نتانیاهو توافق ایران و آمریکا را به هم بزند ترامپ واکنش منفی نشان خواهد داد/ شیطان در جزئیات نهفته است

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، ایران و آمریکا روز یک شنبه ۲۴ خرداد تفاهم نامه پایان جنگ را با میانجیگری پاکستان امضا کردند.

بر اساس توافقات انجام شده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان به صورت فوری و دائمی پایان یافته و به علاوه، محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و به طور کامل خاتمه می‌یابد.

در این زمینه، شهباز شریف نخست وزیر پاکستان اعلام کرد: ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گرانه، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایتشان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. به‌ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه به خاطر کمک‌های عظیمشان در این زمینه سپاسگزارم.

نخست وزیر پاکستان نوشت: پس از گفت‌و‌گو‌های فشرده، خرسندیم اعلام کنیم که توافق صلح بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده است. هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله در لبنان را اعلام کرده‌اند.
 
مراسم رسمی امضای توافق روز جمعه، ۱۹ ژوئن در سوئیس برگزار خواهد شد.
 
ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گرانه، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایتشان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. به‌ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه به خاطر کمک‌های عظیمشان در این زمینه سپاسگزارم.
 
اکنون که توافق امضا شده است، میانجی‌گران مجموعه‌ای از جلسات را در این هفته تسهیل خواهند کرد. این گفت‌و‌گو‌های پیش از اجرا، پایه‌گذار مذاکرات فنی و مراسم رسمی امضای توافق خواهد بود.

در خصوص این موضوع، خبرنگار تابناک گفتگویی با «مارک فینو» سخنگوی پیشین وزارت خارجه فرانسه انجام داده که در ادامه آمده است. «فینو» در حال حاضر عضو ارشد بخش عدم اشاعه در «مرکز سیاست امنیتی ژنو» (GCSP) است.

*ایران و ایالات متحده به تفاهمنامه‌ای دست یافته‌اند و پس از امضای آن در ژنو، قرار است مذاکرات ۶۰ روزه‌ای درباره موضوع هسته‌ای آغاز کنند. ترامپ اعلام کرده که ایران می‌تواند به غنی‌سازی با سطح پایین اورانیوم بپردازد و در مقابل، تحریم‌های ایران تعلیق خواهد شد. آیا این همان فرمول برجام نیست؟

بله در واقع، در نگاه اول به نظر می‌رسد که بازگشت به نقطه اول است، که نشان می‌دهد برجام با وجود تصمیم ترامپ برای خروج از آن، توافقی معقول بوده است. با این حال، مثل همیشه شیطان در جزئیات نهفته است، بنابراین باید منتظر توافق نهایی باشیم تا آن را ارزیابی کنیم.

*ترامپ در ابتدا بر «غنی‌سازی صفر» و انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به آمریکا اصرار داشت. او اکنون از هر دو موضع عقب‌نشینی کرده است. در چندین مصاحبه پیش از تفاهم، تأکید کرد که اورانیوم غنی‌شده ایران را می‌توان با کمک آمریکا یا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در داخل کشور منهدم (رقیق) کرد. آیا این به نوعی شکست در اهداف اعلام‌شده‌اش برای به‌راه‌انداختن جنگ علیه ایران محسوب نمی‌شود؟

قطعاً، اما باز هم باید متن نهایی را ببینیم تا مشخص شود که چگونه عمل خواهد کرد. در هر صورت، همان‌طور که بسیاری از کارشناسان معتقد بودند، این تصور که ارتش آمریکا بتواند به‌تنهایی و بدون هیچ همکاری با ایران، ذخایر اورانیوم ۶۰٪ غنی‌شده ایران را کشف، ضبط و تصرف کند، احمقانه و غیرواقع‌گرایانه بود. 

بدیهی است که اگر ایران بپذیرد ذخایر خود را مانند دوران برجام به خارج از کشور منتقل کند، نیاز به همکاری بین‌المللی و دخالت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود.

*در حال حاضر، انتقادات تندی از سوی برخی مقامات اسرائیلی و برخی چهره‌های حزب جمهوری‌خواه علیه ترامپ مطرح شده است. ترامپ گفته است که نتانیاهو باید از این توافق خشنود باشد، زیرا به ایران اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای را نمی‌دهد. در مقابل، برخی از وزیران راست‌گرای دولت اسرائیل اعلام کرده‌اند که در مورد لبنان، خود را متعهد به توافق آمریکا با ایران نمی‌دانند. با توجه به این شرایط، رویکرد اسرائیل نسبت به این توافق چه خواهد بود؟ آیا به دنبال تضعیف آن خواهد بود؟ اگر چنین است، اهرم فشار ترامپ چیست؟

در اینجا نیز احساس دژاوو می‌کنیم (احساس می‌کنم چیز‌هایی را تجربه می‌کنم که قبلا اتفاق افتاده): زمانی که برجام در سال ۲۰۱۵ منعقد شد، نتانیاهو بسیار منتقد بود، در حالی که تشکیلات امنیتی او در خلوت، معتقد بود که این توافق هر تهدید وجودی علیه اسرائیل را برطرف کرده است. 

حالا، تحت فشار تندروترین اعضای ائتلاف خود، نتانیاهو چاره‌ای جز ابراز نارضایتی ندارد. جنگ علیه ایران به‌منظور خشنودی اسرائیل آغاز شد، اما هیچ‌یک از اهداف جنگی محقق نشده است. 

اگر اسرائیل به آتش‌بس با ایران یا لبنان پایبند نباشد، ترامپ ممکن است واکنش منفی نشان دهد، زیرا این امر «پیروزی» ادعایی او را تضعیف می‌کند. او می‌تواند مانند دوران جنگ غزه، کاهش انتقال تسلیحات به اسرائیل را مد نظر قرار دهد، هرچند تأثیر آن محدود بود.

*برخی استدلال می‌کنند که مهم‌ترین مسئله برای ترامپ در حال حاضر، بازگشایی تنگه هرمز است و اینکه پس از جام جهانی فوتبال، ترامپ ممکن است به ایران حمله کند. این استدلال از این منظر به چالش کشیده می‌شود که اگر نیاز به حمله دیگری بود، ترامپ جنگ را تا دستیابی به اهدافش ادامه می‌داد. ارزیابی شما چیست؟

به دلیل انتخابات میان‌دوره‌ای پیش‌رو و نگرانی او از تأثیر جنگ بر اقتصاد آمریکا، به احتمال زیاد ترامپ از بازگشت به خصومت‌ها اجتناب خواهد کرد. متحدان او در خلیج فارس نیز بر او فشار خواهند آورد، زیرا از جنگ متضرر شده‌اند، جنگی که ناکامی حمایت نظامی آمریکا را آشکار ساخت.

*شاید نکته‌ای که کمتر به آن توجه شد، اظهارنظر ترامپ بود مبنی بر اینکه واشنگتن می‌تواند در ازای دریافت ۲۰٪ از درآمد‌های منطقه، نقش «نگهبان منطقه‌ای» را ایفا کند. ارزیابی شما از این اظهارنظر چیست؟ آیا این مبنایی برای نظم منطقه‌ای جدید بر اساس پول بسیار بیشتر از قبل در ازای تأمین امنیت فراهم می‌کند؟ آیا تجربه جنگ اخیر با این امر تناقض ندارد؟

با ترامپ، البته، می‌توان انتظار هر چیزی را داشت. یک سیاست سنتی آمریکایی وجود دارد که هدف آن کنترل خاورمیانه به‌خاطر اهمیت استراتژیک آن از نظر انرژی و مسیر‌های تجاری است. 

یک ترتیب عمل‌گرایانه و سودمند متقابل با ایران (و احتمالاً عمان، دیگر کشور حاشیه تنگه) کاملاً غیرقابل‌تصور نیست که در آن عبور از تنگه مستلزم هزینه‌های فنی مانند کانال‌های بزرگ (سوئز، پاناما) باشد. اما در این مرحله مشخص نیست که آیا چنین توافقی از مذاکرات حاصل خواهد شد یا خیر.