- چرا ارتشی با ۱۲۵ هزار نیرو نتوانست در برابر متجاوزان دوام بیاورد؟
- نیروهای شرکتی در انتظار اولین حقوق مستقیم/سایه مستدام سلطه و سود پیمانکاران روی زندگی کارگران
- آغاز مطالبه برکناری معاون رئیسجمهور/ تحلیلی بر مغلطه نابجای جعفرخان
- آخرین کتابی که رئیس جمهور خوانده، چه می گوید؟
- آیا ونزوئلا به «ایالت پنجاهویکم» آمریکا تبدیل میشود؟
- وقتی جنگ علیه ایران به گلوی اقتصاد آمریکا میرسد/ جنگ بعدی ایران و آمریکا کِی فرا می رسد؟
- سنگ قبر، آخرین کالای قابلسرقت؛ روایت یک بازار عجیب در بهشتزهرا
- بازخوانی تاریخ/ داستان مردی که خرمشهر را از ایران گرفت
- چگونه بلوک مستقرِ طبیبیان ۵۰ سال هماهنگی را ناهماهنگ میکند؟
در مورد طبیعت و جغرافیا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
حیات وحش
پاروماهی، بلندترین ماهی استخوانی جهان، با بدن نقرهای و روبانمانند خود از دیرباز در افسانههای ژاپنی بهعنوان «پیامآور خدایان دریا» شناخته شده است. مشاهده چند نمونه از این ماهی پیش از زلزله و سونامی سال ۲۰۱۱ ژاپن نیز این باور را تقویت کرد که ظاهر شدن آن در سواحل میتواند نشانه وقوع فاجعه باشد. با این حال، شواهد علمی وجود رابطه علت و معلولی میان حضور پاروماهی و زمینلرزه را تأیید نمیکند. تغییر دمای آب، آلودگی، بیماری، کاهش منابع غذایی، جریانهای دریایی و آلودگی صوتی ناشی از سونارها از عواملی هستند که ممکن است این ماهیان ساکن اعماق را به آبهای کمعمق و سواحل برانند. پاروماهی، با وجود ظاهر هراسانگیز خود، دهانی کوچک دارد، از کریل و پلانکتون تغذیه میکند و تهدیدی برای انسان به شمار نمیرود. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک بیشتر با این ماهی آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۸۹۰۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
حیات وحش
گاهی از سردی هوا شکایت میکنیم، اما نیاکان ما زمستانهایی را پشت سر گذاشتند که یک گونه کامل از انسان را از روی زمین محو کرد. در عصر یخبندان، لباس از پوست حیواناتی ساخته میشد که شکارشان میتوانست به قیمت جان تمام شود. خانهها از استخوانهای ماموت ساخته میشدند، زیرا چوب و غار همیشه در دسترس نبود. سرمازدگی برای آنها یک احتمال نبود؛ بخشی از زندگی روزمره بود. اما مهمترین عامل بقا نه قدرت بدنی بود و نه حتی ابزارهای بهتر. انسانها زنده ماندند، چون با یکدیگر ارتباط داشتند؛ تجارت میکردند، دانش را منتقل میکردند و در زمان سختی به یکدیگر کمک میرساندند. شاید بزرگترین دستاورد بشر در عصر یخبندان، اختراع یک ابزار نبود؛ بلکه ساختن شبکهای از همکاری بود که اجازه داد نوع ما از سختترین زمستانهای تاریخ جان سالم به در ببرد. جزئيات بیشتر زندگی انسانها در این دوره را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید و بشنوید.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۸
طبیعت و جغرافیا؛
وقتی به هوش فکر میکنیم، همیشه یک مغز مرکزی را تصور میکنیم. اما اختاپوس تمام این تصور را زیر سؤال میبرد. دو سوم نورونهایش در بازوهایش قرار دارند و هر بازو میتواند تا حد زیادی مستقل تصمیم بگیرد. حتی اگر از بدن جدا شود، تا مدتی به محرکها پاسخ میدهد. اختاپوسها بدون ستون فقرات، بدون اسکلت و با عمری که گاهی به کمتر از یک سال میرسد، معما حل میکنند، از ابزار استفاده میکنند، مسیرها را به خاطر میسپارند و برای رسیدن به هدف برنامهریزی میکنند. شاید شگفتانگیزترین نکته این باشد که آنها این توانایی را بدون انتقال دانش به نسل بعد به دست میآورند؛ هر نسل، هوش خود را از نو میسازد. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک بیشتر با این جانور عجیب آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
طبیعت و جغرافیا؛
درخت بلوط بخشی از تاریخ طبیعت و تمدن انسان است. برای ساخت یک کشتی جنگی عظیم در گذشته، چوب حدود ۳۰۰۰ درخت بلوط بالغ لازم بود؛ یعنی یک جنگل کامل برای یک کشتی. این درخت مقدس برای فرهنگهای باستانی اهمیت فراوانی داشت و حتی واژه «دروید» احتمالاً به معنای «دانای بلوط» بوده است. بلوط هزاران سال شاهد تغییرات زمین بوده است؛ درختی که هم خانهای برای هزاران گونه جانوری است و هم نمادی از استقامت، خرد و پیوند انسان با طبیعت. در این ویدیو با ترجمه اختصاصی تابناک بیشتر با بلوط آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
طبیعت و جغرافیا؛
در آبهای اطراف یک جزیره مرجانی دورافتاده، نبردی شگفتانگیز میان شکارچی و شکار در جریان است. شاهماهیهای بزرگ که معمولاً شکارچیانی تنها هستند، برای شکار جوجههای پرستودریایی به این منطقه میآیند؛ اما شکار آنها به قدرت و سرعت تنها وابسته نیست. این ماهیها توانایی خارقالعادهای دارند: آنها میتوانند سرعت حرکت پرنده، ارتفاع پرواز و مسیر احتمالی آن را محاسبه کنند. سپس با انتخاب زمان مناسب، از آب بیرون میجهند تا پرندهای را که در حال پرواز است شکار کنند. این رفتار نشان میدهد که حتی در دنیای حیوانات، شکار فقط یک رویارویی فیزیکی نیست؛ بلکه نبردی میان محاسبه، پیشبینی و واکنش سریع است. یک ماهی در سکوت آبها، مسیر پرواز یک پرنده را پیشبینی میکند. تصاویر خیره کننده نبرد ماهی و پرنده را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
طبیعت و جغرافیا؛
درخت اکالیپتوس نه تنها نماد طبیعت استرالیا است، بلکه یکی از شگفتانگیزترین درختان جهان نیز به شمار میرود. درختی که میلیونها سال تکامل یافته تا نهتنها از آتشسوزیهای جنگلی جان سالم به در ببرد، بلکه از آن برای ادامه حیات و تولیدمثل نیز استفاده کند. از ایجاد مه آبیرنگ معروف کوهستان بلو مانتینز گرفته تا تأمین غذای کوآلاها و پشتیبانی از دهها گونه جانوری، اکالیپتوس نقشی اساسی در اکوسیستم استرالیا دارد. در این ویدئو با ترجمه اختصاصی تابناک با بیش از ۸۰۰ گونه اکالیپتوس، ویژگیهای منحصربهفرد، تاریخچه تکاملی، سازگاریهای شگفتانگیز و اهمیت آنها برای طبیعت استرالیا آشنا میشوید؛ درختانی که میلیونها سال دوام آوردهاند، اما امروز بیش از هر زمان دیگری به حفاظت ما نیاز دارند.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
تکنو تابناک؛
مورچههای آتشین فقط حشراتی مهاجم و دردسرساز نیستند؛ آنها میتوانند در لحظه خطر، بدنهای خود را به هم متصل کنند و سازههایی زنده بسازند که مانند مادهای میان جامد و سیال رفتار میکند. این رفتار عجیب، بهویژه هنگام سیل، به آنها کمک میکند روی آب بمانند و کلونی را از نابودی نجات دهند. پژوهشگران مؤسسه فناوری جورجیا با مطالعه این مورچهها نشان دادهاند که پیوندهای بدنی آنها میتواند شبیه پارچهای ضدآب، ژل یا حتی یک جریان آهسته عمل کند. همین ویژگی، مورچههای آتشین را به الگویی جالب برای مهندسی، رباتیک ماژولار و طراحی فناوریهای آینده تبدیل کرده است. جزئیات این پژوهش را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۱۹۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
حیات وحش؛
پژوهشگران با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تلاشاند الگوهای پنهان در ارتباطات حیوانات را کشف کنند؛ از پژوهشی که نشان میدهد فیلهای ساوانای آفریقا احتمالاً برای یکدیگر نام دارند تا مدلهایی که میتوانند صداهای درهمتنیده حیوانات را از هم جدا کنند. این گزارش توضیح میدهد چگونه پروژههایی مانند «پروژه گونههای زمین» میخواهند با الهام از مدلهای زبانی بزرگ، ارتباط میانگونهای را ممکن کنند؛ هرچند محدودیت داده، تفاوت تجربه انسان و حیوان و دشواری اعتبارسنجی مدلها همچنان چالشهای اصلی این مسیر است. جزئیات این تلاش برای فهم زبان حیوانات را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۰۶۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۰
حیات وحش؛
سگها با تنوع حیرتانگیز خود، از سگهای گله و شکار تا سورتمهکشها و سگهای خانگی، همگی از یکی از قدیمیترین رقیبان انسان یعنی گرگ خاکستری بهوجود آمدهاند. این ویدیو توضیح میدهد چگونه برخی گرگهای کمپرخاشگر با نزدیک شدن به اردوگاههای انسانی و تغذیه از باقیمانده غذاها، بهتدریج مسیر اهلی شدن را آغاز کردند و بعدها در شکار، نگهبانی و زندگی خانوادگی انسان نقش گرفتند. از نخستین گرگسگهای ۳۳ هزار سال پیش تا نژادهای امروزی که در دوران ویکتوریایی استاندارد شدند، داستان سگها یکی از طولانیترین نمونههای تکامل کنترلشده به دست انسان است. جزئیات این رابطه شگفتانگیز میان انسان و سگ را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۰۳۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
حیات وحش؛
گربهها با وجود ظاهر بامزه و رفتارهای سرگرمکننده، بسیاری از عادتهای عجیب خود را از میلیونها سال زندگی در طبیعت به ارث بردهاند؛ جایی که هم شکارچی حیوانات کوچک بودند و هم طعمه گوشتخواران بزرگتر. بالا رفتن از نقاط بلند، کمین کردن، پریدن روی اسباببازیها، علاقه به فضاهای تنگ، چنگ زدن به مبل و حتی وسواس نسبت به تمیزی جعبه خاک، همگی ریشه در غرایزی دارند که زمانی برای شکار، دفاع، پنهان شدن و بقا ضروری بود. این ویدیو توضیح میدهد چرا خانههای ما برای گربهها شبیه جنگل است و بسیاری از رفتارهای بهظاهر عجیب آنها در واقع بازمانده سازوکارهای بقا در طبیعت است. جزئیات این رفتارهای شگفتانگیز را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۰۳۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
حیات وحش؛
بوشمستر، بزرگترین افعی گودالدار جهان، از خطرناکترین مارهای سمی طبیعت است؛ ماری که با اندام حرارتی ویژه خود، گرمای بدن طعمه را تشخیص میدهد و با دقتی مرگبار به شکار نزدیک میشود. این ویدیو رفتار شکار، بلعیدن طعمه، تخمگذاری و رها شدن بچهمارها پس از تولد را نشان میدهد؛ مارهایی که بدون حضور مادر، باید نخستین مسیر بقا و شکار خود را در طبیعت پیدا کنند. این ویدیو را با ترجمه اختصاصی تابناک ببینید.
کد خبر: ۱۳۸۰۳۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۷
حیات وحش؛
مستند «منقار و مغز: پرندگان نابغه از سرزمینهای جنوبی» به کارگردانی ولکر آرزت و آنجلیکا سیگل، محصول سال ۲۰۱۳ میلادی است. این اثر علمی و جذاب به بررسی تواناییهای خارقالعاده برخی گونههای پرندگان، بهویژه «کلاغ کالدونیای جدید» و «طوطی کیا» در کشور نیوزیلند میپردازد؛ پرندگانی که با هوش بالا، توانایی ساخت ابزار، حل مسائل پیچیده، و تعامل خلاقانه با محیط پیرامون خود را دارند.
این مستند با بهرهگیری از تصاویری خیرهکننده و تحقیقات علمی روز، مخاطب را با دنیایی شگفتانگیز از رفتارهای پیچیده و اجتماعی در میان پرندگان آشنا میسازد و نگاهی نو به مفهوم هوش در میان جانوران ارائه میدهد.مستند «منقار و مغز» را درتابناک تماشا کنید و با یکی از شگفتیهای دنیای طبیعی همراه شوید.
کد خبر: ۱۳۲۰۶۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۷
مستند؛
مستند «سمساره» به کارگردانی «ران فریک» محصول سال 2011 است. این اثر سینمایی مستندی شاعرانه، بیکلام و چشمنواز است که با تصاویری شگفتانگیز از گوشهوکنار جهان، تماشاگر را به سفری معنوی و دروننگرانه دعوت میکند.در «سمساره»، خبری از گفتوگو، روایتگری یا خط داستانی مرسوم نیست؛ بلکه با استفاده از موسیقی تأثیرگذار و قاببندیهای هنرمندانه، تماشاگر به تأمل درباره زندگی، مرگ، مصرفگرایی، معنویت و رابطه انسان با طبیعت کشانده میشود. این مستند تلفیقی است از سینما و مراقبه، که در آن تصاویر، خود سخن میگویند. این مستند تجربهای متفاوت از فیلمدیدن است؛ تجربهای که فراتر از کلمات، با احساس و بینش سر و کار دارد. این شاهکار هنری را در تابناک تماشا کنید.
کد خبر: ۱۳۱۹۵۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۳
حیات وحش؛
مستند «جنگجویان صحرا: شیرهای نامیب» به کارگردانی ویل و لیان استینکمپ، محصول سال ۲۰۱۶ است. این مستند زیبا و تأثیرگذار، داستان مادهشیری را روایت میکند که به همراه دخترانش در یکی از خشکترین و چالشبرانگیزترین مناطق جهان صحرای نامیب زندگی میکند.در غیاب شیر نر، این خانوادهی کوچک تلاش میکند تولههای نر خود را بهتنهایی پرورش دهد و به آنها مهارتهای شکار را بیاموزد. تلاش روزانه برای بقا، مبارزه با خشکسالی، رقابت با جانوران دیگر و انتقال دانش بقا از نسلی به نسل دیگر، این مستند را به روایتی قدرتمند از زندگی وحش و غریزهی مادرانه تبدیل کرده است.این مستند را در تابناک می بینید.
کد خبر: ۱۳۱۹۵۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۷
حیات وحش؛
مستند معلم اختاپوس من به کارگردانی جیمز اف رید و پیپا الریخ محصول سال ۲۰۲۰ است. این مستند داستان فیلمسازی به نام کریگ فاستر را روایت میکند که در دریای آفریقای جنوبی با یک اختاپوس مواجه میشود. این دیدار باعث دوستی غیرعادی بین آنها میشودفاستر هر روز به زیر آب میرود و به مرور ارتباطی عمیق با این موجود دریایی شکل میدهد.این مستند نهتنها زیباییهای طبیعت و رفتارهای خارقالعاده از بیولوژی و هوش اختاپوس را به تصویر میکشد، بلکه تأملی عاطفی درباره ارتباط انسان با طبیعت و تأثیر آن بر بهبود روح و روان انسان ارائه میدهد. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۶
وقایع اتفاقیه؛
مستند داهومی | Dahomey ساخته ماتی دیوپ در سال ۲۰۲۴، به موضوع بازگرداندن آثار هنری غارتشده از فرانسه به کشور بنین میپردازد. این آثار شامل ۲۶ گنجینهٔ سلطنتی از پادشاهی تاریخی داهومی هستند که در سال ۱۸۹۲ توسط نیروهای استعماری فرانسه به سرقت رفتند و بیش از یک قرن در موزههای پاریس نگهداری میشدند. در سال ۲۰۲۱، این آثار به بنین بازگردانده شدند و مستند داهومی این فرآیند را به تصویر میکشد.دیوپ در این مستند، با استفاده از ترکیبی از واقعیت و تخیل، به این آثار هنری شخصیت میبخشد؛ بهویژه مجسمهٔ پادشاه گِزو که با صدای نویسندهٔ هائیتیایی، ماکنزی اورسل، روایت میشود. این رویکرد به آثار اجازه میدهد تا داستان خود را از دوران اسارت در موزههای اروپایی تا بازگشت به سرزمین مادری بازگو کنند.. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۶۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۲
حیات وحش؛
مستند Inside the Mind of a Cat (درون ذهن یک گربه) محصول سال ۲۰۲۲ از نتفلیکس، نگاهی علمی و دلنشین به رفتار، فیزیولوژی و تاریخچهٔ گربهها دارد. در این مستند، کارشناسانی مانند دکتر بروس کورنرایش از مرکز سلامت گربه دانشگاه کرنل، با بهرهگیری از تحقیقات نوین، به بررسی تواناییهای منحصربهفرد گربهها میپردازند؛ از جمله اینکه چگونه همیشه روی پاهایشان فرود میآیند و چگونه میتوان آنها را آموزش داد. این مستند با مصاحبههایی با متخصصان رفتارشناسی، دامپزشکان و مربیان گربهها، به سؤالاتی مانند "آیا گربهها میتوانند آموزش ببینند؟" و "آیا گربهها صاحبانشان را دوست دارند؟" پاسخ میدهد. همچنین، ویژگیهایی مانند نقش سبیلها در مسیریابی و رفتارهای اجتماعی گربهها مورد بررسی قرار میگیرد.اگر به گربهها علاقهمند هستید یا میخواهید درک بهتری از رفتارهای آنها داشته باشید، این مستند ۶۷ دقیقهای میتواند انتخابی جذاب و آموزنده برای شما باشد. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۶۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۱
حیات وحش؛
مستند زاده برای وحشی بودن به کارگردانی دیوید لیکلی محصول سال ۲۰۱۱ است. مستند Born to Be Wild، یک مستند زیبا و الهامبخش دربارهٔ نجات و بازپروری حیوانات یتیم است. این مستند دو داستان موازی را دنبال میکند: 1.در بورنئو، دکتر بیرته گالدیکاس به مراقبت از اورانگوتانهای یتیم میپردازد. 2.در کنیا، دافنه شیلدریک فیلهای یتیمی را نجات میدهد که مادرانشان را به دلیل شکار غیرقانونی از دست دادهاند.مستند نشان میدهد که چگونه این حیوانات پس از مراقبت و آموزش، برای بازگشت به طبیعت آماده میشوند. روایت گرم و دلنشین مورگان فریمن، فیلم را از نظر احساسی تأثیرگذارتر میکند. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۴
حیات وحش؛
مستند The Year Earth Changed به کارگردانی تام بِرد و روایتگری دیوید اتنبرو، در سال ۲۰۲۱ توسط واحد تاریخ طبیعی بیبیسی تولید شد. این مستند با بهرهگیری از تصاویر بیسابقه، تأثیرات مثبت قرنطینههای جهانی ناشی از همهگیری کووید-۱۹ بر طبیعت را بررسی میکند. در این دوره، کاهش فعالیتهای انسانی مانند سفرهای هوایی و دریایی، تعطیلی سواحل و کاهش ترافیک، فرصتی برای بازسازی و شکوفایی حیات وحش فراهم کرد. فیلم نمونههایی از این بازگشت طبیعی را نشان میدهد: لاکپشتهای دریایی در سواحل فلوریدا با آرامش تخمگذاری کردند، نهنگهای گوژپشت در خلیج آلاسکا بدون مزاحمت کشتیها ارتباط برقرار کردند، و پلنگها در آفریقای جنوبی به مناطق متروکه بازگشتند. این مستند با نگاهی امیدوارانه، نشان میدهد که چگونه تغییرات کوچک در رفتار انسان میتواند تأثیرات بزرگی بر محیط زیست داشته باشد و فرصتی برای بازنگری در تعامل ما با طبیعت فراهم میآور. این مستند با ارائه تصاویر خیرهکننده، مخاطبان با حیات وحش در دوران کرونا آشنا میکند. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸
حیات وحش؛
مستند The Green Planet / Das grüne Wunder – Unser Wald ساختهٔ یان هافت محصول سال ۲۰۱۲، سفری شگفتانگیز به درون جنگلهای اروپا است که با استفاده از فناوریهای پیشرفته فیلمبرداری، زندگی پنهان و پیچیدهٔ ساکنان جنگل را به تصویر میکشد. این مستند با تمرکز بر گونههایی مانند گوزنهای سرخ، روباههای زیرک، گرازهای وحشی و حشرات نادر، چرخههای طبیعی رشد، بقا و تعاملات میان گونهها را در طول فصلهای مختلف سال بررسی میکند. فیلمبرداری این مستند طی شش سال انجام شده و شامل بیش از ۲۵۰ ساعت فیلمبرداری است که در آن از تکنیکهای نوین برای ثبت جزئیات دقیق زندگی جنگلی استفاده شده است. این مستند را در تابناک میبینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۱۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۳