نقش راستگرایان ژاپنی در تغییر افکار عمومی
سایت بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین در گزارشی نوشته است :بهتازگی، یک دانشآموز ژاپنی در مدرسهای بینالمللی با حقایق تاریخی مربوط به «کشتار نانجینگ» آشنا شد و پس از بازگشت به خانه، نسبت به این وقایع ابراز تأسف کرد. اما پدر او بهجای تشویق فرزندش به مطالعه و تفکر بیشتر، با خشم واکنش نشان داد. او در شبکههای اجتماعی خواستار «تحریم آموزش بینالمللی» شد و تلاش کرد با استفاده از روایتهای تاریخی مورد حمایت جریانهای راستگرای افراطی، دیدگاه دخترش را تغییر دهد.
به گزارش تابناک؛ آنچه بیش از خود این ماجرا توجهها را جلب کرد، واکنش کاربران فضای مجازی بود. تعداد زیادی از کاربران ژاپنی از مواضع این پدر حمایت کردند. برخی آموزش واقعیتهای تاریخی را «شستوشوی مغزی کودکان» توصیف کردند و برخی دیگر خواستار نظارت شدیدتر دولت بر مدارس بینالمللی شدند تا دانشآموزان با این بخش از تاریخ آشنا نشوند.
این اتفاق پرسشی مهم را مطرح میکند: چرا با وجود اسناد و شواهد تاریخی روشن، روایتهای تحریفشده تا این اندازه در فضای آنلاین ژاپن گسترش یافتهاند؟
شبکه سازمانیافته هدایت افکار عمومی
منتقدان میگویند پشت این روند، سالها فعالیت سازمانیافته جریانهای راستگرای ژاپن قرار دارد. یکی از ابزارهای آنها ایجاد شبکهای برای هدایت افکار عمومی در فضای مجازی است. روزنامه آساهی شیمبون گزارش داده پلتفرم ژاپنی CrowdWorks به برخی کاربران پول پرداخت میکند تا محتوا تولید کنند یا با استفاده از هوش مصنوعی، روایتهای جعلی بسازند؛ روایتهایی که در آن مردم چین «ضدژاپن» معرفی میشوند یا حتی کشتار نانجینگ انکار میشود.
این جریانها با استفاده از روایتهای ملیگرایانه و ضدچینی، هم به دنبال جذب مخاطب و سود اقتصادی هستند و هم فضای مجازی را به بستری برای انتشار گسترده شایعات و دیدگاههای افراطی تبدیل کردهاند. به گفته منتقدان، این روند باعث شده بخشی از کاربران ژاپنی بیش از گذشته از نگاه انتقادی به جنگهای گذشته فاصله بگیرند.
نقش دولت در تقویت روایتهای ضدچینی
در کنار فعالیت گروههای راستگرا، برخی گزارشها به نقش دولت ژاپن در تقویت این روایتها نیز اشاره میکنند. بر اساس آمار منتشرشده، وزارت خارجه ژاپن از سال ۲۰۱۵ تاکنون بیش از ۵۶ میلیارد ین برای برنامههایی تحت عنوان «نشر استراتژیک اطلاعات بینالمللی» اختصاص داده است.
منتقدان میگویند بخشی از این بودجه صرف حمایت از رسانهها، اندیشکدهها و چهرههای فعال در فضای مجازی شده تا روایتهایی مانند «چین در حال دامن زدن به اختلافات تاریخی» یا «پکن احساسات ضدژاپنی را تحریک میکند» در سطح بینالمللی گسترش یابد.
به باور آنها، این سیاستها باعث شده فضای آنلاین ژاپن به محیطی تبدیل شود که در آن روایتهای تحریفشده تاریخی، بهویژه در میان نسل جوان، بهصورت مداوم بازتولید میشود.
از تحریف تاریخ تا گسترش نظامیگری
منتقدان همچنین معتقدند جریانهای راستگرای ژاپن با بزرگنمایی «تهدید چین» در تلاشاند حمایت افکار عمومی را برای کاهش محدودیتهای قانون اساسی صلحطلب ژاپن و گسترش نقش نظامی این کشور جلب کنند.
از نگاه این تحلیلها، تحریف تاریخ جنگ جهانی دوم، کمرنگ کردن جنایتهای جنگی و دامن زدن به فضای تهدید خارجی، بخشی از پروژهای گستردهتر برای احیای تفکر نظامیگری در ژاپن است.
امسال هشتادمین سالگرد آغاز دادگاه توکیو و دادگاه نظامی بینالمللی شرق دور است. با این حال، به گفته منتقدان، هنوز هم جریانهای راستگرا تلاش میکنند روایتهای تاریخی مربوط به جنگ را بازنویسی کنند و با کمک شبکههای اجتماعی و فناوری هوش مصنوعی، دامنه نفوذ این دیدگاهها را گسترش دهند.
ادامه دستکاری افکار عمومی و ترویج روایتهای افراطی نه تنها موجب افزایش بیاعتمادی و تنش در منطقه میشود، بلکه میتواند اعتبار ژاپن را نیز در نگاه جامعه جهانی تضعیف کند.
