کلیات
وزارت آموزش و پرورش ایران به لحاظ بودجه و نیز جمعیت مرتبط بزرگترین وزارتخانه ایران است که مسئولیت امور آموزشی کودکان و نوجوانان (معمولاً ۶ تا ۱۸ سالگی) و نیز تریبت معلم را عهدهدار است. این وزارتخانه از سال ۱۳۴۳ که از وزارت فرهنگ جدا و مسئولیت آموزش عالی (دانشگاهها) را نیز عهدهدارشد، اما پس از تشکیل وزارت علوم، برای اداره امور دانشگاهها و امور پژوهشی در سطوح عالی، وزارت آموزش و پرورش وظیفه آموزش رایگان همه افراد در مقاطع پیش دبستان، دبستان، دوره اول متوسطه، دوره دوم متوسطه و همچنین اداره دانشگاه فرهنگیان برای تربیت معلم و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی را بر عهده گرفت. سید محمد بطحایی وزیر کنونی آموزش و پرورش است. همچنین تمامی مهد کودکها باید برای فعالیت خود از وزارت آموزش و پرورش مجوز بگیرند.
معاونتها
معاونتها
وزارت آموزش و پرورش برای انجام بهتر وظایف خود معاونتهای فراوانی را زیر نظر خود دارد که از جمله آنها میتوان به معاونتهای آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه، تربیت بدنی و سلامت، پرورشی و فرهنگی، حقوقی و امور مجلس و توسعه مدیریت و پشتیبانی اشاره کرد.
سازمانهای زیر مجموعه
این وزارتخانه در ساختار تشکیلاتی اش تعدادی سازمان را نیز پوشش می دهد که عبارتند از: سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، سازمان نوسازی و توسعه و تجهیز مدارس کشور، سازمان آموزش و پرورش استثنایی.
سازمان دانش آموزی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان مدارس غیردولتی و مشارکتهای مردمی و خانواده و سازمان نهضت سوادآموزی.
وزیران آموزش پرورش در دوران انقلاب اسلامی
آموزش و پرورش که پس از انقلاب اسلامی با هدف حذف بی عدالتیهای آموزشی و گسترش زمینههای تحصیل در اقصی نقاط کشور فعالیتهای خود را آغاز کرد، وزرای فراوانی را در رأس هرم مدیریتی خود دیده است که به ترتیب زمانه در ادامه به نام آنها اشاره میشود.
غلام حسین شکوهی ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۸، محمد علی رجایی ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹، محمد جواد باهنر ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰، علی اکبر پرورش ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴، سید کاظم اکرمی ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸، محمد علی نجفی ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶، حسین مظفر ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰، مرتضی حاجی ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴، محمود فرشیدی ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶، علی رضا علی احمدی ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۸، حمید رضا حاجی بابایی ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲، علی اصغر فانی ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵، فخرالدین دانشآشتیانی ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۶ و سید محمد بطحایی از سال ۱۳۹۶.
وظایف وزارت آموزش و پرورش
براساس مفاد قانون، وزارت آموزش و پرورش، مسئولیت برنامه ریزی، سازماندهی، رهبری، هماهنگى و نظارت بر امور آموزشى و پرورشى دوره هاى پیش دبستانی، دبستانی، راهنمائى تحصیلی، متوسطه و مراکز وابسته به خود را در سراسر کشور بهع هده دارد.
در این قانون تقویت و تحکیم مبانى اعتقادى و معنوى دانش آموزان از طریق تبیین و تعلیم اصول و معارف احکام دین مبین اسلام و مذهب حقه جعفرى اثنىعشرى براساس عقل، قرآن و سنت معصومین (ع)، یکى از هدف هاى اساسى وزارت آموزش و پرورش ذکر و محدودهٔ فعالیت آن در دو بخش کلی، آموزش عمومى و آموزش نیمهتخصصی، مطرح شده است. این قانون به زمینه هاى جلب مشارکت مردم در امر آموزش و پرورش از هر طریق ممکن تأکید و این وزارتخانه را به تشکیل شوراى عالى و شوراهاى منطقه اى آموزش و پرورش مکلف کرده است.
اهم وظایف
به موجب قانون، براى وزارت آموزش و پرورش ۲۷ وظیفه تعیین شده است که بعضى از آنها عبارتند از:
۱- تشکیل شوراى عالى آموزش و پرورش براساس قانون (مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۵۸) و اصلاحیههاى آن
۲- تشکیل شوراهاى منطقهاى که حدود وظایف و اختیارات آن به تصویب مجلس شوراى اسلامى خواهد رسید
۳- هماهنگى با وزارتخانههاى فرهنگ و آموزش عالی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکى و سایر دستگاههائى که بهنحوى در امر آموزش دخالت دارند به منظور هماهنگ کردن آموزشها در چارچوب نظام آموزشى کشور
۴- تهیه و پیشنهاد برنامههاى میانمدت و بلندمدت در جهت تأمین اهداف آموزش و پرورش
۵- زیر پوشش قراردادن کلیه کودکان لازمالتعلیم و تقویت نهضت سوادآموزى
۶- تأمین نیروى انسانى آموزشى و پرورشى وزارت آموزش و پرورش از طریق ایجاد دانشسراها و مراکز تربیتمعلم و آموزشکدههاى فنى و حرفهاى
۷- تأمین آموزش و پرورش رایگان براى همهٔ مردم تا پایان دورهٔ متوسطه
۸- آموزش مستمر معلمان و کارکنان وزارت آموزش و پرورش بهمنظور ارتقاء سطح توانائى شغلى آنان
۹- تألیف، چاپ و توزیع کتابهاى درسى و نشریات کمک آموزشى براساس برنامهریزىهاى زمانبندى شده در چارچوب نظام آموزشى با رعایت اصل پانزده قانون اساسى جمهورىاسلامى ایران و با رعایت بافت متناسب زندگى روستائی، عشایرى و شهرى
۱۰- نظارت بر اجراء صحیح و دقیق کلیه آئیننامهها و سنجش و ارزیابى نتایج حاصل از برنامهها
۱۱- ارتباط مستمر با اولیاء دانشآموزان و استمداد از آنها در تعلیم و تربیت با توجه به نقش عظیم خانواده در این امر خطیر
۱۲- توجه لازم به هنر و تلطیف ذوق و عواطف دانشآموزان، پرورش خلاقیتهاى هنرى آنان و نیز استفاده از هنر در فعالیتهاى آموزشى و تربیتى
۱۳- برنامه ریزى و اجراء برنامههاى جاذب و متنوع به منظور استفادهٔ مفید و سازنده از اوقات فراغت دانش آموزان در محدودهٔ اعتبارات مصوب دستگاههاى اجرائى ذىربط با استفاده از کمکهاى مردمى.
اهداف اساسى وزارت آموزش و پرورش
آموزش و پرورش برای رسیدن به اهداف خود و در اسناد بالا دستی اش اهدافی را ترسیم کرده است که در ادامه به آنها اشاره میشود.
- ماده ۱: تقویت و تحکیم مبانى اعتقادى و معنوى دانشآموزان از طریق تبیین و تعلیم اصول و معارف احکام دین مبین اسلام و مذهب جعفرى اثنىعشرى براساس عقل، قرآن و سنت معصومین (ع).
- تبصره ۱:وزارت آموزش و پرورش موظف است طبق اصل ۱۲ قانون اساسى در مناطقى که پیروان دیگر مذاهب اسلامى سکونت دارند ترتیبى اتخاذ نماید که آموزش تعلیمات دینى دانشآموزان مطابق فقه مذهب آنان باشد.
- تبصره ۲:اقلیتهاى دینى طبق اصل ۱۳ قانون اساسى در تألیف کتب درسى دینى و تدریس آنها براساس کتب دینى و آئین و سنت خود در مدارس خود با نظارت وزارت آموزش و پرورش آزاد هستند.
- ماده ۲: رشد فضایل اخلاقى و تزکیه دانشآموزان بر پایهٔ تعالیم عالیه اسلام، تبیین ارزشهاى اسلامى و پرورش دانشآموزان براساس آنها، تقویت و تحکیم روحیه اتکاء به خدا و اعتماد به نفس، ایجاد روحیه تعبد دینى و التزام عملى به احکام اسلامى، ارتقاء بینش سیاسى بر اساس اصل ولایت فقیه در زمینههاى مختلف، جهت مشارکت آگاهانه در سرنوشت سیاسى کشور، ایجاد زمینههاى لازم براى حفظ و تداوم استقلال فرهنگی، اقتصادى و سیاسى از طریق آشنا ساختن دانشآموزان به علوم، فنون، صنایع و حرف مورد نیاز جامعه براساس اولویتهاى موجود در کشور، شناخت، شکوفا کردن و پرورش استعدادهاى دانشآموزان و تقویت روح بررسى و تتبع و تحقیق و ابتکار و خلاقیت در تمام زمینه هاى علمی، فنی، فرهنگى و علوم اسلامى با تأکید بر نفى روحیهٔ مدرک گرائى، رشد دادن و تقویت روحیهٔ عدالتپذیرى و عدالتگسترى و ظلمستیزى و مبارزه با تبعیضات ناروا و حمایت از مظلومین و مستضعفین، تقویت روحیه دعوت به خیر، امر به معروف و نهى از منکر بهعنوان وظیفهاى همگانى و متقابل، ایجاد روحیه پاسدارى از قداست و استوارى بنیان و روابط خانواده براساس تعالیم عالیه اسلام، ایجاد روحیهٔ احترام به قانون و التزام به اجراء آن و حمایت از برخوردارى عموم مردم از حقوق قانونى خویش، ایجاد و تقویت روحیهٔ اخوت اسلامى و تعاون عمومى و انفاق و ایثار، ایجاد روحیهٔ صرفهجوئى و قناعت و پرهیز از اسراف و تبذیر و مصرفزدگى، تقویت حس مسئولیت و اهتمام به امور مسلمین و پایبندى به نظم و انضباط.
- ماده۳: آموزش و پرورش به دو بخش کلى آموزش عمومى و آموزش نیمهتخصصى بهشرح زیر تقسیم مىشود و وزارت آموزش و پرورش که از این پس وزارت نامیده مىشود عهده دار اجراء آن خواهد بود:
- آموزش عمومى شامل ایجاد مهارت لازم در امر خواندن و نوشتن، آموزش مبانى اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی، علمى و هنرى در حدى که هر فرد به طور عام به آن احتیاج دارد.
- آموزش نیمه تخصصى به دو بخش علمى و علمى - عملى (فنى و حرفهای) به شرح ذیل تقسیم مىشود:
۱. آموزش علمی، عبارت است از آموزش هائى که با توجه به اهداف آموزش هاى دورهٔ متوسطه ضمن تکمیل آموزش هاى عمومى با فراهم آوردن مبانى و زمینه هاى فراگیرى علوم نظری، فرد را از طریق تقویت روحیهٔ استدلال و تفکر با مبادى علوم و فنون آشنا و او را براى طى مدارج عالیه آماده مىسازد.
۲. آموزش علمى - عملى (فنى و حرفه ای) عبارت است از آموزشهائى که فرد را برمبناى تعلیم مهارت هائى که جنبه کاربردى و عملى دارد، جهت احراز شغل یا حرفهٔ معینى آماده مى سازد و یا بر کارآئى و توانائى افراد شاغل به فنون و حرف مىافزاید.
- تبصره ۱: جهت اشاعه آموزشهاى علمى - عملى (فنى و حرفهای) و ایجاد جاذبه براى ورود به این آموزشها امکان ادامه تحصیل فارغالتحصیلان این بخش تا عالىترین سطوح آموزشى باید فراهم گردد.
- تبصره ۲: کلیه وزارتخانهها و مؤسسات دولتى موظف هستند در جهت تأمین مفاد این ماده در چارچوب ضوابط کلى آموزشى کشور با وزارت همکارى نمایند.
در مورد آموزش و پرورش در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
در حالی که آموزشوپرورش زمان تعیین تکلیف امتحانات نهایی را نیمه مرداد اعلام کرده بود، وزیر آموزشوپرورش، این مدت را یک ماه کم کرد.
کد خبر: ۱۳۷۲۱۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۲
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در خصوص نحوه ساماندهی آموزشی دانشآموزانی که مدارس آنها به طور کامل در جنگ تخریب شده است گفت: با دستور وزیر آموزش و پرورش قرار شده، تمام فضاها حتی فضاهای اداری تخلیه شود تا این دانشآموزان بتوانند برای ادامه تحصیل در آنجا مستقر شوند.
کد خبر: ۱۳۷۲۰۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۱
بسیاری از مدارس غیردولتی برخلاف ابلاغ آموزش و پرورش شهریه خود را حتی تا ۶۰ درصد افزایش دادهاند.
کد خبر: ۱۳۷۱۹۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۱
برخی خانوادهها نسبت به برگزاری امتحانات غیرحضوری و نحوه رسیدگی به اعتراضات گلایه دارند اما آموزشوپرورش میگوید که از مدتها پیش مسئله نظارت را تعیین تکلیف کرده است.
کد خبر: ۱۳۷۱۷۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۰
در حالی که در شرایط فعلی آموزشها به صورت مجازی برقرار است، وزارت آموزشوپرورش میگوید که نحوه برگزاری امتحانات به استانها واگذار شده است.
کد خبر: ۱۳۷۱۴۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۸
با نزدیک شدن به پایان سال تحصیلی و ادامه شرایط نامطمئن کشور، بحث درباره نحوه برگزاری امتحانات نهایی دوباره به صدر توجه خانوادهها و دانشآموزان بازگشته است.
کد خبر: ۱۳۷۱۰۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۶
شیوهنامه نقل و انتقال نیروهای رسمی، پیمانی، قراردادی به ادارات کل آموزش و پرورش استانها ابلاغ شد.
کد خبر: ۱۳۷۰۸۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۵
رئیس اداره سنجش و آموزش اداره کل آموزش و پرورش کردستان گفت: بنابر این است که امتحانات پایههای هفتم تا دهم به صورت حضوری برگزار شود و این مهم تابع بخشنامه وزارت آموزش و پرورش است.
کد خبر: ۱۳۷۰۸۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۵
کلاس های مجازی مدارس چه آورده ای برای دانش آموزان داشته است؟ آیا خانواده ها از برگزاری کلاس ها و کیفیت آموزش راضی هستند؟
کد خبر: ۱۳۷۰۷۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۴
آموزش و پرورش، در مورد پرسش پر تکرار این روزها مبنی بر اینکه آیا امتحانات داخلی مدارس در کنکور اثر دارد یا خیر، پاسخی ارائه کرد.
کد خبر: ۱۳۷۰۷۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۴
وزیر آموزشوپرورش شب گذشته از طرح هیئت امنایی شدن مدارس کشور خبر داد و حالا آموزشوپرورش میگوید در این طرح فقط نحوه اداره مدرسه تغییر میکند.
کد خبر: ۱۳۷۰۴۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۳
نبض خبر
یک معلم روی آنتن زنده گفت: «شرایط مجازی برای تدریس دانش آموزان خوب نیست» این معلم خانهاش را کلاس درس کرده تا دانش آموزان واقعاً یاد بگیرند.
کد خبر: ۱۳۷۰۳۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۲
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به ادامه اجرای طرح «حامی» برای دانشآموزانی که در جریان عادی تحصیل دچار ضعف یادگیری شدهاند، از برگزاری کلاسهای جبرانی در بستر فضای مجازی و همچنین استفاده از ظرفیت دانشجو معلمان برای رفع اشکال دانش آموزان در استانها خبر داد.
کد خبر: ۱۳۷۰۱۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۱
در حالی برخی مدارس اعلام کردند امتحانات داخلی دانشآموزان به صورت حضوری است که آموزشوپرورش هنوز برنامهای برای حضوری کردن مدارس ندارد.
کد خبر: ۱۳۶۹۵۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۸
آزمونهای شبهنهایی پایههای یازدهم و دوازدهم رشتههای نظری در تهران بهصورت غیرحضوری برگزار میشود.
کد خبر: ۱۳۶۹۲۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۶
وزیر آموزشوپرورش خواستار تغییر تأثیر معدل پایه یازدهم در کنکور شد.
کد خبر: ۱۳۶۹۰۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۵
این روزها از کل سیستم آموزشی کشور، خبرهای متنوع و گاه آشفته ای به گوش می رسد که در شرایط جنگ و پساجنگ، از آشفتگی ها حکایت می کند.
کد خبر: ۱۳۶۸۶۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۳
برخی خانوادهها میگویند آموزش دانشآموزان بهزودی حضوری میشود. این در حالی است که از زمان حملات آمریکایی _ صهیونی، آموزشها به صورت غیرحضوری ارائه میشود.
کد خبر: ۱۳۶۷۸۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۳۰
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر تفاوت «شهریه» با سایر هزینههای دریافتی مدارس غیردولتی، گفت: والدین حق اعتراض و دریافت عودت وجه دارند و عدم بازپرداخت این هزینهها تخلف محسوب میشود.
کد خبر: ۱۳۶۶۸۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۴
رییس مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه در حملات آمریکایی ـ صهیونی ۲۷۸ دانشآموز به شهادت رسیدند گفت: همچنین ۶۷ فرهنگی نیز شهید شدند.
کد خبر: ۱۳۶۶۷۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۳