حملات انصارالله یمن، عربستان و امارات را به هم نزدیک می‌کند؟
به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، کریستین اولریکسن (Kristian Coates Ulrichsen) استاد مطرح دانشگاه رایس آمریکا در مقاله‌ای در موسسه کشور‌های عربی خلیج فارس به نزدیکی عربستان و امارات متعاقب حملات اخیر انصارالله یمن به عربستان پرداخته که در ادامه آمده است.
در ۲۹ سپتامبر، منصور بن زاید آل‌نهیان، معاون رئیس‌جمهور و معاون نخست‌وزیر امارات متحده عربی، به عربستان سعودی سفر کرد و با محمد بن سلمان، ولیعهد، و برادرش خالد بن سلمان، وزیر دفاع، دیدار کرد.
به نظر می‌رسد این دیدار‌ها برای تأکید دوباره بر بازگشت عربستان سعودی و امارات به یکدیگر طراحی شده بود، به‌ویژه در مورد یمن، پس از درگیری تلخ آنها بر سر این کشور در اواخر ۲۰۲۵.
بیشتر بخوانید:
انصارالله یمن نیازی به موشک‌های پیشرفته یا پهپاد‌های دوربرد ندارد/ کام عربستان تلخ شد
شعله‌ور شدن دوباره جنگ داخلی در یمن، تجدید حملات انصارالله (حوثی‌ها) یمن به عربستان سعودی، و تنشهای منطقه‌ای ادامه‌دار با ایران، به نظر می‌رسد محاسبات استراتژیک در ریاض و ابوظبی را — حداقل برای زمان حاضر — به نفع هماهنگی عمل‌گرایانه به جای رویارویی تغییر داده است.
هرچند عربستان سعودی و امارات دو عضو مهم‌ترین ائتلاف عربی بودند که در مارس ۲۰۱۵ به‌طور نظامی در یمن مداخله کرد، این دو کشور به تدریج از هم فاصله گرفتند، زیرا از گروه‌های متفاوت و گاه رقیب در میدان حمایت می‌کردند.
تا سال ۲۰۱۹، هنگامی که امارات از خطوط مقدم در یمن عقب‌نشینی کرد و گروه‌های مورد حمایت عربستان و امارات در عدن با هم درگیر شدند، تفاوت‌های رویکرد به‌طور علنی قابل مشاهده و در میدان روشن بود.
تنش‌ها تا حد زیادی مهار شده باقی ماند تا دسامبر ۲۰۲۵، زمانی که نیرو‌های شورای انتقالی جنوب (STC) مورد حمایت امارات به استان‌های شرقی حضرموت و مهره هجوم بردند و کنترل عملیاتی بر بخش زیادی از جنوب یمن برقرار کردند.
این امر به‌عنوان عبور از یک خط قرمز در ملاحظات امنیت مرزی عربستان تلقی شد و مقاومت محلی در برابر حوثی‌ها در شمال غربی و مرکز یمن را پیچیده کرد، و حملات هوایی عربستان در اواخر دسامبر به عقب‌نشینی نیرو‌های STC و خروج امارات از یمن کمک کرد.
تشدید اختلاف در روابط عربستان و امارات
سایر نقاط تنش در بهار نشان داد که شکاف میان ریاض و ابوظبی به مرحله اول — و پرتحرک‌ترین — جنگ ایران ادامه یافت.
در اواخر آوریل، سه هفته پس از اجرایی شدن آتش‌بس آمریکا و اسرائیل با ایران، امارات اعلام کرد که از اوپک خارج می‌شود و تنها دو روز پیش از خروج اطلاع داد.
در طول تابستان، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد انتقال‌های مالی از عربستان سعودی به حساب‌های مستقر در امارات مختل یا به تأخیر افتاده است.
سپس امارات به‌طور قابل توجهی از اتحاد ۱۴ عضوی «اتحاد دفاع دریایی چندملیتی» که عربستان سعودی در اواخر ژوئیه برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ در برابر حملات حوثی‌ها راه‌اندازی کرد، و همچنین از «توافق دفاع مشترک مکه» که ریاض در اوایل اوت با ترکیه و پاکستان امضا کرد، غایب بود.
هرچند هیچ‌یک از این نقاط اختلاف نشان‌دهنده یک گسست سیاسی در حد قطع روابط با قطر در سال‌های ۲۰۱۷-۲۱ نبود، با این حال آنها جنبه‌هایی از یک رابطه دوجانبه تحت فشار قابل توجه را روشن می‌کنند.
آغاز تشدید تنشهای انصارالله یمن و عربستان
با این حال، وخامت شدید در ژوئیه در همزیستی شکننده میان عربستان سعودی و حوثی‌ها، که پس از سفر یک هیئت حوثی به ایران برای شرکت در مراسم تشییع آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر فقید، آغاز شد، پویایی امنیت منطقه‌ای پیشروی پادشاهی را تغییر داد؛ بنابراین ممکن است تصادفی نبوده باشد که مقامات ارشد سعودی و اماراتی در ۲۱ ژوئیه همزمان بیانیه‌هایی صادر کردند و روابط تاریخی نزدیک و رابطه کنونی خود را تأیید کردند — همان روزی که ترکی آل‌شیخ، مشاور دیوان سلطنتی سعودی، عکسی از خالد بن سلمان و منصور بن زاید منتشر کرد که در کنار یکدیگر لبخند می‌زدند و آرام بودند.
اگر بیانیه‌ها و عکس ۲۱ ژوئیه نمایشی عمومی از وحدت بود، تحولات پس از آن پرچم را بالا برده است. حملات حوثی‌ها مسیر جایگزین عربستان در دریای سرخ برای دور زدن محدودیت‌های تنگه هرمز را تهدید کرد (که خود نشانه‌هایی از کاهش نشان می‌دهد) و چشم‌انداز همگرایی جبهه‌های ایران و یمن را برانگیخت، درست همان‌طور که خوش‌بینی ناشی از امضای یادداشت تفاهم آمریکا-ایران در اواسط ژوئن نیز در حال فروپاشی بود.
با مواجهه با چشم‌انداز دوره‌ای طولانی از درگیری‌های پراکنده و، در مورد عربستان، حملات موشکی و پهپادی از شبه‌نظامیان هم‌راستا با ایران در عراق و همچنین حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن، نیاز به حداقل ترمیم روابط با امارات فوریت و سودمندی بیشتری یافت.
با توجه به اینکه خالد بن سلمان پرونده یمن را در طرف سعودی در دست دارد و منصور بن زاید نقش بیشتری در پرونده‌های منطقه‌ای امارات در طرف اماراتی ایفا می‌کند، دیدار ۲۱ سپتامبر آنها احتمالاً برای نشان دادن این بود که تنش‌زدایی ژوئیه (که با عکس مشترکشان نمادین شد) واقعی است.
همزمان با افزایش نشانه‌های یک تشدید بالقوه قریب‌الوقوع در تنشهای عربستان و حوثی‌ها، هر کاری که سعودی‌ها بتوانند برای تقویت نیرو‌های پراکنده در مناطق غیرتحت کنترل حوثی‌ها در جنوب و شرق یمن انجام دهند، ممکن است برای هر آنچه بعداً رخ دهد حیاتی شود.
در مرحله اولیه عملیات ائتلاف در یمن در سال ۲۰۱۵، امارات مؤثرترین عضو بود و نقش حیاتی در عقب راندن حوثی‌ها از عدن ایفا کرد، در حالی که گروه‌های مورد حمایت امارات در جنوب یمن نیز از مؤثرترین‌ها در میدان بودند.
آن نیروها، از جمله نیرو‌های مقاومت ملی در جنوب غربی یمن، پس از عقب‌نشینی امارات در ژانویه حمایت اماراتی خود را از دست دادند و نتوانستند از پیشروی حوثی‌ها برای تصرف مُخا و استقرار در ساحل باب‌المندب در اوایل سپتامبر جلوگیری کنند؛ بنابراین به احتمال زیاد تنش‌زدایی سعودی-اماراتی برای امکان‌پذیر کردن رویکردی هماهنگ‌تر به مدیریت نیرو‌های مقابل حوثی‌ها در جنوب و مرکز یمن طراحی شده است.
با مواجهه با تهدید تازه‌یافته از سوی حوثی‌ها و احتمال ادامه تنش‌ها با ایران به آینده‌ای نامحدود، به نظر می‌رسد ریاض و ابوظبی، و به تبع آن احتمالاً چهار کشور دیگر شورای همکاری خلیج فارس، به این نتیجه رسیده‌اند که یک جبهه متحد راه پیش رو است، به‌ویژه اگر آتش‌بس یمن که از ۲۰۲۲ برقرار است به‌طور قطعی فرو بپاشد.
همچنان بعید است که امارات دوباره در یمن درگیر شود، اما ظرفیت و شبکه‌هایی برای اعمال نفوذ را حفظ می‌کند؛ و هم‌راستا شدن امارات با عربستان سعودی، به جای رقابت با آن، حداقل یک مسئله را حل می‌کند که در غیر این صورت خطر تضعیف شدید آخرین تلاش از یک دهه کوشش برای مقابله با تهدیدی که حوثی‌ها برای کشور‌های خلیج فارس ایجاد می‌کنند را به همراه داشت.
