جنگ و پیامدهای آن در فوتبال؛ دوران پول مفت دادن باید تمام شود/ اندوخته ما از ۶ دوره حضور در جام جهانی چیست؟

واعظی آشتیانی گفت: شرایط فعلی محصول افرادی است که در این فوتبال هستند، نان را به نرخ روز می‌خورند، دوراندیشی ندارند و ورزش را به این روز کشانده‌اند. اگر افراد عاقل و فکوری هم وجود داشتند که بتوانند ورزش را در مسیر منطقی قرار دهند، کنار خودشان نگذاشتند.

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، پس از بحران‌های ناشی از جنگی که از سوی اتحاد آمریکایی-اسرائیلی علیه ایران پیش آمده که به دنبال آن، دو کارخانه مهم فولاد کشور یعنی فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان دچار آسیب جدی شدند، خبری آمد که وزارت صمت در نامه به سازمان لیگ اعلام کرده است دو تیم سپاهان اصفهان و فولاد خوزستان تا اطلاع ثانوی در لیگ شرکت نخواهند کرد. با این حال مدیران این باشگاه‌ها از چنین نامه‌ای اظهار بی اطلاعی کردند، اما مدیرعامل باشگاه سپاهان برای ادامه حیات این باشگاه بدون وابستگی به شرکت فولاد مبارکه سپاهان راهکارهایی ارائه کرد.

امیررضا واعظی آشتیانی به عنوان مدیری که در حوزه اقتصادی فعال بوده و در ورزش هم تجربیاتی داشته در خصوص این بحران و راهکارهای عدم وابستگی فوتبال به بنگاه‌های اقتصادی دولتی با توجه به خسارات ناشی از جنگ به خبرنگار ورزشی تابناک گفت: اتفاقی که افتاده است، حاصل یک سرمایه‌گذاری دولتی بوده و این پیش‌بینی‌ها وجود داشت. بنده در این خصوص بارها با ادبیات‌های مختلف تذکر دادم و تلنگر زدم که این داستان تصدی‌گری دولت در ورزش باید برچیده شود. عاقبتش همین وضع موجود است که از ۱۶ تیم لیگ برتری ۱۳ تیم خصولتی یا دولتی هستند. سپاهان، ذوب‌آهن، استقلال، پرسپولیس، فولاد و... باید سال‌ها پیش از طریق بلوکی، سهام، واگذاری یا هر شکلی که خودشان تعیین می‌کردند، به فروش می‌رسیدند. دولت نباید بیش از این برای این باشگاه‌ها هزینه می‌کرد، اما برخی به دنبال آدرس غلط دادن بودند و با به میان کشیدن مسئولیت اجتماعی، این موضوع را توجیه می‌کردند. مسئولیت اجتماعی این نیست که صدها میلیارد هزینه کنید که سپاهان، استقلال، پرسپولیس و... با وابستگی به صنایع و پتروشیمی و بانک‌ها، پول بگیرند.

وی با تعریفی ضمنی از مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی دولتی یا وابسته به دولت، افزود: مسئولیت اجتماعی این است که جایی که فقری وجود دارد را شناسایی کرده و به کمکش برسید، نه اینکه در فوتبال پول‌پاشی کنید. آقایان می‌خواهند با پول‌پاشی در فوتبال خودشان را ارضا کنند، اما اسم این مسئولیت اجتماعی در حوزه ورزش نیست. نمی‌دانم باید خوشحال باشم یا نگران که برخی تحلیل‌ها که به آن بهایی داده نشد، در حال محقق شدن است. ورزش ما تهی از افراد فهیم و باهوش و دوراندیش است. صرفاً خود ورزش را نگاه می‌کنند و شعار می‌دهند که ورزش را به دست ورزشی‌ها بسپارید، اما نمی‌گویند و نمی‌پرسند که چرا ورزش به این وضع دچار شد. به کسانی هم که در حوزه ورزش تحلیل‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارند، بهایی داده نمی‌شود. همین است که حالا وضعیت به جایی رسیده که کاسه چه کنم به دست گرفته‌اند.

مدیرعامل سابق باشگاه استقلال که تجربه ریاست فدراسیون دوچرخه‌سواری را هم در کارنامه داشته، تأکید کرد: مردم از پول‌های کلانی که در فوتبال وجود داشته، ناراحت هستند. وضعیت موجود را می‌بینید که هنوز برای افزایش حقوق کارگران و بازنشستگان نتوانستند فرمولی ارائه بدهند و این شرایط نشان می‌دهد که از نظر اقتصادی مشکلاتی وجود دارد، اما فوتبال شده جایی که فوتبالی‌ها پول‌ها کلان دولتی بگیرند و در این وضعیت هم علیه کشور اقدام کنند. از این همه هزینه‌ای که در فوتبال شده، نه بهره‌بردای فرهنگی کردیم، نه از نظر ورزشی کاری از پیش بردیم و نه از منظر فنی توانستیم پیشرفت کنیم. اینها محصول چیست؟ محصول افرادی است که در این فوتبال هستند، نان را به نرخ روز می‌خورند، دوراندیشی ندارند و ورزش را به این روز کشانده‌اند. اگر افراد عاقل و فکوری هم وجود داشتند که بتوانند ورزش را در مسیر منطقی قرار دهند، کنار خودشان نگذاشتند.

واعظی آشتیانی یادآور شد: در کشورهایی که به فوتبال و ورزش منطقی نگاه می‌شود، اینطور نیست که ما پیش رفته‌ایم. دنیای ورزش و فوتبال از دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی تغییر کرده و در دنیا به گونه‌ای عمل کرده‌اند که در حوزه‌های فنی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بهره ببرند و بهره هم برده‌اند. چند هفته دیگر جام جهانی برگزار می‌شود و شما ببینید که آنجا چه اتفاقاتی در حوزه اقتصادی و فرهنگی رقم می‌خورد. ما چند دوره رفتیم جام جهانی؟ هر دوره می‌گویند می‌رویم تجربه کسب کنیم. تا کی؟ یک تیم یک دوره به جام جهانی می‌رود و کلی اندوخته دارد، اما ما ۶ دوره رفتیم و بازهم می‌گویند فقط دنبال تجربه هستیم. اندوخته‌های ما از شش دوره قبلی کجا مستندسازی شده و تا کی باید این نادانی‌ها را ادامه بدهیم و هیچ بهره‌ای نبریم.

وی در پاسخ به این سؤال که این روزها هم با توجه به شرایط جنگی اعلام می‌شود که صرف حضور در جام جهانی اهمیت دارد و مهم نیست که تیم ملی چه نتیجه‌ای کسب کند در حالی که عراق در جام ملت‌های ۲۰۰۷ درگیر جنگ بود و قهرمان شد و آیا جنگ فعلی می‌تواند بهانه‌ای برای نتیجه نگرفتن احتمالی باشد، گفت: ببینید این جماعت عادت دارد که آدرس غلط بدهد. برای اردو به ترکیه رفته‌اند و با تیمی که به جام جهانی نرفته بازی دوستانه داشتند و شکست خوردند. با تیمی بازی کرده‌اند که تیم رده آخر لیگ ما هم می‌توانست آن را شکست بدهد. اینها به دلیل عدم آگاهی و سؤمدیریت و عدم آشنایی با مختصات اقتصادی، به منابع و اعتبار کشور صدمه می‌زنند.

مدیرعامل سابق باشگاه استقلال با اشاره به برخی احکام انضباطی فدراسیون فوتبال که در طول سال‌ها اخیر برای برخورد با بی انضباطی بازی‌ها را بدون تماشاگر کرده‌اند، اظهار داشت: شما اگر می‌بینید مسابقه بدون تماشاگر برگزار می‌شود، حاصل فوتبال دولتی است. وگرنه در فوتبال خصوصی برای یک تماشاگر هم حساب و کتاب وجود دارد. شاید در یک مقطعی در ماه‌های اخیر بحث امنیتی مطرح بوده، اما گذشته که این بحث‌ها نبود. تیمی را جریمه می‌کنند که بازی‌اش بدون تماشاگر برگزار شود، اما این تصمیمات نه اقتصادی است و نه فنی. همه کارها روی بی خردی انجام می‌شود و اگر خرد وجود داشت، نتیجه این نبود.

واعظی آشتیانی در پاسخ به این پرسش که حالا در شرایط موجود و با توجه به آسیب‌هایی که جنگ به بدنه اقتصادی کشور وارد کرده و این خسارات به فوتبال هم تعمیم داده خواهد شد، چه راهکاری وجود دارد تا باشگاه‌های وابسته به بودجه‌های دولتی خود را نجات دهند، گفت: راهکار اصلی این است که دولت و شرکت‌های دولتی-خصولتی باید دست خود را از ورزش بیرون بکشند و اگر هم قرار است کمکی کنند، دورادور باشد. باشگاه‌ها در کشورهای دیگر چطور امور خود را می‌گذرانند؟ ساختار آنها حرفه‌ای است، مدیران حرفه‌ای دارند، اما مدیریت ما در فوتبال حرفه‌ای نیست. اینجا درآمدزایی که بلد نیستند هیچ، حتی خرج کردن هم بلد نیستند. کسی هم پاسخگوی اعمالش نیست. یادم است به یک مدیری در استقلال گفتند چرا اینطور خرج می‌کنی، گفت خودم درآمد دارم و خودم هم خرج می‌کند. اما کسی نبود که بگوید درآمد کسب کردن وظیفه‌ات است، اما برای خرج کردن باید استراتژی داشت، نه اینکه با بازیکن فسیل داخلی و بازیکن بنجل خارجی، قراردادهای سنگین ببندید.

وی با اشاره به وابستگی مالی برخی باشگاه‌ها به بنگاه‌های اقتصادی دولتی ادامه داد: اگر کارگران فولاد مبارکه، فولاد خوزستان، ذوب‌آهن و پتروشیمی در شرایط موجود اعتراضی کنند، حق دارند. با مشکل پیش‌آمده اگر هنوز پولی در ورزش هزینه می‌شود، اشتباه است چون اولین مسئولیت اجتماعی این شرکت‌ها، رسیدن به وضعیت کارکنان خودشان است.

رئیس سابق فدراسیون دوچرخه‌سواری همچنین تصریح کرد: راهکار دیگری که باید به آن توجه شود، اینکه از مدیران فهیم استفاده کنیم تا از آکادمی‌ها تولید ثروت کنند. مدیر باید در نقل و انتقالات هم هوشمندی به خرج بدهد و در جذب بازیکن با ارزش تلاش کند که باشگاه پس از یکی دو فصل از محل فروش بازیکن به درآمد برسد. چند باشگاه در فوتبال ایران سراغ دارید و چند بازیکن را می‌شناسید که به فروش رسیده‌اند تا برای باشگاه تولید ثروت کنند؟ مارکت بازیکنان فوتبال در ایران و قیمت آنها را چه کسی تعیین می‌کند؟ دلال قیمت‌گذار بازیکن است یا دلایل فنی وجود دارد؟ مارکت فوتبال دنیا با یک قیمت‌گذاری منطقی پیش می‌رود، اما بازیکنی که سال قبل در تیمش نیمکت‌نشین بوده و ۲۰ میلیارد قرارداد داشته، در سال جدید ۵۰ میلیارد می‌گیرد، بدون اینکه هیچ متری برای آن تعیین شود.

واعظی‌ آشتیانی با اشاره به خبری ارسال نامه وزارت صمت به سازمان لیگ مبنی بر اینکه دو تیم سپاهان و فولاد تا اطلاع ثانوی در لیگ فوتبال شرکت نخواهند کرد، گفت: اگر وزارت صمت چنین کاری در خصوص فولاد و سپاهان کرده، یک کار کاملاً حرفه‌ای بوده و تلنگر بزرگی است که به این فوتبال غیر حرفه‌ای بفهماند پول مفت دادن تعطیل است. پتروشیمی و بانک‌هایی هم که از استقلال و پرسپولیس حمایت می‌کنند، باید همین رویه را داشته باشند. البته بگویم تا زمانی که فدراسیون فوتبال ناکارآمد داریم، وضع بهتر از این نمی‌شود. البته کسانی که کمک کردند تا این افراد ناکارآمد در فدراسیون فوتبال بمانند، باید حالا پاسخگو باشند.