در مورد قوه قضاییه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


قوه قضائیه، قوه ای است مستقل که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق بخشیدن به عدالت در ایران است.  رئیس قوه قضائیه توسط رهبر ایران به مدت ۵ سال به این سمت منصوب می‌شود که باید مجتهد عادل و آگاه به امور قضایی و مدیر و مدبر باشد. ریاست قوه قضائیه را در حال حاضر بر عهده سید ابراهیم رئیسی است. پیس از او صادق آملی لاریجانی این سمت را در اختیار داشت. 

 


وظایف قوه قضاییه


در اصل ۱۵۶ قانون اساسی، وظایف متعددی برای قوه قضاییه بر شمرده شده است که از جمله آن می توان به رسیدگی‏ و صدور حکم‏ در مورد تظلمات‏، تعدیات‏، شکایات‏، حل‏ و فصل‏ دعاوی‏ و رفع خصومات‏ و اخذ تصمیم‏ و اقدام‏ لازم‏ در آن‏ قسمت‏ از امور حسبیه‏، که‏ قانون‏ معین‏ می‏ کند، احیای‏ حقوق‏ عامه‏ و گسترش‏ عدل‏ و آزادی های‏ مشروع‏، نظارت‏ بر حسن‏ اجرای‏ قوانین‏، کشف‏ جرم‏ و تعقیب‏ و مجازات‏ و تعزیر مجرمین‏ و اجرای‏ حدود و مقررات‏ مدون‏ جزایی‏ اسلام‏ و اقدام‏ مناسب‏ برای‏ پیشگیری‏ از وقوع‏ جرم‏ و اصلاح‏ مجرمین‏ اشاره کرد.


نحوه انتخاب رئیس قوه قضاییه


براساس اصل ۱۵۷ قانون اساسی، به‏ منظور انجام‏ مسئولیت‏ های‏ قوه‏ قضاییه‏ در کلیه‏ امور قضایی‏ و اداری‏ و اجرایی‏ مقام‏ رهبری‏ یک‏ نفر مجتهد عادل‏ و آگاه‏ به‏ امور قضایی‏ و مدیر و مدبر را برای‏ مدت‏ پنج‏ سال‏ به‏ عنوان‏ رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ تعیین‏ می‏ نماید که‏ عالی ترین‏ مقام‏ قوه‏ قضاییه‏ است.


وظایف رییس قوه قضاییه


رییس‏ رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ وظایف و اختیارات فراوانی دارد که از جمله آن می توان به ایجاد تشکیلات‏ لازم‏ در دادگستری‏ به‏ تناسب‏ مسئولیت‏ های‏ اصل‏ یکصد و پنجاه‏ و ششم‏. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی)، تهیه‏ لوایح‏ قضایی‏ متناسب‏ با جمهوری‏ اسلامی‏. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی)،  استخدام‏ قضات‏ عادل‏ و شایسته‏ و عزل‏ و نصب‏ آن‌ها و تغییر محل‏ ماموریت‏ و تعیین‏ مشاغل‏ و ترفیع آنان‏ و مانند این‌ها از امور اداری‏، طبق‏ قانون. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی). به موجب اصل ۱۶۴ قانون اساسی محل خدمت یا سمت قاضی را بدون رضای او نمی‏توان تغییر داد، مگر به اقتضای مصلحت جامعه با تصمیم رئیس‏ قوه‏ قضائیه پس از مشورت با رئیس ‏دیوان‏ عالی‏ کشور و دادستان کل، نصب رئیس ‏دیوان‏ عالی‏کشور و دادستان کل، با مشورت قضات دیوان ‏عالی کشور برای مدت پنج‏ سال. (براساس اصل ۱۶۰ قانون‏ اساسی)، پیشنهاد وزیر دادگستری به رئیس‏ جمهور (براساس اصل ۱۶۰ ‏قانون ‏اساسی)، تعیین ضوابط برای تشکیل دیوان‏ عالی ‏کشور (براساس اصل ۱۶۱ قانون ‏اساسی)، دیوان عدالت اداری زیر نظر رئیس‏ قوه قضائیه می‏ باشد. (براساس اصل ۱۷۳ قانون ‏اساسی) و سازمان بازرسی کل‏ کشور زیرنظر رئیس ‏قوه‏ قضائیه است. (براساس اصل ‏۱۷۴ قانون ‏اساسی) اشاره کرد.


شرایط لازم برای انتخاب رئیس قوه ‏قضائیه


ریاست قوه قضاییه براساس اصل یکصد و پنجاه‏ و هفتم‏ قانون‏ اساسی، باید دارای شرایط چون مجتهد عادل بودن، آگاه به امور قضائی بودن و مدیر و مدبر بودن باشد.


دادسرا‌ها و دادگاه‌ها


قوه قضاییه بخش اعظم را که به عهده دارد از طریق دادسرا‌ها و دادگاه‌ها انجام می‌دهد.


دادسرا‌ها


با تدوین لایحه اصلاح قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب توسط قوه قضاییه و تصویب آن در مجلس در تاریخ ۲۸/۷/۸۱زمینه برای احیای مجدد دادسرا‌ها بوجود آمد.
این قانون دارای ویژگی‌ها ومزایای فراوانی است که احیای دادسراهااصلی‌ترین مزیت وفایده آن است و به همین خاطر نیز از این قانون به قانون احیای دادسرا‌ها یاد می‌شود. توجه به صلاحیت ذاتی محاکم با تقسیم آن به دادگاه‌های عمومی و اختصاصی، ادغام دادسرای عمومی و انقلاب، تخصصی نمودن دادگاه هابا تقسیم آن به دادگاه جزایی و حقوقی، احیای مرحله فرجامی در رسیدگی به جرایم مهم، احیای محاکم رسیدگی با تعدد قضات و ارجاع رسیدگی به جرایم مطبوعاتی در دادگاهی با سیستم رسیدگی با تعدد قضات، از دیگر مزایای این قانون است که احیاو اجرای آن‌ها موجب رعایت حقوق مردم می‌گردد. با احیای دادسرا‌ها موثرترین و اصلی‌ترین گام توسط مدیریت دستگاه قضایی برای تحقق توسعه برداشته شدو امروز ما شاهد احیای دادسرا‌ها در چهار استان تهران، قم، اردبیل و ایلام هستیم.


دادگاه‌ها


بیشترین ارتباط مردم با قوه قضاییه از طریق دادگاه هاست. دادگاه‌های عمومی متداولترین دادگاه هاست. دادگاه‌های عمومی متداولترین دادگاه‌ها محسوب می‌شوند که به اکثر دعاوی و اختلافات افراد جامعه رسیدگی می‌کنندو عموما دعاوی و اختلافاتی که به دادگاه‌ها ارجاع می‌شوند به دو دسته مختلف تقسیم می‌گردند که عبارتند از::دعاوی حقوقی ودعاوی کیفری. این دو دسته دعاوی هم به لحاظ ماهیت موضوع بایکدیگراختلاف دارند و هم روال رسیدگی به هر کدام از آن‌ها تا حدودی متفاوت با دسته دیگر دعاوی می‌باشد. دادگاه‌ها به لحاظ صلاحیتی به دادگاه عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شوند. دادگاه‌های اختصاصی دادگاه‌هایی هستند که به اعتبار ماهیت و نوع دعوا، یا به اعتبار افراد و طرفین دعوا تشکیل می‌شوند، نظیردادگاه‌های نظامی، انقلاب، ویژه روحانیت و دادگاه انتظامی قضات.


دیوان عالی کشور


دیوان عالی کشور عالیترین مرجع قضایی کشورمحسوب می‌شود که در ادوار مختلف قانونگذاری به دیوان تمیز، دیوان عالی تمیز، دیوان عدالت عظمی، دیوان کشور ودیوان عالی کشور نامیده شد. براساس آنچه که در قانون اساسی پیش بینی شده است، مهمترین وظیفه آن نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی می‌باشد. مقر اصلی دیوان عالی کشور در تهران است، ولی بنابر تشخیص رئیس قوه قضاییه می‌تواند در شهرستان‌های دیگر نیز شعبی داشته باشد. تعداد شعب دیوان عالی بسته به نیاز دستگاه قضایی، می‌تواند افزایش یابد.

رئیس قوه قضاییه طبق اصل۱۶۲ قانون اساسی، رئیس دیوان عالی کشور را با مشورت قضات دیوان برای مدت ۵سال انتخاب می‌نمایدو انتخاب مجدد وی برای ادوار متوالی بلا مانع است. اولین رئیس دیوان عالی کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی شهید مظلوم آیت ا... دکتر بهشتی بود که براساس فرمان امام راحل (ره) به این سمت منصوب گردید. رئیس دیوان عالی کشور ریاست شعبه اول را نیز عهده دار است و می‌تواند اختیارات خود را در خصوص ارجاع پرونده‌ها وریاست جلسات هیئت عمومی به معاون اول قضایی یا رئیس یکی از شعب، محول نماید. هریک از شعب دیوان عالی کشور از دو نفر قاضی واجد شرایط که یکی از آن‌ها رئیس و دیگری مستشار است، تشکیل می‌شود. دیوان عالی کشور به تعداد لازم برای شعب عضو معاون خواهد داشت. عضو معاون می‌تواند وظایف هر یک از دو عضو شعبه را عهده دار گردد. تعداد معاونین نباید بیشتر از تعداد شعب باشد.


دیوان عدالت اداری


براساس اصل ۱۷۳ قانون اساسی برای رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مامورین، واحد‌ها یا آیین نامه‌های دولتی و احقاق حقوق آن‌ها در قوه قضاییه وزیر نظر رئیس این قوه، نهادی حقوقی تشکیل شده است که دیوان عدالت اداری نام دارد.

نهاد‌ها و دستگاه‌های دولتی و عمومی برای انجام وظایف خودغالبا مبادرت به صدور آیین نامه‌ها یا نظاماتی می‌نمایند که در مواردی ممکن است با مقررات قانونی مطابقت نداشته باشد. براساس اصل ۱۷۰قانون اساسی ((قضات دادگاه‌ها مکلفند از اجرای تصویب نامه وآیین نامه‌های دولتی که مخالف با قوانین و مقررات اسلامی یا خارج از حدود اختیارات قوه مجریه است خودداری کنند))وبر اساس همین اصل ((هر کس می‌تواند ابطال این گونه مقررات را از دیوان عدالت اداری تقاضا کند.))براساس ماده۱۱قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۶۰موارد زیر در حیطه صلاحیت دیوان عدالت اداری می‌باشد:

۱- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:

الف) تصمیمات و اقدامات واحد‌های دولتی اعم از وزارتخانه ها، سازمانها، موسسات و شرکت‌های دولتی، شهرداری‌ها، تشکیلات و نهاد‌های انقلابی و موسسات وابسته به آنها.

ب) تصمیمات و اقدامات مامورین واحد‌های مذکور در بند ((الف)) راجع به وظایف آنها.

پ) آیین نامه‌ها وسایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها از حیث مخالفت مدلول آن‌ها با قانون و احقاق حقوق اشخاص در مواردی که تصمیمات یا اقدامات یا مقررات مذکور بعلت بر خلاف قانون بودن آن ویا عدم صلاحیت مرجع مربوط با تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خوداری از انجام وظائفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود.

۲- رسیدگی به اعتراض و شکایات از آراءو تصمیمات قطعی دادگاه‌های اداری، هیات‌ها کمیسیون‌ها یی مانند کمیسیون‌های مالیاتی، شورای کارگاه، هیئت حل اختلاف کارگر وکارفرما، میسیون موضوع ماده۱۰۰ قانون شهردای ها، کمیسیون موضوع ماده۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها ومنابع طبیعی منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت باآنها.

۳- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولین استخدام کشوری وسایر مستخدمین واحد‌ها و موسسات مذکور در بند ((یک))و مستخدمین موسساتی که شمول این قانون نسبت به آن‌ها محتاج ذکر نام است اعم از لشگری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی.


سازمان بازرسی کل کشور


گستردگی دستگاه اداری دولت و کارگزاران آن، همواره این خطر را به دنبال دارد که گاهی در بخشی از آن، مقررات قانونی نادیده گرفته شوند و تخلفاتی صورت گیردو با توجه به این که نظارت برحسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه اداری از جمله وظائف قوه قضاییه است، سازمان‌های بازرسی کل کشور به عنوان یکی از سازمان‌های اصلی قوه قضاییه این مهم را به انجام می‌رساند.

اصل ۱۷۴ قانون اساسی در همین خصوص اشعار می‌دارد: ((براساس حق نظارت قوه قضاییه نسبت به حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه‌های اداری، سازمانی به نام ((سازمان بازرسی کل کشور))زیر نظر رئیس قوه قضاییه تشکیل می‌گردد. حدود اختیارات وظایف این سازمان را قانون تعیین می‌کند.

 

در مورد قوه قضاییه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

مرکز رسانه قوه قضاییه به ارائه توضیحاتی درباره دستور اخیر... محسنی اژه ای رئیس قوه قضاییه راجع به بررسی مجدد...
به گزارش تابناک به نقل از ایسنا مرکز رسانه قوه... قضاییه اعلام کرد در پی دیدار اخیر رئیس قوه قضاییه... درخواست رئیس قوه قضاییه از مقام معظم رهبری ۱۰۰ نفر... و فهرست ارائه شده توسط قوه قضاییه بالغ بر ۱۵...
کد خبر: ۱۰۶۶۶۴۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶


حجت الاسلام رحیمی به عنوان معاون قضایی قوه قضاییه معرفی...
والمسلمین رحیمی به عنوان معاون قضایی قوه قضاییه و جایگزین...
کد خبر: ۱۰۶۶۵۹۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶


رئیس قوه قضائیه در پیامی درگذشت پدر همسر حجت الاسلام...
قوه قضائیه متن پیام حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه ای...
کد خبر: ۱۰۶۶۴۹۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۶


انتظاراتی که از رئیس جدید قوه قضائیه وجود دارد:
قانونی در مجلس باید اولویت نخست رییس قوه باشد...
رئیس قوه قضائیه به طور جدی در نخستین دستورهای ساختاری... رئیس جدید قوه قضائیه می رود عنوان کرد این انتظارات... همان توقعی است که از رؤسای پیشین قوه می رفت... دوم اینکه دادگستری امروز ایران قوه قضائیه و عدلیه نظامی...
کد خبر: ۱۰۶۵۸۲۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


معاون اول قوه قضاییه با بیان اینکه هیچ خط قرمزی... در دوره جدید قوه قضاییه نیز برافراشته خواهد ماند ...
قوه قضاییه را برای ریاست این قوه انتخاب کردند با... حضور آیت الله رئیسی تحول خوبی در قوه قضاییه رخ... حجت الاسلام اژه ای نقشه راهی را برای قوه قضاییه... اهتمام بیشتر است معاون اول قوه قضاییه با بیان اینکه...
کد خبر: ۱۰۶۵۷۶۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲


کد خبر: ۱۰۶۵۵۹۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


و بازاجتماعی شدن مددجویان به گفتگو نشست رئیس قوه قضاییه... آن ها تاکید کرد رئیس قوه قضاییه در ادامه سخنانش... قوه قضاییه به صدور آرای خلاف شرع و قانون هم... بر یک زندان نظارت نمایند رئیس قوه قضاییه به مشمولان...
کد خبر: ۱۰۶۵۵۵۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


قوه قضائیه و اثرات آن بر بازار های حقوقی و... وکلا دادگستری و مرکز وکلا قوه قضائیه و اثرات آن... وکلای قوه قضائیه مروی انجام شود تا در ادامه به... قوه قضائیه می باشد متعهدانه به رویکردی انتقادی جهت اصلاح...
کد خبر: ۱۰۶۵۵۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


وظایف قوه قضائیه است که همواره در اسناد بالادستی قوانین... و مقررات و بیان مسئولان نظام و این قوه مورد... در سال ۱۳۹۵ توسط قوه قضائیه تدوین و ابلاغ شد... در دوره ریاست آیت الله رئیسی در قوه قضائیه تاکید...
کد خبر: ۱۰۶۵۵۱۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۱


ادعای خلاف واقع منتسب به رئیس قوه قضائیه در مورد...
به گزارش تابناک به نقل از مرکز رسانه قوه... اظهار نظری خلاف واقع از سوی رئیس قوه قضائیه منتشر... حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه ای مرکز رسانه قوه قضائیه... محسنی اژه ای در جلسه شورای عالی قوه قضائیه با...
کد خبر: ۱۰۶۵۴۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۳۱


قوه مقننه در تلاش برای کاستن از اجرای این مجازات... پیشنهاد دادگاه صادرکننده حکم قطعی و موافقت رئیس قوه قضاییه... جدیدترین اقدام معاون قضایی رئیس قوه قضاییه با صدور بخشنامه... را برای رئیس محترم قوه قضاییه پیشنهاد می نماید »...
کد خبر: ۱۰۶۵۲۲۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


واحد های ستادی قضایی و سازمان های تابعه قوه قضاییه...
انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه این معاونت اعلام کرد... و سازمان های تابعه قوه قضاییه استان های تهران و...
کد خبر: ۱۰۶۵۰۲۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۹


تاکید قوه‌ قضاییه بر اجرای قاطع آیین‌نامه اجرایی استقلال کانون وکلا:
قائم مقام معاونت حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه در... پایان خاطرنشان کرد قوه قضاییه در عین حال که بر...
قائم مقام معاونت حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه بر... آیین نامه مذکور توسط ریاست وقت قوه قضاییه و لازم... شده است افزود قوه قضاییه مصمم به اجرای آیین نامه... مجلس قوه قضاییه در ادامه به برخی مطالب که بعضا...
کد خبر: ۱۰۶۵۰۰۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸


رئیس قوه قضاییه از مردم خوزستان خواست تا اجازه ندهند...
به گزارش تابناک به نقل از ایسنا رئیس قوه قضاییه... جلسه امروز دوشنبه ۲۸ تیرماه شورای عالی قوه قضاییه با... برند هر چه زودتر برطرف شود رئیس قوه قضاییه با... قضایی که در اولین جلسه شورای عالی قوه قضاییه در...
کد خبر: ۱۰۶۴۹۶۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸


رئیس مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه از دستگیری ۴۱...
عبداللهی رئیس مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه در جلسه... امروز دوشنبه ۲۸ تیرماه شورای عالی قوه قضاییه از دستگیری...
کد خبر: ۱۰۶۴۹۶۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸


رییس قوه قضاییه با نخبگان به هم فکری با اصحاب...
کد خبر: ۱۰۶۴۸۲۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸


رئیس قوه قضاییه با تأکید بر اینکه باید بین نقد...
به گزارش « تابناک» به نقل از مرکز رسانه قوه... جامعه را بسیار مهم دانست رئیس قوه قضائیه افزود رسانه... نهادهایی که وظیفه اجتماعی دارند حائز اهمیت است رئیس قوه... رسانه و دستگاه های مختلف مانند قوه قضائیه دولت و...
کد خبر: ۱۰۶۴۸۲۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۸


رئیس قوه قضاییه گفت مبارزه با فساد اقتصادی واجب و...
مسائل اسلام را با زبان جدید تبیین کنند رئیس قوه... در این حوزه مهم جدی گرفته شود رئیس قوه قضائیه... توجه داشت و قوه قضائیه در دوره تحول و تعالی... رئیس قوه قضائیه با اشاره به برخی دوگانگی ها و...
کد خبر: ۱۰۶۴۵۳۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۶


رییس دیوان عالی کشور گفت که قوه قضاییه در دو... دو سال دوران طلایی قوه قضاییه بود...
به گزارش « تابناک» به نقل از مرکز رسانه قوه... این هفته دستخط افزود اولین سالی است که هفته قوه... قضائیه متفاوت است چون رئیس قوه قضائیه بعنوان منتخب مردم... قوه قضائیه را برعهده دارد فکر می کردید آقای رئیسی...
کد خبر: ۱۰۶۴۴۴۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۶


به گزارش تابناک به نقل از مرکز رسانه قوه... قضاییه به دنبال مشکلات ناشی از کمبود آب در استان... محسنی اژه ای رییس قوه قضاییه گزارش کنند ...
کد خبر: ۱۰۶۴۳۳۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۵


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv