در مورد پروتکل الحاقی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات 


منظور از پروتکل الحاقی سندی است ناظر بر پروتکل الحاقی به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای ۲+۹۳ که در ایران به پروتکل الحاقی شهرت یافته است و به منظور تقویت کارایی سیستم پادمان در راستای مشارکت در اهداف منع گسترش هسته‌ای جهانی، برای کشور‌هایی که دارای موافقت‌نامه پادمان با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند، طراحی شده‌است. کشور‌های عضو آژانس باید این پروتکل را به عنوان «ضمیمه توافق جامع پادمان» می‌پذیرفتند.

متن طرح خروج ایران از NPT - تابناک | TABNAK


بر پایهٔ پروتکل الحاقی، بازرسی حق آژانس است و برخلاف بازرسی ویژه نیازی به تصویب شورای حکام ندارد. از سوی دیگر، آژانس در بازرسی‌های خود برمبنای پیوند نامهٔ پیوستی حق دارد به هر جایی که برای انجام وظایف خود ضروری می‌داند، دسترسی پیدا کند. این نوع بازرسی بیشتر برای فعالیت‌های اظهارنشده طراحی شده و درواقع، می‌توان از آن به بازرسی‌های مدیریتی تعبیر کرد.


عضویت ایران


جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۸۲/۹/۲۷ به این پروتکل پیوست. در مهرماه ۱۳۸۲ و در جریان حضور هم‌زمان وزاری امور خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان در تهران، (مذاکرات سعدآباد) تیم مذاکره‌کننده ایران به سرپرستی حسن روحانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، در اقدامی که هدف آن «اعتمادسازی» با کشور‌های اروپایی بود، تصمیم گرفت «به‌طور داوطلبانه» پروتکل الحاقی را امضا و اجرا کند.


مفاد پروتکل الحاقی


پروتکل الحاقی مشتمل بر ۱۸ ماده است:

ماده ۱ پروتکل، تصریح می‌کند «مقررات موافقت‌نامه پادمان، تا جایی که با مقررات این پروتکل مرتبط و منطبق باشند، در این پروتکل اعمال خواهد شد. در صورت وجود تناقض بین مقررات موافقت‌نامه پادمان و این پروتکل، مقررات این پروتکل حاکم خواهد بود.»
مواد ۲ و ۳ نیز در رابطه با ارائه اطلاعات است که ماده ۳ خود شامل ۳ بخش است:
۲–۱- ارائه اطلاعات مورد لزوم توسط کشور عضو برای آژانس که شامل موارد زیر است:
الف) شرح کلی و نیز اطلاعات مشخص‌کننده مکان اجرای فعالیت‌های تحقیق و توسعه مرتبط با چرخه سوخت هسته‌ای که در آن‌ها از مواد هسته‌ای استفاده نمی‌شود و در هر جایی که توسط کشور تأمین هزینه شود، پروانه فعالیت دریافت کند، کنترل یا از طرف کشور اجرا شود.
ب) اطلاعات تعیین شده توسط آژانس و مورد توافق کشور، در مورد فعالیت‌های بهره‌برداری مرتبط با پادمان در مؤسسات و مکان‌های خارج از مؤسسات که در آن‌ها مواد هسته‌ای به‌طور معمول استفاده می‌شود.
ج) شرح کلی در مورد ساختمان در هر ساختگاه (Site)، شامل کاربری آن و ذکر محتویات آن در صورتی که در شرح کلی روشن و کافی نباشد، نقشه‌ای از سایت نیز باید همراه با شرح کلی باشد.
د) اطلاعات مربوط به معادن اورانیوم و کارخانجات تغلیظ اورانیوم و توریوم.
ه) اطلاعات مربوط به مواد چشمه که به ترکیب و خلوص مناسب جهت تولید سوخت یا غنی‌سازی ایزوتوپی نرسیده‌اند.
و) اطلاعات مربوط به صادرات و واردات موادی که بر اساس موافقت‌نامه ۱۵۳/INFCIRC لازم به ارائه آن نبوده‌است.
ز) اطلاعت مربوط به موادی که از پادمان معاف شده‌اند (به‌طور مثال موادی که در فعالیت‌های غیر هسته‌ای استفاده می‌شوند).
ح) اطلاعات مربوط به پسمان‌هایی با پرتوزایی متوسط یا بالا شامل پلوتونیم، اورانیوم با غنای بالا یا اورانیوم ۲۳۳ که پادمان بر آن‌ها خاتمه یافته‌است.
ط) تجهیزات و مواد غیر هسته‌ای معین که در ضمیمه ۲ پروتکل فهرست شده‌است.
ی) برنامه کلی مرتبط با توسعه چرخه سوخت هسته‌ای طی ۱۰ سال آینده.
۲–۲- شامل تعهد کشور عضو در مورد:
الف) شرح کلی و نیز اطلاعات مشخص‌کننده مکان اجرای فعالیت‌های تحقیق و توسعه مرتبط با چرخه سوخت هسته‌ای که در آن‌ها از موادی هسته‌ای استفاده نمی‌شود و در هر جایی توسط کشور عضو تأمین هزینه شده، پروانه فعالیت دریافت کند، کنترل یا از طرف آن کشور اجرا شود.
ب) شرح کلی از فعالیت‌ها و مشخصات اشخاص حقیقی و حقوقی جهت چنین فعالیت‌هایی، در مکان‌های شناسایی شده توسط آژانس در خارج از محلی که آژانس آن‌ها را عملاً مربوط به فعالیت‌های آن محل بداند ارائه چنین اطلاعاتی منوط به درخواست ویژه از جانب آژانس است و باید با مشورت با آژانس و به موقع انجام پذیرد.
۲–۳- بنا به درخواست آژانس، کشور عضو باید در مورد هرگونه اطلاعاتی که بر طبق این ماده ارائه خواهد شد تا آنجا که به اهداف پادمان مربوط است، تفضیلات و توضیحات را در اختیار آژانس قرار دهد. ماده ۳ نیز اشاره می‌کند که اطلاعات مطرح شده در بند‌های الف – (۱)، (۳)، (۴)، (۵)، (۶-الف)، (۷) و ماده ۲- ب (۱) باید ظرف ۱۸۰ روز از تاریخ اجرای این پروتکل در اختیار آژانس قرار گیرد. این اطلاعات من‌حیث‌المجموع شامل موارد زیر است:
این اطلاعات باید سالیانه به هنگام شود؛ * اطلاعات سالیانه در مورد صادرات و واردات مواد هسته‌ای، هنوز به مرحله اعمال پادمان نرسیده‌اند؛ * اطلاعات سه‌ماهه در مورد صادرات و واردات تجهیزات و مواد هسته‌ای مشخص شده در ضمیمه دو پروتکل الحاقی؛ * اطلاعیه در مورد تغییرات در مکان‌های نگهداری پسمان‌هایی با پرتوزایی بالا و اطلاع قبلی به آژانس در مورد طرح‌های فرآوری بعدی این پسمان‌ها.
ماده ۴ نیز در مورد دسترسی‌های تکمیلی صحبت می‌کند که از موارد اساسی و پایه‌ای اقدامات تحت این پروتکل است. این ماده تشریح می‌کند که چرا و چه موقع دسترسی‌های تکمیلی باید انجام شود. این دسترسی می‌تواند جهت اطمینان از فقدان هسته‌ای و فعالیت‌های انجام نشده و رفع سؤالات در ارتباط با صحیح و کامل بودن اطلاعات فراهم شده بر طبق ماده ۲ یا حل هر گونه تناقض در رابطه این اطلاعات باشد. دسترسی‌های تکمیلی همچنین می‌تواند جهت تأیید وضعیت برچیده شدن یک مؤسسه یا مکانی خارج از مؤسسات که معمولاً مواد هسته‌ای در آن‌ها به کار رفته‌اند باشد. این دسترسی باید به جز در مواردی که مربوط به بازدید‌های بررسی اطلاعات طراحی یا بازرسی‌های ویژه یا معمولی از آن سایت باشد و حداکثر ۲ ساعت یا کمتر از آن و در بقیه موارد حداقل ۲۴ ساعت قبل به اطلاع کشور مورد نظر رسانیده شود. همچنین ماده فوق فرصتی را جهت توضیح و موجبات تسهیل برای رفع شبهه یا تناقض هر مسئله مورد نظر را به کشور عضو می‌دهد. چنین فرصتی پیش از درخواست بازرسی فراهم شد مگر آنکه آژانس تشخیص دهد که تأخیر در بازرسی به هدف و منظور بازرسی لطمه می‌زند.
ماده ۵ نیز تعهد کشور‌های عضو را در مورد اجازه دسترسی به مکان‌های مورد نظر بیان می‌دارد. بند ج این ماده نیز اشعار می‌دارد که «هر مکان تعیین شده توسط آژانس به غیر از مکان‌های اشاره شده در بند‌های الف و ب این ماده جهت انجام نمونه برداری‌های محیطی مختص آن مکان، چنانچه کشور عضو نتواند امکان دسترسی به این مکان‌ها را فراهم آورد، باید فوراً تلاش معقول خود را جهت برآوردن خواسته‌های آژانس از مناطق مجاور یا از طریق روش‌های دیگر به کار بندد. این بند کشور‌ها را ملزم به پذیرش تعهدی می‌نماید که مغایر با اصل حاکمیت ملی است و کشور متعهد ناچار است که به نفع یک سازمان بین‌المللی از اصل منافع ملی خود در این مورد صرف نظر نماید.
ماده ۶ فعالیت‌های مجاز آژانس را در زمان دسترسی به مکان‌های مورد اشاره در ماده ۵ بیان می‌کند که این به‌طور کلی عبارت است از مشاهدات عینی، جمع‌آوری نمونه‌های محیطی، استفاده از دستگاه‌های آشکارسازی و اندازه‌گیری پرتو‌ها و به‌کارگیری انواع مهر و موم و وسایل شناسایی و تشخیص دستکاری‌ها بررسی سوابق پادمانی مربوط به تولید و حمل.
ماده ۷ در مورد دسترسی‌های کنترل شده بر طبق این پروتکل جهت پیشگیری از انتشار اطلاعات حساس رعایت مقررات ایمنی یا حفاظت فیزیکی یا حفظ اطلاعات حساس اختصاصی یا تجاری بحث می‌کند.
ماده ۸ نیز در این پیمان از حساسیت خاصی برخوردار است، زیرا تا حدودی به حق حاکمیت ملی کشور عضو خدشه وارد می‌سازد. در این ماده عنوان می‌شود که در هیچ‌یک از مفاد این پروتکل نباید موجب گردد که کشور عضو مکان‌هایی علاوه بر موارد اشاره شده در مواد ۵ و ۹، مورد درخواست برای انجام فعالیت‌های بازرسی در یک مکان خاص، را در دسترس آژانس قرار ندهد. آژانس باید بلادرنگ برای انجام چنین درخواستی به هر تلاش منطقی دست بزند.
ماده ۱۲ نیز مواردی است که کشور عضو را مجبور به پذیرفتن تعهداتی می‌کند که با اصل حاکمیت ملی کشور‌ها در تضاد است. این ماده تصریح می‌کند که کشور عضو باید ظرف یک ماه از تاریخ دریافت یک درخواست، روادید مناسب با مجوز ورود و خروج مکرر یا روادید عبور را در صورت لزوم، در اختیار بازرس انتخابی و معرفی شده در درخواست، قرار دهد تا بازرس بتواند به منظور انجام وظایف خود وارد قلمرو کشور عضو شده و در آنجا بماند. هرگونه روادید مورد درخواست باید حداقل یک سال معتبر بوده و در صورت درخواست برای مدت انتصاب بازرس مورد نظر در کشور عضو تمدید شود.

 

بازرسی‌های بدون اطلاع (NO-Notice Intspection)


این بازرسی‌ها شامل بازرسی‌هایی است که بدون اطلاع قبلی در مورد زمان فعالیت‌ها یا مکان‌های مورد بازرسی، در یک بازرسی انجام می‌شود. در عمل این موضوع، بدان معنی است که کشور و بهره‌بردار، زمانی از قصد بازرسان جهت انجام بازرسی مطلع می‌شوند که بازرسان آژانس به یک سایت وارد شده‌اند. این موضوع به‌طور مشخص مستلزم این است که کشور برای چنین بازرسی، ویزایی را از بازرسان درخواست نکنند یا ویزای ورود مکرر به آنان اعطا نماید.
ماده ۸۳ INFCIRC/۱۵۳ در زیر بند‌های الف، ب، ج مواد مربوط به بازرسی‌های عادی غیرمعمول و ویژه را مطرح می‌کند.
در ماده ۸۴ نیز به عنوان اقدام تکمیلی اشاره می‌کند که: «علیرغم مقررات ماده ۸۳، آژانس می‌تواند به عنوان یک اقدام تکمیلی، بخشی از بازرسی‌های معمولی پیرو ماده ۸۰ را بر طبق اصل نمونه‌برداری اتفاقی، بدون اطلاع قبلی انجام دهد.»
آژانس متعهد شده‌است که «هرگاه عملی باشد» و بر اساس برنامه‌کاری، باید به‌طور دوره‌ای برنامه کلی بازرسی‌های اعلام شده و اعلام نشده خود را با ذکر کلی زمان‌های پیش‌بینی شده جهت بازرسی‌ها را به دولت ایران اعلام کند.
ذکر واژه Whenever Practible نیز به‌طور کلی می‌تواند، تفاسیر مختلفی دربارهٔ امکان اعلام یا عدم اعلام به همراه داشته باشد.
دربارهٔ اماکنی که مرتبط با مواد هسته‌ای بوده، ولی حاوی مواد هسته‌ای نیست نیز لزوم اخذ مجوز‌های تکمیلی برای انجام وظیفه آژانس به منظور بازرسی‌های بدون اطلاع قبلی تعیین شده که در INFCIRC/۱۵۳ پیش‌بینی شده‌است.
دسترسی به اماکن دیگر مورد نظر آژانس نیز باید موضوعی و با توافقات داوطلبانه با کشور عضو انجام شود که مفهوم بازرسی‌های بدون اطلاع به این اماکن مربوط نمی‌شود.



طرح  مجلس یازدهم برای خروج داوطلبانه ایران از پروتکل الحاقی


۲۸ تیرماه ۱۳۹۹ حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری تسنیم با اشاره به جزئیاتی از طرح جدید مجلس برای خروج داوطلبانه ایران از پروتکل الحاقی، گفت: این طرح در یک ماده واحده تدوین و تقدیم هیئت رئیسه مجلس شده است.

وی افزود: پس از اعلام وصول طرح خروج داوطلبانه ایران از پروتکل الحاقی، این طرح در کمیسیون امنیت ملی و دیگر کمیسیون‌های مربوطه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نماینده مردم تهران در مجلس ادامه داد: هدف ما از این طرح این است که جمهوری اسلامی ایران در راستای بازدید‌های آژانس از تأسیسات هسته‌ای، مراکز نظامی و بعضی بازدید‌هایی که از برخی دانشگاه‌ها، صورت گرفته، دست برتر را داشته باشد و بتوانیم حربه‌ای در برابر تحریم‌های آمریکا داشته باشیم.

خروج از پروتکل 


آذرماه سال 1399 نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرح دو فوریتی خروج ایران از پروتکل الحاقی را به تصویب رساندند. 

 

 

در مورد پروتکل الحاقی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

خط تولید برسد به محض اجرای تعهدات غرب داوطلبانه پروتکل... الحاقی را اجرا می کنیم رییس دفتر رییس جمهوری درباره... آید و جدای از پروتکل الحاقی ما عضو پادمان هستیم... اگر اجرای پروتکل الحاقی را متوقف کنیم آیا لطمه ای...
کد خبر: ۱۰۳۵۵۳۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۱


از جمله اجرای داوطلبانه سند پروتکل الحاقی را متوقف خواهد... کردن اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی مطلع کرد عنوان شد که... از پادمان و پروتکل الحاقی و اقدامات داوطلبانه فراپادمانی و... که تصمیم ایران برای معلق کردن اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی...
کد خبر: ۱۰۳۵۵۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۲/۰۱


امیرعبداللهیان:
بدون لغو موثر تحریم ها خروج ایران از ⁧‫پروتکل الحاقی‬⁩...
موثر تحریم ها خروج ایران از ⁧‫پروتکل الحاقی‬⁩ قطعی و...
کد خبر: ۱۰۳۵۳۸۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۳۰


به منظور یافتن راه حلی برای ادامه فعالیت آژانس در ایران
بین المللی را در جریان تصمیم ایران در خصوص پروتکل... الحاقی قرار داده است ...
داوطلبانه پروتکل الحاقی مطلع کرد خبرنگار وال استریت ژورنال امشب... فوریه اقدامات شفاف ساز داوطلبانه اش از جمله پروتکل الحاقی...
کد خبر: ۱۰۳۴۹۶۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۲۹


کد خبر: ۱۰۱۸۵۷۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۱


مرور روزنامه‌های دوشنبه دهم آذرماه
دنبال توقف پروتکل الحاقی و واکنش ها به آن انتقاد...
کد خبر: ۱۰۱۸۲۲۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۰


تعلیق اجرای پروتکل الحاقی و محدودیت فعالیت بازرسی آژانس بین... احساسات همیشه به یافتن تصمیم درست یاری نمی کنند پروتکل... الحاقی پاسخگوی منافع همه از جمله تهران است ...
کد خبر: ۱۰۱۸۲۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۰۹


دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام
جنایت تروریستی این است که دولت ما اجرای داوطلبانه پروتکل... الحاقی را متوقف کند و سازمان انرژی هسته ای رژیم...
ترور شهید فخری زاده توقف داوطلبانه پروتکل الحاقی از سوی... جنایت تروریستی این است که دولت ما اجرای داوطلبانه پروتکل... الحاقی را متوقف کند و سازمان انرژی هسته ای رژیم... می توانیم درباره npt پروتکل الحاقی و برجام تجدیدنظر کنیم...
کد خبر: ۱۰۱۸۱۶۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۰۹


دسترسی های نظارتی فراتر از پروتکل الحاقی بر اساس برجام... است اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف نماید ماده ۸-...
کد خبر: ۱۰۱۸۱۵۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۰۹


پروتکل الحاقی در رابطه با بازرسی بازرسان آژانس بین المللی...
آن اجرای پروتکل الحاقی در مورد بازرسی های آژانس از... پروتکل الحاقی از ابتدا هم داوطلبانه بوده که براساس این... طرح لغو اجرای پروتکل الحاقی در همین هفته در دستورکار...
کد خبر: ۱۰۱۸۰۵۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۰۹


عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام:
می تواند با تعلیق اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی پاسخ مناسبی... تعلیق اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی پاسخ مناسبی به غرب بدهد»...
کد خبر: ۹۵۲۰۱۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۵


قطعا در گام پنجم کاهش تعهدات برجام اجرای پروتکل الحاقی...
ایران قطعا در گام پنجم کاهش تعهدات برجام اجرای پروتکل... الحاقی را متوقف خواهد کرد سیدمحمدجواد ابطحی در گفت وگو... پروتکل الحاقی را متوقف کند ...
کد خبر: ۹۴۴۰۱۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۳


می خواهد که به پروتکل الحاقی پیوسته و بر اساس... مواد ساخت بمب اتمی بازدید کنند پروتکل الحاقی به معاهده... اتمی هستند طراحی شده است کشورهای عضو آژانس باید پروتکل... الحاقی را به عنوان « ضمیمه توافق جامع پادمان» می...
کد خبر: ۹۴۲۹۱۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۱۹


سفیر ایران:
داوطلبانه و موقت پروتکل الحاقی ادامه می دهد و راستی...
کد خبر: ۹۳۶۶۵۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۱


پروتکل الحاقی را لغو کند گفت ما طبق برجام داوطلبان... پروتکل الحاقی را اجرا می کنیم به همین دلیل پیشنهادم... این است که در راستای کاهش تعهدات برجامی پروتکل الحاقی...
کد خبر: ۹۳۵۳۱۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۱۵


همتای یونانی اش در مسکو تاکید کرد که ایران پروتکل... الحاقی توافقات پادمانی آژانس را نقض نکرده است وی در...
کد خبر: ۹۳۵۲۹۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۱۵


به‌ دنبال تحریم‌های هسته‌ای آمریکا علیه ایران؛
های سوخت راکتور قبلی اراک و ۵- توقف اجرای پروتکل... الحاقی ...
سوخت راکتور قبلی اراک و ۵- توقف اجرای پروتکل الحاقی...
کد خبر: ۸۹۷۰۷۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۶


تمامی قوانین بین المللی و همچنین پروتکل الحاقی متعهد کرده... شد من باید تاکید کنم که پروتکل الحاقی ابزار بسیار... المللی انرژی اتمی تصریح کرد ایران این پروتکل را به...
کد خبر: ۷۴۵۰۰۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۸/۱۶


بخورد اجرای پروتکل الحاقی را متوقف می کنیم زیرا اکنون... به موافقت نامه پادمان و پروتکل الحاقی متعهدیم البته تا... زمانی که برجام پابرجا باشد چون این پروتکل هنوز به... مانند پروتکل الحاقی که متعهد هستیم عمل می کنیم آن...
کد خبر: ۷۳۸۶۶۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۷/۲۳


و پروتکل الحاقی مشخص شده برای بازدید از مکان هایی... برای بازدیدها قائل نخواهیم بود گفت هم پروتکل الحاقی مشخص... پروتکل الحاقی مشخص شده برای بازدید از مکان هایی است...
کد خبر: ۷۲۹۸۳۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۶/۲۲


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv