در مورد سفره هفت سین در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


نوروز یکی از کهن‌ترین جشن‌های به جا مانده از دوران باستان است که آداب و رسوم زیادی دارد. از مشهورترین مراسم نوروزی ایرانیان، گستردن سفره هفت سین است. امروزه نیز مردم ایران سفره هفت سین را چـند ســاعــت مانــده به زمان تـــحویل ســـــال نو آمـــاده می‌کنند و مواد خوراکی که ابتدای آن‌ها با سین آغاز می‌شود از قبیل:  سنجد، سبزه، سمنو، سکه،  سیب،  سماق و سیر را بر سر سفره می‌گذارند.
پس از ظهور اسلام در ایران زمین، سفره هفت سین ایرانی‌ها به قرآن مجید مزین شده است. هرکدام از اجزای هفت سین، نشانه مفاهیمی، چون رویش، زایش و باروری، فراوانی و برکت و ... است. 

 

نتیجه تصویری برای سفره هفت سین + تابناک

تاریخچه 

بنا بر اطلاعات دانشنامهٔ ایرانیکا تاریخچهٔ این رسم مبهم است و «هفت‌سین» احتمالاً رسم کهنی نیست. در بعضی ریشه‌یابی‌های دیگر، هفت سین را به هفت «سینی» ربط داده‌اند، یا اصلش را «هفت میم» دانسته‌اند، یا آن را از ریشهٔ «هفت‌چین» به معنی هفت چیدنی نامیده‌اند که این ریشه یابی نیز از سوی محققین جدی گرفته نمی‌شود.
ولی جدا از یک مورد اشارهٔ مبهم و مشکوک به این سفره در منبعی منتسب به دورهٔ صفوی، از هفت‌سین حتی در نوشته‌های مورخین و سیاحان قرن نوزدهم میلادی هم اثر چندانی نیست. تنها هاینریش بروگش که در دوره ناصرالدین شاه سال ۱۸۶۰ میلادی از تهران بازدید کرده‌است، می‌نویسد که ایرانیان برای نوروز گل‌هایی می‌کاشتند که نامشان با سین آغاز می‌شده‌است.
اما از طرف دیگر، اگر عناصر دیگر سفره را هم در نظر بگیریم، می‌توان آسان‌تر سفرهٔ نوروزی را (من‌های «هفت» ش. و «سین» ش) به سنت‌ها و باور‌های ایرانی متصل کرد.  امشاسپندان و نمادهایشان در این سفره حضور دارند (شیر به نشانهٔ وهومن، سپند و بیدمشک به نشانهٔ سپندارمذ، ظرف آب و سمنو به نشانهٔ آناهیتا، و …). مثلاً سمنو را که تقویت کنندهٔ قوای جنسی شمرده می‌شده تنها به این دلیل نباید نشانهٔ آناهیتا دانست، بلکه می‌توان به این نکات نیز توجه کرد که در مراسم آیینی تهیهٔ سمنوی نوروزی، فقط زنان باید حضور داشته باشند و مردان راهی به آن ندارند.
دیگر این که در آیین نوروزی ساسانیان، عدد «هفت» اهمیت داشته‌است. مثلاً در کتاب المحاسن و الاضداد (به عربی، منسوب به جاحظ)، آمده‌است که ساسانیان در نوروز هفت دانه را بر هفت ستون می‌کاشتند یا نانی می‌پختند از هفت غلهٔ مختلف؛ ولی «هفت‌سین» را پدیدهٔ پیوسته‌ای بازمانده از دوران پیش از اسلام دانستن، در حالی که اشاره‌ای به آن در دوران اسلامی (چه در میان فارس‌ها و مسلمانان و چه در میان کرد‌ها و زرتشتیان) تا قرن بیستم میلادی باقی نیست، ادعایی بی‌مدرک است.
در یک دوبیتی که به‌طور واضحی معاصر است ریشه این سنت را از زمان کیانیان و در اصل به صورت هفت شین بیان می‌کند [نیازمند منبع](«روز نوروز در زمان کیان/می‌نهادند مردم ایران/شهد و شیر و شراب و شکر ناب/شمع و شمشاد و شایه اندر خوان»). ایدهٔ «هفت شین» توسط بعضی ایرانیان پشتیبانی می‌شود که از جمله می‌گویند شراب به دلیل باور‌های اسلامی، جایش را به سرکه داده‌است و هفت شین به هفت سین تبدیل شده‌است. 
در مجموع، هرچند اجزای سفرهٔ نوروزی، باستانی و معنادار هستند و ریشه در سنت‌های ایرانی دارند، به‌طور مشخص نظریه «هفت» جز آغاز شونده با «سین»، جدید است و احتمالاً در قرن بیستم میلادی به کمک رسانه‌های جمعی پا گرفته و فراگیر شده‌است.
سفرهٔ هفت‌سین از جلوه‌های اصیل نوروز به‌ویژه در میان خانواده‌های ایرانی‌است. در گذشته، بر حاشیهٔ سفرهٔ قلمکار ایرانی با قلم خوانا این بیت سعدی نوشته می‌شد:

ادیمِ زمین سفرهٔ عامِ اوست
بر این خوانِ یغما چه دشمن چه دوست

 


سفره‌ی هفت سین از گذشته تا به امروز


ایرانیان با فراهم کردن هفت سین به شماره هفت امشاسپند یا دوازده شماره مقدس برج‌ها، برای روز نخست بهار وسایلی مانند آب و سبزه نماد (روشنایی و افزونی) آتشدان نماد (پایداری نوروگرما)، شیر نماد (نوزایی و رستاخیز و تولد دوباره)،  تخم مرغ نماد (نژاد و نطفه)، آیینه نماد (شفافیت و صفا)،  سنجد نماد (دلدادگی و زایش و باروری)،  سیب نماد (رازوارگی عشق) انار نماد (تقدس) سکه تازه ضرب نماد (برکت و دارندگی) ماهی نماد (ماه سپری شده اسفند) نارنج نماد (گوی زمین) گل بید مشک گل ویژه‌ی اسفند نماد (امشاسپند سپندارمز) در سفره خود می‌گذاشتند.
گلاب، نان پخته شده از هفت حبوب،  خرما،  پنیر، شکر، شاخه‌هایی از درخت مقدس انار، بید، زیتون،  انجیر در دسته‌های سه، هفت یا دوازده تایی) و کتاب مقدس از وسایل دیگر مورد استفاده درسفره هفت سین بود.
برخی از منابع آورده اند ایرانیان قبل از اسلام سفره «هفت چین» داشته اند و هخامنشیان در نوروز در هفت ظرف چینی غذا می‌گذاشتند که به آن هفت چین یا هفت چیدنی می‌گفتند.
در برخی از منابع تاریخی آورده شده ایرانیان در قدیم سفره هفت شین داشته اند که به تدریج تغییر نام داده است. اجزای تشکیل دهنده سفره هفت شین شمع، شراب، شیرینی، شهد (عسل)، شمشاد، شربت و شقایق یا شاخه نبات، بودند.
در زمان ساسانیان هفت شین رسم متداول مردم ایران شد و شمشاد در کنار بقیه شین‌های نوروزی، به نشانه سبزی و جاودانگی بر سر سفره قرار گرفت.
در برخی از روستا‌ها رسم هفت سینی برپا بوده است آن‌ها درون هفت سینی خوراکی‌های مختلف می‌گذارند. هفت سینی، بعد‌ها با حذف (یای) به صورت هفت سین درآمده است.



دلیل تغییر هفت شین به هفت سین


در دوران ساسانیان و پیش از اسلام ایرانیان سفره‌ای به نام «هفت شین» می‌گستراندند که شامل شمع، شراب، شهد، شمشاد، شربت، شقایق بوده است. پس از آمدن اسلام به ایران و حرام اعلام شدن «شراب» آنها، خواهر و همزاد شراب را که سرکه‌ می‌شد، بر سر سفره قرار می‌دادند و اینگونه شین به سین تغییر پیدا کرد.



علت عدد «هفت» سین‌های نوروزی


در زبان باستانی عدد هفت به نام "امرداد" است که معنای زندگی و جاودانگی را می‌دهد بنابراین ایرانیان باستان هفت واژه را به نشانه آن گزینه کرده و بر خوان نوروزی می‌چینند.
هفت برای ایرانیان باستان مقدس بوده و برای مفاهیم مثبت، خوش یمنی و فال نیک استفاده از عدد هفت استفاده می‌کردند مثلا هفت رنگ رنگین کمان، هفت خان رستم در شاهنامه، هفت آسمان، هفت اقلیم، هفت روز هفته، هفت فرشته، هفت شهر عشق در عرفان، هفت پیکر و ....
عدد هفت در قرآن کریم و نزد مسلمانان نیز اهمیت دارد و از عدد هفت در برخی از آیه‌ها و سوره‌های قرآن نام برده شده است. برای مثال حج هفت مرحله دارد و نخستین قاریان نیز هفت نفر بوده اند.

 

اجزای هفت سین امروزه


قرن هاست که در سفره عید هر ایرانی، هفت گونه خوردنی و سبزه که حرف نخست آن «سین» است، مثل (سیر، سرکه، سماق، سنجد،  سمنو و سبزه و سیب) چیده می‌شود و ایرانیان پس از روی آوردن به اسلام بر سر سفره‌های خود قرآن را می‌گذارند و سال نو را با آیات قرآنی آغاز می‌کنند. چنانچه مسلمانان قرآن، زرتشتیان اوستا و کلیمیان تورات را بر بالای سفره هایشان جای می‌دهند.
ماهی،  تخم مرغ رنگ شده، آیینه نیز از اجزای دیگر سفره هفت سین هستند.
گذاردن سنبل، سکه و سماور، هیچ حقیقت هفت سینی ندارند. همچنین ماهی قرمز سمبل عید کشور چین و چینی هاست. در عید چینی‌ها ماهی قرمز را رها می‌کنند تا زندگی جریان یابد، اما ما ماهی قرمز را انقدر در تنگ نگه می‌داریم تا بمیرد.
در هفت سین پارسی انار وجود داشته که نشانه باروری و عشق بوده است. همچنین آن‌ها سیب سرخ را درون ظرف آب پاک و زلال می‌گذاشتند تا عشق و باروری همچنان پاینده بماند پس بهتر است آیین خود را حفظ کنیم.

امروزه سفره هفت سین را روی زمین یا روی میز پهن می‌کنند و افراد خانواده دور سفره هفت سین جمع می‌شوند و برای داشتن سالی پر از شادی و خیرو برکت دعا میکنند. برخی مردم همان روز عید، اما برخی دیگر سفره هفت سین را سیزده روز نوروز نگه می‌دارند و در روز سیزده نوروز، سبزه‌ی سفره هفت سین را به آب می‌اندازند.



اجزای سین‌های سفره هفت


در ادامه به اجزای مختلف سفره هفت سین اشاره می شود»

قرآن کریم
اولین چیزی که ایرانیان هنگام چیدن سفره هفت سین بر سفره قرار می‌دهند، قرآن کریم است. با آمدن اسلام به ایران و روی آوردن ایرانیان و مسلمان شدنشان آن‌ها بر سفره هفت سین خود قرآن را قرار می‌دهند تا سال نو را با توکل و توسل به خداوند متعال آغاز کنند.

سبزه
سبزه یکی از اجزای سفره هفت سین است که با رنگ و طراوت خود دل‌ها را شادمان می‌سازد. ایرانیان قبل از سال نو و در روز‌های پایانی سال گندم و یا عدس‌ می‌کارند و برخی نیز سبزه را از بیرون به صورت آماده تهیه می‌کنند.
در ایران باستان ۲۵ روز قبل از نوروز در کاخ پادشاهان ۱۲ ستون از خشت خام برپا می‌ساختند و بر هرکدام یک نوع غله می‌کاشتند. اگر سبزه‌ها خوب می‌رویید سال پر برکتی در پیش داشتند. سبزه نماد شادابی و سرسبزی و نشانگر زندگی بشر و پیوند او با طبیعت است.

سیب
سیب، نمادی از تندرستی و زیبایی است که ایرانیان آن را برای حفظ سلامتی اعضای خانه بر سر سفره قرار می‌دهند.

سمنو
سمنو از جوانه‌های تازه رسیده گندم تهیه می‌شود و نماد زایش و باروری گیاهان و فراوانی خوراک و غذا‌های خوب و پر نیرو است.

سنجد
سنجد یکی دیگر از اجزای اخوان نوروزی است که عطر برگ و شکوفه‌های آن محرک عشق و مهر و نماد زایندگی، عشق و دلباختگی است.

سیر
سیر دیگر اجزای سفره هفت سین است که نماد میکروب زدایی و پاکیزگی محیط زیست و سلامت بدن و نیز زدودن چشم زخم است. زرتشتیان به این علت سیر بر سفره هفت سین می‌گذاشتند، زیرا معتقد بودند بوی سیر دیوان را می‌گریزاند. آن‌ها پوست سیر را می‌کنند و سپس آن را بر سفره می‌گذارند.

سرکه
سرکه نیز مانند سیر برای پاکی محیط، زدودن آلودگی و باطل کردن سحر و جادو بر سر سفره قرار می‌گرفت.

سماق
سماق از اجزای سفره هفت سین و نماد عشق مهر و پیوند دل‌ها می‌باشد.

خوان نوروزی اجزای دیگری دارد که عبارتند از::
سکه (نمادی از خیر و برکت و درآمد)
تخم مرغ (نماد زایش و آفرینش و نشانه‌ای از نطفه و نژاد)
«آینه» (نماد روشنایی)
«آب و ماهی» نماد (برکت در زندگی)

 

در مورد سفره هفت سین در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

کردند و در ۳ بخش از بیمارستان سفره هفت سین...
کد خبر: ۹۶۶۸۹۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۲/۲۹


تاملی بر شکل گیری یک شایعه متفاوت؛
برای بسیاری فقدان آن در سفره هفت سین قابل تحمل... گلی به سفره هفت سین رسمی تازه شکل گرفته و... موجود زنده از هفت سین ضرورت دارد سوای ایراد به... خاستگاه این گونه و چرایی پیوند خوردن حضورش در هفت...
کد خبر: ۹۶۰۱۸۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۳۰


کد خبر: ۸۸۷۲۲۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۱/۰۲


چند ساعت مانده به ۹۸
کد خبر: ۸۸۶۹۴۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۹


حضرت آیت الله مکارم شیرازی به پرسشی درباره سفره هفت... سین پاسخ گفته است به گزارش « تابناک» به نقل... شیعیان بدین شرح است پرسش آیا چیدن سفره هفت سین...
کد خبر: ۸۸۶۲۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۶


قرمز» برای سفره های هفت سین ایرانیان داغ است اما... یکی دو دهه اخیر وارد سنت هفت سین ایرانی شده...
کد خبر: ۸۸۵۸۱۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۴


اگر خانواده ای بخواهید یک سفره هفت سین ساده و... سفره هفت سین پاس می دارند در سال جاری قیمت... گرفته و این موضوع نیز بر رشد قیمت اقلام سفره... هفت سین تأثیرگذار بوده است گزارش میدانی ایسنا حاکی از...
کد خبر: ۸۸۵۳۷۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۲


از سین های سفره هفت سین است که نشانه حلاوت...
کد خبر: ۸۸۳۰۷۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۱۴


بیمار نمی شود اما می توان هفته ای یکبار ماهی...
کد خبر: ۷۸۳۸۱۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۲۷


گزارش ایسنا محمد حسین بازگیر با بیان اینکه گونه ای... های جانوری برای سفره هفت سین و نوروز خودداری کنند...
کد خبر: ۷۸۲۶۵۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۲۳


می شویم گلی ادامه داد می توان سر سفره هفت... سین در یک گلدان نهال کاشت و در روز سیزده...
کد خبر: ۷۸۰۷۶۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۱۷


و تهدید حیات وحش نیز میهمان برخی سفره های هفت... سین هستند به گزارش ایرنا فعالان زیست محیطی همواره نسبت... کشته و اجزای آن ها براساس ماده هفت و 10... این جانوران خودداری و سفره هفت سین را به میدان...
کد خبر: ۷۷۹۴۷۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۱۳


پهن کردن سفره هفت سین یکی از آداب و رسوم... افراد تصور می کنند اگر یک سفره هفت سین هرچند...
کد خبر: ۷۷۶۴۴۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۰۳


سفره است سفره تنها یک مفهوم مادی نیست بلکه به... در جامعه است که در آیین های ایرانی سفره بهانه... های هوشمند نه تنها کاربرد سفره های اعیاد و جشن... تصاویر سفره های هفت سین رنگارنگی که فقط زیبایی دارند...
کد خبر: ۶۷۶۶۶۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۲/۲۳


کد خبر: ۵۷۵۹۳۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۱/۰۱


کد خبر: ۵۷۵۸۸۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۱/۰۱


گونه های جانوری به بهانه تزیین سفره هفت سین ممنوع...
گونه های جانوری به بهانه تزیین سفره هفت سین ممنوع... است به گزارش ایسنا منطقه کرمانشاه غلامحسین کاظمی در دومین... جلسه ستاد خدمات سفرهای نوروزی استان در محل سالن جلسات... گونه های مختلف جانوری به بهانه تزیین سفره هفت سین...
کد خبر: ۵۷۲۴۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۴/۱۲/۱۴


سال حدود هفت میلیون قطعه ماهی قرمز در ایام نوروز...
ماهی قرمز به عنوان نماد نوروز و سفره هفت سین... اند در این میان تابلویی که کمال الملک از هفت... سین دوره قاجاری ترسیم کرد نزدیک ترین سند است البته... ارتباطی دارد با نگهداشتن ماهی قرمز سر سفره همچنین حیوانات...
کد خبر: ۳۸۵۷۴۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۲/۱۲/۲۰


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv