبب جدایی اعضای خانواده از یکدیگر می شدند. گاه، خانواده ها پس از روز حراج، هرگز فرصت نمی کردند یکدیگر را ببینند و تنها خاطره ای از فرزندان، والدین و دیگر اعضای خانواده و بستگان خود در ذهن باقی نگاه می داشتند و با حسرت و دلتنگی به زندگی خود ادامه می دادند.
ایالتهای جنوبی آمریکا به برده داری تمایل بیشتری داشتند و سیاهان را وادار می ساختند در مزارع پنبه، تنباکو و ... به کار سخت مشغول شوند و طبق قوانین آمریکا در آن هنگام، تمام بردگان و فرزندان زنان برده، برای همیشه برده باقی می ماندند و برخی ایالت ها، قوانین خیلی سختگیرانه تری وضع نمودند، به طور نمونه، قانون برده داری ویرجینیا (مصوب ۱۷۰۵) به صاحبان بردگان اجازه می داد هر طور صلاح می دانند با آنان برخورد کنند و اگر برده ای نافرمانی کرده و از قضا کشته شود، این مساله جنایت محسوب نشده و ارباب از هر گونه کیفری ایمن خواهد بود، گویی هیچ اتفاقی روی نداده است!
بردگان، هیچحقوق قانونی نداشته و همه زندگی آنان در اختیار اربابانشان بود و هر زمان که ارباب اراده میکرد، میتوانست برده خود را به دیگری فروخته و یا فرزندش را به کس دیگری واگذار کرده و یا بفروشد. در اینشرایط، برخی از بردگان در ایالات متحده میکوشیدند از اینظلم افسارگسیخته فرار کرده و جان خود و نزدیکانشان را نجات دهند.
البته گریختن، خطرات بسیاری داشته و بردگان که از زندگی جانکاه به ستوه می آمدند، تلاش می کردند خود را به کانادا در شمال ایالات متحده و یا ایالت هایی که آزاد بود، برسانند. اگر دستگیر می شدند، مجازات بسیار شدیدی در انتظارشان بود. از این رو مراقبت می کردند که شناسایی نشوند و معمولا روزها مخفی شده و شب ها از مسیرهای ناشناس به راهشان ادامه می دادند و با کمک گرفتن از ستارگان به ویژه ستاره قطبی، راه خود را پیدا می کردند. طبق قوانین، اگر کسی برده فراری را می یافت، باید او را به صاحبش برمی گرداند. (همان، ص۳۴).
بردهداری و اختلاف میان ایالتهای شمالی و جنوبی در اینباره، یکی از مهمترین دلایل ایجاد جنگ داخلی در آمریکا به شمار میرود. جنگ داخلی آمریکا از سهمگینترین و خونینترین رخدادهای نظامی نیمکره غربی به شمار رفته و طی آن حدود ۱۰ هزار عملیات نظامی، حمله، محاصره و عملیات دریایی رخ داد و جانهای بسیاری گرفته شد و تا نسلها تبعات این جنگ خانمانسوز، گریبان آنان را رها نکرد. (جنگ داخلی آمریکا، ص۱۷- ۱۵).
در جریان ایننبرد های سهمگین، ایالت های جنوبی، موافق برده داری بودند و از اینکه آبراهام لینکلن رییس جمهور آمریکا بخواهد برده داری را لغو کند، اظهار نگرانی میکردند. آنها می خواستند درباره برده داری یا لغو آن، هر ایالت خود تصمیم گیرد. در آوریل ۱۸۶۱ جنگ های داخلی آمریکا آغاز شد و در بهار ۱۸۶۵ نیروهای کنفدراسیون (طرفدار برده داری) در برابر ارتش اتحادیه تسلیم شدند و با تغییر قانون اساسی آمریکا توسط کنگره، برده داری در سراسر این کشور ملغی اعلام گردید.
بردهداری آمریکا از نقاط سیاه تاریخ اینکشور و خشونت عریانی است که توسط مدعیان حقوق بشر بر گروهی از انسانها که تنها به دلیل رنگ پوستشان تحت ستم و استثمار بی رحمانه قرار داشتند، برای سالیان متمادی تحمیل گردید. سوالی که به ذهن متبادر میشود اینکه: چگونه می شود کسانی که در تاریخ نه چندان دورشان انسانها را به بردگی کشانده و اکنون نیز خواهان تسلیم شدن و استثمار ملتهای آزاد هستند، برای دیگران آزادی و استقلال به ارمغان آورند؟
محمد جواد گودینی کارشناس تاریخ و استاد دانشگاه
فهرست منابع:
۱. کوریک، جیمز آ، جنگ داخلی آمریکا، انتشارات ققنوس ۱۴۰۲
۲. مارسیکو، کِیتی، برده داری فصلی در تاریخ آمریکا، نشر آزمون
