خودروی بیکیفیت برای مردم، نقدینگی برای رفقای هیئتمدیره! / ایرانخودرو عابربانک «بهمنیها» شد؟
در حالی که ایرانخودرو زیر کوهی از زیان انباشته کمر خم کرده و هر روز نالهی کمبود نقدینگی سر میدهد، خرید ۶.۴ هزار میلیارد تومانی یک شرکت موتورسازی از رقیب خصوصی، شوک جدیدی به افکار عمومی وارد کرد به طوری که این معامله که در ظاهر شاید یک ام استراتژیک تعبیر شود اما بوی تند «جیببهجیب کردن» سرمایههای ملی را میدهد؛ جایی که خریدار و فروشنده پشت یک میز مینشینند و با پول مردم، برای منافع «سهامدار خاص» پازل میچینند.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، صورتهای مالی ایرانخودرو از زیان انباشته سنگین و بحران نقدینگی حکایت دارد که به دنبال انتشار خبر خرید ۱۰۰ درصدی سهام شرکت «توسعه قوای محرکه تیوان» توسط این غول جاده مخصوص، موجی از ابهامات مطرح شده است.
این معامله ۶.۴ هزار میلیارد تومانی که در نگاه اول یک سرمایهگذاری صنعتی به نظر میرسد، با افشای ابعاد جدیدی از تعارض منافع و بازنشر تحلیلهای فنی، حالا به یک پرونده چالشبرانگیز برای نهادهای نظارتی تبدیل شده است؛ معاملهای که بوی «جیب به جیب کردن» سرمایه میان سهامداران مشترک از آن به مشام میرسد.
طبق اطلاعیههای رسمی، شرکت ایپکو (تحقیق و طراحی ایرانخودرو) به نمایندگی از شرکت مادر، تمامی سهام شرکت تیوان را از گروه بهمن خریداری کرده است که رقم این معامله یعنی بیش از ۶۴ هزار میلیارد ریال، در شرایطی از منابع ایرانخودرو خارج میشود که این شرکت برای تأمین قطعات اولیه خود با چالشهای عدیدهای روبهروست.
تعارض منافع یا مهندسی مالی؟
اما پرسش اصلی اینجاست که چرا ایرانخودرو باید شرکتی را از یک رقیب بخش خصوصی بخرد که مالک آن، خود یکی از سهامداران عمده و تأثیرگذار در ترکیب هیئتمدیره ایرانخودرو است؟
البته بزرگترین علامت سؤال این معامله، حضور «گروه بهمن» در هر دو سوی میز است به طوری که وقتی فروشنده (گروه بهمن) خود در جایگاه سهامداریِ خریدار (ایرانخودرو) نشسته است، فرآیند قیمتگذاری و ضرورت این خرید بهشدت زیر سؤال میرود و این سوال پیش می آید که این معامله یک گام استراتژیک برای بومیسازی است، یا صرفاً راهکاری برای تزریق نقدینگی کلان از جیب ایرانخودرو به خزانه گروه بهمن؟
به نظر می رسد این نوع «معاملات با اشخاص وابسته» در دنیای تجارت، همواره تحت شدیدترین نظارتها قرار میگیرد تا مانع از تضییع حقوق سهامداران خرد و بیتالمال شود.
سایه تردید بر توان فنی تیوان
آنچه برابهامات فنی این ماجرا می افزاید این است که پرسشهای بیپاسخی مانند اینکه آیا تیوان واقعاً یک تولیدکننده است یا صرفاً بستری برای مونتاژ قطعات خاص؟ است و یا اینکه چرا ایرانخودرو با وجود داشتن زیرساختهای عظیم موتورسازی در ایپکو، باید هزینه گزافی برای خرید یک مجموعه نوپا بپردازد؟ مطرح می شود که هنوز پاسخ روشنی برای آن داده نشده است.
ایرانخودرو اگر پول نداشت، چطور ۶۴ هزار میلیارد ریال بابت «تیوان» پرداخت؟
باوجود آنکه تیوان در سال ۱۴۰۰ افتتاح شد، اما این پرسش مطرح است که چرا در این مقطع زمانی که ایرانخودرو در بحرانیترین شرایط مالی قرار دارد، ناگهان تصمیم به خرید نقد و اقساط این شرکت میگیرد؟ آیا ارزشگذاری ۶.۴ هزار میلیارد تومانی این شرکت بر اساس واقعیتهای تولیدی است یا بر اساس نیاز فروشنده به نقدینگی؟
به گزارش تابناک ، به نظر می رسد که خرید شرکت تیوان توسط ایرانخودرو، بیش از آنکه یک پیروزی صنعتی به نظر برسد، شبیه به یک پازل مالی در شطرنج پیچیده جاده مخصوص است، ضمن آنکه ورود شورای رقابت و سازمان بورس به این پرونده ضروری به نظر میرسد تا مشخص شود آیا در این معامله، منافع بلندمدت تولید ملی در نظر گرفته شده یا صرفاً یک تأمین مالی خودمانی برای سهامداران خاص در پوشش خرید تکنولوژی صورت گرفته است؟ البته ایرانخودرو متعلق به عموم مردم و سهامداران خرد است و نباید اجازه داد این شرکت به صندوق پولِ سهامداران ذینفوذ تبدیل شود.
