درس‌هایی از جنگ احزاب زمان پیامبر (ص) برای امروز ما

به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، نبرد احزاب یا خندق در سال پنجم هجری روی داد و در این رویداد تاریخی، جهان کفر در آن روزگار با یهودیان و منافقان داخل مدینه، جبهه یگانه ای را برای آسیب رساندن به اسلام و مسلمانان تشکیل داده و هدفشان نیز نابودی این دین مبین و خاموش سازی آن برای همیشه بود.

در جریان این نبرد سرنوشت ساز، قبیله قریش اتحادی را با دیگر قبایل بت پرست و نیز یهودیان تشکیل داد، گروهی از پهلوانان را با خود همراه ساخت و منافقان نیز از داخل مدینه با پخش اخبار نادرست و بزرگنمایی قدرت سپاه احزاب، در تضعیف روحیه مسلمانان و مومنان تلاش کرده و شایعه پراکنی می کردند و می کوشیدند مقاومت مسلمانان را در هم شکسته و حتی آنان را به تسلیم دعوت نمایند.

اما در این نبرد که امتحان سختی برای مسلمانان شمرده می شد، مومنان با توکل بر خدا و تبعیت از رسول خدا(ص) و توجه نکردن به شایعات و اخبار دروغ و نیز صبر و کوشش، توانستند از بحرانی بزرگ به در آمده و با پیروزی از آن خارج گردند. البته نقش بی نظیر امام علی(ع) در سرکوب پهلوان بزرگ عرب عمرو بن عبدود و بستن راه نفوذ سپاه شرک به سمت مدینه، نکته در خور توجهی است که نتیجه جنگ را به نفع مسلمانان تغییر داد و از این رو مورد تحسین پیامبر اسلام(ص) قرار گرفت و ضربه امام(ع) برتر از عبادت جن و انس توصیف گردید.

در شرایط کنونی نیز جبهه استکبار و صهیونیسم با تمامی توان و امکانات خویش جنگی را بر میهن اسلامی مان تحمیل کرده، رهبر فرزانه را شهید کرده و می کوشد با تبلیغات خود، قدرت خود را بزرگتر از آنچه هست نمایش دهد و با ابزار رسانه و فضای مجازی، واقعیت های میدانی را وارونه جلوه داده و مقاومت ملت و نیروهای مسلح را در هم بشکند.اما با بهره گیری از تاریخ و به ویژه رویداد پیکار احزاب در سال پنجم، چه درس هایی می توان برای شرایط کنونی دریافت کرد؟

۱- وحدت و انسجام داخلی و عدم توجه به شایعات، مهمترین درسی است که می توان از نبرد احزاب دریافت کرد‌. هیچ قدرتی در برابر ملتی که انسجام و یکپارچگی خود را حفظ کرده، نمی تواند نفوذ کرده و آن را به تسلیم شدن در برابر خویش وادار سازد. شایعات و فضا سازی رسانه ای و جنگ روانی نیز نکته مهمی است که نباید از آن غفلت کرد. لازم است بدانیم اگر دشمن به پیروزی خود در میدان مطمئن بود، به جنگ روانی و تلاش برای ارعاب و ایجاد وحشت در میان مردم و اختلاف افکنی میان آنان، امید نمی بست. پس دشمنان با وجود امکاناتی که از آن برخوردارند، به فتنه گری و ایجاد اختلاف داخلی امید بسته اند و این مطلب، مسبوق به سابقه است و در جنگ احزاب نیز مشرکان و یهودیان به تلاش منافقان داخلی برای ایجاد هراس در میان مومنان دل خوش کرده بودند که البته ناکام شدند.

۲- صبر و استقامت در شرایط جنگی، درس بزرگی است که می توان از واقعه جنگ احزاب دریافت نمود. دشمنان اسلام با لشکری انبوه و امکاناتی بی نظیر در زمان خود وارد صحنه شدند و با استقامت مسلمانانی که در مدینه محاصره بودند و سختی ها را تحمل می کردند و تسلیم نمیشدند، روبرو گردیدند. آری، صبر، ایستادگی و شکیبایی توام با توکل بر خدا پایان شیرینی را برای صابران رقم می زند.

۳- نتیجه جنگ در میدان معین می شود؛ لشکر احزاب در این نبرد، امکانات و نفرات به مراتب بیشتری در اختیار داشتند، اما با این وجود نتوانستند بر مسلمانان غلبه یافته و اهداف شومشان را محقق سازند. به دیگر سخن، داشتن امکانات و نفرات بیشتر، ضامن پیروزی نیست. امروز نیز دشمنان امکانات و ابزارهای پیشرفته ای در اختیار دارند، اما این ابزارها و امکانات نیز نقاط ضعفی داشته و صرفا با تکیه بر آن نمی توان پیروزی را رقم زد.۴- نصرت خداوند نسبت به جبهه حق، قطعی است.

در نبرد احزاب، خداوند مسلمانان را با وجود نفرات کم، یاری رساند و قلوبشان را مستحکم نمود و آرامش را بر آنان فرو فرستاد و زمینه پیروزی شان را فراهم ساخت. امروز نیز اگر با هم باشیم و خدا را فراوان یاد کرده و برای حفظ اسلام ناب و میهن اسلامی از هیچ تلاشی دریغ نکرده و به وعده های خدا یقین کنیم، نصرت الهی قطعی و پیروزی مان نزدیک خواهد بود. پیروزی در گرو صبر، استقامت، توکل بر خدا، شجاعت، پایداری در مسیر حق و ظلم ستیزی است و تاریخ نیز این گفته را تایید می کند. اندکی صبر سحر نزدیک است. ان‌شاء الله

محمدجواد گودینی پژوهشگر و استاد دانشگاه