در مورد بحران آب در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات

به منازعات و کشمکش­های سیاسی اجتماعی که در نتیجه­ ی کمبود آب بوجود می ­آید، بحران آب گویند. همچنین در ایجاد بحران آب عواملی همچون رشد فزاینده جمعیت، گسترش صنایع و نیاز آب برای تأمین غذا و بهداشت و خشکسالی موثر هستند.

 

بحران کرونا، جلوی بحران آب و هوا را نگرفته است - تابناک | TABNAK

 
چشم انداز آب در ایران
رشد سریع جمعیت مهم ترین عامل کاهش سرانه آب تجدید شونده کشور در طول دهه های گذشته بوده است. با هر نرخ از رشد جمعیت پیش بینی شده توسط سازمان ملل متحد کشورمان تا سال ۲۰۵۰ جزء ۲۰ کشور پرجمعیت جهان خواهد بود. بر این اساس میزان سرانه آب تجدیدپذیر کشور نیز از ۱۳۲ میلیارد متر مکعب در سال ۱۳۸۵ تقلیل چشمگیری یافته و در صورت ادامه این روند وضعیت در آینده به مراتب بدتر خواهد شد.

در حالی که ایران در ناحیه خشک جهانی قرار دارد و متوسط بارش آن ۲۵۰ میلی متر است و ۲۵ درصد خاک ایران در مناطق فراخشک، ۴۰ درصد در مناطق خشک و ۲۵ درصد در مناطق غیر خشک قرار دارند مصرف زیاد، عدم تقارن بارندگی ها در کشور، رشد جمعیت و توسعه ناهمگون و ناپایدار در بخش های مختلف از جمله دلایل اصلی برای بروز بحران ها و چالش های بخش در ایران آب است.

بانک جهانی در گزارش سال ۲۰۰۷ خود با تأکید بر اینکه کاهش سالانه منابع داخلی آب شیرین در ایران ۳/۶ برابر استاندارد‌ها و شاخص های جهانی است، اعلام کرد که کشاورزی عامل ۹۱ درصد کاهش سالانه منابع آب شیرین در ایران است.
 
همچنین طبق این گزارش کاهش سالانه منابع داخلی آب شیرین طی سال‌های ۱۹۸۷ تا ۲۰۰۲ میلادی در جهان ۹ درصد بوده است و این رقم در کشور ما ۷/۵۶ درصد و معادل ۹/۷۲ میلیارد متر مکعب بوده است. این کاهش سالانه منابع داخلی آب شیرین در ایران طی مدت یاد شده ۶/۸ برابر انگلیس، ۳/۳ برابر آمریکا و ۷/۲ برابر ژاپن بوده است. بر اساس این برآورد‌ها طی این مدت، کاهش سالانه آب شیرین ایران حدود ۵/۵ برابر کشور‌های فقیر و ۹/۸ برابر کشور‌های با درآمد متوسط بوده است.
 
در مجموع، منابع آبی کشور برابر ۱۳۰ میلیارد متر مکعب گزارش شده است. ۸۵ میلیارد متر مکعب آن آب های سطحی، ۷ میلیارد متر مکعب آن چشمه های پراکنده، ۳۹ میلیارد متر مکعب منابع آب های زیرزمینی آبرفتی و آهکی می باشد
 
متوسط بارندگی سالیانه در ایران ۲۸۹ میلیمتر، یعنی حدود یک چهارم متوسط باران سالانه ی کره زمین است. حجم متوسط باران سالیانه حدود ۴۰۰ متر مکعب و صورت تقریبی به میزان یک هزارم حجم باران سالیانه ی دنیا است. از حجم ۴۰۰ میلیارد متر مکعب آب تولیدی در سطح کشور، ۲۷۴ میلیارد متر مکعب یعنی بیش از ۶۸ درصد آن تبخیر می شود.
 
حجم آب های رودخانه های مرزی ورودی به کشور حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب و رودخانه های خروجی ۶ میلیارد متر مکعب است. ۸۵ میلیارد مترمکعب حجم آب قابل استحصال از جریان آب سطحی کشور و ۳۵ میلیارد مترمکعب حجم آب قابل استحصال از منابع آب های زیرزمینی برآورد گریده است. در مجموع میزان متوسط ذخایر آبی قابل استحصال شامل آب های سطحی، آب های زیرزمینی و چشمه های پراکنده ۱۳۰ میلیارد مترمکعب است. 

کتاب های نوشته شده پیرامون بحران آب

کتاب آب امنیت و خاورمیانه، گزارشی است از موسسه مطالعات استراتژیک لندن که توسط ایزدی در سال ۱۳۷۳ ترجمه گردیده­است. این کتاب ضمن بر شمردن عوامل ایجاد بحران آب در خاورمیانه به بررسی بعد امنیتی بحران آب در خاورمیانه می­پردازد.

زنگ خطر کم آبی در ۹ استان به صدا درآمد - تابناک | TABNAK

کتاب بحران آب در خاورمیانه یکی دیگر از کتاب­های مهمی است که توسط نهازی در سال ۱۳۷۸ منتشر گردیده است. این کتاب نیز ضمن بررسی تخصصی منابع و مسائل آب و ذکر محدودیت­ها و مشکلات پیش روی نیاز مردم کشور‌های خاورمیانه، ضمن ذکر علل و عوامل تهدیدکننده­ی منابع آب­های ایران سعی بر تشریح جوانب مشکلات دارد.

کتاب ابعاد سیاسی-امنیتی بحران آب در خاورمیانه عربی و آینده مذاکرات صلح اعراب و اسرائیل نوشته­ ی  فغانی (۱۳۷۸) یکی از مفصل­ترین پژوهش­هایی است که به بحران آب  از بعد سیاست و امنیت نگریسته است. اگرچه در این کتاب بیشتر مسائل و اختلافات کشور‌های عربی و اسرائیل حول محور آب مورد بررسی قرار گرفته است، ولی توجه به نتیجه­ گیری­های این کتاب ضروری به نظر می­رسد. فغانی در نتیجه ­گیری خود می­ آورد که مشکلات آب خاورمیانه بسیار جدی است. او در کتاب خود مجموعه علل و عواملی را در ایجاد بحران آب دخیل می­داند که عبارتند از عدم شناخت درست و به موقع نقش آب به عنوان عنصری حیاتی و بی جایگزین، استحصال بی­رویه و مصرف بیش از حد آب­های موجود، ضعف و سوء مدیریت دولت­ ها به ویژه در زمینه تنظیم و اجرای یک برنامه ملی جامع جهت کاهش مصرف آب، ناتوانی مسئولین در زمینه سیاست مناسب قیمت­ گذاری، ضعف سیستم­ های جمع ­آوری، ذخیره ­سازی و بازیافت آب، همچنین مصرف بخش قابل توجهی از آب­های تجدیدناپذیر منطقه در ازای اتخاذ سیاست­ های پرستیژی در زمینه خود اتکایی غذایی علی رغم عایدات ناچیز اقتصادی، عدم بهره­گیری شایسته از نیرو‌ها و سازمان های غیر دولتی، افزایش بی رویه جمعیت و... .

فعانی همچنین در پایان کتاب خود می­ آورد بحران آب و مشکلات ناشی از آن ضمن اینکه می­توانند منبع تولید خشونت و تنازع باشند، در عین حال قادرند بستر مناسبی برای توسعه همکاری­ها و به تبع آن رفع سایر مشکلات هم باشند.

 

عوامل موثر بر کمبود آب 

کاهش منابع آبی در جهان علل و عوامل عدیده­ای دارد که در ادامه به صورت کلی به نقش اصلی­ترین عوامل موثر بر کمبود آب اشاره می­شود:

1-انسان­ها: انسان ها و عوامل طبیعی تأثیر عمیقی بر چرخه و بحران آب دارند.  انسان­ها بر فرآیند کاهش آب و آلودگی بیشتر آن تأثیر شدیدتری می­گذارند. نیاز به آب برای مصارف کشاورزی تولید انرژی، تولیدات صنعتی و مصارف شهری، به سرعت در حال افزایش است. امروزه رشد روزافزون جمعیت جهان و افزایش مصرف آب، قطع بی­رویه درختان جنگل­ها، رشد شهرسازی و افزایش صنایع آلوده کننده آب شیوه­های نامناسب و غیر اصولی کشاورزی احداث سدهای مخزنی و ایجاد دریاچه های مصنوعی از عوامل نابودی چرخه منظم آب در سطح جهان به شمار می­آیند که در نهایت همه آنها نوعی تهدید برای جامعه بشری محسوب می شوند.

2-کشاورزی: بخش کشاورزی و صنعتی از مهم­ترین بخش­های مصرف آب است. در خاورمیانه بیش از 70%منابع آب به بخش کشاورزی اختصاص داده شده­است. در حالی که اکثر کشورهای واقع در خاورمیانه دچار کمبود آب هستند و در منطقه گرم و کم  آب قرار گرفته­اند که میزان بارندگی بسیار پایین و گاهی در حد صفر دارند.

3-مصرف خانگی: بنابر اعلام سازمان بهداشت جهانی، حداقل مصرف آب خانگی 100لیتر به ازای هر نفر در روز است. اما این میانگین در میان خانوارها رعایت نمی­شود. پس می­توان گفت عامل مهم دیگری که سبب رشد مصرف آب گردیده نیاز و اقتضای بهداشت عمومی است. با پیشرفت­هایی که از نظر بهداشت در بسیاری از کشورها دیده می­شود مصرف آب روزانه هر فر سیر صعودی طی می­نماید. امروزه مسائلی نظیر رشد جمعیت، ارتقای سطح زندگی و بهداشت، گسترش شهرنشینی، گسترش صنایع، کشاورزی و... افزایش مصرف آب را موجب گردیده است  به طوری که مصرف آب نسبت به اوایل قرن 20 هفده برابر و نسبت به 3 قرن قبل 45 برابر شده است.

 

 

 

در مورد بحران آب در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

در امور آب و هوا در روز های یکشنبه و... دوشنبه آینده ۲۴ و ۲۵ اکتبر/ دوم و سوم آبان...
رهبران بخش خصوصی عربستان در تلاش برای حل بحران آب... آستانه بیست و ششمین اجلاس آب و هوایی گلاسکو کاپ... علمی فعالیت های انسانی به طور مستقیم به تغییرات آب... برخی از تغییرات سیست آب و هوا را به حالت...
کد خبر: ۱۰۸۳۴۵۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۳۰


عراق قرار دارند نبود آب شرب قطعی برق و عدم... نبود آب شرب و لوله کشی شده است در حال... حاضر اهالی روستا برای تامین آب مصرفی روزانه از کانال... نزدیک روستا استفاده می کنند و آب شرب خود را...
کد خبر: ۱۰۸۳۰۳۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۷


آمار و ارقام منابع آبی استان تهران گویای وجود یک... بحران جدی است بحرانی که به گفته کارشناسان اگر امروز...
به گزارش تابناک به نقل از ایسنا کارنامه سال آبی... تهران و حوضه آبریز سدهای پنجگانه تهران نیز مشهود بوده... و ورودی آب به مخازن سدهای تهران را نیز تحت... عملکرد استان بیانگر کاهش ۳۴ درصدی نزولات جوی سال آبی...
کد خبر: ۱۰۸۰۲۳۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۱۳


یک میدان گازی در آب های شمالی ایران اشاره و...
می دهد تهران چه زمان با مشکل جدی آب مواجه... در بحران آب قابل حل است ...
کد خبر: ۱۰۷۱۴۸۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۳۱


استاندار خوزستان با بیان اینکه قرار شده است دبی آب... رودخانه کرخه به همین شکلی که رهاسازی آب در آن...
آبی وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو به خوزستان تعلق... بگیرد نگرانی ها در زمینه آب در خوزستان هنوز زیاد... تنش آبی پروژه های آبفا و پروژه های آب و... است وی با بیان اینکه نگرانی ها در بحث آب...
کد خبر: ۱۰۶۶۲۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۵


بحرانی آب...
کد خبر: ۱۰۶۶۲۱۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴


مرور روزنامه‌های دوشنبه چهارم مرداد
آزادی در انتظار محکومان آبان ۹۸ و بازداشتی های خوزستان... برانگیز تلویزیون در گزارشگری از مانور تجمل تا بی آبی... ۹۰ روحانی از حوادث آبان ٩٧ تا تحریم و واکنش...
تر است در کنار عناوین دیگری مثل پرونده آبان ۹۸... آب و برق و کرونا و واکسیناسیون و شرایط خوزستان... چند روز آب پشت سد را رها کردن و با... تانکر آب دادن به روستائیان و سفر های مقطعی مسئولان...
کد خبر: ۱۰۶۶۰۶۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴


شب شبکه یک سیما درباره پدیده کم آبی امسال در... هایی دال بر اینکه شرایط آب و هوایی و اقلیمی... معناست که باید آماده مواجه شدن با شرایط جدید آب... برنامه ریزی را برای مواجه شدن با شرایط آبی تغییر...
کد خبر: ۱۰۶۵۸۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۳


هور به قدری آب داشت که گاهی فردی در آن... غرق می شد گاومیش ها باید تا گردن در آب... فرو بروند نه اینکه یک باریکه آب که بوی لجن... می دهد را باز کنند و بگویند آب به هور...
دوباره « خوزستان_تشنه_است» « کارون_جان_ماست» و « نه_به_انتقال_آب_کارون» جای آن... را می گیرد اعتراض اهالی خوزستان به کم آبی با... از کم آبی و انتقال آب کارون زیر سایه اعتراض... نوشت هر آدم منصفی می تواند دریابد که مشکل آب...
کد خبر: ۱۰۶۵۷۲۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


سردار حسین سلامی برای بررسی مشکلات تنش آبی خوزستان وارد...
و شهرهای درگیر با تنش آبی استان خوزستان بازدید کند... بازدید از روند اجرای طرح های آبرسانی سپاه و بسیج...
کد خبر: ۱۰۶۵۶۸۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


تامین آب و برق و شغل برای مردم آنان باید...
کد خبر: ۱۰۶۵۶۶۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


اعتراض های مردم خوزستان به کم آبی و مشکلات ناشی...
چند گفته می شود که برای رفع کم آبی خوزستان... بسیاری از کارشناسان مشکل آب خوزستان را ریشه ای و... شده است که باعث شده تابستان به تابستان آب کمتری... است کارشناسان آب نیز این موضوع را تایید می کنند...
کد خبر: ۱۰۶۵۶۶۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


برای رسیدگیِ فوری به بحران آب در خوزستان نماینده ای...
فوری به بحران آب در خوزستان نماینده ای به این...
کد خبر: ۱۰۶۵۶۲۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


رضایی گفت جریان آب رودها باید باز بماند و خسارت... منطقه کرخه نور پر آب بود به خاطر دارم که... کم آبی مشکلات متعددی را برای مردم ایجاد کرده که... مدیریت آب در ماه های آینده با مسئولین جلسه خواهم...
کد خبر: ۱۰۶۵۲۳۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


های خالی شدن مرز بر اثر بی آبی و مشکلات... رهاسازی آب اشتغال جوانان در شرکت های نفت و تکمیل...
کد خبر: ۱۰۶۵۱۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


هویزه مشکلات کم آبی برای شلتوک کاران و گاومیش داران... در مورد وضعیت آب و نیز برگزاری نشست های توجیهی... مردم می گویید اگر دولت تغییر در خروجی آب سدها... ناشی از سو مدیریت آب در استان خوزستان باشد در...
کد خبر: ۱۰۶۵۱۲۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


های مردمی از وضعیت آب برق گاز و سایر مشکلات...
های مردمی از وضعیت آب برق گاز و سایر مشکلات... دامداری و پرورش و صید شیلات دارند آب منشا حیات... که دو روز است خروجی آب سد کرخه را به...
کد خبر: ۱۰۶۵۱۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


آب منطقه از دیگر برنامه های سفر میدانی دکتر محسن...
کد خبر: ۱۰۶۵۰۸۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


مرور روزنامه‌های سه شنبه ۲۹ تیرماه
واکنش رئیس جمهور به اعتراضات آبی مردم خوزستان و ادامه... ای آب در انتظار تانکرهای اهدایی با تشنگی خو گرفته... که حالا حتی از آب گل هم خبری نیست آب... طالب آبند خشونت و برخورد امنیتی نیست آنها و صبرشان...
کد خبر: ۱۰۶۵۰۴۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


کد خبر: ۱۰۶۴۹۹۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv