در مورد شورای عالی امنیت ملی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، شورایی است که به منظور تأمین منافع ملی و پاسداری از انقلاب ۱۳۵۷ و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ایران، به ریاست رئیس‌جمهور تشکیل می‌گردد. این شورا مهمترین وزنه تصمیم‌گیری در سیاست خارجی و امور دفاعی و امنیتی کشور محسوب می‌شود.  اعضای این شورا را مقامات عالی‌رتبه سیاسی، نظامی و اطلاعاتی ایران تشکیل می‌دهند. دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود و مسئولیت اداره دبیرخانه و نظارت بر اجرای صحیح تصمیمات و مصوبات شورا و امور اداری و اجرایی شورا را بر عهده دارد. مطابق روال مرسوم در اغلب موارد دبیر شورای عالی امنیت ملی پس از انتخاب از سوی رئیس‌جمهور، به طور همزمان از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان نماینده رهبری در شورا نیز منصوب می‌شود.


اهداف


بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی ایران، وظایف این شورا عبارتند از:

تعیین سیاست‌های دفاعی-امنیتی کشور، در محدوده سیاست‌های کلی تعیین شده از طرف رهبر انقلاب.
هماهنگ نمودن فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر کلی دفاعی-امنیتی.
بهره‌گیری از امکانات مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدید‌های داخلی و خارجی.

 


تاریخچه


شورای عالی امنیت ملی را می‌توان فرزند شورای عالی دفاع دانست که در زمان جنگ با حضور رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر، فرماندهان ارشد نظامی و دو مشاور رهبری برای اتخاذ تصمیمات مهم حکومتی با موضوع دفاع مقدس تشکیل می‌شد که با وجود نشست سران قوا یا بعدتر تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام، این شورا در امور سیاسی چندان دخالتی نداشت. با بازنگری در قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ که یکی از موارد آن اصلاح اصل ۱۷۶ بود، شورای عالی دفاع جای خود را به شورای عالی امنیت ملی داد.


تحولات شورا در گذر زمان


سه ماه پس از همه‌پرسی قانون اساسی بازنگری شده در مرداد ماه سال ۶۸ و پس از فوت امام خمینی (ره) و انتخاب آیت الله خامنه ای به رهبری جمهوری اسلامی ایران، وی در حکمی حسن روحانی را که آن زمان رئیس کمیسیون دفاعی مجلس سوم بود به همراه سیداحمد خمینی که همواره در جلسات سران قوا در زمان رهبری امام خمینی (ره) نیز شرکت داشت به مدت سه سال به عنوان نمایندگان خود در شورای عالی امنیت ملی انتخاب کرد و هاشمی رفسنجانی رئیس‌جمهور وقت نیز حسن روحانی را به سمت دبیری شورا که مسئولیت دبیرخانه و امور اداری و اجرایی شورا را عهده‌دار است منصوب کرد.

مهمترین اقدام دبیرخانه شورا در این زمان بررسی اجرای قطعنامه ۵۹۸ و مسئله آزادی اسرا بود. در تاریخ ۲۱ دی ماه سال ۷۱ این حکم برای سید احمد خمینی و حسن روحانی در حالی برای سه سال دیگر تمدید شد که احمد خمینی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام شده و حسن روحانی نایب رئیس ناطق نوری در مجلس چهارم بود و همچنان از سوی هاشمی رفسنجانی در سمت دبیری شورا باقی ماند. احمد خمینی در ۲۵ اسفندماه سال ۱۳۷۳ در گذشت و با فوت او یکی از کرسی‌های نمایندگی رهبری در شورای عالی امنیت ملی خالی ماند تا اینکه رهبر جمهوری اسلامی در ۱۳ دی ماه سال بعد همزمان با تمدید دو ساله حکم حسن روحانی، علی لاریجانی را که چند ماهی بود به ریاست سازمان صدا و سیما منصوب شده بود برای دوره‌ای دو ساله به عنوان دومین نماینده خود در شورا انتخاب کرد. در این دوره با وجود برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب مجدد هاشمی رفسنجانی به این سمت، حسن روحانی با حکم وی همچنان دبیر شورای عالی امنیت ملی باقی ماند.
دوم خرداد ۷۶ با برگزاری هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری،  محمد خاتمی به این سمت برگزیده شد و او نیز همچون ۸ سال قبل از آن، حسن روحانی را که آن زمان در مجلس پنجم نایب رئیس ناطق نوری بود به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد. در این دوره نیز روحانی و لاریجانی همچنان نمایندگان رهبری در شورا بودند.

 

تغییر دبیر شورا توسط احمدی نژاد


پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات ریاست جمهوری نهم و روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد یکی از تغییرات مسلم و قابل پیش بینی،  مسئولیت دبیری شورای عالی امنیت ملی بود که در دو سال آخر مسئولیت روحانی کار مذاکرات هسته‌ای نیز به آن محول شده و در این زمینه انتقادات زیادی را تحمل می‌کرد.

چند روز پس از تنفیذ حکم ریاست جمهوری احمدی‌نژاد در ۳۰ مرداد ۸۴ با برگزاری مراسم تودیع روحانی و معارفه علی لاریجانی به عنوان دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، از این پس روحانی فقط نماینده رهبر انقلاب در شورا بود و لاریجانی علاوه برداشتن نمایندگی ایشان مسئولیت دبیر خانه را نیز بر عهده داشت که باید مذاکرات هسته‌ای را نیز هدایت می‌کرد ضمن اینکه در این دوره باارسال پرونده هسته‌ای ایران از شورای حکام به شورای امنیت گروه ۱+۵ شامل آمریکا، انگلستان،  روسیه،  چین،  فرانسه و آلمان شکل گرفت و فصل جدیدی در این پرونده رقم خورد.

 

دبیری سعید جلیلی


اختلافات میان لاریجانی و احمدی‌نژاد در این زمان بالا گرفت تا جایی که سرانجام رئیس‌جمهور وقت با استعفای وی موافقت و از مهرماه سال ۸۶ سعید جلیلی را که سابقه حضور در وزارت خارجه هم داشت به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد. در دوره جلیلی مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ آغاز شد و وی برای اولین بار در کنفرانس ژنو ۱ در ۲۹ تیر ۱۳۸۷ مقابل خاویر سولانا و نمایندگان ۶ کشور قرار گرفت.

 از سوی دیگر علی لاریجانی نیز که در انتخابات مجلس هشتم در زمستان ۸۶ از حوزه قم پیروز شده بود، خرداد ماه سال بعد کرسی ریاست مجلس را گرفت و لاریجانی عملاً به عنوان رئیس قوه مقننه و به عنوان شخصیت حقوقی به شورای عالی امنیت ملی راه یافت تا یک کرسی از دو جایگاه نمایندگی رهبری در شورا خالی شود و رهبر در هشتم تیر ماه ۸۷ سعید جلیلی را پس از ۹ ماه دبیری شورا به عنوان نماینده خود در شورای عالی امنیت ملی نیز منصوب کند. جلیلی پس از انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ نیز همچنان با نظر موافق احمدی‌نژاد مسئولیت دبیرخانه شورا را بر عهده داشت تا زمان انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری رسید و سعید جلیلی در این دوره به فکر امتحان کردن شانس خود در رسیدن به ریاست دولت یازدهم افتاد.

 

مناظره های انتخاباتی و انتقاد به جلیلی


مناظرات و بحث‌های انتخاباتی این دوره که به شکلی به رقابت میان روحانی وجلیلی بر سر نحوه اداره مذاکرات هسته‌ای تبدیل شده بود تقریباً همه را مطمئن کرد که با انتخاب روحانی به عنوان رئیس‌جمهور، جلیلی آینده‌ای در دبیرخانه ندارد و سرانجام امیر دریابان علی شمخانی وزیر دفاع ۸ ساله خاتمی و فرمانده نیرو‌های دریایی سپاه و ارتش در سال‌های گذشته، با حکم حسن روحانی رئیس‌جمهور، دبیر شورای عالی امنیت ملی شد. با حضور روحانی در مسند ریاست جمهوری بار دیگر مسئله لاریجانی تکرار و روحانی از منظر حقوقی عضو شورا شد و از دو کرسی نمایندگی رهبری یک کرسی جای خالی پیدا کرد به همین دلیل رهبر در ۲۱ شهریور سال جاری ضمن تشکر از زحمات ۲۴ساله روحانی در سمت نمایندگی او، علی شمخانی را برای دوره‌ای سه ساله در این سمت منصوب کرد و سعید جلیلی هم که از سال ۹۰ به دلیل مسئولیت دبیری شورا، عضو حقوقی مجمع تشخیص مصلحت بود از سوی رهبر به عضویت حقیقی مجمع تشخیص مصلحت درآمد. در این میان، هم‌زمانی انتصاب شمخانی به عنوان نماینده رهبر در شورای عالی امنیت ملی و سعید جلیلی به عنوان عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام به اشتباه این گمان و تحلیل را در برخی رسانه‌ها به وجود آورد که انتصاب جلیلی به عنوان عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام به این معناست که وی دیگر عضو شورای عالی امنیت ملی نیست. این در حالی است که سعید جلیلی همچنان نماینده رهبر انقلاب در این شورا بوده و مطابق حکم دریافتی از او این نمایندگی همچنان ادامه دارد.

 

اعضاء


اعضای فعلی شورای عالی امنیت ملی، با توجه به مقام سیاسی و بر‌اساس شخصیت حقوقی خود عبارتند از:
حسن روحانی: (رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی)
علی لاریجانی: (رئیس مجلس شورای اسلامی)
سید ابراهیم رئیسی: (رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران)
محمدباقر نوبخت: (معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور)
علی شمخانی: (دبیر شورای عالی امنیت ملی و نماینده رهبر انقلاب در شورا)
سعید جلیلی: (نماینده رهبر انقلاب در شورا)
محمدحسین باقری: (رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران)
سید عبدالرحیم موسوی: (فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران)
حسین سلامی: (فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
عبدالرضا رحمانی فضلی: (وزیر کشور و رئیس شورای امنیت کشور)
محمدجواد ظریف: (وزیر امور خارجه)
سید محمود علوی: (وزیر اطلاعات)
وزیر یا مسئول مربوط به موضوع در حال بررسی در شورا: (عضو غیر دائم/متغیر، با حق رأی)


 مصوبات شورای عالی امنیت ملی


شورای عالی امنیت ملی به تناسب وظایف خود، شورا‌های فرعی از قبیل: شورای دفاع و شورای امنیت کشور تشکیل می‌دهد. ریاست هر یک از شورا‌های فرعی با رئیس‌جمهور یا یکی از اعضای شورای عالی است که از طرف رئیس‌جمهور تعیین می‌شود. حدود اختیارات و وظایف شورا‌های فرعی را قانون معین می‌کند و تشکیلات آن‌ها به تصویب شورای عالی می‌رسد. مصوبات شورای عالی امنیت ملی پس از تأیید رهبر انقلاب قابل اجراست.


مبانی قانونی شورا‌های فرعی


به استناد اصل ۱۷۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، شورای عالی امنیت ملی دارای شورا‌های فرعی است که ریاست آن بر عهده رئیس‌جمهوریا فردی است که توسط رئیس‌جمهور انتخاب می‌شود. در حال حاضر به غیر از شورای امنیت کشور، شورای فرعی دیگری از سوی شورای عالی امنیت ملی تشکیل نشده‌است.  شورای هماهنگی اطلاعات به ریاست وزیر اطلاعات که بر اساس قانون تأسیس وزارت اطلاعات تشکیل شده نیز به عنوان هماهنگ‌کننده دستگاه‌های اطلاعاتی (جامعه اطلاعاتی کشور) و تحت نظارت شورای عالی امنیت ملی قرار دارد، که در چارچوب سیاست‌ها و تصمیمات شورای عالی امنیت ملی فعالیت می‌کند و نقش بازوی اطلاعاتی شورای عالی امنیت ملی را داراست.


رئیس شورای امنیت کشور


حسن روحانی،  رئیس‌جمهور ایران، در ۱۴ آبان ماه ۱۳۹۲ طی حکمی عبدالرضا رحمانی فضلی،  وزیر کشور را به عنوان رئیس شورای امنیت کشور منصوب کرد.

 

دبیران


مهمترین سمت ثابت شورای عالی امنیت ملی مسئولیت دبیرخانه آن است که با انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود. دبیر شورا، مسئولیت اداره دبیرخانه و نظارت بر اجرای صحیح تصمیمات و مصوبات شورا و امور اداری و اجرایی شورا را بر عهده دارد. در حال حاضر علی شمخانی دبیر فعلی شورای عالی امنیت ملی می‌باشد که در تاریخ ۱۹ شهریور ۱۳۹۲ طی حکمی از سویحسن روحانی رئیس‌جمهور، به این سمت منصوب شد.

 

در مورد شورای عالی امنیت ملی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

«نورنیوز»، رسانه نزدیک به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به حادثه امروز در سفارت آذربایجان واکنش نشان داد.
کد خبر: ۱۱۶۱۴۷۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۰۷

شایعات مطرح شده در مورد پایان فعالیت دریابان علی شمخانی تماماً کذب بوده و هیچ تصمیمی برای تغییر در مدیریت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی اتخاد نشده است.
کد خبر: ۱۱۵۹۲۶۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۲۳

رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی خبر جابجایی دبیر شورای عالی امنیت ملی را تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۱۵۹۲۵۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۲۳

زیدآبادی گفت: با علنی شدن ماجرای علی‌رضا اکبری هم بعید است دبیر شورای عالی امنیت ملی در سمتش دوام بیاورد!
کد خبر: ۱۱۵۹۱۵۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۲۲

مصوبه شورای عالی امنیت ملی درباره برخورد با مشترکان پرمصرف گاز ابلاغ شد.
کد خبر: ۱۱۵۵۰۲۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۹/۲۴

نورنیوز: جعل اخبار خروج از کشور و پناهندگی برخی مسئولین و خانواده‌هایشان از سوی رسانه‌های معاند وتفسیر مدارای حافظان امنیت بامعترضان به افزایش جسارت و شجاعت انقلابیون! در برخورد با نیرو‌های امنیتی، تلاش نافرجام برای ایجاد دوقطبی در جامعه و تضعیف روحیه ملی است.
کد خبر: ۱۱۴۷۶۴۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۸/۰۶

نماینده رهبری در شورای‌عالی امنیت‌ملی، گفت: دشمن، امنیت کشور را هدف قرار داده است، چون می‌داند ایران‌ روز به روز به قله‌های پیشرفت نزدیک‌تر می‌شود.
کد خبر: ۱۱۴۳۴۹۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۱۲

نورنیوز نوشت: حسن عباسی سخنگوی هیچ بخشی از حاکمیت نیست
کد خبر: ۱۱۴۲۴۹۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۵

نورنیوز نوشت : حسن عباسی سخنگوی هیچ بخشی از حاکمیت نیست
کد خبر: ۱۱۴۲۴۸۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۵

مرور روزنامه‌های شنبه ۲۹ مردادماه
زورگیری از قانون! بیمه کامل همه زوج‌های نابارور، افزایش ۳۸ درصدی + ۵۱۵ هزارتومان، ۱۰۵ روز بدون خاموشی در گرم‌ترین استان کشور، توپ برجام در زمین آمریکا، مخاطره بـزرگ در کمین بانک مرکزی، فاز جدید فیلترینگ اینستاگرام و تلگرام، دوگانه تصویب یا عدم تصویب برجام در مجلس، دسترسی آمریکا به برجام پس از لغو تحریم‌ها و اخذ تضمین و پارتی‌گیت خانم نخست‌وزیر، از مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است.
کد خبر: ۱۱۳۵۹۸۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۲۹

در صورت انجام توافق احتمالی در نتیجه مذاکرات اخیر در وین شورای عالی امنیت ملی این توافق را بررسی کرده و سپس گزارش به مجلس ارائه خواهد شد.
کد خبر: ۱۱۳۵۷۵۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۲۷

دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودروی کشور گفت: نرخ‌گذاری در حاشیه بازار یا عرضه در بورس، دو پیشنهاد ارائه شده در شورای عالی امنیت ملی برای قیمت‌گذاری خودرو است.
کد خبر: ۱۱۲۸۵۶۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۱۶

قائم‌مقام ایران‌خودرو گفت: جلسه‌ای در شورای‌عالی امنیت ملی با حضور مدیران ایران‌خودرو و سایپا و همچنین نمایندگانی از انجمن قطعه‌سازان و انجمن صنایع همگن به‌منظور بررسی قیمت‌گذاری دستوری خودرو برگزار شده بود.
کد خبر: ۱۱۲۸۴۹۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۱۵

نورنیوز ضمن انتقاد از رفتارهای تحریک آمیز ضدایرانی اسرائیل درباره وقوع «رخدادهای غیرقابل پیش بینی در منطقه» هشدار داد.
کد خبر: ۱۱۲۲۳۱۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۱۳

رسانه نزدیک به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به ماجرای ادعای ارتباطات فامیلی مالک متروپل با شمخانی و مخبر واکنش نشان داد.
کد خبر: ۱۱۲۱۲۲۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۰۷

کمیسیون برنامه و بودجه مجلس درباره آخرین وضعیت پرداخت مبلغ یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی برای مقابله با کرونا گزارش داد.
کد خبر: ۱۱۲۰۷۷۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۰۴

کوچه اختر باز شد
از سال ۸۹ شورای عالی امنیت ملی بر اساس مصوبه‌ای، محدودیت‌ها در خصوص رفت و آمد میر حسین موسوی و مهدی کروبی از معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری را اعمال کرد. این محدودیت‌ها در سال‌های گذشته با روندی کاهنده ادامه داشت و مشخصا متناسب با رفتار‌های آن‌ها در میزان رعایت نظم عمومی و آرامش جامعه، تنظیم می‌شد.
کد خبر: ۱۱۱۵۵۵۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۲/۰۵

آیت‌الله رئیسی در نشست هم‌اندیشی با اصحاب رسانه دیدار کرد
رئیس‌جمهور یکی از بخش‌های مهم جهاد تبیین را اطلاع‌رسانی امیدآفرین خواند و اظهارداشت: در این بخش از بنده به عنوان رئیس‌جمهور تا یکایک مدیران و کارکنان دولت و اصحاب رسانه، همه مسئولیت داریم با اطلاع‌رسانی مسئولانه به بازسازی امید و اعتماد مردم، ارتقای سرمایه اجتماعی، مشارکت عمومی و نشاط اجتماعی کمک کنیم و در راستای خنثی کردن توطئه دشمن برای یاس‌آفرینی گام برداریم.
کد خبر: ۱۱۱۳۲۲۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۱/۲۲

شمخانی:
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: میدان و دیپلماسی را هوشمندانه بکار می‌گیریم. تجربه‌ی بیش از ۴۰ سال انقلاب به مردم ایران آموخته که اتکاء به شرق و غرب حقوق و امنیت‌شان را تامین نمی‌کند.
کد خبر: ۱۱۰۹۵۱۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۲۳

دبیر شورای عالی امنیت ملی با انتشار توییتی از تاثیر امضای همکاری‌های امنیتی میان ایران و ازبکستان گفت.
کد خبر: ۱۱۰۸۶۰۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۱۸

nabzefanavari
ostanha
bato
farhangi
jahan
economic
sport
social
parliment
نبض بورس - داخلی - ستون چپ