آینده جنگ ایران و آمریکا؛ جنگ میشود یا توافق؟
مهدی احمدی اصل

تابناک - اگرچه امروز سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان گفته حرفی از مهلت 60 روزه در توافق با آمریکایی ها نشده، اما بهرشکل از زمان اجرایی شدن تفاهمنامه اسلام آباد بین تهران و واشنگتن 60 روز گذشته و امروز دوشنبه 26 مردادماه این موعد به پایان می رسد. خیلی ها در جلسات مختلف و حتی در جمع های خانوادگی سئوال می کنند که بالاخره جنگ می شود یا توافق؟! سئوالی که در این مجال تلاش شده در قالب بررسی سناریوهای مختلف به آن پاسخ داده شود.
اگرچه تحلیل دقیق این موضوع باتوجه به حجم و سرعت تحولات اتفاقات جهانی و منطقه ای سخت به نظر می رسد، اما خواه ناخواه آینده درگیری میان ایران و آمریکا با پایان مهلت 60 روزه بار دیگر در هالهای از ابهام قرار گرفته است. آنچه به طور قطعی می توان گفت این است که در حال حاضر، مذاکرات برای دستیابی به توافقی پایدار درباره برنامه هستهای ایران، تحریمها و وضعیت تنگه هرمز هنوز به نتیجه نهایی نرسیده و همزمان سطح تنش نظامی و اقتصادی بالاست.
همچنین می توان تحلیل کرد که اکنون، مهمترین کانون بحران، تنگه هرمز است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، پس از درگیری محدود ایران و آمریکا در تنگه هرمز و نوار ساحلی ایران تا به امروز یعنی 26 مردادماه، عبور کشتیها از این مسیر بهشدت کاهش یافته و همزمان مذاکرات ایران و عمان برای ایجاد سازوکاری به منظور تعیین مسیر عبور امن کشتیها ادامه دارد. وضعیت هرمز که پیشتر اهمیت جهانی داشته و امروز بر آن افزوده شده، با ایجاد اختلال گسترده در این مسیر بازار انرژی و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده است.
بررسی سه سناریو برای آینده جنگ ایران و آمریکا
«سناریوی اول؛ ادامه جنگ فرسایشی و حملات محدود است» محتملترین سناریو در کوتاهمدت، بازگشت فوری به یک جنگ تمامعیار نیست، بلکه ادامه فشار نظامی، حملات محدود و جنگ غیرمستقیم است.
به نظر می رسد تمایل آمریکایی ها از تهدید به سناریوی جنگ گسترده به اعمال تحریمهای بیشتر، فشار اقتصادی و تهدید به حملات جدید است؛ در مقابل چنین ایده ای، ایران تلاش خواهد کرد هزینههای بیشتری در ارتباط با حضور آمریکا در منطقه ایجاد کند. همچنین به نظر می رسد اختلال در مسیرهای انرژی بعنوان اهرم فشار در دست تهران، همچنان افزایش پیدا کند.
خیلی چشم انداز امیدوار کننده ای حداقل تا به امروز برای اجرایی شدن سناریویی غیر از آنچه گفته شد، وجود ندارد؛ چرا که اختلافات اصلی دو طرف همچنان بر سر کنترل یا بازگشایی تنگه هرمز، برنامه هستهای، تحریمها و آزادسازی پول های بلوکه شده ایران باقی است. پس احتمال ادامه این وضعیت در هفتههای آینده؛ یعنی نه صلح پایدار و نه بازگشت فوری به جنگی با حداکثر شدت بالاست.
«سناریوی دوم؛ توافق موقت جدید است» مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و آمریکا، همچنان یکی از مسیرهای اصلی کاهش بحران بوجود آمده در منطقه به حساب می آید و کشورهای منطقه، از جمله عمان، قطر و پاکستان به تلاش های شان برای میانجیگری بین دو کشور ادامه داده اند.
در صورت موفقیت میانجیگران و تمایل دو کشور ممکن است شاهد یک «توافق مرحلهای» باشیم. به این صورت که با کاهش حملات از سوی طرف های درگیر، ایجاد ترتیباتی برای عبور امن کشتیها از تنگه هرمز را شاهد باشیم و در ازای این موضوع و کاهش بخشی از فشارهای اقتصادی آمریکا نظیر تحریم های یک سویه و ظالمانه و آزادسازی بخشی از منابع بلوکه شده ایران، شاهد پذیرش محدودیتها و بازرسیهای بیشتر در برنامه هستهای ایران باشیم. در شرایط فعلی به نظر می رسد دستیابی به یک توافق موقت، از توافق نهایی و جامع واقعبینانهتر باشد؛ چون هنوز اختلافات بنیادین میان دو کشور بسیار عمیق است.
«سناریوی سوم؛ تشدید دوباره جنگ» خطرناکترین سناریو که البته نسبت دو سناریویی که پیشتر شرح آن رفت، احتمالش کمتر به نظر می آید، «شکست کامل دیپلماسی و آغاز موج تازهای از حملات گسترده» است. این سناریو در صورتی محقق می شود که حملهای بزرگ علیه نیروهای آمریکایی یا زیرساختهای حیاتی منطقه رخ دهد که اغازگر آن ایران باشد. یا اینکه آمریکا و اسرائیل به این نتیجه برسند که برنامه هستهای ایران در حال پیشرفت سریع است. این را باید در نظر داشته باشید که هرگونه حمله گسترده میتواند تهران را به واکنش شدیدتر علیه پایگاهها، منافع واشنگتن و زیرساختهای انرژی در منطقه سوق دهد.
اگر چنین سناریویی به منصه ظهور برسد، بحران میتواند از یک جنگ دوجانبه فراتر رفته و به درگیری منطقهای گستردهتر تبدیل شود. افزایش اخیر نگرانیها درباره امنیت تردد در هرمز و نوسان قیمت نفت نشان میدهد که چنین سناریویی پیامدهای اقتصادی قابلتوجهی نیز خواهد داشت و حداقل در شرایط فعلی به دلیل تاب آوری اقتصادی طرفین، امکان آن اندک به نظر می رسد. از سویی هزینههای سنگین چنین جنگی برای هر دو طرف و برای کشورهای منطقه، محقق شدن این موضوع را اندک می نماید.
محتملترین اتفاق بین ایران و آمریکا
با بررسی 3 سناریویی که گفته شد، به نظر می رسد، محتملترین مسیر در ماههای آتی درباره سرنوشت جنگ ایران آمریکا میتواند ترکیبی از «مذاکره همراه با فشار» باشد؛ یعنی ایران ضمن کنترل ترددها در تنگه هرمز و حفظ توان بازدارندگی، برای کاهش فشارهای اقتصادی و پایان درگیری به مذاکره ادامه دهد و در سوی دیگر آمریکایی ها نیز ضمن ادامه مسیر دیپلماسب، همچنان فشار اقتصادی و تهدید نظامی را حفظ کنند.
وضعیت کنونی بین ایران و آمریکا بسیار شکننده است. پایان مهلت توافق 60 روزه بدون دستیابی به توافق نهایی، خطر محاسبه اشتباه و بازگشت به درگیری را افزایش می دهد؛ مگر یکی از سناریوهایی که پیشتر در این یادداشت شرح آن رفت، بین طرفین به نتیجه برسد. همانطور که در ابتدای مطلب هم گفته شد، با تغییر و تحولات لحظه ای منطقه، پیش بینی قطعی آینده جنگ بسیار سخت است و جرقه هرنوع درگیری بر اثر محاسبات اشتباه یا تحول ناگهانی در مذاکرات میتواند مسیر بحران را طی چند روز تغییر دهد.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۹
انتشار یافته: ۱۶
پاسخ ها
ناشناس
| ۱۶:۳۹ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
ناشناس
| ۱۷:۰۳ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
شما فروشنده ای را دوست نداشته باشی میری از جایی دیگر خرید میکنی، حتی اگر او فقط آن چیز را داشته باشد سعی میکنی کم کم نیازی به آن نداشته باشی و مراوده ای با فروشنده نداشته باشی
نفت و هرمز و موقعیت استراتژیک و ... همه مزیتهایی است که میتواند باعث سود برای ایران و کشورهای دیگر شود و تنها در وضعیت نرمال برای سایر کشورها جذاب است وگرنه طرف حاضر است هزینه کند تا به ما سودی نرسد!
پاسخ ها
ناشناس
| ۱۶:۵۷ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
ناشناس
| ۱۷:۰۴ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
می خواهی بفهمی جنگ می شود یا توافق؟
خودرویت را می بری پیش ۱۰ تا مکانیک و هیچ کدامشان نمی توانند خرابی خودرو را برطرف کنند اما می بری پیش یک مکانیک دانا و آگاه و می گوید بخاطر آن قطعه است و آن قطعه را خودت و یا آدم وارد عوض می کند و خودو سالم می شود
مکانیک دانا و آگاه هیچ کاری روی خودرویت انجام نداد فقط علت مشکل را به تو گفت و یعنی علت مشکل را بفهمی ۸۰ و ۹۰ درصد مشکل را حل کرده ای
علت جنگ با آمریکا را بفهمی ۹۰ درصد مشکل حل است
علت تورم و گرانی را بفهمی ۹۰ درصد مشکل حل است
علت بی حجابی و عدم معنویت را بفهمی ۹۰ درصد مشکل حل است
ما تا دلتان بخواهد خودرو ساز و آدم سیاسی و فرهنگی و صاحب نظر اقتصادی و امور بین الملل زیاد داریم
اما علت یاب نداریم و اگر هم داریم کم و حرفش خریدار ندارد و صدایش به گوش ها نمی رسد و بعضا در بایکوت است
امروز آمریکا(جنگ و تخاصمش) و تورم(بی ارزش شدن پول) دو ابر مشکل کشور است اما چه کنیم که با خودروسازهایی سر و کار داریم که علت خرابی را تشخیص نمی دهند و هر چه خرج می کنیم و تقلا می کنیم و پیش این خودروساز و آن خودروساز می رویم اما خودرو درست نمی شود و ما را ذله کرده است و فقط دنبال یک آدم آگاه هستیم که فقط علت را بگوید و هیچ کار دیگری از او نمی خواهیم
توافق می شود یا جنگ می شود؟ این مهم نیست دنبال علت جنگ و علت عدم توافق باش و علت را که یافتی حل کردن موضوع راحت است و اگر حل نشد پس علت را درست تشخیص نداده ای و علت یابت دروغین و کاذب است
پاسخ ها
ناشناس
| ۱۶:۵۸ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
نویسنده مقاله دلیل اعلامی دشمن را هم مد نظر قرار دهیم.
سرعت اتمی شدن
مهندس
| ۱۷:۱۴ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
دوست عزیز! لطف کن و شمارهی تماسی از خودت در اینجا بذار تا باهات صحبت کنیم... صحبت با امثال تو برای ما مفید هست. منتظر هستیم. سلامت و موفق باشی
ناشناس
| ۱۷:۲۰ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
پاسخ ها
ناشناس
| ۱۶:۵۲ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۶
استناد کن به این آیه و آن آیه و به این دلیل و آندلیل و آزادانه و بدون لکنت مرا محکوم و انتقاد کن
اما نباید جلوی استدلال ها و آیات و دلایل مرا بگیری
نباید با فحش و توهین و افترا و بی احترامی با سخن من برخورد کنی
وقتی بایکوت و فیلتر می کنی و وقتی لاپوشانی و جلوی حرف زدن دیگران را می گیری و حرف خودت را بخاطر جایگاهت بر دیگران تحمیل و حتی به قانون هم پایبند نیستی یعنی عملا خودت را محکوم و خودت را به خودت گره زده ای و تبدیل به دیکتاتور شده ای و به رای اکثریت و استدلال ها و منطق ها پشت پا می اندازی
ما حتی در برائت هم چیزی با عنوان توهین و افترا و دشمنی نداریم و مفهوم برائت که مقابل بیعت است یعنی بیزاری جستن از راه و روش است و اینکه این راه و روشی که داری مورد تایید من نیست
برائت از مشرکین یعنی ای مشرکان این روشی را که در پیش گرفته و شرک ورزی شما مورد تایید و قبول ما نیست و ما آنرا رد می کنیم تا دیگران را نسبت به آن آگاه کنیم وگرنه قصد توهین و دشنام دادن به شما و جنگ و آدم کشی نداریم و حتی نمی خواهیم با زور نظرات خودمان را تحمیل کنیم که لا اکراه فی الدین و قل یا ایها اللکافرون لا اعبد ما تعبدون روش و مسلک ما است و خونخواهی و قصاص هم در مقابل تجاوز و جنایت معنا پیدا می کند
افترا و دروغ را باید با بیان و شفافیت و استدلال پاسخ داد
دشنام و فحش را هم باید با ابزار دیگری پاسخ داد
ایندو کاملا متفاوت است و ابزارهای مقابله با آنها هم متفاوت است و ریشه تمام درگیری ها و اختلافات جامعه ما بخاطر این است که قدرت تفکیک اینها در جامعه و افراد موثر وجود ندارد و در تفاسیر و معنای آنها دقت نمی شود
امروز اگر رفتار دموکرات ها را در دولت آمریکا می پسندیم چون در آمریکا وجود دارد می پسندیم اما اگر همین رفتار در کشور ما بود کاملا غلط و مقابلش می ایستادیم
به این رفتار رفتار سیاسی می گویند که مقابل رفتار مکتبی است و رفتار مکتبی می گوید چیزی که در آمریکا بد است پس در ایران هم بد است و چیزی که در ایران بد است در آمریکا هم باید بد باشد
اما رفتار سیاسی کاملا مقابل رفتار مکتبی است و همه جا رفتار مکتبی با رفتار سیاسی یکسان .نیست و بعضا مقابل همدیگر هم است.
