خاک ایران ارثیه نیست که ببخشید! / لغزشِ خطرناکِ زنگنه در مرزهای حاکمیت و جهل در ادبیاتِ دیپلماسی

به گزارش تابناک، اظهارات اخیر محسن زنگنه، نماینده مجلس، در جریان سفر به افغانستان، فراتر از یک لغزش لفظی ساده، زنگ خطری بزرگ در برابر امنیت و حاکمیت ملی است. وقتی یک نماینده مجلس از «اختصاص ده هکتار زمین در کنار آب» و «تملک زمین در منطقه ویژه» برای یک دولت بیگانه صحبت می‌کند، ناخودآگاه این پرسشِ تکان‌دهنده در ذهن‌ها نقش می‌بندد که آیا خاک ایران ارثیه‌ شخصی یا خانوادگی است که می‌توان آن را به عنوان «سهم» یا «بخشی از زمین» به دیگران اختصاص داد؟! این نوع نگاهِ ارباب‌منشانه به قلمرو ملی، که گویی بخشی از خاک کشور را می‌توان با یک «تفاهم اولیه» بخشید یا تقسیم کرد، با تمام اصول حاکمیت ملی در تضاد است و نباید در فضای سیاسی پذیرفته شود.

آیا این نماینده مجلس نمی‌داند که مرزهای کشور، خط قرمزِ ملت هستند و نه کالایی برای چانه‌زنی یا بخشش؟ صحبت از «اختصاص زمین به افغانستان» در خاکِ ایران، چیزی شبیه به «بخششِ بخشی از خانه به مهمان» است که در آن خانه، شما صاحب نیستید! این ادبیاتِ بسیار خطرناک، می‌تواند در آینده، پیش‌زمینه‌ای حقوقی برای تضییع حاکمیت و ایجاد مناطقِ خارج از کنترل دولت ایجاد کند. نماینده مجلس که وظیفه‌اش دفاع از تمامیت ارضی است، نباید با چنین کلامِ بی‌پروا و بی‌بندوباری، گویی در حال تقسیمِ میراثِ خود، از خاک ایران صحبت کند.

این چه ادبیاتی است که از دهان یک مقام مسئول و نماینده ملت خارج می‌شود؟! اگر این افراد نمی‌دانند که در دنیای سیاست، واژه‌ها «سلاح» هستند و هر کلمه بار حقوقی و بین‌المللی سنگینی دارد، پس چرا به این سطح از حساسیت وارد می‌شوند؟ استفاده از واژگانی که معنای «تملک» و «اختصاص زمین» را تداعی می‌کنند، نشان‌دهنده یک جهلِ آشکار در درکِ مفاهیمِ دیپلماسی و حقوق بین‌الملل است. در مذاکراتِ بین‌المللی، تفاوت میان «اجاره‌ حقِ عبور» با «اختصاصِ زمین»، مرز میان «همکاری» و «واگذاری» است؛ اما به نظر می‌رسد آموزش‌های لازم برای درک این تفاوت‌های حیاتی، به این افراد نرسیده است.

تا زمانی که این دسته از مسئولین و نمایندگان، تسلط کافی بر واژگانِ حقوقی و اصولِ دیپلماسی نداشته باشند، بهتر است از اظهارنظر در مورد مسائل استراتژیک و مرزی خودداری کنند. هر کلمه که از دهان یک نماینده خارج می‌شود، می‌تواند به یک «تعهدِ بین‌المللی» تبدیل شود که هزینه‌های آن را ملت می‌پردازد. ما نیازمندِ نمایندگانی هستیم که با دقتِ کلمات، از حریمِ حاکمیت دفاع کنند، نه کسانی که با ادبیاتِ «بخشیدنِ زمین»، اعتبارِ مرزهای کشور را در برابر نگاهِ جهان، به حاشیه و زیر سوال می‌برند.