سرگردانی ۲۰ هزار ملوان در تنگهٔ هرمز

به گزارش تابناک به نقل از فارس،  حدود ۲۰۰۰ کشتی با ۲۰ هزار ملوان همچنان در تنگه هرمز سرگردان هستند. از زمان شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در فوریه گذشته، ایران کنترل کامل این آبراه استراتژیک را در دست گرفته و قوانین جدیدی برای تردد کشتی‌ها وضع کرده است.

روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی به زندگی عجیب ملوانان سرگردان پرداخته است. به نوشته این رسانه، ملوانان برای فرار از ترس و فشار روانی، آخر هفته‌ها روی عرشه کشتی‌های به گل نشسته کباب راه می‌اندازند. بعضی شب‌ها دور هم جمع می‌شوند و در جلسات «کریوکی» آواز می‌خوانند.

این تلاش‌ها برای «زندگی عادی» در حالی است که راکت‌ها در آسمان رد و بدل می‌شوند و عملیات رهگیری در مقابل چشمان ملوانان انجام می‌شود. یک کشیش از «ماموریت ملوانان» به فایننشال تایمز گفته که بسیاری از ملوانان از دیدن این صحنه‌ها دچار وحشت شدید شده‌اند.
به نوشته فایننشال تایمز،‌ با طولانی شدن حبس در دریا، ذخیره مواد غذایی روی کشتی‌ها در حال اتمام است. برخی ملوانان مجبور شده‌اند سهمیه غذای روزانه خود را کاهش دهند. کشیش مذکور تأکید کرده که کمبود غذا به یکی از نگرانی‌های اصلی تبدیل شده است. بسیاری از ملوانان می‌گویند اگر امکان داشت «به هر طریقی» از کشتی فرار می‌کردند.

جکلین اسمیت، هماهنگ‌کننده دریایی اتحادیه بین‌المللی حمل‌ونقل، وضعیت ملوانان را با دوران کرونا مقایسه می‌کند. او می‌گوید: «در کرونا ملوانان ماه‌ها در کشتی‌ها گیر کرده بودند چون اجازه پیاده شدن نداشتند. حالا دوباره همان وضعیت تکرار شده است.» اسمیت تأکید می‌کند ملوانان مسئول حمل ۹۰ درصد کالاهای مصرفی جهان هستند و سزاوار نیستند قربانی جنگی شوند که نقشی در آن ندارند.
برخی از این ملوانان حتی وضعیت قانونی خود را از دست داده‌اند. شرکت‌های کشتیرانی پوشش بیمه آنها را لغو کرده‌اند و حالا دیگر نمی‌توانند وارد هیچ بندری در جهان شوند.

بسیاری از ملوانان به دلیل قطعی یا اختلال شدید اینترنت، حتی نمی‌توانند با خانواده‌های خود تماس بگیرند. فایننشال تایمز به نامه یکی از ملوانان دست پیدا کرده که نوشته است: «اینجا در ایران نزدیک هرمز گیر کردیم. به دلیل پارازیت‌ها، سیستم جی‌پی‌اس نداریم. فقط با نقشه‌های کاغذی می‌توانیم موقعیت خود را تشخیص دهیم. هنوز خبری نیست.

این در حالی است که سازمان بنادر و دریانوردی ایران اخیرا با صدور پیامی رسمی خطاب به فرماندهان کشتی‌های تجاری حاضر در تنگه هرمز و آب‌های منطقه، آمادگی کامل بنادر این کشور برای ارائه خدمات عمومی دریایی، پشتیبانی فنی و خدمات بهداشتی و پزشکی را اعلام کرد.
سازمان بنادر و دریانوردی ایران تاکید کرد: «این اقدام در چارچوب مسئولیت‌های حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در حوزه ایمنی دریانوردی و ارائه خدمات بندری و دریایی انجام می‌شود و بیانگر آمادگی کامل بنادر کشور برای پشتیبانی از تردد ایمن و پایدار کشتی‌های تجاری در یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان است».

اما کشتی‌های سرگردان با وجود پیشنهاد ایران برای تأمین غذا و سوخت، از این کمک استفاده نمی‌کنند، زیرا دولت آمریکا در اول می ۲۰۲۶ هشدار داده است هرگونه پرداخت به ایران «پرداخت باج» محسوب شده و منجر به تحریم شدید کشتی و شرکت مالک آن خواهد شد. از سوی دیگر، نیروی دریایی آمریکا از ۱۳ آوریل محاصره دریایی را تشدید کرده و هر کشتی را که قصد همکاری با ایران داشته باشد، بازرسی و توقیف می‌کند.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در تاریخ ۳ می (۱۳ اردیبهشت) عملیات «پروژه آزادی» را برای هدایت کشتی‌های سرگردان اعلام کرد. او وعده داد نیروی دریایی آمریکا از ۴ می این عملیات را آغاز کند. اما این عملیات تنها ۵۰ ساعت بعد و در ۵ می متوقف شد. 

در مقابل، ایران نظام جدیدی برای مدیریت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز تدوین کرده است. بر اساس این نظام کشتی‌های تجاری برای عبور از تنگه هرمز نیاز به همکاری با تهران دارند و در ازای خدمات تخصصی، عوارض پرداخت می‌کنند.

در حالی که آمریکا با وعده‌های توخالی خود نتوانسته است کوچکترین تغییری در کنترل ایران بر تنگه هرمز ایجاد کند، ایران قوانین جدید دریانوردی در خلیج فارس را نوشته است. ۲۰ هزار ملوان اما همچنان در میان کباب و آواز و ترس از موشک‌ها، منتظر پایان جنگی هستند که خود نقشی در آن ندارند.