آیا انصارالله پس از تصرف سواحل یمن میتواند دریای سرخ را ببندد؟
به گزارش تابناک، یک رسانه قطری در گزارشی میگوید نیروهای انصارالله یمن تمام سواحل دریای سرخ یمن را تصرف کردهاند و تا دروازهٔ حیاتی کشتیرانی بابالمندب پیش رفتهاند، در حالی که حملهٔ سریع این گروه روز جمعه ادامه داشت.
روز پنجشنبه، حوثیها شهر بندری مُخا را تصرف کردند و ضربهٔ سنگینی به دولت یمن که مورد حمایت عربستان سعودی همسایه است، وارد کردند.
تحلیلگران پیروزیهای این گروه مورد حمایت ایران را مهمترین تحول منطقهای از زمان اعلام جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در فوریه میدانند.
این حملات میتواند بهویژه برای عربستان سعودی و صادرات نفت آن زیانبار باشد.
انصارالله یمن که اوایل سال جاری محاصرهٔ کشتیهای با پرچم عربستان سعودی در دریای سرخ را اعلام کرده بودند، اکنون کنترل بسیار محکمتری بر آبراه بابالمندب دارند، آبراهی که به گفتهٔ کارشناسان، ریاض پس از محاصرهٔ تنگهٔ هرمز در ورودی خلیج فارس، بهطور فزایندهای برای صادرات نفت به آن متکی است. اما آیا انصارالله میتواند دریای سرخ را کنترل کنند؟
در یمن چه میگذرد؟
در ادامه گزارش الجزیره آمده است یمن از سال ۲۰۱۴ که حوثیها پایتخت صنعا و همچنین شهر بندری حدیده را تصرف کردند و دولت را مجبور به کنارهگیری کردند، در وضعیت جنگ قرار دارد. از آن زمان، این گروه با حمایت ایران با ائتلاف نظامی کشورهای خلیج فارس به رهبری عربستان سعودی که در کنار دولت یمن مورد شناسایی بینالمللی مستقر در عدن میجنگید، مقابله کرده است.
عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ با هدف بازگرداندن دولت یمن و مقابله با نفوذ گستردهٔ ایران وارد جنگ شد. اگرچه آتشبس سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ جنگ را متوقف کرد، از آن زمان درگیریهای متناوب رخ داده است.
هفتهٔ گذشته موج جدیدی از درگیریها از سر گرفته شد — یکی از شدیدترین درگیریها در سالهای اخیر — و حوثیها با هدف تصرف سواحل دریای سرخ به مواضع حمله کردند. نیروهای دولتی یمن نیز پاسخ دادند.
در ماه ژوئیه، در میان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حوثیها محاصرهٔ دریایی کامل عربستان سعودی را اعلام کردند و حملات خود را به کشتیهای مرتبط با عربستان که از تنگهٔ مهم بابالمندب عبور میکردند، آغاز کردند.
این تنگهٔ باریک یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان است که کانال سوئز و دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند. روزانه حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی از آن عبور میکند. از زمان بسته شدن تنگهٔ هرمز توسط ایران، کشتیهای بیشتری از آن استفاده کردهاند، تنگهای که پیش از آغاز جنگ در فوریه، سالانه حدود ۲۰ درصد از منابع انرژی جهان از آن عبور میکرد.
دستاوردهای حوثیها برای عربستان سعودی چه معنایی دارد؟
کارشناسان هشدار میدهند که کنترل کامل حوثیها بر کریدور بابالمندب میتواند بحران انرژی جهانی جاری را بدتر کند، زیرا قیمتها و عرضه افزایش خواهند یافت. برای عربستان سعودی، این میتواند به صادرات نفت آسیب بیشتری بزند.
از زمانی که ایران تنگهٔ هرمز را محاصره کرد، ریاض به دنبال استفادهٔ بیشتر از خط لولهٔ نفت خام شرق-غرب خود بوده است که از میدان نفتی ابقیق در سراسر شبهجزیره عربستان تا بندر غربی ینبع در دریای سرخ امتداد دارد. نفت میتواند سپس از آن مسیر دریایی بهجای خلیج فارس حمل شود.
این خط لوله از دههٔ ۱۹۸۰ فعال بوده و بهطور هدفمند برای جلوگیری از اختلال در هرمز ساخته شده است. این خط لوله در جریان حملات پهپادی حوثیها در سال ۲۰۱۹ بهطور موقت تعطیل شد.
از زمان جنگ فوریه، این پادشاهی ظرفیت خط لوله را به حداکثر رسانده است، به این معنا که اکنون میتواند تا هفت میلیون بشکه در روز را در سراسر کشور به ساحل دریای سرخ پمپاژ کند، در حالی که پیش از جنگ پنج میلیون بشکه در روز بود.
در نتیجه، ۲۱ درصد بیشتر نفت عربستان در مقایسه با پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل از بابالمندب حمل میشود. در پاسخ، حوثیها نفتکشهای عربستان سعودی را در دریای سرخ هدف قرار دادهاند.
اما با فرماندهی این گروه بر کل سواحل یمن و بابالمندب، صادرات عربستان میتواند ضربهٔ بیشتری بخورد. حوثیها پیش از این نیز تأسیسات انرژی و شهرهای جنوبی عربستان را هدف قرار دادهاند. تصاویر روز جمعه دود بلندشده از خط لولهٔ شرق-غرب را نشان میداد. سعودیها تأیید نکردهاند که آیا به آن حمله شده است.
این برای ایران چه معنایی دارد؟
کارشناسان میگویند به نظر میرسد حوثیها قصد دارند جبههٔ بزرگ جدیدی در جنگ آمریکا و ایران باز کنند و مهمتر از آن، به تهران در بنبست جاریاش با واشنگتن یک برگ برنده بدهند.
هم ایران و هم آمریکا اعلام میکنند که کنترل تنگهٔ هرمز را در دست دارند، اما حجم بسیار کاهشیافتهٔ کشتیرانی نشان میدهد که ایران دست برتر را دارد.
کنترل نیابتی بابالمندب فقط آن دست را تقویت میکند. علم صالح، استاد روابط بینالملل در دانشگاه ملی استرالیا، گفت: «این اساساً به این معناست که ایران اکنون تنگهٔ هرمز و تنگهٔ هرمز بهعلاوه را کنترل میکند.»
این همچنین فشار بر واشنگتن را افزایش میدهد، زیرا افزایش قیمت بنزین و مواد غذایی جنگ را به شدت غیرمحبوب کرده است و انتظار میرود رأیدهندگان خشم خود را در انتخابات میاندورهای نوامبر به جمهوریخواهان نشان دهند.
این هفته، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پذیرفت که بعید است جنگ پیش از آن پایان یابد. صالح گفت: در حالی که واشنگتن محاسبه میکند که استراتژی حملات همراه با فشار اقتصادی میتواند تهران را به تسلیم وادار کند، زمان برای تغییر وضعیت به نفع خود بهطور فزایندهای کم است.
او افزود: پیروزی حوثیها نهتنها بهطور چشمگیری توازن قدرت را به نفع ایران تغییر میدهد، بلکه به قدرتهای دیگر مانند چین و روسیه نیز نشان میدهد که قدرت نظامی آمریکا در خاورمیانه در حال کاهش است. «ایران اکنون برگ قیمت جهانی نفت و امنیت انرژی را بازی کرده است؛ بنابراین کنترل حوثیها بر بابالمندب بهطور چشمگیری به ایران سود میرساند.»
آیا حوثیها میتوانند دریای سرخ را حفظ کنند؟
تحلیلگران میگویند شکست روز پنجشنبهٔ نیروهای دولتی یمن تقریباً مانند یک هدیه به حوثیها داده شد. نیروهای دولتی یمن حدود ۳۰۰ هزار نفر تخمین زده میشوند، در حالی که حوثیها حدود ۲۵۰ هزار نفر هستند.
به گفتهٔ کارشناسان با این حال، شکافهای داخلی در ارتش یمن و همچنین فشار خارجی عربستان سعودی، جبههای بسیار تکهتکه ایجاد کرده که فاقد انسجام لازم برای مبارزه با گروهی به سرعت و انطباقپذیری حوثیهاست.
محمد المصری، استاد مؤسسهٔ تحصیلات تکمیلی دوحه، درباره حوثیها گفت: «من میگویم این یک نیروی جنگی است که احتمالاً پیشرفتهتر از نیرویی است که حدود یک دهه پیش سعودیها با آن میجنگیدند.»
او افزود: علاوه بر این، دسترسی به سلاحهای ایرانی در چند سال گذشته، از موشک گرفته تا پهپاد و سیستمهای پدافند هوایی، به حوثیها امکان داده تا انبار مهماتی چشمگیر بسازند.
با این حال، آندریاس کریگ، دانشیار کینگز کالج لندن، به الجزیره گفت که با وجود پیروزیهای فوری، حوثیها در حکمرانی «فاجعهبار» هستند و بعید است بتوانند محاصرهٔ بابالمندب را حفظ کنند.
او افزود: پیشروی موفق آنها نه به این دلیل رخ داد که دستکم گرفته شدند، بلکه به این دلیل که ائتلاف به رهبری عربستان بیش از حد برآورد شده بود.
با این حال، صالح از دانشگاه ملی استرالیا اشاره میکند که حوثیها در واقع نیازی ندارند کل بابالمندب یا دریای سرخ را کنترل کنند تا به اهداف خود برسند.
او گفت: یک اشارهٔ کوچک به خطر برای اعمال فشار بر شرکتهای کشتیرانی و بیمه کافی است تا این تنگه برای ورود بیش از حد پرخطر باشد.
اکنون پرسش این است که آیا ریاض میتواند بهطور مؤثر حوثیها را با قدرت هوایی خود متوقف کند.
در ۲۴ ساعت گذشته، نیروهای سعودی دهها موشک به سمت مناطق تحت کنترل حوثیها از جمله مُخا شلیک کردهاند، اما به نظر نمیرسد این امر گروه را متوقف کرده باشد.
کارشناسان میگویند بعید است پیمان دفاعی اخیر میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه فعال شود، زیرا کشورها میخواهند از تشدید درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران اجتناب کنند.
واشنگتن نیز به نظر میرسد در دسترس نیست. وبسایت خبری آمریکایی Axios گزارش داد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز پنجشنبه دو بار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تماس گرفت و درخواست حملات هوایی آمریکا علیه حوثیها را کرد. اما ترامپ این درخواست را رد کرد.
