پول نقد بدهید، کالا نگیرید/ پشتپرده حبس تعمدی کالا در انبارهای فولاد چیست؟
بورس کالا که قرار بود نماد شفافیت و پایانبخش دوران حوالههای رانتی باشد، اکنون با چالشی جدی در حوزه نظارت مواجه شده است همچنین ماجرای عدم ایفای تعهد شرکت هفتالماس در قبال خریداران نقدی، لکهای بر اعتبار این نهاد مالی است ؛ بنابراین وقتی یک عرضه کننده میتواند کالای نفروخته را عرضه کند و پس از دریافت پول، با یک نامه رسمی از تحویل آن سر باز زند، عملاً فلسفه وجودی بورس کالا زیر سوال میرود.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، در حالی که گزارشهای میدانی و آمارهای رسمی از اشباع بازار ورقهای فولادی حکایت دارد، برخی غولهای فولادی با ابداع شیوههای جدید از ایفای تعهدات خود سر باز میزنند.
پرونده شکایت خریداران از شرکت هفتالماس قزوین نشان میدهد این شرکت علیرغم دریافت وجوه نقد در بورس کالا، از تحویل ۷۰۰ تن ورق به مشتریان خودداری کرده و با ارسال اظهارنامههای حقوقی، توپ را به زمین فولاد مبارکه میاندازد که این گزارش به بررسی پشتپرده حبس کالایی میپردازد که میتواند اعتبار معاملات بورس کالا را زیر سوال ببرد.
بورس کالا همواره به عنوان نماد شفافیت و پایانبخش سهمیهبندیهای رانتی شناخته می شد اما به گفته منابع آگاه به تابناک ، گویا پشت پرده این ویترین شفاف، معاملاتی جریان دارد که در آن خریدار، نقد میپردازد و نسیه یا هیچگاه کالا دریافت نمیکند که پرونده اخیر شرکت «صنایع هفتالماس» نمونهای از همین تناقض آشکار است.
طبق قوانین بورس کالا، عرضه کالا به معنای موجود بودن آن یا تضمین تولید در موعد مقرر است و خریدارانی که سال گذشته بصورت نقدی اقدام به خرید ورق کردهاند، اکنون با گذشت ماهها، نه تنها کالایی دریافت نکردهاند، بلکه با اظهارنامههای رسمی روبرو شدهاند که در آن ذکر شده «نمیتوانیم کالا را بدهیم!» و حالا سوال اینجاست که اگر کالا موجود نبود، بر اساس کدام ضابطه بورس کالا اجازه عرضه و دریافت وجه نقد را صادر کرده است؟
به نظر می رسد شرکت هفتالماس در اقدامی عجیب، علت عدم تحویل کالا را به اظهارنامه مشابهی از سوی فولاد مبارکه گره زده است و این زنجیره از بهانهتراشیها نشاندهنده یک اختلال سازمانیافته در زنجیره تأمین است. حتی اگر فولاد مبارکه به تعهدات خود عمل نکرده باشد، این یک رابطه حقوقی میان هفتالماس و تامینکننده بالادستی است و نباید بهانهای برای تضییع حقوق تولیدکنندهای شود که سرمایه در گردش خود را ماهها پیش به حساب هفتالماس واریز کرده است.
در حالی که نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد و گزارشهای قبلی تابناک بر عدم کمبود ورق در بازار تأکید داشته است اما کلیدواژه کمبود توسط هفتالماس، شائبه حبس کالا برای تغییر قیمت یا استفاده از نقدینگی خریداران به عنوان وام بدون بهره را تقویت میکند درحالی که بار در انبارها موجود است، اما ارادهای برای تحویل آن وجود ندارد.
خریدار ۷۰۰ تن ورق، دلال نیست؛ بلکه تولیدکنندهای است که برای خط تولید، کارگران و تعهدات فروش خود برنامهریزی کرده است و زمانی که یک شرکت بزرگ از تحویل بار سرباز میزند، عملاً باعث تعطیلی واحدهای کوچکتر و تضییع سرمایه در گردش آن خواهد شد.
اما مساله قابل توجه نقش نظارتی بورس کالا است و سوال اینجاست که اگر قرار باشد شرکتها کالا را در بورس بفروشند، پول را دریافت کرده و سپس با یک اظهارنامه ساده از تحویل کالا امتناع ورزند، اعتبار این نهاد مالی چه خواهد شد؟
تابناک آمادگی دارد تا مستندات خریداران و پاسخ احتمالی شرکت هفتالماس را برای شفافسازی بیشتر منتشر کند. اما آنچه مشخص است، این روند نه با شعارهای حمایت از تولید همخوانی دارد و نه با قوانین موضوعه بورس کالا و بلوکه کردن سرمایه تولیدکننده و عدم تحویل کالا در بازار پرمصرف فولاد، لکهای است که تنها با تحویل فوری بار و جبران خسارت خریداران پاک خواهد شد.
