وزیر اقتصاد کمر کشور را شکست / تصمیم جنگ و صلح با مجلس نیست / در شرایط جنگی تیشه به ریشه‌ کشور نزنیم

به گزارش تابناک، در شرایطی که کشور با مجموعه‌ای از چالش‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی روبروست، نحوه تعامل قوای مختلف، حدود نظارت مجلس بر دولت، اولویت‌بندی استیضاح‌ها و چگونگی مدیریت پرونده‌های دیپلماتیک از جمله موضوعاتی است که مورد توجه افکار عمومی قرار دارد. در این میان، حفظ انسجام داخلی و پرهیز از تبدیل اختلاف‌نظرهای سیاسی به تقابل‌های فرسایشی، از جمله مباحثی است که نمایندگان مجلس نیز درباره آن دیدگاه‌های متفاوتی مطرح می‌کنند.

روح‌الله لک‌علی‌آبادی، نماینده مردم درود و ازنا در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار پارلمانی تابناک، ضمن تأکید بر ضرورت حمایت از دولت در شرایط جنگی، بر این نکته تاکید کرد که حمایت از دولت به معنای نادیده‌گرفتن ضعف‌ها و مشکلات آن نیست. وی با اشاره به وضعیت اقتصادی، عملکرد وزارت امور خارجه، نحوه برگزاری جلسات مجلس و موضوع مذاکرات، دیدگاه‌های خود را درباره اولویت‌های نظارتی مجلس و ضرورت هماهنگی میان میدان و دیپلماسی تشریح کرد. 

متن کامل گفت‌وگو با روح‌الله لک‌علی‌آبادی، نماینده مردم درود و ازنا در مجلس شورای اسلامی به شرح زیر است:

ضرورت انسجام ملی در شرایط جنگی؛ انتقاد از تبدیل اختلافات سیاسی به تقابل

تابناک: اخیرا از تضعیف دولت و طرح‌هایی مانند عدم کفایت رئیس‌جمهور انتقاد کردید. از نظر جنابعالی، مرز بین حق نظارت مجلس و تخریب دولت دقیقا کجاست؟

نکته‌ای که در نطق اخیرم در مجلس، مطرح کردم این بود که متاسفانه امروز در شرایط جنگی و بحرانی قرار داریم. به تعبیر دبیر شورای عالی امنیت ملی؛ سردار محسن رضایی، در بحرانی‌ترین زمان ممکن هستیم و این تعبیر واقعا با شرایط امروز کشور تناسب دارد.

در طول نزدیک به نیم قرنی که از عمر جمهوری اسلامی می‌گذرد، هشت سال دفاع مقدس، جنگ‌های اقتصادی، جنگ‌های نیابتی و اتفاقات سنگین دیگری پشت سر گذاشته‌ایم. اما امروز با شرایطی مواجهیم که شهادت رهبرمان ضربه‌ای سنگین به کشور و مردم وارد کرده است. اگرچه شهادت، آرزوی ایشان بود، اما فقدان ایشان برای مردم و کشور ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر است. با این حال، مسیر انقلاب ادامه دارد و نام و راه رهبر شهید همچنان زنده است.

بحث من این است که وقتی می‌گوییم شرایط امروز بحرانی است، باید این واقعیت را بپذیریم. در چنین وضعیتی، آنچه اهمیت دارد و باید بر آن پافشاری کنیم، عمل به دستور رهبر شهید و امروز نیز تبعیت از فرماندهی معظم کل قواست؛ یعنی باید یک اتحاد مقدس و انسجام ملی ایجاد کنیم. اگر اتحاد نداشته باشیم، مطمئن باشید در مقابل دشمن خارجی با مشکل مواجه خواهیم شد.

آنچه در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه موجب ایستادگی ایران و واردشدن ضربه به رژیم صهیونیستی و آمریکا شد، اتحاد و انسجامی بود که برخلاف تصور کشورهای مهاجم در داخل کشور شکل گرفت. دشمنان تصور می‌کردند با یک حمله می‌توانند تفرقه ایجاد کنند، اما نمی‌دانستند ایرانی‌ها هرچه بیشتر تحت فشار قرار بگیرند، منسجم‌تر و متحدتر می‌شوند.

مردمی که با وجود همه مشکلات در میدان حضور دارند و از زندگی خود می‌گذرند تا از انقلاب، وطن و خون شهدا دفاع کنند، شایسته آن هستند که انسجام ملی در کشور تقویت شود. حق این مردم نیست که عده‌ای به دلیل اختلافات سیاسی یا منافع حزبی، کشور را چندپاره کنند و در چنین شرایط بحرانی به جان یکدیگر بیفتند.

طرح موضوع عدم کفایت رئیس‌جمهور نیز از جمله مباحثی است که در همین چارچوب باید به آن نگاه کرد. امروز رئیس‌جمهوری داریم که مورد تایید رهبر شهید و مقام معظم رهبری بوده است. ما دست‌کم هشت بار خدمت رهبر شهید رسیدیم و در این دیدارها بر حمایت از رئیس‌جمهور تأکید داشتند. متن و بیانات ایشان نیز موجود است. در آخرین مطلبی هم که در صفحه رهبر انقلاب دیدم، به خدمات دولت خدمتگزار اشاره شده بود. این موارد نشان می‌دهد که کلیت دولت مورد تأیید بوده است.

البته آیا از دولت انتقاد داریم؟ بله. آیا دولت مشکلاتی دارد؟ بله. آیا وضعیت اقتصادی ضعیف است؟ بله. آیا ما از دولت سؤال می‌پرسیم؟ بله. آیا استیضاح امکان‌پذیر است؟ بله. همه این ابزارها در چارچوب وظایف مجلس قرار دارند؛ اما اینکه بخواهیم در شرایط جنگی کل دولت را تضعیف کنیم یا از بین ببریم، به نظر من اشتباه است.

رقابت برای دیده‌شدن در فضای مجازی؛ تهدیدی برای منافع ملی

تابناک: اخیرا شاهدیم که برخی اختلافات سیاسی مجلس با دولت، به‌سرعت به دعوای رسانه‌ای تبدیل می‌شود و در شبکه‌های اجتماعی نیز بازتاب گسترده‌ای پیدا می‌کند. دلیل این اتفاق چیست؟ آیا برخی به دنبال بیشتر دیده‌شدن هستند یا این مسئله دلایل فنی و سیاسی دیگری دارد؟

متأسفانه یکی از اتفاقات نامناسبی که امروز در این فضای غیرملموس و موسوم به فضای مجازی رخ می‌دهد، رقابت برای دیده‌شدن است. شما وقتی محصول یا کالایی دارید، برای فروش آن تبلیغ می‌کنید و تلاش می‌کنید محصولتان دیده شود؛ اما وقتی پای منافع ملی، امنیت ملی و کلیت کشور در میان است، دیگر نمی‌توان با همان منطق رفتار کرد.

واقعاً درک درستی از رفتار برخی افراد که صرفاً به دنبال دیده‌شدن و افزایش دنبال‌کننده هستند، ندارم. گاهی احساس می‌کنم برخی افراد همچنان در دوران کودکی باقی مانده‌اند. این مسئله برای کشور خطرناک است.

کشور ما امروز به خرد جمعی نیاز دارد. همه باید کمک کنیم اتحادی شکل بگیرد که در آن مردم با رنگ‌ها، گرایش‌ها، دیدگاه‌ها، سنین و اصناف مختلف در کنار یکدیگر قرار بگیرند و از کشور حمایت کنند.

من قصد ندارم از جناح سیاسی خاصی دفاع کنم و معتقدم این مسئله به یک جناح محدود نیست. هر کسی، از هر جریان سیاسی، که به انسجام ملی خدشه وارد کند، در عمل به دشمن خارجی کمک می‌کند. مهم‌ترین امید دشمن نیز این است که بتواند در داخل کشور تفرقه ایجاد کند.

مردم ایران نشان داده‌اند که در برابر موشک‌ها، هواپیماها و جنگ رسانه‌ای دشمن، به سطحی از بلوغ و قدرت رسیده‌اند که به‌سادگی عقب‌نشینی نمی‌کنند. مردم شجاعانه پای کشور ایستاده‌اند و حتی جان خود را نیز در این مسیر داده‌اند.

گاهی این تعبیر مطرح می‌شود که مردم تلاش می‌کنند کشور را حفظ کنند، اما برخی مسئولان با عملکردشان در جهت تضعیف آن حرکت می‌کنند. به نظر من، بعضی از افرادی که در رسانه‌ها و فضای مجازی اظهارنظر می‌کنند، بیش از آنکه به دنبال انتقال واقعیت به مردم باشند، به دنبال جمع‌کردن دنبال‌کننده هستند.

برای مثال، ممکن است من در انتخابات به آقای پزشکیان رأی نداده باشم و حتی مشخص نباشد که در انتخابات بعدی به ایشان رأی بدهم یا نه؛ اما این موضوع مانع از آن نمی‌شود که در شرایط فعلی از دولت حمایت کنم. وقتی رهبر معظم انقلاب بر ضرورت حمایت از رئیس‌جمهور تأکید کرده‌اند، چرا نباید در این برهه از دولت حمایت کنیم؟

چرا در شرایط جنگی با دست خودمان به ریشه‌های کشور تیشه بزنیم؟

چرا باید در شرایط جنگی با دست خودمان به ریشه‌های کشور تیشه بزنیم؟ توصیه من به همه این است که برای ایجاد اتحاد تلاش کنیم و در مسیری حرکت کنیم که مورد تأکید مقام معظم رهبری است.

توضیحات قالیباف درباره چرایی عدم برگزاری صحن علنی مجلس

تابناک: برگزاری جلسات علنی مجلس شورای اسلامی، به‌ویژه به دلیل جنگی که به کشور تحمیل شد، در دو نوبت و با ملاحظاتی متوقف شد. اخیراً نیز جلسات در بستر فضای مجازی و به شکل وبیناری برگزار می‌شود. آیا با این شیوه موافقید و آیا مجلس توانسته است وظیفه نظارتی خود را با همان کیفیت گذشته انجام دهد؟

این سؤال را در جلسه‌ای که در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) برگزار شد نیز مطرح کردیم. فکر می‌کنم بیش از 250 نفر از نمایندگان حضور داشتند. یکی از مهم‌ترین سؤال‌های نمایندگان از آقای دکتر قالیباف نیز درباره برگزاری جلسات علنی مجلس بود.

ایشان نامه‌ای را نشان دادند و از روی آن توضیح دادند که پس از شهادت رهبر شهید در نهم اسفند و وقوع جنگ و سپس توقف درگیری‌ها و برقراری آتش‌بس، از فروردین‌ماه پیگیر برگزاری جلسات مجلس بوده‌اند. آقای قالیباف از شورای عالی امنیت ملی درخواست کرده بودند که با توجه به شرایط موجود، اجازه برگزاری جلسات علنی صادر شود؛ اما تا زمان آن جلسه، مجوز لازم صادر نشده بود. اکنون با پذیرش سازوکاری از سوی شورای عالی امنیت ملی، زمینه برگزاری جلسات علنی فراهم شده است.

نکته دوم این است که حتی در دوره‌ای که صحن علنی مجلس برگزار نمی‌شد، به معنای تعطیلی وظایف نمایندگان نبود. بسیاری از اماکن تعطیل شده بودند و جلسات علنی نیز متوقف بود، اما نمایندگان در حوزه‌های انتخابیه خود فعالانه حضور داشتند. همچنین وظایف نظارتی در وزارتخانه‌ها پیگیری می‌شد.

امروز یکی از موضوعاتی که در کشور و رسانه‌ها مطرح است، بحث استیضاح برخی وزیران است. اگر مجلس به وظایف خود عمل نمی‌کرد، این فرایندها چگونه پیگیری می‌شد؟

در واقع، فعالیت مجلس به‌طور کامل متوقف نشده بود، بلکه شکل برگزاری جلسات تغییر کرده بود. بخشی از نمایندگان به‌صورت حضوری فعالیت می‌کردند و بخشی دیگر نیز با توجه به ملاحظات اعلام‌شده از سوی شورای عالی امنیت ملی، به‌صورت وبیناری حضور داشتند. وظایف قانون‌گذاری و نظارتی نیز در همین چارچوب دنبال می‌شد.

بدیهی است که اگر از نمایندگان بپرسید کدام شیوه بهتر است، همه ترجیح می‌دهند جلسات در صحن علنی و در شرایط عادی برگزار شود. اما وقتی شرایط عادی نیست، باید سازوکاری متناسب با وضعیت کشور ایجاد کرد. این سازوکار نیز شکل گرفته و امیدواریم هرچه زودتر به شرایط عادی و برگزاری منظم جلسات علنی بازگردیم.

استیضاح‌ها باید اولویت‌بندی شوند؛ وزارت اقتصاد در صدر مطالبات

تابناک: درباره استیضاح‌هایی که در مجلس مطرح است، چه میزان از این موارد را به‌حق می‌دانید؟ آیا این ابزار نظارتی بیش از آنکه نتیجه‌بخش باشد، به ابزار فشار سیاسی تبدیل نشده است؟

همان‌طور که می‌دانید، هر نماینده حق سؤال، تحقیق و تفحص و استیضاح دارد. هدف کلی مجلس این است که به حرکت کشور کمک کند و تلاش نمایندگان نیز باید در راستای هماهنگی ارکان نظام و رشد کشور و جامعه باشد. به‌ویژه امروز که در شرایط جنگی قرار داریم و در تقابل با دشمن هستیم، باید بتوانیم بهترین آرایش را برای اداره کشور داشته باشیم.

به نظر من، استیضاح‌هایی که مطرح می‌شوند باید اولویت‌بندی شوند. امروز مهم‌ترین مشکلی که مردم با آن مواجه‌اند، مسئله اقتصاد است. وقتی در میدان‌ها با مردم صحبت می‌کنیم، می‌بینیم که مشکلات اقتصادی واقعاً آنها را تحت فشار قرار داده است.

برخی فکر می کنند سایه استیضاح از وزارت اقتصاد برداشته شده است

یک‌ بار وزیر اقتصاد، آقای همتی، استیضاح شد و استیضاح ایشان رأی آورد و از جایگاه وزارت کنار رفت؛ هرچند اکنون در بانک مرکزی حضور دارد. تصور من این است که برخی در وزارت اقتصاد ممکن است فکر کنند با استیضاح وزیر قبلی، سایه استیضاح از سر این وزارتخانه برداشته شده است. به نظر من، چنین تصوری کاملاً اشتباه است.

• بیشتر بخوانید:

کوتاه بیاییم سراغ محاصره زمینی هم می‌روند / بمب هسته‌ای فعلا در دکترین نظامی ایران نیست / آمریکا به دنبال امتیاز ساده نیست

با توجه به وضعیت نرخ ارز، آنچه من ارزپاشی‌های عجیب‌وغریب می‌دانم و معتقدم تأثیر مؤثری در کنترل قیمت ارز نداشته، همچنین تورم افسارگسیخته و افزایش قیمت طلا، اگر قرار باشد استیضاحی در اولویت قرار بگیرد، به نظر من وزارت اقتصاد باید در صدر باشد.

اگر وزیر اقتصاد را یک‌بار استیضاح کرده‌ایم و کنار گذاشته‌ایم، اما وزیر بعدی نیز مرتکب اشتباه شود، باید او را هم استیضاح کرد. در این زمینه تعارف نداریم. احساس من این است که وزارت اقتصاد نتوانسته آن‌گونه که باید به وظایف خود عمل کند و بازار، وضعیت مالیات و برخی مسائل مرتبط با بانک‌ها را به‌درستی مدیریت کند.

گاهی برخی بانک‌ها با سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی برخوردهایی دارند که واقعاً جای تأمل دارد. اخیرا با موضوع یک سرمایه‌گذار در منطقه خودمان مواجه بودم که چند هزار میلیارد تومان در آن منطقه سرمایه‌گذاری کرده است. این فرد در شرایط جنگی به نیروی انتظامی کمک کرده بود تا ماشین‌آلات و تجهیزات نیروهای انتظامی در انبارهای او مستقر شوند؛ اما آن محل مورد هجوم پهپادها قرار گرفته و بنا بر اطلاعاتی که دارم، نزدیک به هزار میلیارد تومان خسارت به او وارد شده است.

با وجود این شرایط، به دلیل موضوعی در حدود ۱۰ میلیارد تومان، تمام حساب‌های او را مسدود می‌کنند و عملاً زندگی و فعالیت اقتصادی‌اش را تحت فشار قرار می‌دهند. یکی از بهترین گلخانه‌های کشور در منطقه ما نیز در آستانه افتتاح بود، اما جلوی کار آن گرفته شد. به نوعی دارند لجبازی می کنند.

ما با وزیر و معاونان مربوطه صحبت کرده‌ایم؛ البته در این نمونه مشخص، موضوع به حوزه کشاورزی مربوط می‌شود و منظورم این نیست که شخص وزیر اقتصاد مستقیماً چنین اقدامی کرده است. مسئله این است که یک بانک می‌تواند با تصمیم خود فعالیت یک سرمایه‌گذار را مختل کند. وقتی سرمایه‌گذار و صنعتگر در چنین شرایطی با مشکل مواجه می‌شوند، باید پرسید مسئولیت نظارت بر بانک‌ها، مسائل مالیاتی و حمایت از سرمایه‌گذاری بر عهده چه نهادی است؟

اگر مسائل مالی، مالیاتی، سرمایه‌گذاری و عملکرد بانک‌ها در حوزه مسئولیت وزارت اقتصاد نیست، پس مسئولیت آن بر عهده چه کسی است؟

اولویت استیضاح باید وزیر اقتصاد باشد

در شرایط جنگی، باید به کارآفرین قدرت و انگیزه داد و از او حمایت کرد، نه اینکه با تصمیم‌های نادرست، ریشه فعالیت اقتصادی او را از بین برد. به همین دلیل معتقدم اولویت استیضاح باید وزیر اقتصاد باشد. از نظر من، عملکرد این وزارتخانه در شرایط فعلی فشار سنگینی بر اقتصاد کشور و معیشت مردم وارد کرده است و وزیر اقتصاد به نوعی کمر مردم و کشور را شکسته است.

در مورد سایر وزیران نیز مواردی مطرح است. من دیده‌ام که نمایندگان برای دست‌کم ۱۰ وزیر بحث استیضاح را مطرح کرده‌اند. نمی‌گویم این موارد لزوماً اشتباه است، اما معتقدم همه آنها در اولویت نخست قرار ندارند. درباره برخی وزیران می‌توان با تعامل، تذکر، راهنمایی و پیگیری، زمینه اصلاح عملکرد را فراهم کرد.

اما درباره وزارت اقتصاد، با وجود تلاش‌هایی که برای پیگیری مسائل انجام داده‌ایم، مشکلات همچنان پابرجاست. حتی برای ملاقات با وزیر اقتصاد به‌منظور پیگیری مشکلات صنعتگران، از طریق معاون پارلمانی ایشان اقدام کرده‌ایم و به ما گفته شده که وزیر وقت ندارد!

وقتی وزیر برای رسیدگی به مسائل و مشکلات صنعتگران و سرمایه‌گذاران وقت ندارد، این سؤال مطرح می‌شود که چگونه قرار است مشکلات اقتصادی کشور را حل کند؟ از این جهت، معتقدم استیضاح وزیر اقتصاد باید در اولویت مجلس قرار گیرد.

نباید برای استیضاح عراقچی شتاب‌زده عمل کرد

تابناک: اخیراً تعدادی از نمایندگان مجلس بحث استیضاح آقای عراقچی، وزیر امور خارجه، را مطرح کرده‌اند. با توجه به شرایط خاص کشور و احتمال حمله نظامی مجدد، آیا این موضوع را در شرایط فعلی به صلاح کشور می‌دانید؟

پاسخ: اساساً باید توجه داشت که آقای عراقچی امروز وزیر امور خارجه کشور در شرایط جنگی است. من پیش‌تر هم درباره این موضوع صحبت کرده‌ام. جلسه‌ای با حضور ۱۴ نفر از نمایندگان مجلس و وزیر امور خارجه در وزارت خارجه برگزار شد. بخشی از حاضران از هیئت‌رئیسه مجلس بودند و برخی نیز از فرماندهان و افرادی بودند که در دفاع مقدس هشت‌ساله حضور داشتند و می‌توانند در شرایط جنگی نقش مؤثری ایفا کنند. بنابراین، حاضران دیدگاه‌های کارشناسی داشتند.

آن جلسه حدود چهار ساعت و نیم طول کشید. در جریان جلسه، چند بار آقای عراقچی از طریق تلفن ثابت صحبت کردند و توضیح دادند که با سردار وحیدی در حال گفت‌وگو هستند. این موضوع را از این جهت مطرح می‌کنم که به نظر من، میان میدان و دیپلماسی هماهنگی وجود دارد.

عراقچی در حال حاضر عملکرد قابل قبولی دارد

ما نباید در چنین شرایطی به‌سادگی فردی را که در جمهوری اسلامی تربیت شده و برای فعالیت در این حوزه تجربه و تخصص دارد، از چرخه کار خارج کنیم. به نظر من، آقای عراقچی در حال حاضر عملکرد قابل قبولی دارد. به جای ایشان چه کسی را در وزارت خارجه بگذاریم؟ البته این به معنای نبودن ضعف یا انتقاد نیست؛ ضعف وجود دارد و انتقاد هم ممکن است وارد باشد، اما باید دید در این شرایط چه تصمیمی به مصلحت کشور است.

در همان جلسه نیز من شخصاً از آقای عراقچی انتقاد کردم و ایشان به سؤالم پاسخ دادند. سؤال من درباره اتفاقی بود که هنگام تشییع پیکر رهبر شهید در کربلای معلی و نجف اشرف رخ داد. حضور جمعیت گسترده در عراق، به نظر من، جلوه‌ای از قدرت نرم جمهوری اسلامی، جبهه مقاومت و جایگاه ایران در منطقه و عرصه بین‌المللی بود. این اتفاق، رویدادی تاریخی و افتخارآمیز برای ایران و ایرانیان بود که باید درباره آن بسیار نوشت.

سؤال من این بود که در همان شرایط، زمانی که پیکر رهبر شهید و فرزندان ایشان در عراق بودند و رئیس‌جمهور نیز در آن کشور حضور داشت، آن زمان دو نفتکش در تنگه هرمز  مورد اصابت قرار گرفت. با توجه به اینکه پیکر رهبر شهید باید بازمی‌گشت و رئیس‌جمهور و دیگر همراهان نیز باید از طریق هوایی به کشور برمی‌گشتند، چرا باید چنین ریسکی را پذیرفتید و این نگرانی وجود داشت که خدای‌ناکرده هواپیما مورد اصابت قرار بگیرد.

پاسخ آقای عراقچی این بود که موضوع جنگ، آتش‌بس و صلح در اختیار وزارت امور خارجه نیست و تصمیم‌گیری درباره این مسائل بر عهده نهادهای امنیتی و نیروهای مسلح است. وقتی توضیحات ایشان را شنیدیم، باید توجه کنیم که نهادهای امنیتی و نیروهای مسلح نیز همه جوانب را بررسی می‌کنند و بر اساس ملاحظات خود تصمیم می‌گیرند.

استیضاح وزیر امور خارجه پالس منفی به خارج از کشور است

بنابراین، بحث من این نیست که نباید از وزیر امور خارجه انتقاد کرد؛ اتفاقاً انتقاد لازم است. اما به نظر من، آقای عراقچی وزیر خوبی است و استیضاح وزیر امور خارجه در چنین شرایطی می‌تواند پیام منفی به بیرون از کشور مخابره کند.

برای نمونه، در روزهای گذشته خبر استعفای آقای پاک‌نژاد، وزیر نفت، مطرح شد. من اظهارنظری از ترامپ شنیدم که مدعی شده بود وزیر نفت ایران به دلیل ناتوانی کشور در فروش نفت استعفا داده است. نمی‌خواهم در اینجا درباره عملکرد وزیر نفت یا دلایل استعفای ایشان قضاوت کنم؛ حتی ممکن است اگر استیضاح می‌شد، به استیضاح او رأی می‌دادم. بحث من این است که باید توجه کنیم طرف مقابل از تحولات داخلی ما چه برداشتی می‌کند و چگونه آنها را تبلیغ می‌کند.

وقتی چنین اتفاقی رخ می‌دهد، طرف مقابل آن را به‌عنوان نشانه‌ای از واردشدن ضربه به جمهوری اسلامی و ناتوانی ایران در فروش نفت معرفی می‌کند. بنابراین، باید در تصمیم‌گیری‌ها هوشمندانه عمل کنیم. حالا اگر در چنین شرایطی وزیر نفت با این نوع برداشت‌ها مواجه می‌شود، استیضاح وزیر امور خارجه در میانه جنگ می‌تواند پیامدهای جدی‌تری داشته باشد.

به نظر من، استیضاح آقای عراقچی در شرایط فعلی تصمیم درستی نیست.

مذاکرات در اختیار رهبری است؛ مجلس باید از تصمیم‌های کلان حمایت کند

سوال: در ارتباط با مذاکرات، مجلس تا چه اندازه باید وارد جزئیات شود؟ آیا ورود نمایندگان به جزئیات مذاکرات، دست مذاکره‌کنندگان را نمی‌بندد؟

باید توجه داشته باشیم که تصمیم‌گیری درباره جنگ و صلح، بر اساس قانون، در اختیار رهبری است و در اختیار مجلس یا دولت نیست. اینکه همه نمایندگان مجلس بگویند باید جنگ شود یا همه بگویند باید صلح شود، به‌خودی‌خود تعیین‌کننده تصمیم نهایی نیست؛ چراکه اختیار تصمیم‌گیری در این زمینه بر عهده مجلس قرار ندارد.

بنابراین، کسی که مسئول تصمیم‌گیری در این حوزه است، با درنظرگرفتن شرایط و مصالح کشور تصمیم درست می گیرد و وظیفه ما این است که بهترین فضا و زیرساخت را برای پیشبرد تصمیم‌های کلان کشور فراهم کنیم.

تولیدات صنایع موشکی و پهپادی افزایش یافته است

در همین شرایط توقف آتش نیز نیروهای مسلح ما با قدرت بیشتری به فعالیت خود ادامه داده‌اند. تولیدات صنایع موشکی و پهپادی افزایش یافته و به نظر من، توان نظامی کشور تقویت شده است. نیروهای مسلح آماده‌اند و در وضعیت آمادگی کامل قرار دارند. اگر رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا مرتکب اشتباه شوند، مطمئن باشید پاسخ ایران کوبنده و پشیمان‌کننده خواهد بود.

تجارب جنگ 12 روزه و 40 روزه به اندازه یک قرن جنگ ارزش داشت

تجربه‌ای که در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه به دست آوردیم، به اندازه تجربه یک قرن جنگ ارزش داشت؛ زیرا با مجموعه‌ای از فناوری‌ها، امکانات و توان نظامی طرف مقابل مواجه شدیم و توانستیم در برابر آن ایستادگی کنیم.

در موضوع مذاکرات نیز باید توجه داشت که قرار نیست همه نمایندگان از تمام جزئیات مذاکرات مطلع باشند. اصول و تصمیم‌های اصلی باید در چارچوب اختیارات رهبری تعیین شود؛ موضوعی که به اعتقاد من، اکنون نیز همین‌گونه است.

خدا را شکر می‌کنیم که کشور از رهبری برخوردار است که به اعتقاد من، تجربه، دانش، شجاعت و هوشمندی بالایی دارد و با تدبیر و شجاعت رفتار می‌کند. حضور ایشان در برخی میدان‌ها و توصیه‌هایی که داشته‌اند نیز نشان‌دهنده اهمیت نقش رهبری در هدایت کشور است.

من گاهی به دوستان یادآوری می‌کنم که امام خمینی(ره) فرمودند: «پشتیبان ولایت فقیه باشید تا به مملکت آسیبی نرسد.» زمانی که دانش‌آموز بودیم، این جمله را روی دیوارها می‌دیدیم، اما شاید درک کاملی از مفهوم آن نداشتیم.

امروز، با تجربه جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، مردم ایران بیش از گذشته اهمیت نقش رهبری را در انسجام و هدایت کشور درک کرده‌اند. به اعتقاد من، رهبری محور انسجام کشور است و هرچه هماهنگی بیشتری با مسیر تعیین‌شده از سوی فرماندهی معظم کل قوا داشته باشیم، کشور قدرتمندتر خواهد شد و می‌توانیم در برابر دشمنان با قدرت بیشتری عمل کنیم.

ما تا امروز توانسته‌ایم در برابر دشمن ایستادگی کنیم و امیدواریم در آینده نزدیک نیز بتوانیم پیروزی‌های کشور را جشن بگیریم.

تنگه هرمز؛ ضرورت استفاده هم‌زمان از قدرت نظامی و دیپلماسی

تابناک: تنگه هرمز، روابط با کشورهای منطقه و نقش عمان از جمله موضوعات مهم اخیر بوده‌اند. به نظر شما ایران برای تثبیت جایگاه خود در منطقه، باید بیشتر بر چه ابزارهایی تکیه کند؛ قدرت نظامی یا دیپلماسی فعال منطقه‌ای؟

در طول دهه‌های گذشته و به‌ویژه در حدود ۵۰ سال اخیر، کشتی‌ها به‌صورت آزادانه از تنگه هرمز عبور و مرور کرده‌اند و ایران نیز محدودیتی برای تردد آنها ایجاد نکرده است. نه نیروهای مسلح، نه گمرک و نه وزارت امور خارجه، مانعی برای عبور عادی کشتی‌ها ایجاد نکرده بودند و این تردد بدون دریافت هزینه انجام می‌شد.

تنگه هرمز در زمان مناسبی بسته شد

ما همواره هشدار می‌دادیم که اگر اتفاقی رخ دهد، امکان بستن تنگه هرمز وجود دارد. این تنگه ابزاری مهم در اختیار جمهوری اسلامی ایران و مردم ایران است و به اعتقاد من، این ابزار در زمان مناسبی مورد استفاده قرار گرفت.

تنگه هرمز یکی از گلوگاه‌های مهم اقتصاد و بازار جهانی نفت است. هرچقدر رسانه‌های جریان اصلی در دنیا تلاش کنند اهمیت آن را کم‌رنگ نشان دهند، افزایش قیمت بنزین در آمریکا و بالا رفتن قیمت انرژی در اروپا نشان می‌دهد که تحولات این منطقه چه تأثیری بر اقتصاد جهانی دارد.

از سوی دیگر، مقام معظم رهبری تأکید کرده‌اند که رژیم حقوقی تنگه هرمز نباید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. وقتی فرماندهی کل قوا دستوری صادر می‌کند، از نظر من، این موضوع صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه فرمانی است که باید در چارچوب اختیارات و مسئولیت‌های مربوط دنبال شود.

در این میان، هم نیروهای مسلح و هم وزارت امور خارجه نقش مهمی دارند. مذاکرات متعددی با عمان انجام شده تا راهکاری برای مدیریت مسائل مرتبط با تنگه هرمز پیدا شود؛ زیرا این تنگه میان ایران و عمان قرار دارد و موضوع حقوقی و سیاسی آن نیز اهمیت زیادی دارد.

آمریکا، کشورهای اروپایی و برخی دیگر از کشورها معتقدند که تنگه هرمز بخشی از آبراه‌های بین‌المللی است و ایران نمی‌تواند در تردد کشتی‌ها اختلال ایجاد کند. در مقابل، در حوزه دیپلماسی می‌توان موضوعاتی مانند آثار زیست‌محیطی تردد کشتی‌ها، آلودگی ناشی از فعالیت آنها و هزینه‌هایی را که برای کشورهای همجوار، از جمله ایران و عمان، ایجاد می‌کنند، مطرح کرد.

به نظر من، دیپلماسی ایران با عمان در این زمینه فعال بوده است. عمان در طول تاریخ روابط خود با ایران، از جمله در دوران دفاع مقدس هشت‌ساله، کشور مستقلی بوده و روابط آن با ایران همواره اهمیت داشته است. در دوره سلطان قابوس و پس از آن نیز این کشور در روابط منطقه‌ای خود نقش مستقلی ایفا کرده است.

بنابراین، باید دیپلماسی فعالی داشته باشیم و مراقب باشیم که یک کشور دوست را به کشوری متخاصم تبدیل نکنیم. دیپلماسی جایگاه خودش را دارد و قدرت نظامی نیز جایگاه خود را.

در عین حال، معتقدم حوادث امنیتی و آنچه گاهی به‌عنوان پرتابه‌های ناشناس مطرح می‌شود، که گاهی به نفتکش ها برخورد می کند، حساب کار دست دشمنان نمی آید کشورهایی که شیطنت می کنند، کشورهای منطقه، از جمله امارات و عربستان، نیز باید متوجه باشند که امنیت منطقه بدون درنظرگرفتن نقش ایران قابل تحقق نیست. امروز مردم ایران نشان دادند که اگر قرار است یک امنیتی در منطقه ایجاد شود، حتما یک پایه امنیت در منطقه، ایران خواهد بود. 

امروز همه دنیا متوجه شده که ایران یکی از ارکان مهم امنیت است

همان‌طور که رئیس‌جمهور نیز در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کرد، یا امنیت باید برای همه کشورها وجود داشته باشد یا هزینه ناامنی به همه تحمیل خواهد شد. امروز، به اعتقاد من، دنیا بیش از گذشته متوجه شده است که ایران یکی از ارکان مهم امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی است.

تحولات سیاسی در کشورهای اروپایی نیز قابل توجه است. برای نمونه، گزارش‌هایی درباره تخلیه سریع هواپیماهای آمریکایی از یکی از فرودگاه‌های انگلستان منتشر شد که برای من جالب بود. نمی‌دانم علت این اتفاق دقیقاً چه بوده، اما این تحولات نشان می‌دهد که آمریکا حتی در قلب انگلستان هم امنیت ندارد و  مسائل امنیتی و سیاسی منطقه تا چه اندازه پیچیده شده‌اند.

از سوی دیگر، واکنش‌ها به سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل و ترک سالن از سوی شمار زیادی از هیئت‌ها، از نظر من پیام روشنی داشت. فردی که مسئول جنایت علیه مردم غزه و دیگر مناطق است، با مخالفت بخش‌هایی از افکار عمومی و جامعه بین‌المللی مواجه شده است. دولت‌ها نیز نمی‌توانند بدون توجه به افکار عمومی کشورهای خود، در برابر چنین مسائلی سکوت کنند.

به همین دلیل، معتقدم دیپلماسی ایران در شرایط فعلی عملکرد خوبی داشته است؛ اما برای حفظ دستاوردهای مرتبط با تنگه هرمز باید از دو ابزار استفاده کنیم: دیپلماسی و قدرت نظامی. این دو مانند دو لبه قیچی هستند و اگر یکی از آنها را کنار بگذاریم، قدرت اثرگذاری کشور کاهش پیدا می‌کند.

نیروهای نظامی در میدان تلاش می‌کنند و شهید می‌دهند؛ نیروهای امنیتی نیز با فداکاری از کشور دفاع می‌کنند. اگر بخواهیم این تلاش‌ها به دستاوردی پایدار برای کشور و مردم تبدیل شود و از نظر حقوقی نیز تثبیت شود، باید دیپلماسی فعالی داشته باشیم.

در همان جلسه‌ای که با آقای عراقچی داشتیم، ایشان جمله‌ای گفتند که به نظرم قابل توجه بود: «بنده وزیر خارجه‌ام و وظیفه‌ام این است که پنجره دیپلماسی را همیشه باز نگه دارم.» به اعتقاد من، این دقیقاً بخشی از وظیفه وزیر امور خارجه است و باید اجازه داد دیپلماسی در کنار توان نظامی نقش خود را ایفا کند.

ثبت جهانی دریاچه گهر؛ ظرفیت گردشگری درود باید تقویت شود

سوال: اگر نکته پایانی دارید، بفرمایید.

پاسخ: من از شما و رسانه‌تان تشکر می‌کنم. تابناک رسانه خوبی است و بارها مطالب آن را مطالعه کرده‌ام. به نظرم، منصفانه برخورد می‌کنید و هیجانی عمل نمی‌کنید؛ این مسئله در فضای پرالتهاب امروز اهمیت زیادی دارد.

همچنین اجازه می‌خواهم از یک اتفاق مهم در حوزه محلی خودمان، یعنی استان لرستان و شهرستان درود، یاد کنم. دریاچه گهر، نگین اشترانکوه، پس از سال‌ها تلاش و پیگیری که شاید چند دهه به طول انجامیده، ثبت جهانی شده است.

خدا را شکر می‌کنیم که این اتفاق رخ داده است. من با رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه درباره موضوع ثبت جهانی صحبت کردم. استاندار لرستان، مدیرکل محیط زیست استان و وزیر گردشگری نیز در این مسیر تلاش کردند و جلساتی برگزار شد. لازم می‌دانم به‌ ویژه از دکتر انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور، تشکر کنم. این موفقیت را به مردم لرستان، به‌ویژه مردم شهرستان درود، تبریک می‌گویم. ثبت جهانی دریاچه گهر در چارچوب کنوانسیون رامسر، آرزوی دیرینه بسیاری از مردم منطقه بود و امروز این اتفاق رخ داده است. امیدواریم با همکاری همه دستگاه‌ها بتوانیم زیرساخت‌های لازم را فراهم کنیم تا از گردشگران سراسر دنیا در این منطقه میزبانی کنیم و ظرفیت‌های گردشگری دریاچه گهر و شهرستان درود بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

گفتگو: سجاد دهقانی