در مورد جنگ سرد در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


جنگ سرد را شاید بتوان نوعی مبارزه از طریق نفوذ روانی و تاثیرات تبلیغاتی برای مقابله دانست. "جنگ سرد" اصطلاحی بود که در سال ۱۹۴۵، توسط جورج اورول  George Orwell  نویسنده انگلیسی به کار برده شد. البته در آن زمان این عبارت در تعریف مبارزه بین آمریکا و شوروی - که هنوز آغاز نشده بود - به کار نرفته بود.

در مورد جنگ جهانی دوم در ویکی تابناک بیشتر بخوانیددر آوریل سال ۱۹۴۷، برنارد باروش Bernard Baruch  سیاستمدار آمریکایی از این اصطلاح استفاده کرد، اما استفاده عمومی از آن در همان سال و توسط یک روزنامه نگار به نام والتر لیپمن Walter Lippmann  که مجموعه مقالاتی و کتابی را به نام "جنگ سرد " منتشر کرد، باب شد.

 

منشأ جنگ سرد


پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال، ۱۹۴۵ تنش بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی از سرگرفته شد. این تنش در سال ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۷ افزایش یافت. در این باره مورخین نظرات متفاوتی دارند، اما به عقیده همه آن‌ها سال آغاز جنگ سرد ۱۹۴۷ بوده است.
رقابت پنهانی که در طول جنگ میان متفقین برای کسب امتیازات بیشتر وجود داشت پس از جنگ علنی شد. موفقیت روس‌ها در بلعیدن اروپای شرقی استالین را بر آن داشت تا با این سیاست (ایجاد کشور‌های اقماری و مناطق نفوذ در اطراف شوروی) را ادامه دهد لذا از اروپای شرقی متوجه کشور‌های ایران، کره، چین، یونان و ترکیه شد و در سال ۱۹۴۷ م. کمینفرم (دفتر سیاسی احزاب کمونیست) را بوجود آورد که شعاع عمل آن علاوه بر اروپای شرقی شامل احزاب کمونیست اروپای غربی نیز می‌شد. بدین ترتیب جهان غیر کمونیست در معرض یک تهاجم جدی قرار گرفت. در مقابل، جهان غیر کمونیست بر رهبری آمریکا سیاستی را در پیش گرفت که موسوم به (دکترین ترومن) شده است. در سال ۱۹۴۷ م. ترومن اعلام کرد که: ایالات متحده حاضر است به کشور‌هایی که مایل باشند، کمک‌های فنی، افتصادی لازم برای جلوگیری از تسلط کمونیسم را اعطاء کند. این دکترین به سیاست سد نفوذ معروف شده است. این سیاست در کشور‌های چندی از جمله ایران، ترکیه و یونان به اجرا گذاشته شد.
در مورد تاریخ پایان عده‌ای آن را هم زمان با سقوط دیوار برلین در ۱۱ نوامبر ۱۹۸۹ و عده‌ای آن را هم زمان با تاریخ تجزیه اتحاد جماهیر شوروی در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ می‌دانند.
مورخینی که به تاریخ شوروی می‌پردازند، دو رویکرد دارند: یک رویکرد به اهمیت ایدئولوژی کمونیستی و دیگری بر اهداف تاریخی روسیه به ویژه سلطه بر اروپای شرقی، دسترسی به بنادر متصل به آب‌های گرم و دفاع از مسیحیان ارتدکس و مردم اروپای شرقی و مرکزی تاکید دارد. ریشه‌های برخورد‌های ایدئولوژیکی را می‌توان در به قدرت رسیدن لنین در روسیه (انقلاب روسیه در اکتبر ۱۹۱۷) مشاهده کرد. والترلافبر برعلایق تاریخی روسیه تاکید می‌کند که به سال‌های حکومت تزار‌ها و رقابت ایالات متحده و روسیه باز می‌گردد. از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۹ ایالات متحده و شوروی با هم اختلاف نداشتند، اما رابطه آن‌ها دوستانه هم نبود. پس از آغاز دشمنی شوروی و آلمان در سال ۱۹۴۱، روزولت شخصا متعهد شد که به شوروی کمک کند (کنگره هرگز به هیچ گونه اتحادی رای نداد). همکاری این دو کشور در زمان جنگ هرگز دوستانه نبود. مثلاً استالین از اینکه پایگاه‌های شوروی سابق را در اختیار نیرو‌های ایالات متحده قرار دهد، خودداری می‌کرد. در فوریه ۱۹۴۵ در کنفرانس یالتا این همکاری به شدت با تنش مواجه شد، چرا که معلوم شد که استالین می‌خواهد کمونیسم را در اروپای شرقی (در گسترش آن موفق بود) و سپس شاید در فرانسه و ایتالیا گسترش دهد.
در سال ۱۹۴۵ ایگور گوزنکو که به عنوان یک کارمند رده پایین در سفارت شوروی در کانادا واقع در شهر اتاوا کار می‌کرد، با ارائه ۱۰۹ سند که نشان دهنده فعالیت جاسوسی شوروی در کانادا، بریتانیا و ایالات متحده بود، تقاضای پناهندگی نمود. ماجرای گوزنکو چهره شوروی را در نظر غرب تغییر داده و از دوست به دشمن تبدیل کرد. افراد زیادی این حادثه را به عنوان آغاز جنگ سرد می‌دانند.
تحلیل گران اقتصادی مانند ویلیام اپلمن ویلیامز بر توسعه طلبی اقتصادی ایالات متحده به عنوان ریشه جنگ سرد تاکید می‌کنند.
یک عامل سوم که در جنگ جهانی دوم به عنوان مساله جدید در امور جهان مطرح شد، مساله کنترل موثر انرژی هسته‌ای در سطح دنیا بود؛ در سال ۱۹۴۶ شوروی پیشنهاد ایالات متحده برای چنین کنترلی را رد کرد؛ این پیشنهاد توسط برنارد باروش وبر اساس نسخه اولیه گزارش که توسط دین آنکسون و دیوید لیلینتال نوشته شده بود، تنظیم شد؛ دلیل رد آن این بود که این گزارش اصل حاکمیت ملی را تضعیف می‌کند.

روایت تکان دهنده از عشق آتشین در هنگامه جنگ سرد - تابناک | TABNAK
سازماندهی مجدد جهانی


در این دوره جنگ سرد آغاز شد (۱۹۴۷) و تا تغییر رهبران هر دو ابرقدرت از ترومن به آیزن هاور در ایالات متحده و از استالین به خروشچف در شوروی سابق ادامه یافت.
حوادث این دوره عبارت اند از: نظریه ترومن، برنامه مارشال، محاصره برلین، کمک رسانی به مردم برلین از طریق پل هوایی، انفجار اولین بمب اتمی شوروی سابق، تشکیل ناتو و پس از آن پیمان ورشو، تشکیل آلمان غربی وآلمان شرقی، نامه استالین برای اتحاد مجدد آلمان‌ها و عدم مداخله ابر قدرت‌ها در اروپای مرکزی، جنگ داخلی چین و جنگ کره.

 

پایان جنگ سرد


پایان جنگ سرد با به قدرت رسیدن میخائیل گورباچف به عنوان رهبر شوروی سابق در سال ۱۹۸۵ آغاز شد. رویداد‌های این دوره عبارت‌اند از: حادثه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶، پاییز ملت‌ها که شامل سقوط دیوار برلین در سال ۱۹۸۹ بود، عملیات کودتای ۱۹۹۱ شوروی سابق و سقوط شوروی در سال ۱۹۹۱. دیگر حوادث این دوره شامل پیاده‌سازی سیاست‌های گلاسنوست و پرسترویکا (بازسازی)، نارضایتی عمومی از جنگ شوروی در افغانستان و آثار اقتصادی سیاسی حادثه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ است.
پس از درگذشت پیاپی سه رهبر پیر شوروی از سال ۱۹۸۲، پولیتبورو (مهم‌ترین کمیته تصمیم‌گیری حزب کمونیست) گورباچف جوان را به عنوان رئیس حزب کمونیست برگزید و نسل جدیدی از رهبری به وجود آمد. در دوره گورباچف فن‌سالاران نسبتاً جوان به سرعت قدرتمند شدند، به آزادسازی اقتصادی و سیاسی شتاب بخشیدند و به ترویج روابط صمیمانه و بازرگانی با غرب پرداختند. با به قدرت رسیدن گورباچف تنش‌های شرق و غرب به سرعت کاهش یافت.
گورباچف رویکردی دوگانه برای همکاری با غرب و بازسازی اقتصادی (پرسترویکا) و آزادی انتقاد (گلاسنوست) در داخل شوروی اتخاذ کرد. سیاست خارجی گورباچف که طرح خانه مشترک اروپایی نامیده می‌شد تلاش داشت با همکاری و دوستی با کشور‌های اروپای غربی اولاً فلسفه وجودی ناتو را از بین ببرد و سپس پای آمریکا را از اروپا قطع کند. وی قصد داشت جامعه مشترک اروپا را در مقیاسی عظیم‌تر که شامل همه کشور‌های اروپایی از جمله شوروی می‌شد و همکاری همه‌جانبه را بر محور مسکو-برلین جریان دهد، یعنی مسکو پایتخت نظامی و برلین پایتخت اقتصادی اروپای واحد باشد. این اندیشه یادآور قرارداد راپالو در سال ۱۹۲۲ بین آلمان و شوروی بود که در آن شوروی از تکنولوژی آلمان بهره می‌گرفت و آلمان از خاک شوروی برای آزمایش‌های نظامی استفاده می‌کرد. برگ برنده گورباچف وحدت دو آلمان بود. او چنین محاسبه کرده بود که با وحدت دو آلمان، این کشور از ناتو خارج شده و از همسایگانش، فرانسه و بریتانیا که از قدرت این کشور به هراس افتاده‌اند فاصله خواهد گرفت.

به این ترتیب گورباچف قصد داشت با یک تیر دو نشان بزند؛ از یک سو بازار مشترک را متلاشی خواهد کرد و با اعضای آن وارد قرارداد‌های تجاری خواهد شد و از سوی دیگر با دادن تضمین و اعتماد لازم به این کشورها، ناتو را از کار خواهد انداخت. ایالات متحده آمریکا هم با این برنامه مخالفتی نداشت، چرا که هم در اردوگاه شرق شکافی ایجاد می‌کرد و هم رقیب اقتصادی این کشور، یعنی بازار مشترک با چالش جدیدی روبرو می‌شد. دیوار برلین در ۹ نوامبر ۱۹۸۹ برچیده شد و با مذاکرات دو آلمان و شوروی که بعد‌ها با حضور آمریکا، فرانسه و بریتانیا با نام مذاکرات ۲+۴ مشهور شد وحدت دو آلمان را تحقق بخشید.
ولی این رویداد‌ها در انتها باعث شد که گورباچف نتواند کنترل مرکزی بر ایالت‌های عضو پیمان ورشو را تقویت کند و در سال ۱۹۸۹ دولت‌های کمونیست اروپای شرقی یک به یک سرنگون شدند. در لهستان، مجارستان و بلغارستان اصلاحات دولت باعث پایان صلح‌آمیز حاکمیت کمونیست‌ها و استقرار دمکراسی شد. تظاهرات گسترده در چکسلواکی باعث سرنگونی کمونیست‌ها در این کشور گردید. در رومانی یک قیام عمومی باعث سرنگونی رژیم نیکلای چائوشسکو و اعدام او در ۲۵ دسامبر ۱۹۸۹ شد. کشور‌های بلاروس، لتونی، لیتوانی، اوکراین و استونی و در نهایت کشور‌های قفقاز (گرجستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان) و آسیای مرکزی یکی پس از دیگری استقلال خود را اعلام کردند. شوروی (روسیه) نیز خود با ایدئولوژی مارکسیسم وداع کرد و پذیرای رژیمی دموکراتیک و لیبرال شد.
تاریخ‌دانان بیشتر بر این باورند که از علل عمده فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی صرف هزینه‌های سنگین در فناوری نظامی بود که شوروی در پاسخ به افزایش توان نظامی ناتو در دهه ۱۹۸۰ آن را ضروری می‌دانست. خود گورباچف تصریح می‌کند که هزینه‌های دفاعی یک دلیل عمده اعمال اصلاحات در شوروی بود و می‌گوید: «من فکر می‌کنم همه ما و به خصوص شوروی جنگ سرد را باختیم. هر یک از ما ۱۰ تریلیون دلار هزینه کردیم».

 

در مورد جنگ سرد در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

دوران جنگ سرد با تمرکز بر تایوان بر مداخله در...
پرداختن به این موضوع نوشت در دوران جنگ سرد سازمان... راه انداختن جنگ های نامنظم در صورت تهاجم شوروی در... زمینه جنگ های نامنظم است این رسانه روسی افزود مائر... در این جلسه گفت آمریکا باید به نیروهای تایوانی جنگ...
کد خبر: ۱۰۵۴۹۲۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۸


گیری جنگ سرد برای تامین واکسن کرونا هشدار داد ...
کد خبر: ۱۰۳۲۷۵۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۱۹


بسته ویدیویی «تابناک»
های او با لهجه غلیظ آلمانی در رد جنگ و...
کد خبر: ۱۰۲۹۶۲۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۳


در دوره جنگ سرد روز شنبه در روسیه و در...
جنگ سرد بود در سال ۱۹۶۱ مشخص شد که وی... در جنگ جهانی دوم به مقاومت هلند پیوست و سپس...
کد خبر: ۱۰۲۳۹۸۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۰۷


بسته ویدیویی «تابناک»
بود برای اجتناب از مسابقه تسلیحاتی بعد از جنگ جهانی... جریان جنگ سرد آمریکایی ها سعی کردند که با ارسال... در جریان جنگ جهانی اول توسط جمهوری وایمار در نزدیکی...
کد خبر: ۱۰۲۲۱۳۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۰/۰۲


خطرناک جنگ سرد در یک حراجی چرا گربه ها عاشق...
کد خبر: ۱۰۱۱۶۴۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۸/۰۷


می خواهیم ذهنیت جنگ سرد و تعصب ایدئولوژیکی خود را...
کد خبر: ۱۰۰۷۵۹۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۷/۱۶


پرداخت او گفت چین قصد ورود به جنگ با هیچ...
هیچ جنگی با کشور های دیگر را ندارد و پکن... افزود چین قصد ندارد وارد جنگ سرد و گرم علیه...
کد خبر: ۱۰۰۴۴۵۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۷/۰۱


پامپئو:
بسیار فراتر از تهدیدات شوروی در دوران جنگ سرد است...
چین برای آمریکا از شوروی دوران جنگ سرد دشوارتر است... جنگ سرد ۲ نیست چالش مقاومت در برابر حزب کمونیست...
کد خبر: ۹۹۶۳۱۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۲


به "دور تازه ای از جنگ سرد" است وزیر خارجه... کشور را تخریب کنند و طرفین را به یک جنگ... سرد تازه سوق دهند » وانگ یی توضیحی درباره "نیروهای...
کد خبر: ۹۸۰۴۳۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۰۵


وزیر جنگ رژیم صهیونیستی با بیان اینکه 70 درصد مشکلات...
وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در یک سخنرانی انتخاباتی با اشاره... لزوم جنگ سرد با ایران سخن گفت بنت که از... ماه پیش به عنوان وزیر جنگ این رژیم منصوب شده... جنگ دوم لبنان در جنگ نیروهای مورد حمایت ایران از...
کد خبر: ۹۵۷۸۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۲۰


وقایع اتفاقیه؛
کد خبر: ۹۳۶۲۲۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۱۹


در دوران جنگ سرد دیوار برلین به مثابه یک «...
کد خبر: ۹۳۶۰۱۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۱۹


نهاده در پیامی از واشنگتن گفت « جنگ سرد مدت...
کد خبر: ۹۳۵۹۵۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۱۸


عشق همراه با نگاه سرد و مردد نسبت به سرنوشت...
فیلم سینمایی « جنگ سرد | zimna wojna | cold... درامی تأثیرگذار پیرامون یک عاشقانه که در هنگامه جنگ سرد... دل دوران جنگ سرد فرارسیده و « ویکتور» آهنگساز و... فضایی از « جنگ سرد | cold war» « عشق...
کد خبر: ۹۲۲۲۹۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۵


استقرار جتهای جنگنده پیرامون شبه جزیره کره « جنگ سرد... استقرار جتهای جنگنده اف-۳۵ و سایر تجهیزات نظامی تهاجمی گرداگرد... شبه جزیره کره اقداماتی « خطرناک» است که « جنگ... سرد جدیدی را در منطقه به راه می اندازد» بنا...
کد خبر: ۹۱۹۴۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۵/۳۱


به این شهر افسرده می شوید+عکس فواید مصرف آویشن جدیدترین... « فیس اپ» چالش پیری جنگ سرد مجازی نشتی مخزن...
کد خبر: ۹۱۲۸۰۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۹


افتاده اند تا با شبیه سازی راهبردی جنگ سردی این...
اند تا با شبیه سازی راهبردی جنگ سردی این کشور...
کد خبر: ۹۰۷۸۸۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۴


جنگ‌افزار؛
در دوران جنگ سرد واکنش سریع به حمله دشمن یک... محدود بودن سوختی که جت های جنگنده می توانند حمل... برای حل این مشکل در دوران جنگ سرد پیشنهادات مختلفی...
کد خبر: ۸۹۹۰۸۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۵


نوعی جنگ سرد است به گزارش خبرگزاری صدا و سیما... و ایران را جنگ سرد می نامند و جنگ سرد... به استثنای مقابله نظامی البته این جنگ به ایران تحمیل... از جنگ جهانی دوم نگاه سلطه گر آمریکا صرفا ایران...
کد خبر: ۸۵۸۰۹۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۹/۱۶


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv