دلایل بازداشت‌های گسترده در عراق؛ «الزیدی» مسیر سفر به آمریکا را هموار می‌کند

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، دولت عراق به رهبری نخست‌وزیر علی الزیدی، در چارچوب یک کارزار گسترده مبارزه با فساد، دست به بازداشت‌های گسترده‌ای زده است که با پرونده معاون وزیر نفت عراق و سفر قریب‌الوقوع ایشان به آمریکا مرتبط است.

این بازداشت‌ها در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶ (۷ تیر ۱۴۰۵) اجرا شد، یک عملیات در سطح کلان محسوب می‌شود. این عملیات به دستور مستقیم علی الزیدی و با استناد به حکم قضایی صادر شده انجام شده است. یگان‌های ویژه ضدتروریسم (CTS) با یورش به منازل مقامات در منطقه سبز بغداد، دست به بازداشت‌های گسترده‌ای زدند.

طبق گزارش العربی الجدید، نیرو‌های امنیتی صبح امروز، یکشنبه ورودی‌های منطقه سبز بغداد را بستند و مانع تردد شدند. این کمپین با حمله به کاخ‌ها و منازل سیاستمداران، مسئولان و نمایندگان پارلمان آغاز شد.

از جمله بازداشت شدگان مسئولان برجسته دولت محمد شیاع السودانی، نخست وزیر سابق به اتهام فساد و نمایندگان کنونی و سیاستمداران بودند. این کمپین در سایه تحقیقات گسترده دولت در پرونده وزارتخانه‌های نفت، برق و سرمایه‌گذاری انجام شد و طی آن مشخص شد که غارت و اختلاس و پول‌شویی با میلیارد‌ها دلار صورت گرفته است.

از بین بازداشت شدگان یک رهبر سیاسی، یک نماینده زن پارلمان و یک وزیر سابق هستند. این بزرگترین کمپین ضدفساد در عراق محسوب می‌شود.

یک منبع امنیتی برجسته در بغداد اعلام کرد این کمپین در راستای تعهدات دولتی برای مقابله با فساد صورت گرفت و تأثیری در روند سیاسی یا ثبات کشور ندارد.

خودرو‌های زرهی عراق برای نخستین بار در ورودی‌های منطقه سبز دیده شدند و نیرو‌های عراقی در مناطق الصالحیه، الکراده، المنصور و القادسیه در مرکز بغداد مستقر شدند.

به گفته منابع خبری، موج بازداشت‌ها تنها در منطقه سبز و الشعب نیست، بلکه تعدادی از مناطق دیگر از جمله «الیرموک، زیونه و المنصور» را نیز شامل شده است.

این عملیات گسترده، در ادامه بازداشت پیشین عدنان الجمیلی، معاون وزیر نفت در امور پالایش، انجام شده است. 

با این حال، شورای عالی قضایی یا دولت عراق هنوز هیچ نامی را به طور رسمی تأیید نکرده و بیانیه‌ای در این باره صادر نکرده‌اند.

گفته می‌شود که اعترافات الجمیلی و افشای اطلاعات او درباره شبکه‌ای از مقامات، عامل اصلی صدور احکام بازداشت جدید و ادامه این کارزار بوده است.

پیش از این، «شیروان الدوبردانی»، نماینده پارلمان عراق، در گفت‌و‌گو با رووداو گفته بود که الجمیلی در جریان بازجویی‌ها نام ۱۲۸ مقام، از جمله تعدادی از مقامات و شخصیت‌های کُرد را لو داده است.

در جریان این عملیات، علی معارج، معاون دیگر وزیر نفت در امور توزیع، نیز بازداشت شد. پیش از این، آمریکا در ماه مه (اردیبهشت) علیه او تحریم‌هایی وضع کرده و او را به کمک به ایران در صادرات نفت متهم کرده بود.

این اقدامات با دو هدف اصلی و مرتبط دنبال می‌شوند: یکی نمایش عزم جدی دولت در مبارزه با فساد از سوی دولت جدید عراق. نخست‌وزیر عراق الزیدی که از ماه مه (اردیبهشت) بر سر کار آمده، مبارزه با فساد را به عنوان یکی از محور‌های اصلی برنامه خود اعلام کرده بود. این کارزار در راستای همان تعهدات و وعده‌های انتخاباتی او برای مقابله با شبکه‌های فساد، که از چالش‌های مزمن عراق است، اجرا شده است.

دلیل دوم ارتباط با سفر الزیدی به آمریکا دارد. در واقع این بازداشت‌ها به نوعی آماده‌سازی برای سفر به آمریکا از سوی الزیدی است.

ناظران معتقد هستند با توجه به تاکید نمایشی آمریکا در مبارزه با فساد به عنوان پروژه‌ای سیاسی برای حذف مقامات نزدیک به ایران، اقدام الزیدی به منظور هموار کردن مسیر نفوذ بیشتر آمریکا در صحنه سیاسی عراق است.

بسیاری از تحلیل‌گران و منابع دیپلماتیک این اقدامات را به عنوان بخشی از تدارک سفر قریب‌وقوع نخست‌وزیر الزیدی به آمریکا ارزیابی کرده‌اند. کارزار قاطع مبارزه با فساد، با هدف نمایش تعهد جدی دولت عراق به اصلاحات و شفافیت مالی، پیش از این سفر مهم انجام شده است.

احمد الطائی، فعال سیاسی عراقی گفت: کمپین کنونی در صورتی که فشار‌های آمریکا بر دولت برای مقابله با فساد و پول‌شویی وجود داشته باشد، ادامه خواهد داشت. دولت جدید برای پیشرفت در پرونده‌های مشخصی قبل از سفر الزیدی به واشنگتن در اواسط ماه میلادی آتی تلاش می‌کند.

به گزارش تابناک، در خصوص دخالت‌های دولت آمریکا در امور عراق از انتخاب نخست وزیر گرفته تا انتخاب وزرا «مقداد الخفاجی» نماینده پارلمان عراق گفته بود که عراق همچنان در سطوح مختلف تحت اشغال آمریکا است.

الخفاجی تاکید کرد: آمریکا به طور واضح و آشکار در امور داخلی عراق، به ویژه در روند سیاسی دخالت می‌کند. عراق در حال حاضر از اشغال جزئی توسط واشنگتن، نه تنها از نظر نظامی، بلکه در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی نیز رنج می‌برد.

وی با اشاره به وجود «فشار جدی آمریکا بر چهره‌های تأثیرگذار در روند تصمیم‌گیری سیاسی» گفت: این فشار هم گروه‌های شیعه و هم سنی را هدف قرار می‌دهد و مستقیماً با سازوکار انتخاب افرادی که در آینده سمت‌های وزارتی را بر عهده خواهند گرفت، مرتبط است که وجود وتوی آمریکایی علیه برخی چهره‌ها و بلوک‌های سیاسی را آشکار می‌کند.

این نماینده پارلمان عراق بیان کرد: این مداخلات و قیمومیت‌های خارجی برای اعضای پارلمان کاملاً غیرقابل قبول است و در راستای حفظ حاکمیت ملی، هرگونه دخالت خارجی در امور سیاسی یا سایر بخش‌ها، چه از سوی آمریکا و چه از سوی هر کشور دیگری، قاطعانه از سوی پارلمان رد می‌شود.

به گزارش تابناک، دخالت‌های آمریکا در امور سیاسی عراق از مخالفت با نامزدی نوری المالکی رئیس ائتلاف دولت قانون برای تصدی پست نخست وزیری گرفته تا باز نگه داشتن آسمان عراق برای جولان دادن رژیم صهیونیستی و هدف قرار دادن کشور‌های منطقه و نیز به کار گیری اهرم‌های اقتصادی برای تحت فشار قرار دادن دولت عراق. هدف از این تحرکات دور کردن عراق از جمهوری اسلامی ایران است غاقل از اینکه ایران و عراق پیوند‌های عمیقی با یکدیگر دارند.