دیدگاه چین درخصوص نقش مردم در کارایی حکمرانی

به گزارش تابناک؛ روستای شی‌بادونگ استان هونان در سال ۲۰۱۳ هنوز یک روستای به شدت فقیرنشین بود. اهالی این روستا با سرانه زمین کشاورزی ۰.۰۵۵۳ هکتار و درآمد خالص سرانه سالانه تنها ۱۶۶۸ یوان تنها از طریق همین اراضی کم امرار معاش می کردند و در فقر شدید به سر می بردند. درست در همین سال، شی جین‌پینگ که تنها یک سال از انتخابش به عنوان دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست چین گذشته بود، از این منطقه بازدید کرد و برای اولین بار مفهوم «فقرزدایی دقیق» را مطرح کرد. اکنون که بیش از ده سال از آن زمان گذشته، درآمد خالص سرانه اهالی روستا بیش ۱۰ برابر شده و از ۲۰ هزار یوان فراتر رفته و حجم درآمدزایی تعاونی‌های کسب‌وکار روستا نیز از صفر به 5 میلیون یوان رسیده است. در نگاه نخست این دگرگونی نتیجه پیروزی چین در مبارزه با فقر است اما وقتی دقیق‌تر نگاه می‌کنیم، تجلی‌ دیدگاه چین به کارایی حکمرانی را در این تحول شگرف به خوبی مشاهده می‌شود.

تغییرات روستای شی‌بادونگ نتیجه کارهای مقامات محلی در یک دوره نیست بلکه حاصل تلاش‌های دوره‌های متوالی تلاش‌های مقامات و کارکنان حزب و دولت است. در اوایل سال ۲۰۱۴، لونگ شیولین به عنوان اولین رهبر تیم دولتی فقرزدایی مقیم روستای شی‌بادونگ کار در این روستا را شروع کرد. طی دو سال او روستاییان در مسیر ساخت جاده، آبرسانی و توسعه صنایع هدایت کرد. جانشینانش با ادامه دادن تلاش‌های او برای فقرزدایی، صنایعی مانند روستاگردی، کشت کیوی و فرآوری صنایع دستی قوم «مائو» مانند گلدوزی را وارد روستا کردند. در آوریل ۲۰۲۶، با تلاش‌های مستمر و امدادی هفت دوره مقامات و کارکنان حزبی و دولتی، این روستا که از «فقر قطعی» رها شده، در مسیر رفاه بیشتر پیش می‌رود که دقیقاً همان تجلی دیدگاه چین به کارایی حکمرانی است. شی جین‌پینگ این دیدگاه ویژه به کارایی حکمرانی را با این جمله جمع‌بندی کرد که «موفقیت نهایی لزوماً از زیر دست من نمی‌آید اما شامل من نیز می‌شود.»

در سیاست‌ورزی غربی دوره حکمرانی سیاستمداران معمولاً چهار تا پنج سال است و به این ترتیب هر سیاستی که بازدهی آن نیاز به بیش از ده سال زمان داشته باشد، از نظر سیاسی با ریسک‌های بزرگ مواجه است؛ به عبارت دیگر، کارها و دستاوردهای سیاستمداران به احتمال زیاد به نام جانشینان آنان ثبت خواهد شد.

دیدگاه چین به کارایی حکمرانی کاملاً متفاوت است. این دیدگاه از کادرهای حزبی و دولتی می‌خواهد بپذیرند که کارهای آنان مقدمه و زمینه‌ساز اقدامات جانشینان آنها خواهد بود. مقامات و کارکنان حزبی و دولتی شهرستان یویو در استان شانشی به مدت بیش از بیست دوره و هفتاد سال با کاشت درخت برای مهار بیابان تلاش کردند تا سرانجام آن را به آبادانی برسانند؛ به همین ترتیب، سه نسل از جنگلبانان سای‌هانبا، طی شصت سال یک دیوار سبز در زمین‌های بایر ایجاد کردند.

پشت این پدیده، درک منحصر به فرد چین از «مردم» نهفته است. در الگوی سیاسی مبتنی بر انتخابات غرب، «مردم» اغلب به سطح «رای‌دهنده»، صاحب حق رای تقلیل می‌یابند و در حالی که سیاستمداران باید گروه‌های کلیدی رای‌دهندگان خود را راضی کنند، گروه‌های ضعیف و حاشیه‌نشین به راحتی فراموش می‌شوند. سیاستمداران فقط می‌خواهند اطمینان حاصل کنند که در انتخابات بعدی برنده می‌شوند و دموکراسی به یک معنا تبدیل به «برنده شدن با کسب بیشترین آرا» شده و حقوق اقلیت اغلب در این فرایند قربانی می‌شود.

اما در چین، واژه «مردم» به معنای واقعی شامل گسترده‌ترین گروه از افراد جامعه می‌شود. به قول شی جین‌پینگ، مردم یعنی «هیچ‌کس نباید جا بماند.»

ماجرای روستای شی‌بادونگ شاید در ظاهر خیلی مهم به نظر نرسد، اما در حقیقت به خوبی نشان می‌دهد که وقتی حاکمان صبری فراتر از دوره مسئولیت خود داشته باشند و «هیچ‌کس نباید جا بماند» را خط مشی اخلاقی خود بدانند، راه برون‌رفت از بسیاری از مشکلات به ظاهر لاینحل را خواهند یافت.