ابهامات لایحه محاسبه جدید «حقوق بازنشستگی»

به گزارش تابناک، علی جعفری‌آذر در گفت‌وگو با ایسنا در توضیح آخرین وضعیت بررسی لایحه اصلاح موادی از قانون تامین اجتماعی و موضوع «اصلاح فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان» در کمیسیون اجتماعی، گفت: لایحه اصلاح موادی از قانون تامین اجتماعی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی تهیه و به مجلس تقدیم شده است که یکی از مواد آن درباره تغییر فرمول محاسبه مستمری بازنشستگان است و مواد دیگری مثل موضوع کارگران ساختمانی نیز دارد.

کمیسیون اجتماعی هیچ مصوبه‌ای درباره لایحه نداشته است

وی توضیح داد: پیشنهاداتی از سوی سازمان تامین اجتماعی درباره این لایحه و مشخصا موضوع محاسبه مستمری بازنشستگان مطرح شده است که موضوع برای بررسی بیشتر به کمیته کمیسیون ارجاع شد لذا بررسی این لایحه در مراحل ابتدایی آن قرار دارد و هنوز چیزی به تصویب کمیسیون نرسیده است.

نایب‌ رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با تاکید بر اینکه «کمیسیون اجتماعی هیچ مصوبه‌ای درباره این لایحه نداشته است»، گفت: این لایحه در مرحله بررسی کارگروه است و هنوز کلیات و یا جزئیات آن در کمیته و کمیسیون اجتماعی بررسی نشده است. روز گذشته نیز در جلسه‌ای اعضای کمیسیون سوالات، شبهات و نگرانی‌های خود را مطرح کردند که توضیحاتی داده شد اما نمایندگان از توضیحات ارائه‌شده قانع نشدند لذا جلسات همچنان ادامه دارد.

تاکنون اعضای کمیسیون اجتماعی از توضیحات قانع نشده‌اند

وی ادامه داد: در جلسات بررسی کارشناسی این لایحه، اعضای کمیسیون نظرات مطرح شده از سوی مسئولانی از سازمان تامین اجتماعی را شنیدند اما این جلسه منجر به جمع‌بندی نهایی نشد. هنوز به سوالات و ابهامات پاسخ داده نشده و قرار شد پیشنهادات سازمان تامین اجتماعی در جلسات بعدی بیشتر مورد بررسی قرار گیرد؛ بنابراین فعلا این لایحه در حد ایده است.

جعفری‌آذر با بیان اینکه هنوز رای‌گیری درباره این لایحه در کمیته و کمیسیون صورت نگرفته است، افزود: ممکن است در ادامه بررسی‌ها، این لایحه در کمیته تصویب نشده و کمیسیون وارد بررسی آن نشود یا اینکه در صورت تصویب در کمیته، به تصویب کمیسیون نرسد و یا در نهایت با اعمال تغییراتی در کمیسیون تصویب شود و برای تصمیم‌گیری به صحن علنی ارجاع می‌شود.

نحوه محاسبه مستمری بازنشستگی در لایحه 

نماینده تبریز در مجلس با اشاره به استدلال‌های سازمان تامین اجتماعی‌، گفت: استدلال سازمان تامین اجتماعی این است که منابع سازمان دچار مشکل است و فرمول جدید محاسبه مستمری بازنشستگان به نفع بازنشسته‌ها است چون در زمان اجرای این لایحه، ضریب تورم اضافه خواهد شد لذا با اعمال فرمول جدید، کارمند و کارگری که در طول خدمت خود حق بیمه قانونی خود را پرداخت می‌کند، حقوق بازنشستگی که دریافت می‌کند از مستمری فرمول قبلی بیشتر خواهد بود البته اعضای کمیسیون اجتماعی از این توضیحات قانع نشدند.

وی ادامه داد: سازمان تامین اجتماعی نظرات و پیشنهاداتی درباره محاسبه مستمری بازنشستگان مطرح کرده که آن را به نفع بازنشستگان و صندوق تامین اجتماعی می‌داند. پیشنهاد آن‌ها این است که این لایحه از سال ۱۴۰۸ اجرا شود و برای کسانی باشد که از آن زمان بازنشسته می‌شوند.

جعفری‌آذر درباره پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی دولت و سازمان تامین اجتماعی برای تغییر فرمول محاسبه حقوق بازنشستگی گفت: دولت در این لایحه سه شیوه مختلف برای محاسبه مستمری مطرح کرده است؛ روش اول محاسبه براساس کل سنوات بیمه‌پردازی است. روش دوم محاسبه طبق ۱۰ سال آخر خدمت و شیوه سوم در نظر گرفتن ۵ سال آخر خدمت است. اینکه کدام شیوه ملاک قرار می‌گیرد یا شیوه دیگری از سوی مجلس اضافه می‌شود، معلوم نیست. شاید هم کلا کمیسیون با این موضوع مخالفت کند و شرایط موجود و فرمول فعلی برای محاسبه مستمری باقی بماند.

مجلس و کمیسیون اجتماعی با حساسیت این لایحه را بررسی می‌کند

وی با بیان اینکه کار کارشناسی دقیقی بر روی این لایحه صورت خواهد گرفت، گفت: نمایندگان مجلس نسبت به وضعیت بیمه‌شدگان سازمان تامین اجتماعی حساسیت دارند البته وضعیت صندوق هم برای ما مهم است و صندوق باید این حقوق‌ها را پرداخت کند اما نه به قیمت اینکه بار مالی و هزینه مضاعف در دوره اشتغال برای بیمه‌شده ایجاد شود و یا از بابت افزایش سنوات ارزیابی، به ضرر آن‌ها تمام شود.

جعفری‌آذر با تاکید بر اینکه مجلس و کمیسیون اجتماعی با حساسیت این لایحه را بررسی می‌کند، گفت: این لایحه هم وضعیت زندگی جامعه کارگری و کارمندی تحت پوشش تامین اجتماعی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و هم باید تامین مالی صندوق به‌درستی و با اطمینان انجام شود. البته برای ما، زندگی جامعه کارگری و کارمندی مهم‌تر است که منجر به بازنشستگی می‌شود.

وی گفت: مجلس و اعضای کمیسیون اجتماعی با وسواس این موضوع را بررسی می‌کنند به همین دلیل از توضیحات و گزارش مسئولان سازمان تامین اجتماعی متقاعد نشدند که این شیوه به نفع جامعه بیمه‌شده است و باعث ضرر آن‌ها نمی‌شود.

تنوع صندوق‌های بازنشستگی مشکل کشور است نه محاسبه سنوات

نایب‌ رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره به مشکلات ساختاری صندوق‌های بازنشستگی در کشور گفت: بیش از ۲۰ صندوق بازنشستگی در کشور داریم که این معضل اصلی کشور است نه نحوه محاسبه سنوات؛ همین موضوع باعث تبعیض‌های دوران بازنشستگی می‌شود.

وی با بیان اینکه تبعیض دوران اشتغال ناشی از تنوع قراردادهای استخدامی و تبعیض بازنشستگی به دلیل تنوع در صندوق‌های بازنشستگی است، افزود: در برخی صندوق‌ها تفاوت دریافتی‌ها بسیار زیاد است. برای مثال ممکن است فردی در یک صندوق ۴۰ میلیون تومان حقوق بازنشستگی بگیرد و فردی دیگر ۲۰۰ میلیون تومان؛ منتها صندوق تامین اجتماعی از نظر جمعیت بازنشسته و بیمه‌شده با هیچ صندوق دیگری قابل مقایسه نیست به همین دلیل هرگونه تغییر در آن باید با دقت، وسواس و جزئیات پیگیری شود.

جعفری‌آذر با تاکید بر لزوم تجمیع صندوق‌های بازنشستگی در کشور گفت: اگر مثلا مبنای محاسبه مستمری بازنشستگی در صندوق تامین اجتماعی، ۵ سال آخر بیمه‌پردازی باشد و سایر صندوق‌ها همان میانگین دو سال آخر باقی بماند، باعث نابسامانی در کشور می‌شود. ما باید به سمت یکسان‌سازی قوانین استخدامی و بازنشستگی حرکت کنیم تا شاهد نارضایتی در دوران اشتغال و بازنشستگی نباشیم.

تفاوت‌های جدی میان صندوق کشوری و تامین اجتماعی وجود دارد

وی ادامه داد: هم‌اکنون تفاوت‌های جدی میان صندوق کشوری و تامین اجتماعی وجود دارد. در تامین اجتماعی تقریبا همه پرداختی‌ها مشمول کسور بازنشستگی می‌شود بنابراین فرد در زمان بازنشستگی حقوق بالاتری می‌گیرد اما در صندوق کشوری این‌طور نیست و بخشی از پرداختی‌ها مشمول کسور نمی‌شود. در نتیجه ممکن است دو فرد با شرایط شغلی و مدرکی مشابه در دوران بازنشستگی دریافتی‌های کاملا متفاوتی داشته باشند. این نوع نابسامانی زیاد داریم و در سایر کشورها این تعداد صندوق وجود ندارد.

جعفری‌آذر با اشاره به تکالیف قانونی برای ادغام صندوق‌های بازنشستگی گفت: دولت باید برای ادغام صندوق‌های بازنشستگی لایحه جداگانه‌ای تقدیم مجلس کند. دولت این موضوع را در بودجه ۱۴۰۴ آورده بود که براساس تفسیر شورای نگهبان، نمی‌توان در قانون بودجه احکام دائمی تصویب کرد. اگر دولت بخواهد صندوق‌ها را ادغام یا تجمیع کند، باید لایحه مستقلی به مجلس ارائه دهد.

نایب‌رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در جمع‌بندی گفت: جامعه کارگری و کارمندی بیمه‌شده تامین اجتماعی مطمئن باشند که مجلس منافع آن‌ها را در نظر می‌گیرد کما اینکه دغدغه سازمان تامین اجتماعی هم این است. البته وضعیت صندوق‌ها هم برای مجلس مهم است و پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت این صندوق‌ها وجود دارد از جمله اینکه شرکت‌هایی مثل شستا کارآمد شوند.