- بازخوانی تاریخ/ عجیبترین مأموریت آقای شاعر در دفتر رئیسجمهور!
- عکس: کارت شناسایی یک اسیر عراقی در ایران/۱۳۶۴
- دوگانه موهوم «جنگ یا مذاکره»
- چرا ارتشی با ۱۲۵ هزار نیرو نتوانست در برابر متجاوزان دوام بیاورد؟
- نیروهای شرکتی در انتظار اولین حقوق مستقیم/سایه مستدام سلطه و سود پیمانکاران روی زندگی کارگران
- آغاز مطالبه برکناری معاون رئیسجمهور/ تحلیلی بر مغلطه نابجای جعفرخان
- آخرین کتابی که رئیس جمهور خوانده، چه می گوید؟
- آیا ونزوئلا به «ایالت پنجاهویکم» آمریکا تبدیل میشود؟
- وقتی جنگ علیه ایران به گلوی اقتصاد آمریکا میرسد/ جنگ بعدی ایران و آمریکا کِی فرا می رسد؟
در مورد پنجرهای به گذشته در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
دولت شهید محمدعلی رجایی و نخستوزیری شهید محمدجواد باهنر، در شرایطی آغاز شد که دشمنان انقلاب با هدف ضربه زدن به مسئولان نظام، طرح حذف چهرههای اصلی جمهوری اسلامی را دنبال میکردند؛ اما این دولت کوتاهعمر، با تأکید بر سادهزیستی، خدمت به مردم و پایبندی به ارزشهای انقلاب، به نمادی ماندگار از «دولت مکتبی» تبدیل شد و سرانجام رجایی و باهنر در هشتم شهریور ۱۳۶۰ در انفجار دفتر نخستوزیری به شهادت رسیدند.
کد خبر: ۱۳۹۲۱۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۸
این درس تاریخ است؛ سالروز آغاز جنگ زمینی، هوایی و دریایی آمریکا در ویتنام
این درس تاریخ است؛ روایتی از جنگ ویتنام و تصمیم آمریکا برای ورود گستردهتر به یک جنگ فرسایشی. ۱۸ اوت ۱۹۶۵، نیروهای آمریکایی در عملیات «استارلایت» با پشتیبانی همزمان نیروهای زمینی، هوایی و دریایی وارد یکی از مهمترین نبردهای خود در ویتنام شدند. این عملیات در ویتنام جنوبی انجام شد و در آن زمان موفقیتی نظامی برای آمریکا تلقی شد؛ اما ادامه جنگ نشان داد که پیروزی در یک نبرد، الزاماً به معنای پیروزی در یک جنگ نیست.جنگ در سالهای بعد ادامه یافت و سرانجام با خروج نیروهای رزمی آمریکا در سال ۱۹۷۳ و سقوط سایگون در ۳۰ آوریل ۱۹۷۵ پایان یافت؛ پایانی که به نمادی از شکست یکی از پرهزینهترین مداخلات نظامی آمریکا در قرن بیستم تبدیل شد. از این منظر، تصاویر بهجامانده از آن دوران تنها اسناد یک جنگ قدیمی نیستند؛ بلکه روایتی مستند از پیامد تصمیمهایی هستند که گاه با تکیه بر برتری نظامی و بدون برآورد دقیق پیچیدگیهای سیاسی، اجتماعی و میدانی اتخاذ میشوند.اهمیت این گذشته در زمانه امروز نیز باقی است؛ بهویژه آنجا که تصمیمها و مواضع دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با واکنشها و انتقادهایی درباره شتابزدگی و ریسکپذیری همراه شده است. مقایسه امروز با ویتنام به معنای یکسان دانستن دو دوره نیست، اما تاریخ یک هشدار روشن دارد: قدرت نظامی و تصمیمهای بزرگ، اگر بدون محاسبه پیامدها و شناخت محدودیتهای قدرت اتخاذ شوند، ممکن است سرنوشتی متفاوت از انتظار تصمیمگیرندگان رقم بزنند. ویتنام از همین رو تنها یک فصل از تاریخ جنگها نیست؛ بلکه روایتی عبرتآموز از فاصله میان آغاز یک تصمیم و پایان آن است. بخش عکس تابناک مجموعهای از تصاویر منتشرنشده و کمتر دیدهشده از جنگ ویتنام را منتشر میکند؛ تصاویری که واقعیت میدانی، هزینههای انسانی و سرانجام این جنگ را روایت میکنند و مخاطب را با اسناد تاریخی یکی از مهمترین و پرهزینهترین شکستهای نظامی آمریکا در قرن بیستم روبهرو میسازند.
کد خبر: ۱۳۹۰۲۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۷
از ۲۶ مرداد ۱۳۶۹ شمسی مبادله بزرگ بین ایران و عراق انجام شد و آزادگان ایرانی به کشور بازگشتند. پیش از آن و در جریان جنگ تحمیلی نیز تعدادی از رزمندگان ایرانی بهدلیل جانبازی یا به دلایل پزشکی به ایران بازگشته بودند و پس از مرداد آن سال نیز مبادله افراد تا اسفند ماه ادامه داشت و حدود ۳۸ هزار نفر از آزادگان به آغوش خانوادهشان بازگشتند. در ادامه تصاویری کمتر دیده شده از این وقایع تاریخی ببینید.
کد خبر: ۱۳۹۰۱۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
به مناسبت سالروز تسلیم ژاپن و پایان جنگ جهانی دوم در آسیا دوم سپتامبر ۱۹۴۵
به مناسبت سالروز تسلیم ژاپن و پایان جنگ جهانی دوم در آسیا، مجموعهای از عکسهای تاریخی، لحظات سرنوشتساز این رویداد را روایت میکند؛ تصاویری که از ورود هیئت ژاپنی تا امضای سند تسلیم در دوم سپتامبر ۱۹۴۵ بر عرشه ناو «یواساس میسوری» در خلیج توکیو را به تصویر میکشند.
کد خبر: ۱۳۸۹۶۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۳
تصویری تاریخی از شهر مکه و خانه خدا که به سال ۱۲۵۹ هجری شمسی بازمیگردد، نمایی متفاوت از کعبه و بافت پیرامون آن در بیش از یک قرن پیش ارائه میدهد. این ثبت قدیمی، تصویری از شکل و سیمای مکه در آن دوران و فضای پیرامونی مسجدالحرام را به نمایش میگذارد و از اسناد تصویری قابل توجه برای شناخت چهره تاریخی این شهر مقدس به شمار میرود.
کد خبر: ۱۳۸۹۰۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۹
رهبر شهید انقلاب اسلامی، خبرنگاری را هنری اثرگذار و مسئولیتی مهم در مسیر آگاهیبخشی جامعه میدانستند؛ هنری که در آن زیبایی بیان، سادگی، دقت و انتقال درست پیام به مخاطب جایگاهی ویژه دارد. ایشان با تأکید بر ضرورت تنظیم خبرهای روان و قابل فهم، خبرنگاران را به بهرهگیری از ظرافتهای ادبی و نگارشی فراخوانده و بر روایت حقیقت به زبانی ساده و قابل درک برای همه اقشار جامعه تأکید داشتند.
کد خبر: ۱۳۸۸۵۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۶
پنجرهای به گذشته؛ حاجآقا مصطفی خمینی در مشایهٔ اربعین، در مسیری که هر قدمش با یاد، عشق و ارادت جان میگیرد. تصویری از روزگاری که راهِ کربلا تنها یک جاده نبود، بلکه روایتِ زندهای از ایمان، دلدادگی و حضورِ مؤمنانه بود؛ سفری که در آن، خاکِ راه هم رنگِ خاطره میگرفت و هر نگاه، نشانی از پیوندِ عمیق با سیدالشهدا علیهالسلام داشت.
کد خبر: ۱۳۸۷۷۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۱
پاییز ۱۲۳۶ خورشیدی (۱۸۵۷ میلادی)، یک افسر ایتالیایی با دوربینی سنگین روی دوشش از دشت مرودشت بالا رفت و روبهروی ستونهایی عظیم تخت جمشید ایستاد. لوئیجی پِشِه، کسی که به ایران آمده بود تا به ارتش ایران آموزش نظامی بدهد، توانست قدیمیترین عکس شناختهشده از تخت جمشید را ثبت کند.
اما آنچه دوربین پِشه (Luigi Pesce) ثبت کرد، با تصویری که میلیونها گردشگر از تخت جمشید میشناسند، تفاوتهای اساسی دارد. در آن زمان بخشی از کاخها هنوز زیر خاک پنهان بود و پلکان شرقی آپادانا نیز دیده نمیشد.در بسیاری از منابع تاریخی ذکر شده است که پِشه نخستین عکاسی است که از تخت جمشید، پاسارگاد و نقش رستم عکسهایی بر جای گذاشته است. او مجموعه تصاویرش را در ۲۹ آوریل ۱۸۵۸ به ناصرالدینشاه تقدیم کرد. نسخهای دیگر نیز برای ویلهلم یکم، پادشاه پروس، فرستاده شد؛ آلبومی که بعدها به موزه متروپولیتن نیویورک رسید.نزدیک به سه دهه بعد، آنتوان سوروگین، عکاس ارمنیتبار دربار قاجار نیز برای تصویربرداری به سراغ تخت جمشید رفت. او که تا آن زمان بخش بزرگی از آثار تاریخی ایران را ثبت کرده بود، در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم چندین بار به دشت مرودشت سفر کرد. مجموعهای از عکسهای او حدودا بین سالهای ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۲ از تخت جمشید ثبت شده است.مدتی بعد یعنی در سال ۱۹۳۱، ارنست هرتسفلد، باستانشناس آلمانی و نماینده مؤسسه شرقی دانشگاه شیکاگو، تصمیم گرفت برای انجام امور تحقیقاتی به تخت جمشید برود و اندکی بعد هانس فون بوسه، عکاس نیز به گروه او پیوست.
نخستین پروژه اصلی هرتسفلد، آغاز کاوش در کاخ آپادانا بود. بین سالهای ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۴، بخش عمده پلکان شرقی آپادانا از زیر آوار آجرهای خشتی بیرون آورده شد. هرچند که گفته میشود این آوار توانست قرنها همانند پوششی محافظ از نقشبرجستهها در برابر فرسایش محافظت کند. پس از پایان مأموریت هرتسفلد در سال ۱۹۳۴، اریش اف. اشمیت سرپرستی پروژه را بر عهده گرفت و تا سال ۱۹۳۹ حفاریها را ادامه داد. او طی دو فصل، بین سالهای ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۷، با هواپیمای شخصی خود مجموعهای کمنظیر از عکسهای هوایی از ایران و تخت جمشید تهیه کرد؛ تصاویری که بعدها در کتاب Flights over Ancient Cities of Iran منتشر شدند.
کد خبر: ۱۳۸۶۲۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۲
جنگ ویتنام که از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۵ به طول انجامید، فراتر از یک درگیری نظامی، داستانی از یک نبرد نابرابر میان یک ابرقدرت جهانی و نیروهای چریکی بومی بود؛ روایتی از یک لشکرکشی نافرجام برای مهار ایدئولوژی کمونیسم که با تحمیل هزینههای سنگین انسانی و سیاسی، در نهایت به فروپاشی حکومت مورد حمایت واشنگتن در جنوب ویتنام و وحدت دوباره این کشور تحت پرچم سوسیالیسم ختم شد.
این جنگ فراتر از یک شکست نظامی برای ایالات متحده، یک شکست در درکِ عمیقِ ماهیتِ ملیگرایی و پیوند آن با ایدئولوژی بود. واشنگتن با تکیه بر محاسباتِ خشکِ نظامی و تئوریهای انتزاعیِ سیاسی، نتوانست اراده پولادینِ نیروهای چریکی بومی را که برای استقلال سرزمینشان میجنگیدند، پیشبینی کند.
هزینههای انسانیِ این جنگ که نه تنها گریبانگیر ویتنامیها، بلکه دامنگیر نسل جوانی از سربازان آمریکایی شد که با کابوسهای جنگ به خانه بازگشتند، تا دههها بر پیکره سیاست خارجی ایالات متحده سنگینی کرد. «سندروم ویتنام» (ترس از ورود به مداخلات نظامی خارجی بدون حمایت عمومی و استراتژی مشخص) به میراثی تبدیل شد که تا سالها مانع از تصمیمگیریهای شتابزده واشنگتن در بحرانهای جهانی گشت. در نهایت، تاریخِ ویتنام به جهانیان یادآوری کرد که قدرتِ آتشِ یک ابرقدرت، در برابر ملتی که برای هویت و استقلال خود میجنگد، ابزاری ناکافی است؛ درسی که هنوز هم در تالارهای سیاست بینالملل، به عنوان چراغی برای پرهیز از تکرارِ خطاهای پرهزینه، بازخوانی میشود.
کد خبر: ۱۳۸۵۰۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۲۵
استقلال دوباره افغانستان (1919م)
در سال ۱۹۱۹، افغانستان با آغاز جنگی کوتاه اما سرنوشتساز علیه امپراتوری بریتانیا، مسیر تازهای در تاریخ خود گشود. این نبرد که به جنگ سوم افغانستان شهرت یافت، به رسمیت شناخته شدن استقلال کامل این کشور در سیاست خارجی را در پی داشت و همزمان با ناآرامیها و شورشهای قبایلی در وزیرستان، معادلات قدرت در منطقه را دگرگون کرد.
کد خبر: ۱۳۷۶۰۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰
کد خبر: ۱۳۷۵۰۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۵
کد خبر: ۱۳۷۴۶۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۳
به مناسبت ۱۰ اردیبهشت روز ملی خلیج فارس
کد خبر: ۱۳۷۰۰۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۰
در سپیدهدم بیست و ششم آوریل ۱۹۸۶، با انفجار رآکتور شماره چهار نیروگاه چرنوبیل، نه تنها ساختار بتن و فولاد فرو ریخت، بلکه تعریف جهان مدرن از امنیت و پیشرفت دستخوش تحولی بنیادین شد. این حادثه، بدترین فاجعه تکنولوژیکی تاریخ، تنها به یک منطقه محدود نماند؛ تنهایی از غبار رادیواکتیو مرزها را درنوردیدند و نیمکرههای سیاره را آلوده ساختند و میلیونها نفر را زیر چتر سنگینِ ناپیدای تشعشع قرار دادند. این مجموعه، روایتی است از سرزمینی که به سکوت محکوم شد، اما در اعماق این سکوت، داستان پایداری انسان و عواقب ماندگار تکنولوژیک ما همچنان طنینانداز است. چرنوبیل، نه یک تاریخ، بلکه یک میراث است که نیمی از جهان را پوشاند.
کد خبر: ۱۳۶۹۳۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۷
در دلِ جنگ جهانی دوم، فراتر از تصویرهای کلاسیک از نبردها و پرچمها، هزاران لحظه ثبت شده است که روایتگر داستانهای کمتر گفتهشده انسانها، سکوت و فاجعه انسانی است. از عکسهای تکاندهندهی قربانیان هولوکاست تا اسناد تصویری کمنظیری که نبردهای شرق و غرب اروپا، آفریقا و اقیانوس آرام را با تمام درد و امید به نمایش میگذارند، این تصاویر تاریخی نه فقط مبارزه و ویرانی، که زندگی روزمره، مقاومت مردم و چهرههایی را نشان میدهند که در پسِ تیترهای بزرگ تاریخ پنهان ماندهاند.
کد خبر: ۱۳۵۷۸۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
در سال ۱۲۷۹ خورشیدی، زمانی که مظفرالدینشاه قاجار شیفته مظاهر تمدن غرب بود، نخستین جفت اتومبیلهای رنوی فرانسوی را در پاریس خریداری کرد و از راه روسیه و دریای خزر به ایران فرستاد. هرچند یکی از این خودروها در مسیر از کار افتاد و دیگری بعدها در ماجرای ترور نافرجام محمدعلیشاه آسیب دید، اما همین اقدام آغازگر ورود صنعت اتومبیل به ایران و رواج آن ابتدا در دربار و سپس میان اشراف، سیاستمداران و تجار بزرگ شد.
کد خبر: ۱۳۴۵۲۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۹
تصاویری از مدینه که در زمان امپراطوری عثمانی و در بین سالهای ۱۸۷۹ تا ۱۹۱۹ گرفته شده است.
کد خبر: ۱۳۴۴۱۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۴
در ۲۸ آبان ۱۳۳۰، هنگامی که ایران در میانهِ بحران نفت و فشارهای سیاسی و اقتصادی بریتانیا قرار داشت، دکتر محمد مصدق راهی سفری تاریخی به مصر شد؛ سفری که از همان لحظه ورود با استقبال پرشکوه مردم قاهره و توجه گسترده رسانههای عربی همراه شد. حضور مصدق در مصر نهفقط نمایش قدرت دیپلماسی ایرانِ پس از ملیشدن نفت بود، بلکه تلاشی حسابشده برای ایجاد جبههای منطقهای علیه نفوذ استعمار بهشمار میرفت؛ جبههای که حمایت سیاسی جهان عرب را پشت مطالبه ملت ایران قرار دهد و وزن تهران را در معادلات بینالمللی افزایش دهد. این سفر، که یکی از شاخصترین حرکتهای خارجی دولت مصدق محسوب میشود، نگاه بسیاری از دولتها و ملتهای منطقه را به مبارزه ایران با سلطه نفتی بریتانیا تغییر داد و جایگاه مصدق را بهعنوان چهرهای الهامبخش در میان جنبشهای ضداستعماری تثبیت کرد.
کد خبر: ۱۳۴۱۰۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۸
حضرت آیتالله خامنهای در جریان سفر به سوریه که در سال ۱۳۶۳ صورت گرفت به زیارت حرم و بارگاه حضرت زینب کبری سلامالله علیها در زینبیهی دمشق مشرف شدند.
کد خبر: ۱۳۳۶۶۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۵
در جریان جنگ جهانی دوم، هنگامی که آتش تهاجم آلمان نازی و شوروی، لهستان را در سال ۱۹۳۹ در هم کوبید، این ایران بود که در میانهی آشوب جهانی، درهای خود را به روی بیش از ۱۲۰ هزار پناهندهی لهستانی گشود؛ مردمانی که از طریق بندر انزلی وارد کشور شدند و در شهرهایی، چون اصفهان، تهران، مشهد و اهواز پناه یافتند. ایرانیان در آن روزگارِ سخت، با میزبانی انسانی و کریمانه، صفحهای درخشان از همبستگی و نوعدوستی را در تاریخ دو ملت رقم زدند.
اکنون اما، پس از گذشت دههها از آن روزهای پررنج، اظهارات مداخلهجویانه و بیاساس «رادوسلاو سیکورسکی» وزیر خارجه لهستان، در تضاد با همان میراث انسانی، رنگی از فراموشی گرفته است؛ او که ایران را به «هدر دادن منابع» و لزوم «تبدیل شدن به کشوری عادی» متهم کرده، در حالی چنین سخن میگوید که خود بهجای دیپلماسی، از ادامهی جنگ و ارسال تسلیحات سخن میراند. در پاسخ، سید عباس عراقچی با یادآوری آن گذشتهی درخشان تأکید کرد: ملت ایران در سختترین روزهای تاریخ، پناه و یاریگر مردم لهستان بود و امروز نیز مسیر پیشرفت و تعامل سازنده را ادامه میدهد؛ دوستیای که ریشه در انسانیت دارد و سزاوار پاسداری است، نه فراموشی.
کد خبر: ۱۳۳۶۱۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۲