در مورد نفت در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
 
کلیات

نفت خام یا پترولیوم مایعی غلیظ و قابل اشتعال به‌رنگ قهوه‌ای سیر یا سبز تیره یا سیاه است که در لایه‌های بالایی بخش‌هایی از پوسته کره زمین یافت می‌شود. نفت شامل آمیزه پیچیده‌ای از هیدروکربن‌هایی گوناگون است. بیش‌تر این هیدروکربن‌ها از زنجیره آلکان هستند؛ ولی ممکن است از دید ظاهر، ترکیب یا خلوص تفاوت‌های زیادی داشته باشند. نفت را طلای سیاه مینامند. نفت جز سوخت‌های فسیلی به حساب می‌آید و تجدید ناپذیر است.

کلمه نفت در زبان انگلیسی پترولیوم نامیده می‌شود که از دو کلمه پترا معادل یونانی واژه سنگ و کلمه اولئوم معادل واژه روغن تشکیل شده‌است.

نفت مایعی است که عمدتاً از دو عنصر آلی هیدروژن و کربن تشکیل شده و دارای مقادیر کم‌تری از عناصر سنگین مانند نیتروژن، اکسیژن و گوگرد می‌باشد و به‌صورت طبیعی در زیر زمین و به‌صورت استثنایی در روی زمین بصورت چشمه یافت می‌شود.
 
تاریخچه

اقوام متمدن دوران باستان، به‌ویژه سومری‌ها، آشوری‌ها و بابلی‌ها، در حدود چهارهزار و پانصد سال پیش در سرزمین بین‌النهرین (عراق امروزی) با برخی از مواد نفتی که از دریاچه قیر به‌دست می‌آمد، آشنایی داشتند. آنان از خود قیر به‌عنوان مادهٔ غیرقابل نفوذ برای عایق‌کاری کشتی‌ها استفاده می‌کردند. در قرون وسطی دانشمندان مسلمان با تولید نفت سفید و نفت ضروری از آن برای چراغ‌ها استفاده کردند و خیابان‌ها و حمام‌های شهر بغداد به وسیله قیر و ماسه پوشانده می‌شد. اولین میدان نفتی دنیا در باکو در قرن نهم ساخته شد که به گفته مارکو پولو که در قرن سیزده به آنجا سفر کرده محصولات آن با صد‌ها کشتی حمل می‌شد. در داستان‌ها آمده‌است که نوح نیز کشتی خود را با قیر پوشاند تا آب به درون آن نفوذ نکند.

اولین چاه اکتشافی مدرن نفت در سال ۱۷۴۵ در فرانسه و اولین چاه استخراج نفت توسط کلنل دریک در سال ۱۸۵۹ در پنسیلوانیا حفاری شد. با توسعه و پیشرفت تکنولوژی حفاری در اواسط قرن نوزدهم و تکنولوژی تقطیر و پالایش نفت در اواخر قرن نوزدهم و استفاده از آن در موارد غیر سوختی، جهش حیرت‌آوری بوجود آمد. بطوری‌که امروزه صنایع پتروشیمی نفش اساسی و بنیادی در رفع نیاز عمومی جامعه به عهده دارد.

بیشتر دانشمندان منشأ تشکیل نفت را گیاهان و موجودات آلی موجود در اقیانوس‌های اولیه می‌دانند. به دلیل وجود یک سلسله خواص خاص که تنها مولکول‌های آلی، مشمول آن‌ها می‌شوند. باقی‌مانده جانوران و گیاهانی (اعم از جلبک‌ها و مرجانها) که میلیون‌ها سال قبل (قبل از پدید آمدن دایناسور‌ها در محیط دریا (آب) زندگی می‌کرده‌اند، طی میلیون‌ها سال توسط لپه‌های گل و رسوبات مدفون شده‌اند و تحت فشار و دمای بالا، نبود اکسیژن و مدت زمان طولانی تبدیل به نفت و گاز گردیده و در صورت وجود این شرایط همراه با سنگ مخزن مناسب و پوش سنگ، طی مدت زمان بسیار طولانی نفت مهاجرت نموده و به مقدار زیاد در حوضچه نفتی جمع می‌شود.

نفت خام حالت روغنی دارد و به شکل‌های جامد (قیر‌های نفتی) و مایع دیده می‌شود. برخی اوقات به تمام اشکال نفت هیدروکربن نیز گفته می‌شود. اگر نفت در لایه‌ای رسوبی جمع گردد به‌آن محل «حوضچه نفتی» می‌گویند. از مجموع چندین حوضچه نفتی، یک «میدان نفتی» حاصل می‌شود. به سنگ متخلخل دربرگیرنده نفت که قابلیت تولید نفت را داشته باشد، «سنگ مخزن» می‌گویند.

تا قبل از حفر نخستین چاه نفتی به کمک وسایل جدید حفاری، این ماده مهم فقط از چشمه‌های سطحی نفت، یا چاه‌های کم عمق که به وسیله دست حفر می‌شد، استخراج می‌گردید و موارد استفاده از نفت خام نیز محدود بود. از زمان پیدایش نفت تا امروز فعالیت‌های اکتشافی برای کشف ذخایر جدید نفت و گاز و تأمین تقاضای بازار‌های نفت و همچنین جایگزینی حجم‌های تولید شده، بصورت مستمر در جریان است. امروز با پیشرفت تکنیک‌های اکتشافی جدید، دقت فعالیت‌های اکتشافی بیشتر شده و شانس بیشتری برای موفقیت وجود دارد، اما با وجود این پیشرفتها، اکتشاف هنوز بصورت یک فعالیت با ریسک بالا باقی مانده‌است، زیرا قدیمی‌ترین نظریه برای اکتشاف نفت، نظریه طاقدیس (Anticline Theory) است.

کاربرد این نظریه برای یافتن نفت در قله طاقدیس‌ها ابزار موفقی بود. این نظریه به عنوان نظریه اصلی برای اکتشافات مهم نفتی در بسیاری از نقاط دنیا از جمله مسجد سلیمان ایران مورد استفاده قرار گرفت. نفت در سال ۱۸۸۰ در رسوبات دریایی پنسیلوانیا کشف شد که ارتباطی با ساختار‌های طاقدیسی نداشت و تجمع نفت و ایجاد نفت‌گیر صرفاً ناشی از تغییر رخساره رسوبات بود؛ بنابراین مشخص شد که ذخایر نفتی می‌توانند در حوزه‌های غیر چین خورده هم وجود داشته باشند. در نتیجه مفهوم نفت‌گیر‌های چینه‌ای (Stratigraphic Traps) با این کشف وارد عرصه مفاهیم نفت شد. تا اواسط دهه ۱۹۲۰، تهیه و استفاده از نقشه‌های سطحی و طاقدیس‌ها ابزار اصلی اکتشافات نفتی بود و یافتن نفت‌گیر‌های چینه‌ای به صورت تصادفی رخ می‌داد. یک منطقهٔ انتخاب شده را با مطالعهٔ نمونه‌های سنگی و لرزه‌نگاری مشخص می‌کنند. اندازه‌گیری‌ها انجام می‌شود و اگر مکان از نظر میزان ذخیره نفت موجود و ملاحظات اقتصادی، موفقیت‌آمیز باشد، حفاری آغاز می‌شود. بالای چاه ساختاری به نام «دکل حفاری» برای جادادن وسایل و لوله‌های مورد استفاده در چاه ساخته می‌شود. زمانی که حفاری تمام می‌شود، پس از تکمیل چاه حفرشده، یک جریان ثابتی از نفت را به سطح زمین خواهد آورد. به سنگ‌هایی که غالباً از سنگ‌های رستی (شیل) یا انیدریت تشکیل‌شده و خاصیت پلاستیک دارند و قسمت بالایی مخزن نفت همانند پوششی قرار می‌گیرند، «سنگ پوششی» گفته می‌شود.
 
ارزش نفت خام

نفت به‌صورت خام نمی‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و باید در پالایشگاه نفت در برج تقطیر (مخصوص نفت) مورد جداسازی بر اساس اختلاف چگالی قرار گیرد.

ارزش نفت خام معمولاً بر اساس دو معیار وزن مخصوص و میزان گوگرد تقسیم‌بندی می‌شود. نفت‌هایی که وزن مخصوص، گرانروی و چگالی پایینتری دارندنفت سبک و نفت‌هایی که وزن مخصوص، گرانروی و چگالی بالاتری دارند نفت سنگین نامیده می‌شوند. نفت‌هایی که گوگرد آن‌ها کمتر است نیز نفت شیرین و نفت‌های دارای گوگرد بیشتر نفت ترش نامیده می‌شوند که معمولاً نفت‌های میادین جوان، به دلیل پختگی اندک، سنگین‌تر هستند و میزان گوگردشان بالاست. استخراج، جابجایی و پالایش نفت‌های سبک و شیرین ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر است و میزان بیشتری از محصولاتی، چون بنزین، نفتا، نفت سفید و سوخت‌های جت برگرفته از نفت سفید، و گازوئیل‌های مرغوب را می‌توان از آن‌ها به دست آورد، به همین دلیل این نوع نفت‌ها بیشتر مورد علاقه پالایشگاه‌ها بوده و قیمت بالاتری دارند. شاخص‌های بین‌المللی تعیین قیمت نفت یعنی وست تگزاس اینترمیدیت و برنت از نوع نفت سبک و شیرین هستند. اما میزان نفت‌های ترش و سنگین در ذخایر نفتی دنیا بسیار بیشتر است.

مراحل تصفیه نفت

عملیات تصفیه نفت عبارت است از تقطیر نفت خام به منظور تجزیه مواد مشکله آن که عمل تقطیر بطور مداوم انجام میشود. یعنی اینکه مستمر نفت خام داغ وارد قسمت پائین ستون می‌شود و مواد مختلف هر کدام در سطح مناسب (از بالا تا پائین) خود به خارج جریان می‌یابد. در این تقطیر سازی موادی سبک که به آن‌ها ماده گاز پالایشگاهی نام دارد به صورت بخار میماند و برای سوختن در پالایشگاه به کار میرود که عبارتند از::گاز نفت مدای LGP))، گازولین (بنزین) و مهمترین آن‌ها نفت است که در صنایع شیمیایی است، و مواد سنگین‌ترین وجود دارد که کروسین را می‌توان نام برد و گازوئیل که برای تامین گرما به عنوان سوخت دیزلی بکار می‌رود.

صنایع پتروشیمی علم شیمی و صنعت پتروشیمی در پرتو فعالیت‌ها و بالندگی مغز ها‌ی متفکری که عامل همه پیشرفت‌ها و دستاورد‌های جوامع بشری است. بیش از چند دهه از پیدایش صنعت پتروشیمی در جهان نمی‌گذرد.

تعریف کلمه‌ای پتروشیمی

واژه پتروشیمی از دو کلمه پترون و شیمی ترکیب شد و معنی لغوی آن مواد شیمیائی حاصل از نفت است.
به طور کلی مواد پتروشیمی، آن گروه از محصولات شیمیائی است.
▪ محصولات پتروشیمی صنایع پتروشیمی را می‌توان به سه دسته مشخص تقسیم کرد:
۱- محصولات اصلی مانند اتیلن، پروپلین، گوگرد، بنزین، آمونیاک و .... این محصولات پایه و اساس محصولات متعدد دیگر پتروشیمی را تشکیل می‌دهند.
۲- محصولات میانی که از محصولات اصلی تولید شده و مواد اولیه کارخانه‌های تولید کننده محصولات نهایی را تشکیل می‌دهند. مانند پلی کلروروینیل (پی وی سی)، ملامین و ...
۳- محصولات نهایی که برای ساختن لوازم و ابزار مورد مصرف عموم مردم به کار می‌روند مانند:
الیاف مصنوعی، اشیای پلاستیکی و ...
▪ لاستیک: یکی دیگر از محصولات پتروشیمی لاستیک است. کاربرد لاستیک بیشتر در زمینه تولید تایر وسایل نقلیه و... به کار میرود.
▪ الیاف پلی استر: که به نام‌های داکرون و تریلن هستند و حتی از الیاف طبیعی دیگر نیز قدرت بیشتری دارند. مصرف این نوع الیاف به علت داشتن خواص گوناگون مانند چروک نشدن به سرعت زیاد شده است.
مواد پتروشیمی موارد استعمال متعدد دیگری نیز دارند. مثل حشره کش ها، مواد منفجره، مواد رنگی و ...
فراورده‌های نفتی پس از ساخت فراورده‌های حاصله از نفت و گاز پیچیده بعدی نحوه رساندن آن‌ها به خریداران خواهد بود. مثل: نرخ هزینه حمل، نحوه رساندن، مقدار فراورده‌ها و مسافت بین مراکز توزیع و مصرف کنندگان

 مصارف فروارده‌های نفتی

مصارف فراورده‌های نفت عبارت است از حمل و نقل، تامین گرما و روشنائی و ایجاد برق و زمینه‌های دیگر.
مشتریان احتیاجات خود را از مراکز و انبار‌های توزیع که به آن‌ها (پایانه) یا (انبار) نامیده می‌شود. دریافت می‌کنند.
نــفــت عــمــدتــا بــه عــنــوان مــاده خــام صــنــایــع پــتــروشــیــمــی مــورد اســتــفــاده قــرار مــیــگــیــرد.
نفت در چند کشور الجزایر و هلند به عنوان سوخت اتومبیل و درژاپن بیشتر درتاکسی‌ها مصرف می‌شود.
گازوئیل در موتور‌های دیزلی، اتوبوس‌ها، وانت‌ها و ... مصرف می‌شود. صنعت پتروشیمی با صنعت نفت بستگی نزدیک دارند.

در مورد نفت در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

تحلیلگران در نظرسنجی ماهانه رویترز پیش بینی کردند قیمت نفت... حد انتظار نفت ایران تا پایان سال ۲۰۲۱ نزدیک ۷۰... نفت برنت در سال ۲۰۲۱ به ۶۸ دلار و ۷۶... نفت برنت از ابتدای سال میلادی جاری تاکنون حدود ۶۶...
کد خبر: ۱۰۶۷۰۵۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۹


قیمت سبد نفتی سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک دیروز پنج...
نفت اوپک قیمت سبد نفتی این سازمان دیروز ۷۴ دلار... مردادماه ۷۳ دلار و ۵۷ سنت بود سبد نفتی اوپک... شامل ۱۳ نوع نفت خام اعضای این سازمان از جمله... قیمت نفت خام برنت و وست تگزاس اینترمدیت wti نیز...
کد خبر: ۱۰۶۶۹۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۸


پیمانه اقتصادی
دومین تولیدکننده بزرگ نفت جهان شد دلار در بازار جهانی... عقب نشست نفت برنت از مرز ۷۵ دلار گذشت و...
انرژی بازار طلا سکه مسکن نفت خودرو و تا خبر... رسید روسیه پس از آمریکا دومین تولیدکننده بزرگ نفت جهان... شد دلار در بازار جهانی عقب نشست نفت برنت از... بودند همچنین سایر حمل و نقل فرآورده های نفتی حمل...
کد خبر: ۱۰۶۶۸۹۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۸


تولید می شود تکلیف وزارت نفت برای هزینه حداقل ۱۰۰۰... میلیارد تومان در خوزستان هند برای ارزان کردن نفت ذخایر... اجباری شد قیمت جهانی نفت امروز ۱۴۰۰/۰۵/۰۶ صعود نفت درپی... کاهش ذخایر آمریکا نفت هیچ دخل و تصرفی در حوزه...
کد خبر: ۱۰۶۶۶۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶


قیمت جهانی نفت خام در معاملات امروز چهارشنبه با حاکم... شدن چشم انداز کمبود عرضه نفت بر بازار و گسترش...
بی سی نوشت قیمت جهانی نفت خام در معاملات امروز... چهارشنبه با حاکم شدن چشم انداز کمبود عرضه نفت بر... هر بشکه نفت خام برنت بنچ مارک بین المللی قیمت... نفت ۰ ۵۰ درصد رشد کرد و به ۷۴ ۸۵...
کد خبر: ۱۰۶۶۵۵۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶


هورالعظیم به دلیل اجرای پروژه های نفتی غرب کارون توسط...
بر تیتر آن بخوانید نفت چقدر در بی آبی خوزستان... افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی تحقیق و تفحص... از وزارت نفت در کمیسیون انرژی مجلس تصویب شد پرداخت... روی دور تعدیل نیرو کاهش ۳۵ سنتی قیمت سبد نفتی...
کد خبر: ۱۰۶۶۴۱۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۵


نماینده سابق مجلس تاکید کرد منافع صدور نفت از طریق...
با ایسنا در ارتباط با افتتاح خط لوله صدور نفت... خام از دریای عمان و تجربه ایران برای صدور نفت... هرمز نفت صادر می کردیم و برای وابسته نبودن ایران... از طریق این خط لوله جدید نفت از بندر جاسک...
کد خبر: ۱۰۶۶۲۹۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۵


نفت جهان رژیم صهیونیستی توافق نفتی خود با امارات را... تعلیق کرد قیمت نفت خام افت کرد/ برنت ۷۳ دلاری... آمریکا/ آیا زمان آزادسازی چاه های نفت و گاز سوریه... رسیده است بشکه های نفت ایران بیمه شدند/ اجرای یک...
کد خبر: ۱۰۶۶۲۱۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴


با وزارت نفت در حال مذاکره هستیم اظهار کرد سوخت...
کد خبر: ۱۰۶۶۱۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴


قیمت جهانی نفت در معاملات امروز دوشنبه در حالی افت...
قیمت جهانی نفت در معاملات امروز دوشنبه در حالی افت... سی ان بی سی قیمت جهانی نفت در معاملات امروز... نفت خام برنت بنچ مارک بین المللی قیمت نفت ۰... قیمت پیش خرید هر بشکه نفت خام نیمه سنگین تگزاس...
کد خبر: ۱۰۶۶۱۲۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴


اواخر بازی بود که سرمربی نفت به خاطر اعتراض شدید...
دیدار دو تیم فولاد خوزستان و صنعت نفت آبادان از... فولاد و نفت آبادان از هفته بیست و نهم لیگ... نادر غبیشاوی مربی گلر های فولاد و پورموسوی سرمربی نفت... اواخر بازی بود که سرمربی نفت به خاطر اعتراض شدید...
کد خبر: ۱۰۶۶۰۵۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴


قیمت نفت خام در پایان معاملات دیشب بامداد شنبه به...
قیمت نفت خام در پایان معاملات دیشب بامداد شنبه به... بی سی قیمت نفت خام در پایان معاملات دیشب بامداد... گسترش کرونای دلتا در مصرف کنندگان بزرگ نفت جهان مانند... رشد کردند قیمت پیش خرید هر بشکه نفت خام برنت...
کد خبر: ۱۰۶۵۷۵۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


بورس نیویورک بوده است نفت در بازار طلای سیاه روند... قیمت ها صعودی بود هر بشکه نفت "وست تگزاس اینتر... رسید و نفت خام برنت دریای شمال با صعود ۰...
کد خبر: ۱۰۶۵۷۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


قیمت نفت خام در معاملات امروز جمعه در حالی تثبیت...
قیمت نفت خام در معاملات امروز جمعه در حالی تثبیت... قیمت نفت خام در معاملات امروز جمعه در حالی تثبیت... شواهدی از این بود که نشان می داد تقاضای نفت... کمبود نفت در بازارهای جهانی شود این علی رغم این...
کد خبر: ۱۰۶۵۶۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


ماه گذشته واردات نفت خام چین از عربستان سعودی با... روسیه بزرگترین تأمین کننده نفت چین باقی ماند ...
ماه گذشته واردات نفت خام چین از عربستان سعودی با... روسیه بزرگترین تأمین کننده نفت چین باقی ماند به گزارش... مهر به نقل از راشاتودی ماه گذشته واردات نفت خام... اما عربستان همچنان پیش از روسیه بزرگترین تأمین کننده نفت...
کد خبر: ۱۰۶۵۶۱۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


پیمانه اقتصادی
انرژی بازار طلا سکه مسکن نفت خودرو و تا خبر... نفت ایران از دریای عمان طرح ملی و راهبردی انتقال... نفت خام گوره به جاسک با بهره مندی حداکثری از... توان شرکت های ایرانی به ثمر نشست و صادرات نفت...
کد خبر: ۱۰۶۵۵۴۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


جمهور امروز در مراسم آغاز طرح انتقال نفت از گوره... به جاسک و پس از استماع سخنان وزیر نفت گفت... اقدام بسیار مهم و ملی را در زمینه صادرات نفت... با این عظمت برای صادرات نفت آن هم با این...
کد خبر: ۱۰۶۵۴۶۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۳۱


امروز در مراسم آغاز طرح انتقال نفت از گوره به... جاسک و پس از استماع سخنان وزیر نفت گفت به... بسیار مهم و ملی را در زمینه صادرات نفت انجام... صادرات نفت آن هم با این هدف که ما یک...
کد خبر: ۱۰۶۵۴۵۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۳۱


قیمت نفت خام در معاملات امروز چهارشنبه تحت تاثیر نگرانی... از شیوع سریع کرونای دلتا و احتمال افت تقاضای نفت...
سی نوشت قیمت نفت خام در معاملات امروز چهارشنبه تحت... تقاضای نفت افت کرد از سوی دیگر توافق اوپک پلاس... بر قیمت های نفت وارد کرده است تا ساعت ۱۲... ۳۱ به وقت تهران قیمت پیش خرید هر بشکه نفت...
کد خبر: ۱۰۶۵۳۲۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۳۰


دو تیم استقلال و نفت مسجد سلیمان به مصاف هم... ایستاد و نفت مسجد سلیمان با ۲۸ امتیاز در رده... را به نوعی مدیریت کنند نفت مسجد سلیمان پس از... کند پس از تلاش بی سرانجام نفت مسجد سلیمان استقلال...
کد خبر: ۱۰۶۵۲۴۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv