انتشار جدیدترین لیست قیمت محصولات ایران‌خودرو در مهرماه ۱۴۰۵، بار دیگر شوک تازه‌ای به متقاضیان و بازار خودرو وارد کرد. نگاهی به جدول ابلاغی جدید نشان می‌دهد که سیاست قیمت‌گذاری کارخانه‌ای، بدون توجه به توان خرید جامعه و بدون کوچک‌ترین تغییری در کیفیت فنی یا ایمنی خودروها، همچنان در مدار صعودی یک‌طرفه حرکت می‌کند.
از ابتدای امسال ایران‌خودرو به تناوب و در بازه‌های زمانی کوتاه و تقریباً هر ۲ ماه یک‌بار لیست قیمت‌های خود را به روزرسانی کرده است؛ این درحالی است که ایران‌خودرو بارها با تغییرات بسیار جزئی مانند اضافه کردن یک آپشن اجباری مانند سنسور نور یا پوزیش لایت یا تغییر کد کلاس خودرو، قیمت‌ها را به صورت سلیقه‌ای بالا برده است ، اما خبری از بهبود کیفیت موتور، ارتقای ایمنی بدنه یا کاهش مصرف سوخت اطلاع رسانی نشده است و مصرف‌کننده هزینه ناکارآمدی تولید و تورم عمومی را می‌پردازد، نه هزینه نوآوری.
مجوز عجیب گرانی در ایران‌خودرو!
بررسی جزئیات لیست مهرماه نشان می‌دهد که به‌جز رانا پلاس، عملاً هیچ خودرویی در سبد محصولات ایران‌خودرو زیر ۱.۷ میلیارد تومان وجود ندارد و کف قیمتی محصولات به شکل محسوسی بالا کشیده شده است که این افزایش قیمت رسمی در مهرماه، هم سیگنال گرانی به بازار آزاد می دهد و هم حاشیه بازار به طور خودکار خود را با آن تنظیم می‌کند .
البته با وجود افزایش قیمت کارخانه، فاصله قیمت کارخانه تا بازار آزاد همچنان به دلیل تورم ارزی بالاست که این موضوع جذابیت دلال‌بازی را حفظ کرده و خودرو را از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایه‌ای غیرقابل دسترس تبدیل کرده است.
نبابراین وانت آریسان ۲ دوگانه‌سوز با حدود ۱۶درصد افزایش قیمت، بالاترین نرخ رشد را در میان تمامی محصولات به خود اختصاص داده است و سورن پلاس دوگانه‌سوز نیز با حدود ۱۳درصد رشد، در رتبه دوم گرانی قرار دارد این در حالی است که هر دو خودرو، ابزار کار و حمل‌ونقل اقشار زحمت‌کش یا رانندگان حمل‌ونقل شهری و باربری هستند و گرانی سنگین‌تر خودروهای دوگانه‌سوز و کاری، به شکل مستقیم بر هزینه حمل‌ونقل عمومی و معیشت خانوارهای کم‌درآمد فشار وارد می‌کند.
بررسی‌های فنی نشان می‌دهد موتورهای پایه مصرفی در این خودروها XU7P، TU3، TU5P و EF7P است که سال‌هاست بدون کوچک‌ترین نوآوری یا ارتقای رادیکال در حال تولید هستند و مصرف سوخت همچنان بالایی دارد البته کیفیت قطعات یدکی و مونتاژ بدنه بارها مورد اعتراض خریداران قرار گرفته است که با اقداماتی مانند تعویض رینگ فولادی با آلومینیومی یا اضافه کردن سنسور پوزیشن‌لایت، مجوزهای قیمتی چند ده میلیونی را برای خودروساز صادر کرده است.
پاس گل کارخانه به دلالان بازار آزاد
اما تجربه ماه‌های گذشته نشان داده که هر بار لیست قیمت کارخانه اصلاح صعودی می‌شود بازار آن را به عنوان کف قیمتی جدید پذیرفته و حاشیه بازار را به همان نسبت بالا می‌کشد. برای مثال جهش‌های اخیر در بازار آزاد مانند رسیدن پژو ۲۰۷ اتوماتیک به کانال‌های بی‌سابقه دقیقاً از همین سیگنال‌های قیمتی کارخانه تغذیه می‌کند و فاصله دسترسی مصرف‌کننده واقعی به خودرو را دورتر می‌سازد.
لیست مهرماه ۱۴۰۵ ایران‌خودرو، خط بطلانی بر ادعای کنترل قیمت خودروهای اقتصادی بود کهبا عبور اکثر خودروها از مرز ۱.۷ میلیارد ریال و گرانی ۱۶ درصدی خودروهای کاری مانند آریسان ۲، مشخص شد که انحصار در بازار، دست خودروساز را برای افزایش‌های مکرر در فواصل کوتاه باز گذاشته است و تا زمانی که عرضه واقعی متناسب با تقاضا نشود و واردات خودروهای اقتصادی به شکل موثر رقابت ایجاد نکند، این دور باطل افزایش قیمت بدون ارتقای کیفیت ادامه خواهد داشت.
