آقایان وزارت خارجه! با این همه دشمنی آمریکا و حتی شهادت رهبر انقلاب هنوز جایی برای مذاکره باقی مانده است؟

به گزارش تابناک، مصاحبه اخیر عباس عراقچی وزیر امور خارجه با شبکه آمریکایی ABC News بار دیگر بحث سیاست مذاکره با آمریکا را به فضای رسانه‌ای بازگرداند. عراقچی در این مصاحبه تأکید کرد که در حال حاضر هیچ ارتباط مستقیمی میان ایران و آمریکا وجود ندارد، اما اگر طرف آمریکایی قصد گفت‌وگو داشته باشد، مسیرهای دیپلماتیک برای تماس مشخص است.

در همین حال، اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره تمایل به مذاکره با آنچه «رهبران جدید ایران» خوانده، واکنش‌های گسترده‌ای ایجاد کرد. ترامپ مدعی شده است که آماده گفت‌وگو با ایران است.

شاید یادآوری چند تجربه تلخ و سابقه مذاکراتی با آمریکا به دوستان وزارت خارجه خالی از لطف نباشد. فقط کافیست مقداری به حافظه خود رجوع کنند، مهم‌ترین نمونه این تجربه، توافق هسته‌ای موسوم به برجام بود؛ توافقی که با حضور ایران و چند کشور اروپایی امضا شد و در ابتدا به عنوان نمونه‌ای از موفقیت دیپلماسی چندجانبه معرفی شد اما با خروج یکجانبه دولت ترامپ از برجام اعتماد سیاسی به آمریکا بار دیگر آسیب جدی دید. این اتفاق نشان داد که توافقات بین‌المللی بدون تضمین اجرایی واقعی، در برابر تغییر دولت‌ها در واشنگتن آسیب‌پذیر هستند.

بعد از قضیه برجام و در دولت چهاردهم، دو مرتبه ارد مذاکره در موضوع هسته‌ای با آمریکا شدیم، در مرحله نخست این مذاکرات و در اواسط آن مورد حمله رژیم صهیونیستی و همچنین آمریکا قرار گرفتیم بسیاری از فرماندهان ارشد نظامی کشورمان، دانشمندان هسته‌ای و هموطنانمان به شهادت رسیدند و چندین سایت هسته‌ای ما مورد اصابت قرار گرفت. 

در مرحله دوم مذاکرات با آمریکا دوباره این تجربه تلخ تکرار شد و در بهبوحه مذاکرات مورد حملات سبوعانی رژیم صهیونیستی و آمریکای جنایتکار قرار گرفتیم، به نحوی که منجر به شهادت حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی و چندین نفر از فرماندهان ارشد نظامی کشورمان شد.

 از این منظر، تقابل سیاسی و نظامی همچنان بخشی از راهبرد کلان آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن ارزیابی می‌شود.

اکنون  سوالی که در این ارتباط مطرح است این است که چرا باید بار دیگر به میز مذاکره‌ای بازگشت که سرشار از تجارب تلخ است؟ در کنار تجربه برجام، خروج یکجانبه آمریکا از توافقات، تحولات منطقه‌ای و اخیرا شهادت رهبر انقلاب، آیا هنوز می‌توان درباره اعتماد به واشنگتن صحبت کرد؟

 آمریکای جنایتکار در ادوار مختلف ثابت کرده که مذاکره برای او بیشتر به یک چرخه تکراری فشار و امتیازگیری سیاسی شباهت دارد. دیپلماسی باید همراه با تضمین‌های واقعی و رفتار عملی طرف مقابل باشد، نه صرفاً بر اساس وعده‌های سیاسی. مذاکره بدون تضمین، سیاست خارجی باید بر اساس تجربه تاریخی، قدرت چانه‌زنی و حفظ منافع راهبردی طراحی شود.

اظهارات عراقچی در مصاحبه با ABC News و این نوع مواضع نباید بدون در نظر گرفتن تجربه‌های گذشته در سیاست خارجی به کار گرفته شود.

در نهایت، این پرسش همچنان در فضای سیاسی و رسانه‌ای مطرح است که آیا با توجه به دشمنی تاریخی آمریکا با ایران و تجربه خروج واشنگتن از توافقات بین‌المللی، اساساً مذاکره با آمریکا می‌تواند منافع پایدار برای کشور ایجاد کند یا اینکه تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد؟