آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام آباد/ گفتگوها وارد فاز کارشناسی شد/ احتمال تمدید یک روزه مذاکرات

به گزارش تابناک به نقل از تسنیم؛ پس از گفتگوها و رایزنی‌های اولیه، گفتگوی میان هیات‌های ایرانی و آمریکایی هم‌اینک بعد از عبور از برخی کلیات، وارد جزئیات و مباحث فنی در بعضی از موضوعات شده است. 

 بر همین اساس کارشناسان دو طرف در حال بررسی جزئیات برخی مسائل هستند. 

 علیرغم اینکه مذاکرات به صورت یک روزه برنامه‌ریزی شده بود، اما این احتمال وجود دارد که برای ادامه مباحث کارشناسی مذاکرات یک روز دیگر نیز تمدید شود. با این حال هنوز این موضوع قطعی نیست. 

برخلاف برخی گمانه‌ها که روز گذشته مطرح شده بود، برد کوپر فرمانده سنتکام در هیات آمریکایی مذاکره‌کننده حضور ندارد. 
جی دی ونس معاون ترامپ به همراه ویتکاف و کوشنر در مذاکرات حاضر هستند.

رویترز به نقل از یک منبع پاکستانی اعلام کرد مذاکرات بین ونس، ویتکاف، کوشنر، قالیباف، عراقچی و فرمانده ارتش پاکستان انجام می‌شود.

بخشی از اعضای کمیته های تخصصی هیات ایرانی راهی محل مذاکرات شدند.

با توجه به رایزنی‌های فشرده در اسلام‌آباد و پیشرفت گفت‌وگوها و محدودکردن حملات رژیم صهیونیستی از بیروت به مناطق جنوبی لبنان که به‌معنای پیشرفت در اجرای آتش‌بس محسوب می‌شد و همچنین پذیرفتن آزادسازی دارایی‌های ایران از سوی طرف امریکایی و نیاز به گفت‌وگوهای کارشناسی و فنی دقیق‌تر در این زمینه، قرار شد مذاکرات میان ایران و آمریکا در اسلام‌آباد برای نهایی‌کردن این موضوعات آغاز شود.

ایران معتقد است که آتش‌بس در لبنان هنوز به طور کامل محقق نشده و آمریکا موظف است که اسرائیل را برای اجرای این تعهد ملزم کند. هیئت ایرانی این موضوع را به‌طور جد از طریق واسطه پاکستانی و‌ همچنین در اتاق گفت‌وگو پیگیری می‌کند.

هیئت ایرانی با اعلام بدبینی نسبت به طرف مقابل و درنظرگرفتن تجربهٔ بدعهدی های آمریکا در مذاکرات قبلی در این دور از گفت‌وگوها با میانجی گری پاکستان حاضر شده است.

بی‌بی‌سی در خبری اعلام کرد براساس آنچه منابع پاکستانی می‌گویند احتمالا ساعت ۵ به وقت محلی قرار است مذاکرات شروع شود ولی این ساعت به طور رسمی اعلام نشده است. 

براساس حرف‌های منابع پاکستانی احتمالا ابتدا یک جلسه سه‌گانه با حضور هیئت آمریکا و ایران و پاکستان برگزار خواهد شد و درباره روند مذاکرات تصمیم‌گیری خواهد شد.

هم‌زمان با رایزنی‌های فشرده هیئت عالی‌رتبه ایرانی با مقامات پاکستانی در اسلام‌آباد، جمهوری اسلامی ایران چهار شرط بنیادین و غیرقابل مذاکره خود را برای هرگونه توافق به میانجی‌گر ابلاغ کرد.

این شروط شامل «تثبیت حاکمیت بر تنگه هرمز»، «پرداخت کامل غرامت و خسارات جنگی توسط متجاوز» است.

«آزادسازی بی‌قیدوشرط دارایی‌های بلوکه شده» و مهم‌تر از همه، «برقراری آتش‌بس پایدار و ملموس در تمامی جغرافیای محور مقاومت» است. 

تهران با رد هرگونه دسته‌بندی میان جبهه‌های نبرد، بر امنیت یکپارچه غرب آسیا تأکید دارد. 

اکنون جهان منتظر خروجی اتاق‌های دربسته است تا ببیند آیا واشینگتن توان پذیرش این واقعیت جدید را دارد یا میدان نبرد بار دیگر سخن خواهد گفت.

در نتیجه فشارها و رایزنی‌ها، طرف امریکایی با آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده ایران موافقت کرده و اعلام کرده برای رایزنی در حوزه‌های مالی، تیمی را به اسلام آباد آورده است تا دو طرف به یک جمعبندی در این زمینه برسند.

اما با توجه به سابقه بدقولی‌ها و بدعهدی‌های پیشین آمریکا و ممانعت‌های مکرر آنها از انتقال دارایی‌های بلوکه شده ایران، طرف ایرانی به دنبال راه‌هایی است که نسبت به جدیت آمریکا در این زمینه مطمئن شود.

نخست وزیر پاکستان در دیدار با معاون رئیس جمهور آمریکا گفت که اسلام‌آباد مشتاقانه در انتظار ادامه تسهیل طرفین مذاکرات در پیشرفت به سوی صلح پایدار در منطقه است. 

به گزارش الجزیره به نقل از یک منبع دیپلماتیک پاکستانی، اگر مذاکره امروز بین هیات‌های ایرانی و آمریکایی مستقیم نباشد، گفت‌وگوها یک‌روزه خواهد بود.

یک منبع دیپلماتیک پاکستانی به خبرگزاری الجزیره گفت که پاکستان در بالاترین سطح در حال انجام تلاش‌های فشرده‌ برای برگزاری مذاکرات امروز بین هیات‌های ایرانی و آمریکایی به صورت مستقیم و با مشارکت اسلام‌آباد است.

وی افزود اگر پاکستان موفق شود، این یک پیشرفت قابل‌توجه خواهد بود و می‌توان به پیشرفت‌های بیشتر دست یافت.

به گفته این منبع، در غیر این صورت، مذاکرات به‌صورت غیرمستقیم برگزار خواهد شد و فقط امروز به طول می‌انجامد.پیش‌تر، سی‌ان‌ان احتمال چند روزه بودن مذاکرات را مطرح کرده بود که یکی از خبرنگاران اعزامی از ایران آن را رد کرد و گفت ایران فعلاً در مرحله ارزیابی طرف مقابل است و اگر گفت‌وگویی شکل بگیرد، از عصر امروز خواهد بود و فعلا برنامه‌ریزی یک‌روزه است.

این مذاکرات قرار است در آتش‌بس دو هفته‌ای برقرار شده در جنگ آمریکایی و اسرائیلی علیه ایران برگزار شود و هیات ایرانی به ریاست رئیس مجلس شورای اسلامی محمدباقر قالیباف در اسلام‌آباد حضور دارد. در طرف دیگر هم معاون ترامپ جی‌دی ونس رئیس هیات آمریکایی است.

رئیس مجلس شورای اسلامی دیشب در بدو ورود به پایتخت پاکستان در فرودگاه اسلام‌آباد با اشاره به تجربه بد مذاکره با آمریکایی‌ها که همواره با پیمان‌شکنی همراه بوده و دو بار در میانه مذاکرات به ایران حمله کردند، گفت: در مذاکرات پیش رو، اگر طرف آمریکایی آماده توافق واقعی و دادن حقوق ملت ایران باشد، از ما هم آمادگی برای توافق خواهند دید؛ اما در جنگ فعلی نشان داده‌ایم که اگر بخواهند از مذاکره برای اجرای یک نمایش بی‌حاصل و عملیات فریب استفاده کنند، آماده‌ایم تا حقوق خود را با ایمان به خدا و تکیه بر توان ملتمان محقق کنیم.

تلویزیون پاکستان اعلام کرد: مذاکرات شهباز شریف با ونس معاون اول ترامپ آغاز شد.

 نخست وزیر پاکستان ساعتی قبل با قالیباف دیدار کرده بود.

سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران نه از حقوق خود عقب نشینی می‌کند و نه کوتاه خواهد آمد، گفت: اعزام تیم دیپلماسی ایران به ریاست دکتر محمدباقر قالیباف نشان از عزم ایران برای گفت‌وگو دارد.

فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح، بدون شک محور اصلی ابتکار دیپلماتیک اسلام‌آباد در میزبانی مذاکرات ایران و آمریکا به شمار می‌رود. در حالی که پیشنهاد آتش‌بس اولیه از سوی شهباز شریف، نخست‌وزیر غیرنظامی، مطرح شد اما منابع دیپلماتیک تأکید دارند که این فرآیند بدون هدایت مستقیم و پنهان منیر به مرحله اجرا نمی‌رسید.

او که از ماه‌ پیش با معاون رئیس‌جمهور آمریکا، جی‌دی ونس و فرستاده ویژه ترامپ در تماس مداوم بوده و همزمان با وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، کانال‌های ارتباطی باز نگه داشته، توانست اعتماد هر دو طرف را جلب کند. منیر با بهره‌گیری از نفوذ نظامی و اطلاعاتی ارتش پاکستان به‌ویژه به دلیل اشراف کامل بر تحولات مرزی با ایران و شناخت عمیق از دینامیک‌های منطقه‌ای نقش «واسطه قابل اعتماد» را ایفا کرده است.

این محوریت نظامی در دیپلماسی پاکستان، ریشه در واقعیت‌های ساختاری این کشور دارد. ارتش پاکستان نه تنها در سیاست خارجی حرف اول را می‌زند، بلکه در بحران‌های منطقه‌ای مانند تنش‌های غرب آسیا، به عنوان اهرم ثبات عمل می‌کند. فیلد مارشال منیر که در اردیبهشت ۱۴۰۴ (مه ۲۰۲۵) به درجه فیلد مارشالی ارتقا یافت، با تکیه بر تجربه فرماندهی سابق اطلاعات ارتش (ISI) و رهبری در درگیری‌های اخیر با هند، توانست واشنگتن را متقاعد کند که اسلام‌آباد بهترین پل ارتباطی با تهران است. او شخصاً در جلسات پشت‌پرده، بر لزوم بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تنش‌های کشتیرانی تأکید ورزیده و همزمان تضمین‌های امنیتی لازم برای هر دو طرف را ارائه کرده است. کارشناسان معتقدند بدون حضور فعال و اقتدارآمیز منیر، هیچ یک از طرفین به میز مذاکرات اسلام‌آباد اعتماد نمی‌کردند.

ارتباط شخصی فیلد مارشال منیر با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، یکی از کلیدهای موفقیت این میانجی‌گری بوده است. ترامپ که منیر را «ژنرال مورد علاقه‌ام» خطاب کرده، حداقل سه بار در سال ۲۰۲۵ با او دیدار مستقیم داشته؛ از جمله ناهار خصوصی در کاخ سفید در ژوئن، دیدار مشترک با نخست‌وزیر شریف در سپتامبر، و جلسات بعدی. در این دیدارها، ترامپ نه تنها از دانش منیر نسبت به ایران ستایش کرده («آنها ایران را بهتر از اکثر کشورها می‌شناسند») بلکه بر نقش او در جلوگیری از جنگ با هند و ثبات منطقه‌ای تکیه کرده است. این رابطه شخصی، که فراتر از پروتکل‌های دیپلماتیک است، به منیر اجازه داده تا مستقیماً از ترامپ تمدید مهلت‌ها را درخواست کند و همزمان پیام‌های محرمانه تهران را به گوش واشنگتن برساند؛ پیوندی که اکنون به عنوان پشتوانه‌ای برای آتش‌بس عمل می‌کند و شانس تبدیل آن به صلح پایدار را تا اینجای کار افزایش داده است.