در مورد سیل در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

سیل


سیل یکی از حوادث طبیعی غیر مترقبه محسوب می شود که در اثر طغیان آب و زیرآب رفتن بخش قابل توجهی از زمین رخ می دهد. در معنای «آب جاری شده»، کاربرد این واژه بر ریزش جریان دلالت داشته و مخالف معنی عدم ریزش یا «فرونشینی» است. «سیل»، طوفان جهانی افسانه و احتمالاً" تاریخ، به عنوان طوفان در اساطیر بکار رفته‌است.

 در خلال یا پس از یک بارندگی شدید، مقدار دبی رودخانه به سرعت افزایش یافته و در نتیجه آب از بستر عادی خود سر ریز و دشت سیلابی و مناطق اطراف را دربر می‌گیرد. با بررسی دشت سیلابی قدیمی و آبرفت‌های آن، شاید بتوان با درجه‌ای از تقریب احتمال وقوع و بزرگی سیل‌های آتی منطقه را مشخص کرد. اصولاً بزرگی سیل‌ها و تکرار آن‌ها در طول زمان تابع شدت بارندگی، نفوذپذیری زمین و وضع توپوگرافی منطقه است.

 

نقش عوامل انسانی در وقوع سیل


با اینکه سیل و طغیان رودخانه ها پدیده ای طبیعی است و در گذر زمان رخ داده است، امروزه به دلیل دخالت‌های بی رویه در بسیاری نقاط که قبلاً سیل نمی‌آمده، طغیان‌های بزرگی مشاهده می‌شود. فعالیت بشر به چند صورت احتمال وقوع سیل را افزایش می‌دهد. از آن جمله می‌توان به ساختمان‌سازی در دشت سیلابی رود که مستلزم اشغال بخش‌هایی از آن است و باعث کاهش ظرفیت طبیعی رود می‌شود، اشاره کرد. به این ترتیب محدوده‌ای از دشت سیلابی که در زمان طغیان زیر آب می‌رود، گسترده‌تر می‌گردد.

شهرسازی‌ها و حذف گیاهان باعث کاهش مقدار آب نفوذی و افزایش آب سطحی می‌شود. حجم زیاد آب از یک طرف بر برزگی طغیان می‌افزاید و از طرفی با افزایش فرسایش، رسوباتی به وجود می‌آورد که با برجای گذاشتن آن‌ها ظرفیت بستر اصلی رود کاهش می‌یابد. موارد پیش معمولاً تأثیر تدریجی دارند، ولی سیل‌های ناگهانی و فاجعه آمیز اغلب بر اثر تخریب سد‌ها و بندها، ایجاد می‌شوند.


عوامل اصلی ایجاد سیل


از زمان‌های ماقبل تاریخ، مردم به جهت دسترسی به سیستم حمل و نقل ارزان و راحت و همچنین داشتن دسترسی به منابع غذائی و تجارت، در کنار دریا‌ها و رودخانه‌ها مسکن می‌گزیدند؛ چنانچه جمعیت انسانی در کنار منابع طبیعی آبی متمرکز نبودند، هیچ نگرانی از بروز سیل وجود نداشت. ولی بهر حال وجود خاک حاصلخیز کنار رودخانه‌ها منوط به جاری شدن سیلاب‌های متعدد و وجود انواع رسوب گذاری‌های عادی همراه با آن می‌باشد.

سیلاب‌های برخاسته از دریا قدرت ایجاد طغیان‌ها یا در هم نوردیدن استحکامات ضد سیل مانند سیل شکن‌ها و همچنین صاف کردن تپه‌های شنی یا پر کردننواحی گود زمین را دارا است؛ بنابراین در زمین‌های ماورای این استحکامات ساحلی امکان سیل گرفتگی و آسیب دیدگی متصور است. عواملی مانند طوفان‌های سهمگین طوفان‌های برق آسا، جزر و مد بلند، پدیده تسونامی یا ترکیب اینها، باعث ایجاد سیلاب‌های دریایی می‌گردند. از آنجائیکه اکثر مناطق شهری در کنار ساحل بنا شده‌اند، این تهدید جدی در تمام نقاط جهان وجود دارد.

طغیان رودخانه ها


بسیاری از رودخانه‌ها که در مرز‌های زمین‌های نسبتاً مسطح جاری هستند، دشت‌های سیلابی را تشکیل می‌دهند. در هنگام شدید بودن سیل، جمع شدن گل ولای بروی زمین‌های زراعی باعث کاهش حاصل خیزی آن‌ها خواهد شد. در فرهنگ‌های کشاورزی اولیه، ارتباط چرخه سالیانه سیل و سال زراعی از اهمیت بالائی برخوردار بوده بخصوص در مورد مصریان باستان ساکن در مجاورت رود نیل و ساکنان بین النهرین در کنار رود خانه‌های دجله و فرات.

سیل معمولاً زمانی بوقوع می‌پیوندد که یک سطح پست زمین از آب پر شده باشد. بدترین حالت‌های سیل رودخانه‌ای معمولاً در زمین‌های حاشیه‌ای یک رود جاری می‌شود. به عنوان نمونه می‌توان از سیل‌های کوئینزلند در ژانویه سال ۱۹۹۹ نام برد که در آن بخش جنوب شرق کوئینزلند بزیر آب فرو رفت. سیل زمانی رخ می‌دهد که خاک و پوشش گیاهی یک منطقه توانائی جذب کامل آب را نداشته باشد. در این زمان حجم آب به صورت غیرقابل کنترل از طریق کانال‌های رودخانه‌ای یا حفره‌های طبیعی یا مخازن آب دست‌ساز بشر، ریزش می‌نماید.

سیل‌های دوره‌ای به صورت طبیعی در بسیاری از رودخانه‌ها رخ داده و باعث بوجود آمدن مناطقی بنام دشت‌های سیلابی می‌گردد. علت وقوع این سیلاب‌ها بارش باران‌های شدید و گاهی نیز توام با ذوب برف است که باعث طغیان رود خانه و جاری شدن آب در زمین‌های حاشیه‌ای رود می‌شود. نام سیلابی که به یکباره و بدون هیچ فرصت قبلی ایجاد و جاری می‌شود، سیل آنی است. سیلاب‌های آنی معمولاً در اثر بارش بیش از حد در یک منطقه نسبتاً کوچک ایجاد می‌گردند. از سوی دیگر سیل نواحی ساحلی نیز بر اثر باد‌های شدید سطح اقیانوس یا بواسطه امواج حاصله از زمین لرزه‌های کف دریا بوجود می‌آید. البته شمار عوامل ایجاد سیل زیاد است.

سیل های آنی


سیل‌های آنی ناشی از ذوب برف کوه‌ها، تحت شرایطی نادر و با امتزاج با امواج گرم، به عاملی مخرب تبدیل می‌شوند که باعث ازبین رفتن جان ومال مردم می‌شوند. بارش های ناگهانی و متناوب نیز در صورتی که شرایط طبیعی برای جذب آن در زمین فراهم نباشد، زمینه را برای وقوع سیل های بزرگ فراهم می کند.


پیش‌بینی سیل


هدف از پیش‌بینی سیل برآورد دبی جریان و سطح سیلابی است که در یک دوره بازگشت مشخص (مثلاً در یک دوره ۲۵، ۵۰ یا ۱۰۰ ساله) احتمال وقوع آن وجود دارد. نتایج این پیش‌بینی که سیلاب طراحی نام دارد، به عنوان مبنایی برای انتخاب روش‌های مقابله با سیل مورد استفاده قرار می‌گیرد. سیلاب طراحی معمولاً بر مبنای هزینه لازم برای کنترل آن و میزان ریسک و خطری که تخریب سیستم کنترل سیلاب پیشنهادی برای جان انسان‌ها دارد، انتخاب می‌شود.

در مواردی که گسیختگی سازه آبی منجر به از دست رفتن جان انسان‌ها و اموال زیادی بشود، طراحی بر مبنای سیلاب‌ها با احتمال رخداد کمتر و دوره بازگشت طولانی تر، مثلاً سیلاب ۱۰۰۰ ساله و حتی بیشتر، انجام می‌شود. سطح گسترش و ارتفاع این سیلاب‌ها بیش از سیلاب‌هایی است که از احتمال رخداد بیشتری برخور دارند. پیش‌بینی سیلاب طراحی به دو صورت تحلیلی و زمین‌شناسی انجام می‌شود که اغلب مکمل یکدیگرند.

 

 عوامل موثر برای پیش‌بینی تحلیلی سیلاب


برای پیش بینی سیل امکان و زمینه های مختلفی وجود دارد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد.

بررسی توپوگرافی بخشی از حوضه آبریز که جریان آب را به منطقه مورد مطالعه تأمین می‌کند.
تعیین نوع پوشش سطح زمین (سنگ، خاک، گیاهان)، جهت تخمین نسبت آب جاری شده به آب نفوذی و تبخیرشده.
تعیین بزرگترین رگبار و بارندگی محتمل با توجه به داده‌های موجود.
توجه به فصل، زیرا شرایطی مثل اشباع بودن زمین از آب یا پوشیده بودن سطح آن از برف تأثیر مستقیمی بر جریان سطحی آب دارند.
تعیین ظرفیت ذخیره بستر اصلی رود و دشت سیلابی اطراف آن، تغییرات احتمالی در ظرفیت ذخیره بخش‌های پائین رود در آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.

محاسبه حداکثر سیل محتمل


بطور کلی محاسبه حداکثر سیل محتمل محتاج برآورد پتانسیل بارش و مقدار و نحوه توزیع بارش در داخل حوضه آبریز است. مقدار آبدهی یا سطح آب رودخانه بر حسب زمان، معمولاً توسط منحنی‌های خاصی به نام هیدروگراف نشان می‌دهند. به این منظور اغلب از هیدروگراف واحد استفاده می‌شود. مقدار آبدهی رود در یک مدت زمان مشخص از روی هیدروگراف قابل محاسبه است.

به منظور پیش‌بینی سیل معمولاً مقادیر محاسبه شده برای جریان به تراز (ارتفاع) آب تبدیل می‌شود. مبنای پیش‌بینی‌های زمین‌شناسی شامل تعیین مرز‌های دشت سیلابی توسط تصاویر فضایی و عکس‌های هوایی، جهت تعیین پراکندگی آبرفت‌ها و خاک‌های جدید (کواترنر) در دره و شناسایی اشکالی که به وقوع سیل مربوط می‌شوند، ازجمله پادگانه‌ها، گودال‌ها و مانند آن است، می‌باشد.

این بررسی‌ها زمان دقیق وقوع یک سیل در گذشته را مشخص نمی‌سازد. بلکه ضمن تأثیر وقوع آن در زمان‌های جدید زمین‌شناسی احتمال رخداد مجدد آن را گوشزد می‌کند. نتایج بررسی‌های زمین‌شناسی مخصوصاً در جا‌هایی که رکود طولانی از وضعیت آب و هوایی وجود ندارد، می‌تواند از روش تحلیلی دقیق‌تر باشد.


نقش جنگل در جلوگیری از بروز سیلاب‌ها


در هنگام ریزش آب باران‌های سنگینی که باعث بروز سیلاب‌ها می‌شوند، ذرات آب با شاخ و برگ درختان جنگل برخورد می‌کنند و تا حد زیادی از سرعت آن‌ها کاسته می‌شود. همچنین خاک جنگل هم پوشیده از شاخ و برگ گیاهان و درختان است که باعث جذب آب می‌شود و جویبار‌هایی با آب ذلال را به وجود می‌آورد.

اطلاع از چگونگی جریان، حجم، شدت، مدت، مکان و بالاخره زمان وقوع سیل‌ها اهمیت ویژه‌ای در طراحی و نگهداری سازه‌های مهندسی، مخصوصاً تأسیسات آبی و همچنین پیش‌بینی خطرات و زیان‌های احتمالی ناشی از سیل دارد. به دلیل شرایط آب و هوایی کشورمان سیلابها، چه از نوع بهاره و ناشی از ذوب برف باشند و چه از نوع ناگهانی ناشی از رگبار، بخش عمده‌ای از جریان سطحی اغلب رود‌های حوضه مرکزی را تشکیل می‌دهد.

 

سیل عید نوروز ۹۸ ایران

<hr>

دوم تا پنجم فروردین سال ۹۸ در بسیاری از استان های ایران به ویژه استان هایی چون گلستان، لرستان، فارس، خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد در اثر بارش شدید و ناگهانی باران سیل بزرگی رخ داد که با خسارت های سنگین مالی و جانی فراوان همراه بود.

این سیل در شهرستان های آق قلا و گمیشان از توابع استان گلستان تعداد زیادی از شهر و روستاها را به زیر آب برد و در شهر شیراز نیز به دلیل جا به جا کردن خودروهای مسافروان نوروزی دست کم جان هیجده نفر از شهروندان ایرانی را گرفت.

سیل نوروز ۹۸ در دیگر استان های کشور همچون کرمانشاه و لرستان نیز جان تعدادی از شهروندان را گرفت. 

در مورد سیل در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

سازمان هواشناسی کشور نسبت به وقوع رگبار و رعدوبرق در ۱۲ استان کشور از امروز تا یکشنبه هفته آینده هشدار داد.
کد خبر: ۱۱۳۴۵۶۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۲۱

یگان حفاظت محیط زیست پارک ملی قطرویه و ادارات حفاظت محیط زیست شهرستان های فسا، بوانات و ارسنجان با همکاری دوستداران محیط زیست، پس از بارندگی‌ها در روزهای اخیر که موجب خسارات زیادی به زیرساخت های موجود در پارک ملی قطرویه و منطقه حفاظت شده بهرام گور شد،اقدام به بهسازی مناطق کردند.
کد خبر: ۱۱۳۴۵۳۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۲۱

یک عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه اگر مردم خطر وقوع سیل را احساس می‌کردند، قطعاً تلفات خیلی کمتر می‌شد، گفت: دلیل تلفات سیل ‌های اخیر این بود که مسئولان امر نظیر وزارت کشور، سازمان هواشناسی، صداو سیما و همچنین استانداران، بخشداران و فرمانداران باید با جدیت وقوع سیل را اطلاع رسانی می‌کردند.
کد خبر: ۱۱۳۴۳۹۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۲۰

رئیس هیات عامل صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان از آغاز پرداخت خسارات ناشی از زلزله هرمزگان خبر داد و گفت: این صندوق وظیفه دارد روشی هوشمندانه برای جبران خسارت حوادث طبیعی به جای پول پاشی است.
کد خبر: ۱۱۳۴۳۸۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۲۰

معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر از پیدا شدن آخرین مفقودی سیل مزداران در فیروزکوه خبر داد.
کد خبر: ۱۱۳۳۹۰۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۷

از مردم، کشاورزان، عشایر، شیلات‌داران، گردشگران و ... درخواست می‌شود حتما این بارش‌ها را جدی بگیرند، بارش‌ها سیل ابی هستند و باید مراقب بود.
کد خبر: ۱۱۳۳۸۷۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۷

مدیرکل مدیریت بحران استانداری چهارمحال و بختیاری با اشاره به بارندگی شدید و وقوع سیل اب در ۶ شهرستان استان چهارمحال و بختیاری، گفت: خسارات سیل اب هفته گذشته تشدید شدند.
کد خبر: ۱۱۳۳۸۶۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۷

مدیر امور عشایر استان تهران با اشاره به اینکه پس از سیل اخیر حدود ۵۰۰ کیلومتر از مسیرهای عشایری استان تهران تخریب و مسدود شده است از بازگشایی ۲۵۰ کیلومتر از مسیرهای عشایری خبر داد و گفت: در این سیل عشایر ۲۰ میلیارد تومان خسارت دیده اند.
کد خبر: ۱۱۳۳۸۳۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۷

حجم خرابی‌ها بالا است گویی سیل نبوده و زلزله آمده است، خانه‌ای را چنان در هم کوبیده که باور نمی‌توان کرد آب این چنین بلایی بر سر آن خانه آورده باشد.
کد خبر: ۱۱۳۳۷۰۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۶

خسارت نهایی سیل اخیر در چهارمحال و بختیاری ۳۰ تا ۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد شد
کد خبر: ۱۱۳۳۴۷۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۵

‌معاون اجرایی رئیس‌جمهور در ستاد مدیریت بحران استان چهار محال و بختیاری از اعطای تسهیلات و جبران خسارات سیل تا سه هفته آینده خبر داد.
کد خبر: ۱۱۳۳۴۶۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۵

رئیس هلال احمر از مفقود شدن ۸ نفر بر اثر سیل ‌های اخیر خبر داد و گفت که تاکنون ۹۰ نفر جان باخته‌اند.
کد خبر: ۱۱۳۳۳۷۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۴

رئیس جمعیت هلال احمر اقدامات این جمعیت در سیل ‌های اخیر را شرح داد و همچنین به تشریح برنامه‌های هلال احمر در راهپیمایی اربعین پرداخت.
کد خبر: ۱۱۳۳۳۴۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۴

سرپرست دادسرای جنایی: بر پایه اعلام گزارش مفقودی خانواده‌ها در خصوص سیل کن، اجساد ۲ خانواده تاکنون کشف نشده و تلاش‌های شبانه روزی برای شناسایی و کشف این ۲ جسد نیز در پایین دست امامزاده داود (ع) در رودخانه سولقان در حال انجام است.
کد خبر: ۱۱۳۳۱۵۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۲

کد خبر: ۱۱۳۳۰۷۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۲

امامزاده داوود ۵ روز پس از سیل ی که آمد، اما هنوز نرفته است. / فرارو
کد خبر: ۱۱۳۳۰۶۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۲

بارش شدید باران و شدت گرفتن سامانه مانسون ظرف روزهای گذشته در باغملک استان خوزستان خسارات زیادی را به منازل مسکونی و زیرساخت‌های این شهرستان وارد کرده‌ است. تخلیه گل و لای از منازل و باز کردن مسیرها توسط ماشین آلات سنگین و سبک در این منطقه ادامه دارد.
کد خبر: ۱۱۳۳۰۶۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۲

مسئول اداره مراقبت مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر با اشاره به احتمال افزایش موارد بیماری‌های گوارشی به دنبال وقوع سیل ، گفت: با وقوع سیل ممکن است فاضلاب به درون منابع آب آشامیدنی نفوذ کرده و احتمال آلوده شدن چاه‌های آب هم به وجود خواهد آمد؛ البته در حال حاضر شواهدی از آلودگی فاضلاب‌ها به دنبال سیل اخیر نداشتیم اما این امر کاملا محتمل است و منابع آب شرب باید از نظر آلودگی بویژه به لحاظ میکروب وبا رصد شوند.
کد خبر: ۱۱۳۳۰۲۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۲

کد خبر: ۱۱۳۲۹۷۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۱

یکی از مناطق تهران که بیشترین آسیب از سیل ‌های اخیر را تجربه کرد منطقه امام‌زاده داوود بود. حالا بعد از گذشت پنج روز از وقوع سیل ، هنوز آثار تخریب در امام‌زاده داوود خودنمایی می‌کند. - عکس: علی قنبرلو
کد خبر: ۱۱۳۲۹۰۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۱

nabzefanavari
ostanha
bato
farhangi
jahan
economic
sport
social
parliment
نبض بورس - داخلی - ستون چپ