نفت
 
کلیات

نفت خام یا پترولیوم مایعی غلیظ و قابل اشتعال به‌رنگ قهوه‌ای سیر یا سبز تیره یا سیاه است که در لایه‌های بالایی بخش‌هایی از پوسته کره زمین یافت می‌شود. نفت شامل آمیزه پیچیده‌ای از هیدروکربن‌هایی گوناگون است. بیش‌تر این هیدروکربن‌ها از زنجیره آلکان هستند؛ ولی ممکن است از دید ظاهر، ترکیب یا خلوص تفاوت‌های زیادی داشته باشند. نفت را طلای سیاه مینامند. نفت جز سوخت‌های فسیلی به حساب می‌آید و تجدید ناپذیر است.

کلمه نفت در زبان انگلیسی پترولیوم نامیده می‌شود که از دو کلمه پترا معادل یونانی واژه سنگ و کلمه اولئوم معادل واژه روغن تشکیل شده‌است.

نفت مایعی است که عمدتاً از دو عنصر آلی هیدروژن و کربن تشکیل شده و دارای مقادیر کم‌تری از عناصر سنگین مانند نیتروژن، اکسیژن و گوگرد می‌باشد و به‌صورت طبیعی در زیر زمین و به‌صورت استثنایی در روی زمین بصورت چشمه یافت می‌شود.
 
تاریخچه

اقوام متمدن دوران باستان، به‌ویژه سومری‌ها، آشوری‌ها و بابلی‌ها، در حدود چهارهزار و پانصد سال پیش در سرزمین بین‌النهرین (عراق امروزی) با برخی از مواد نفتی که از دریاچه قیر به‌دست می‌آمد، آشنایی داشتند. آنان از خود قیر به‌عنوان مادهٔ غیرقابل نفوذ برای عایق‌کاری کشتی‌ها استفاده می‌کردند. در قرون وسطی دانشمندان مسلمان با تولید نفت سفید و نفت ضروری از آن برای چراغ‌ها استفاده کردند و خیابان‌ها و حمام‌های شهر بغداد به وسیله قیر و ماسه پوشانده می‌شد. اولین میدان نفتی دنیا در باکو در قرن نهم ساخته شد که به گفته مارکو پولو که در قرن سیزده به آنجا سفر کرده محصولات آن با صد‌ها کشتی حمل می‌شد. در داستان‌ها آمده‌است که نوح نیز کشتی خود را با قیر پوشاند تا آب به درون آن نفوذ نکند.

اولین چاه اکتشافی مدرن نفت در سال ۱۷۴۵ در فرانسه و اولین چاه استخراج نفت توسط کلنل دریک در سال ۱۸۵۹ در پنسیلوانیا حفاری شد. با توسعه و پیشرفت تکنولوژی حفاری در اواسط قرن نوزدهم و تکنولوژی تقطیر و پالایش نفت در اواخر قرن نوزدهم و استفاده از آن در موارد غیر سوختی، جهش حیرت‌آوری بوجود آمد. بطوری‌که امروزه صنایع پتروشیمی نفش اساسی و بنیادی در رفع نیاز عمومی جامعه به عهده دارد.

بیشتر دانشمندان منشأ تشکیل نفت را گیاهان و موجودات آلی موجود در اقیانوس‌های اولیه می‌دانند. به دلیل وجود یک سلسله خواص خاص که تنها مولکول‌های آلی، مشمول آن‌ها می‌شوند. باقی‌مانده جانوران و گیاهانی (اعم از جلبک‌ها و مرجانها) که میلیون‌ها سال قبل (قبل از پدید آمدن دایناسور‌ها در محیط دریا (آب) زندگی می‌کرده‌اند، طی میلیون‌ها سال توسط لپه‌های گل و رسوبات مدفون شده‌اند و تحت فشار و دمای بالا، نبود اکسیژن و مدت زمان طولانی تبدیل به نفت و گاز گردیده و در صورت وجود این شرایط همراه با سنگ مخزن مناسب و پوش سنگ، طی مدت زمان بسیار طولانی نفت مهاجرت نموده و به مقدار زیاد در حوضچه نفتی جمع می‌شود.

نفت خام حالت روغنی دارد و به شکل‌های جامد (قیر‌های نفتی) و مایع دیده می‌شود. برخی اوقات به تمام اشکال نفت هیدروکربن نیز گفته می‌شود. اگر نفت در لایه‌ای رسوبی جمع گردد به‌آن محل «حوضچه نفتی» می‌گویند. از مجموع چندین حوضچه نفتی، یک «میدان نفتی» حاصل می‌شود. به سنگ متخلخل دربرگیرنده نفت که قابلیت تولید نفت را داشته باشد، «سنگ مخزن» می‌گویند.

تا قبل از حفر نخستین چاه نفتی به کمک وسایل جدید حفاری، این ماده مهم فقط از چشمه‌های سطحی نفت، یا چاه‌های کم عمق که به وسیله دست حفر می‌شد، استخراج می‌گردید و موارد استفاده از نفت خام نیز محدود بود. از زمان پیدایش نفت تا امروز فعالیت‌های اکتشافی برای کشف ذخایر جدید نفت و گاز و تأمین تقاضای بازار‌های نفت و همچنین جایگزینی حجم‌های تولید شده، بصورت مستمر در جریان است. امروز با پیشرفت تکنیک‌های اکتشافی جدید، دقت فعالیت‌های اکتشافی بیشتر شده و شانس بیشتری برای موفقیت وجود دارد، اما با وجود این پیشرفتها، اکتشاف هنوز بصورت یک فعالیت با ریسک بالا باقی مانده‌است، زیرا قدیمی‌ترین نظریه برای اکتشاف نفت، نظریه طاقدیس (Anticline Theory) است.

کاربرد این نظریه برای یافتن نفت در قله طاقدیس‌ها ابزار موفقی بود. این نظریه به عنوان نظریه اصلی برای اکتشافات مهم نفتی در بسیاری از نقاط دنیا از جمله مسجد سلیمان ایران مورد استفاده قرار گرفت. نفت در سال ۱۸۸۰ در رسوبات دریایی پنسیلوانیا کشف شد که ارتباطی با ساختار‌های طاقدیسی نداشت و تجمع نفت و ایجاد نفت‌گیر صرفاً ناشی از تغییر رخساره رسوبات بود؛ بنابراین مشخص شد که ذخایر نفتی می‌توانند در حوزه‌های غیر چین خورده هم وجود داشته باشند. در نتیجه مفهوم نفت‌گیر‌های چینه‌ای (Stratigraphic Traps) با این کشف وارد عرصه مفاهیم نفت شد. تا اواسط دهه ۱۹۲۰، تهیه و استفاده از نقشه‌های سطحی و طاقدیس‌ها ابزار اصلی اکتشافات نفتی بود و یافتن نفت‌گیر‌های چینه‌ای به صورت تصادفی رخ می‌داد. یک منطقهٔ انتخاب شده را با مطالعهٔ نمونه‌های سنگی و لرزه‌نگاری مشخص می‌کنند. اندازه‌گیری‌ها انجام می‌شود و اگر مکان از نظر میزان ذخیره نفت موجود و ملاحظات اقتصادی، موفقیت‌آمیز باشد، حفاری آغاز می‌شود. بالای چاه ساختاری به نام «دکل حفاری» برای جادادن وسایل و لوله‌های مورد استفاده در چاه ساخته می‌شود. زمانی که حفاری تمام می‌شود، پس از تکمیل چاه حفرشده، یک جریان ثابتی از نفت را به سطح زمین خواهد آورد. به سنگ‌هایی که غالباً از سنگ‌های رستی (شیل) یا انیدریت تشکیل‌شده و خاصیت پلاستیک دارند و قسمت بالایی مخزن نفت همانند پوششی قرار می‌گیرند، «سنگ پوششی» گفته می‌شود.
 
ارزش نفت خام

نفت به‌صورت خام نمی‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و باید در پالایشگاه نفت در برج تقطیر (مخصوص نفت) مورد جداسازی بر اساس اختلاف چگالی قرار گیرد.

ارزش نفت خام معمولاً بر اساس دو معیار وزن مخصوص و میزان گوگرد تقسیم‌بندی می‌شود. نفت‌هایی که وزن مخصوص، گرانروی و چگالی پایینتری دارندنفت سبک و نفت‌هایی که وزن مخصوص، گرانروی و چگالی بالاتری دارند نفت سنگین نامیده می‌شوند. نفت‌هایی که گوگرد آن‌ها کمتر است نیز نفت شیرین و نفت‌های دارای گوگرد بیشتر نفت ترش نامیده می‌شوند که معمولاً نفت‌های میادین جوان، به دلیل پختگی اندک، سنگین‌تر هستند و میزان گوگردشان بالاست. استخراج، جابجایی و پالایش نفت‌های سبک و شیرین ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر است و میزان بیشتری از محصولاتی، چون بنزین، نفتا، نفت سفید و سوخت‌های جت برگرفته از نفت سفید، و گازوئیل‌های مرغوب را می‌توان از آن‌ها به دست آورد، به همین دلیل این نوع نفت‌ها بیشتر مورد علاقه پالایشگاه‌ها بوده و قیمت بالاتری دارند. شاخص‌های بین‌المللی تعیین قیمت نفت یعنی وست تگزاس اینترمیدیت و برنت از نوع نفت سبک و شیرین هستند. اما میزان نفت‌های ترش و سنگین در ذخایر نفتی دنیا بسیار بیشتر است.

مراحل تصفیه نفت

عملیات تصفیه نفت عبارت است از تقطیر نفت خام به منظور تجزیه مواد مشکله آن که عمل تقطیر بطور مداوم انجام میشود. یعنی اینکه مستمر نفت خام داغ وارد قسمت پائین ستون می‌شود و مواد مختلف هر کدام در سطح مناسب (از بالا تا پائین) خود به خارج جریان می‌یابد. در این تقطیر سازی موادی سبک که به آن‌ها ماده گاز پالایشگاهی نام دارد به صورت بخار میماند و برای سوختن در پالایشگاه به کار میرود که عبارتند از::گاز نفت مدای LGP))، گازولین (بنزین) و مهمترین آن‌ها نفت است که در صنایع شیمیایی است، و مواد سنگین‌ترین وجود دارد که کروسین را می‌توان نام برد و گازوئیل که برای تامین گرما به عنوان سوخت دیزلی بکار می‌رود.

صنایع پتروشیمی علم شیمی و صنعت پتروشیمی در پرتو فعالیت‌ها و بالندگی مغز ها‌ی متفکری که عامل همه پیشرفت‌ها و دستاورد‌های جوامع بشری است. بیش از چند دهه از پیدایش صنعت پتروشیمی در جهان نمی‌گذرد.

تعریف کلمه‌ای پتروشیمی

واژه پتروشیمی از دو کلمه پترون و شیمی ترکیب شد و معنی لغوی آن مواد شیمیائی حاصل از نفت است.
به طور کلی مواد پتروشیمی، آن گروه از محصولات شیمیائی است.
▪ محصولات پتروشیمی صنایع پتروشیمی را می‌توان به سه دسته مشخص تقسیم کرد:
۱- محصولات اصلی مانند اتیلن، پروپلین، گوگرد، بنزین، آمونیاک و .... این محصولات پایه و اساس محصولات متعدد دیگر پتروشیمی را تشکیل می‌دهند.
۲- محصولات میانی که از محصولات اصلی تولید شده و مواد اولیه کارخانه‌های تولید کننده محصولات نهایی را تشکیل می‌دهند. مانند پلی کلروروینیل (پی وی سی)، ملامین و ...
۳- محصولات نهایی که برای ساختن لوازم و ابزار مورد مصرف عموم مردم به کار می‌روند مانند:
الیاف مصنوعی، اشیای پلاستیکی و ...
▪ لاستیک: یکی دیگر از محصولات پتروشیمی لاستیک است. کاربرد لاستیک بیشتر در زمینه تولید تایر وسایل نقلیه و... به کار میرود.
▪ الیاف پلی استر: که به نام‌های داکرون و تریلن هستند و حتی از الیاف طبیعی دیگر نیز قدرت بیشتری دارند. مصرف این نوع الیاف به علت داشتن خواص گوناگون مانند چروک نشدن به سرعت زیاد شده است.
مواد پتروشیمی موارد استعمال متعدد دیگری نیز دارند. مثل حشره کش ها، مواد منفجره، مواد رنگی و ...
فراورده‌های نفتی پس از ساخت فراورده‌های حاصله از نفت و گاز پیچیده بعدی نحوه رساندن آن‌ها به خریداران خواهد بود. مثل: نرخ هزینه حمل، نحوه رساندن، مقدار فراورده‌ها و مسافت بین مراکز توزیع و مصرف کنندگان

 مصارف فروارده‌های نفتی

مصارف فراورده‌های نفت عبارت است از حمل و نقل، تامین گرما و روشنائی و ایجاد برق و زمینه‌های دیگر.
مشتریان احتیاجات خود را از مراکز و انبار‌های توزیع که به آن‌ها (پایانه) یا (انبار) نامیده می‌شود. دریافت می‌کنند.
نــفــت عــمــدتــا بــه عــنــوان مــاده خــام صــنــایــع پــتــروشــیــمــی مــورد اســتــفــاده قــرار مــیــگــیــرد.
نفت در چند کشور الجزایر و هلند به عنوان سوخت اتومبیل و درژاپن بیشتر درتاکسی‌ها مصرف می‌شود.
گازوئیل در موتور‌های دیزلی، اتوبوس‌ها، وانت‌ها و ... مصرف می‌شود. صنعت پتروشیمی با صنعت نفت بستگی نزدیک دارند.

نفت

برچسب: نفت
پالایش نفت خام این کشور در ماه ژوئن رکورد زد...
به کار دو پالایشگاه جدید و بزرگ چین پالایش نفت... آمار اداره ملی آمار چین حجم پالایش نفت خام چین...
کد خبر: ۹۱۱۸۸۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۵


قیمت نفت در بازار های جهانی با ۳۱ سنت افزایش...
قیمت نفت در معاملات امروز افزایش یافت اما به علت... مجموع محدود کرد هر بشکه نفت برنت با 31 سنت... افزایش 67 03 دلار فروخته شد و هر بشکه نفت... شد هر دو شاخص نفتی هفته گذشته به علت کاهش...
کد خبر: ۹۱۱۸۸۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۵


تأکید کرد ایران به هر ترتیب ممکن نفت خود را... کرد « ما بالاخره نفت مان را خواهیم فروخت اما... بانکی و نفتی اقدام کنند تهران در همین راستا ۳۰...
کد خبر: ۹۱۱۸۵۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۴


آمار گمرکی نشان داد که واردات نفت کره جنوبی از... ایسنا کره جنوبی که پنجمین واردکننده بزرگ نفت خام در... جهان و یکی از بزرگترین مشتریان نفتی ایران است در... ماه مه پس از عدم تمدید معافیت های نفتی از...
کد خبر: ۹۱۱۷۸۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۴


خادمی مطرح کرد:
پولی و بانکی فروش نفت ایران از طریق روسیه درصورت...
تحلیل پیشنهاد خرید نفت ایران توسط روسیه و واریز پول... دور زدن تحریم ها با فروش نفت به روسیه و... باغملک در مجلس شورای اسلامی ادامه داد فروش نفت به... و بانکی برای فروش نفت ایران از طریق روسیه حل...
کد خبر: ۹۱۱۵۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۳


یک رسانه آمریکایی عنوان کرد؛
چین بزرگترین مشتری خرید نفت ایران است که در چند... نفت ایران مواجه شده است با این حال چینی ها... همچنان به خرید نفت خود از ایران ادامه می دهند...
چین بزرگترین مشتری خرید نفت ایران است که در چند... نفت ایران مواجه شده است با این حال چینی ها... همچنان به خرید نفت خود از ایران ادامه می دهند... خرید نفت از ایران دنبال کرده اند که منجر به...
کد خبر: ۹۱۱۴۹۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۳


قیمت نفت در آخرین روز کاری بازارهای جهانی به علت... کاهش تولید نفت آمریکا به 66 72 دلار در هر...
بیش از نیمی از تولید نفت آمریکا در خلیج مکزیک... به علت طوفان گرمسیری کاهش یافت قیمت نفت در معاملات... مازاد عرضه نفت در جهان طی ماه های گذشته مانع... از افزایش بیشتر قیمت ها شد هر بشکه نفت برنت...
کد خبر: ۹۱۱۳۴۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


گامی بزرگ برای ایجاد تحول در مناطق نفت‌خیز؛
در بسیاری از موارد سهم اختصاص یافته از درآمدهای نفتی... برای توسعه و آبادانی مناطق نفت خیز به آنها اختصاص...
کشف اولین چاه نفتی در خاورمیانه آغازگر تحول نفتی در... بیماری های کشنده ناشی از نفت را می چشد به... میزان از منابع نفتی باید در چنین وضعیتی گرفتار شود... ها علی رغم اینکه خواستار تخصیص بخشی از درآمدهای نفتی...
کد خبر: ۹۱۱۳۴۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


تولید نفت آمریکا در مناطق تحت طوفان در خلیج مکزیک...
روزانه 1 1 میلیون بشکه تولید نفت آمریکا در مناطق... اعلام این اداره تولیدکنندگان نفت تولید در 257 سکو یا... شدند 10دکل حفاری نیز تخلیه شدند تولیدکنندگان بزرگ نفت آمریکا... در سکوی های نفتی در آب های عمیق خلیج مکزیک...
کد خبر: ۹۱۱۳۴۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


درحالی که بلاروس خواهان افزایش تعرفه ترانزیت نفت روسیه برای... جبران آلودگی نفتی این کشور است مسکو یک پیشنهاد مصالحه...
تعرفه های ترانزیت نفت از طریق بلاروس آماده کرده است... بود تا تعرفه ترانزیت نفت روسیه را تا 21 7... درصد به جبران آلودگی که اوایل امسال در نفت صادراتی... اعلام کرد بازگرداندن نفت آلوده به روسیه بر اساس برنامه...
کد خبر: ۹۱۱۳۳۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


نفت با وجود تمدید توافق کاهش تولید اوپک پلاس سال... این است که عرضه نفت در نیمه اول سال ۲۰۱۹... آتکینسون مدیر بخش صنعت و بازارهای نفت در آژانس بین... به کندی رشد تقاضای جهانی برای نفت باعث شده است...
کد خبر: ۹۱۱۳۳۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


ایران بعد از سال ۲۰۱۷ هیچ رقمی از تولید نفت... بر اساس تازه ترین گزارش سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک... نفت ایران ۳ میلیون و ۸۶۷ هزار بشکه در روز... گزارش ماه ژوئیه دبیرخانه اوپک تولید نفت ۱۴ کشور عضو...
کد خبر: ۹۱۱۳۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


پیمانه اقتصادی؛
در مسیر کاهش قیمت حرکت می کند بازار جهانی نفت...
بازار انرژی بازار طلا سکه مسکن نفت خودرو و تا... حرکت می کند بازار جهانی نفت با قیمت نزدیک به... برخی مناطق تهران را در بر دارد وزیر نفت برندِ... نفت خواری مختص بابک زنجانی است بیژن زنگنه در جمع...
کد خبر: ۹۱۱۳۰۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۳


وزیر نفت:
زنگنه دلیل اصرار به مبارزه با فساد در صنعت نفت... کمتر جایی در کشور است که به اندازه صنعت نفت... تمرکز فاسدان روی صنعت نفت است و تمرکز مبارزه با... فساد نیز باید در نفت باشد البته این به آن...
وزیر نفت بر اشد مجازات افراد فاسد تاکید کرد و... گفت برای جلوگیری از ایجاد فساد در فروش نفت مقابله... کارمندان وزارت نفت در جمع خبرنگاران گفت این کارگروه مدتی... است متشکل از حراست حسابرسی داخلی بازرسی نفت وزارت اطلاعات...
کد خبر: ۹۱۱۳۰۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


طبق جدیدترین گزارش ماهانه اوپک تولید نفت ایران در ژوئن... و نفت سنگین ایران شش دلار و ۹۸ سنت در... مبنای آمار منابع ثانویه نشان می دهد تولید نفت ایران... تولید نفت علاوه بر ایران در لیبی و آنگولا کاهش...
کد خبر: ۹۱۱۱۶۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


قیمت نفت در معاملات روز جمعه بازار جهانی تحت تأثیر... دلار و ۵۱ سنت در هر بشکه رسید شاخص نفت... بهای معاملات آتی نفت برنت ۲۹ سنت یا ۰ ۴... سنت در هر بشکه رسید شرکت های نفت در خلیج...
کد خبر: ۹۱۱۱۶۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


ادامه خرید نفت از ایران پاسخ داد به گزارش تابناک... کرد ما در حال حرکت به صفر کردن صادران نفت...
کد خبر: ۹۱۱۱۳۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۱


های آمریکایی به واردات نفت خام ایران ادامه دهد از... تاکید بر هدف واشنگتن برای به صفر رساندن صادرات نفت... آمریکا صادرات نفت ایران را نوامبر گذشته هدف تحریم قرار... داد و معافیت هایی که برای هشت مشتری بزرگ نفت...
کد خبر: ۹۱۱۰۸۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۱


پیمانه اقتصادی؛
مکزیک قیمت نفت رکورد زد رشد اقتصادی انگلیس به صفر...
بازار انرژی بازار طلا سکه مسکن نفت خودرو و تا... با نزدیک شدن طوفان به خلیج مکزیک قیمت نفت رکورد... واردات بزرگ هند پس از نفت خام و سوخت ها... مکزیک قیمت نفت رکورد زد روز پنج شنبه با نزدیک...
کد خبر: ۹۱۱۰۴۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۱


چین در آوریل رکورد ماهانه جدیدی در واردات نفت خام... برجای گذاشت و امسال همچنان حجم رو به رشدی نفت... جهانی برای نفت در سال ۲۰۱۹ را تشکیل می دهد... به گزارش ایسنا با این همه برآورد الگوهای مصرف نفت...
کد خبر: ۹۱۱۰۰۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۰


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv