در مورد قوه قضاییه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


قوه قضائیه، قوه ای است مستقل که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق بخشیدن به عدالت در ایران است.  رئیس قوه قضائیه توسط رهبر ایران به مدت ۵ سال به این سمت منصوب می‌شود که باید مجتهد عادل و آگاه به امور قضایی و مدیر و مدبر باشد. ریاست قوه قضائیه را در حال حاضر بر عهده سید ابراهیم رئیسی است. پیس از او صادق آملی لاریجانی این سمت را در اختیار داشت. 

 


وظایف قوه قضاییه


در اصل ۱۵۶ قانون اساسی، وظایف متعددی برای قوه قضاییه بر شمرده شده است که از جمله آن می توان به رسیدگی‏ و صدور حکم‏ در مورد تظلمات‏، تعدیات‏، شکایات‏، حل‏ و فصل‏ دعاوی‏ و رفع خصومات‏ و اخذ تصمیم‏ و اقدام‏ لازم‏ در آن‏ قسمت‏ از امور حسبیه‏، که‏ قانون‏ معین‏ می‏ کند، احیای‏ حقوق‏ عامه‏ و گسترش‏ عدل‏ و آزادی های‏ مشروع‏، نظارت‏ بر حسن‏ اجرای‏ قوانین‏، کشف‏ جرم‏ و تعقیب‏ و مجازات‏ و تعزیر مجرمین‏ و اجرای‏ حدود و مقررات‏ مدون‏ جزایی‏ اسلام‏ و اقدام‏ مناسب‏ برای‏ پیشگیری‏ از وقوع‏ جرم‏ و اصلاح‏ مجرمین‏ اشاره کرد.


نحوه انتخاب رئیس قوه قضاییه


براساس اصل ۱۵۷ قانون اساسی، به‏ منظور انجام‏ مسئولیت‏ های‏ قوه‏ قضاییه‏ در کلیه‏ امور قضایی‏ و اداری‏ و اجرایی‏ مقام‏ رهبری‏ یک‏ نفر مجتهد عادل‏ و آگاه‏ به‏ امور قضایی‏ و مدیر و مدبر را برای‏ مدت‏ پنج‏ سال‏ به‏ عنوان‏ رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ تعیین‏ می‏ نماید که‏ عالی ترین‏ مقام‏ قوه‏ قضاییه‏ است.


وظایف رییس قوه قضاییه


رییس‏ رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ وظایف و اختیارات فراوانی دارد که از جمله آن می توان به ایجاد تشکیلات‏ لازم‏ در دادگستری‏ به‏ تناسب‏ مسئولیت‏ های‏ اصل‏ یکصد و پنجاه‏ و ششم‏. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی)، تهیه‏ لوایح‏ قضایی‏ متناسب‏ با جمهوری‏ اسلامی‏. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی)،  استخدام‏ قضات‏ عادل‏ و شایسته‏ و عزل‏ و نصب‏ آن‌ها و تغییر محل‏ ماموریت‏ و تعیین‏ مشاغل‏ و ترفیع آنان‏ و مانند این‌ها از امور اداری‏، طبق‏ قانون. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی). به موجب اصل ۱۶۴ قانون اساسی محل خدمت یا سمت قاضی را بدون رضای او نمی‏توان تغییر داد، مگر به اقتضای مصلحت جامعه با تصمیم رئیس‏ قوه‏ قضائیه پس از مشورت با رئیس ‏دیوان‏ عالی‏ کشور و دادستان کل، نصب رئیس ‏دیوان‏ عالی‏کشور و دادستان کل، با مشورت قضات دیوان ‏عالی کشور برای مدت پنج‏ سال. (براساس اصل ۱۶۰ قانون‏ اساسی)، پیشنهاد وزیر دادگستری به رئیس‏ جمهور (براساس اصل ۱۶۰ ‏قانون ‏اساسی)، تعیین ضوابط برای تشکیل دیوان‏ عالی ‏کشور (براساس اصل ۱۶۱ قانون ‏اساسی)، دیوان عدالت اداری زیر نظر رئیس‏ قوه قضائیه می‏ باشد. (براساس اصل ۱۷۳ قانون ‏اساسی) و سازمان بازرسی کل‏ کشور زیرنظر رئیس ‏قوه‏ قضائیه است. (براساس اصل ‏۱۷۴ قانون ‏اساسی) اشاره کرد.


شرایط لازم برای انتخاب رئیس قوه ‏قضائیه


ریاست قوه قضاییه براساس اصل یکصد و پنجاه‏ و هفتم‏ قانون‏ اساسی، باید دارای شرایط چون مجتهد عادل بودن، آگاه به امور قضائی بودن و مدیر و مدبر بودن باشد.


دادسرا‌ها و دادگاه‌ها


قوه قضاییه بخش اعظم را که به عهده دارد از طریق دادسرا‌ها و دادگاه‌ها انجام می‌دهد.


دادسرا‌ها


با تدوین لایحه اصلاح قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب توسط قوه قضاییه و تصویب آن در مجلس در تاریخ ۲۸/۷/۸۱زمینه برای احیای مجدد دادسرا‌ها بوجود آمد.
این قانون دارای ویژگی‌ها ومزایای فراوانی است که احیای دادسراهااصلی‌ترین مزیت وفایده آن است و به همین خاطر نیز از این قانون به قانون احیای دادسرا‌ها یاد می‌شود. توجه به صلاحیت ذاتی محاکم با تقسیم آن به دادگاه‌های عمومی و اختصاصی، ادغام دادسرای عمومی و انقلاب، تخصصی نمودن دادگاه هابا تقسیم آن به دادگاه جزایی و حقوقی، احیای مرحله فرجامی در رسیدگی به جرایم مهم، احیای محاکم رسیدگی با تعدد قضات و ارجاع رسیدگی به جرایم مطبوعاتی در دادگاهی با سیستم رسیدگی با تعدد قضات، از دیگر مزایای این قانون است که احیاو اجرای آن‌ها موجب رعایت حقوق مردم می‌گردد. با احیای دادسرا‌ها موثرترین و اصلی‌ترین گام توسط مدیریت دستگاه قضایی برای تحقق توسعه برداشته شدو امروز ما شاهد احیای دادسرا‌ها در چهار استان تهران، قم، اردبیل و ایلام هستیم.


دادگاه‌ها


بیشترین ارتباط مردم با قوه قضاییه از طریق دادگاه هاست. دادگاه‌های عمومی متداولترین دادگاه هاست. دادگاه‌های عمومی متداولترین دادگاه‌ها محسوب می‌شوند که به اکثر دعاوی و اختلافات افراد جامعه رسیدگی می‌کنندو عموما دعاوی و اختلافاتی که به دادگاه‌ها ارجاع می‌شوند به دو دسته مختلف تقسیم می‌گردند که عبارتند از::دعاوی حقوقی ودعاوی کیفری. این دو دسته دعاوی هم به لحاظ ماهیت موضوع بایکدیگراختلاف دارند و هم روال رسیدگی به هر کدام از آن‌ها تا حدودی متفاوت با دسته دیگر دعاوی می‌باشد. دادگاه‌ها به لحاظ صلاحیتی به دادگاه عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شوند. دادگاه‌های اختصاصی دادگاه‌هایی هستند که به اعتبار ماهیت و نوع دعوا، یا به اعتبار افراد و طرفین دعوا تشکیل می‌شوند، نظیردادگاه‌های نظامی، انقلاب، ویژه روحانیت و دادگاه انتظامی قضات.


دیوان عالی کشور


دیوان عالی کشور عالیترین مرجع قضایی کشورمحسوب می‌شود که در ادوار مختلف قانونگذاری به دیوان تمیز، دیوان عالی تمیز، دیوان عدالت عظمی، دیوان کشور ودیوان عالی کشور نامیده شد. براساس آنچه که در قانون اساسی پیش بینی شده است، مهمترین وظیفه آن نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی می‌باشد. مقر اصلی دیوان عالی کشور در تهران است، ولی بنابر تشخیص رئیس قوه قضاییه می‌تواند در شهرستان‌های دیگر نیز شعبی داشته باشد. تعداد شعب دیوان عالی بسته به نیاز دستگاه قضایی، می‌تواند افزایش یابد.

رئیس قوه قضاییه طبق اصل۱۶۲ قانون اساسی، رئیس دیوان عالی کشور را با مشورت قضات دیوان برای مدت ۵سال انتخاب می‌نمایدو انتخاب مجدد وی برای ادوار متوالی بلا مانع است. اولین رئیس دیوان عالی کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی شهید مظلوم آیت ا... دکتر بهشتی بود که براساس فرمان امام راحل (ره) به این سمت منصوب گردید. رئیس دیوان عالی کشور ریاست شعبه اول را نیز عهده دار است و می‌تواند اختیارات خود را در خصوص ارجاع پرونده‌ها وریاست جلسات هیئت عمومی به معاون اول قضایی یا رئیس یکی از شعب، محول نماید. هریک از شعب دیوان عالی کشور از دو نفر قاضی واجد شرایط که یکی از آن‌ها رئیس و دیگری مستشار است، تشکیل می‌شود. دیوان عالی کشور به تعداد لازم برای شعب عضو معاون خواهد داشت. عضو معاون می‌تواند وظایف هر یک از دو عضو شعبه را عهده دار گردد. تعداد معاونین نباید بیشتر از تعداد شعب باشد.


دیوان عدالت اداری


براساس اصل ۱۷۳ قانون اساسی برای رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مامورین، واحد‌ها یا آیین نامه‌های دولتی و احقاق حقوق آن‌ها در قوه قضاییه وزیر نظر رئیس این قوه، نهادی حقوقی تشکیل شده است که دیوان عدالت اداری نام دارد.

نهاد‌ها و دستگاه‌های دولتی و عمومی برای انجام وظایف خودغالبا مبادرت به صدور آیین نامه‌ها یا نظاماتی می‌نمایند که در مواردی ممکن است با مقررات قانونی مطابقت نداشته باشد. براساس اصل ۱۷۰قانون اساسی ((قضات دادگاه‌ها مکلفند از اجرای تصویب نامه وآیین نامه‌های دولتی که مخالف با قوانین و مقررات اسلامی یا خارج از حدود اختیارات قوه مجریه است خودداری کنند))وبر اساس همین اصل ((هر کس می‌تواند ابطال این گونه مقررات را از دیوان عدالت اداری تقاضا کند.))براساس ماده۱۱قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۶۰موارد زیر در حیطه صلاحیت دیوان عدالت اداری می‌باشد:

۱- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:

الف) تصمیمات و اقدامات واحد‌های دولتی اعم از وزارتخانه ها، سازمانها، موسسات و شرکت‌های دولتی، شهرداری‌ها، تشکیلات و نهاد‌های انقلابی و موسسات وابسته به آنها.

ب) تصمیمات و اقدامات مامورین واحد‌های مذکور در بند ((الف)) راجع به وظایف آنها.

پ) آیین نامه‌ها وسایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها از حیث مخالفت مدلول آن‌ها با قانون و احقاق حقوق اشخاص در مواردی که تصمیمات یا اقدامات یا مقررات مذکور بعلت بر خلاف قانون بودن آن ویا عدم صلاحیت مرجع مربوط با تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خوداری از انجام وظائفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود.

۲- رسیدگی به اعتراض و شکایات از آراءو تصمیمات قطعی دادگاه‌های اداری، هیات‌ها کمیسیون‌ها یی مانند کمیسیون‌های مالیاتی، شورای کارگاه، هیئت حل اختلاف کارگر وکارفرما، میسیون موضوع ماده۱۰۰ قانون شهردای ها، کمیسیون موضوع ماده۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها ومنابع طبیعی منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت باآنها.

۳- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولین استخدام کشوری وسایر مستخدمین واحد‌ها و موسسات مذکور در بند ((یک))و مستخدمین موسساتی که شمول این قانون نسبت به آن‌ها محتاج ذکر نام است اعم از لشگری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی.


سازمان بازرسی کل کشور


گستردگی دستگاه اداری دولت و کارگزاران آن، همواره این خطر را به دنبال دارد که گاهی در بخشی از آن، مقررات قانونی نادیده گرفته شوند و تخلفاتی صورت گیردو با توجه به این که نظارت برحسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه اداری از جمله وظائف قوه قضاییه است، سازمان‌های بازرسی کل کشور به عنوان یکی از سازمان‌های اصلی قوه قضاییه این مهم را به انجام می‌رساند.

اصل ۱۷۴ قانون اساسی در همین خصوص اشعار می‌دارد: ((براساس حق نظارت قوه قضاییه نسبت به حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه‌های اداری، سازمانی به نام ((سازمان بازرسی کل کشور))زیر نظر رئیس قوه قضاییه تشکیل می‌گردد. حدود اختیارات وظایف این سازمان را قانون تعیین می‌کند.

 

در مورد قوه قضاییه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

از سوی مشاور رئیس دیوان عالی کشور مطرح شد
دوره ریاست جمهوری همچنان رئیس قوه قضائیه بوده و تا...
کد خبر: ۱۰۵۸۱۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۵


نشست خبری سخنگوی دستگاه قضا
سخنگوی قوه قضائیه در چهل و پنجمین نشست خبری خود... وی در ادامه با گرامیداشت هفته قوه قضاییه و یاد... هفته به همه همکاران و خانواده بزرگ قوه قضاییه از... از سوی قوه قضاییه انجام شد تدوین قانون جدید شورا...
کد خبر: ۱۰۵۸۱۰۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۵


آیت‌الله اعرافی در نشست خبری مطرح کرد؛
بنده بر قوه قضائیه را تکذیب می کنم من در...
رئیس قوه قضائیه خواهد شد در ادامه گفت موضوع ریاست... بنده بر قوه قضائیه را تکذیب می کنم من در...
کد خبر: ۱۰۵۸۱۰۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۵


قوه قضائیه را می خشکاندند تا باندهای فاسد نتوانند نام...
کد خبر: ۱۰۵۷۹۰۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۴


قوه قضاییه با ارائه توضیحاتی از جزییات و روند رسیدگی... کارنامه قوه قضاییه در رسیدگی به پرونده های معوقات بانکی... شده صرفا بر اساس تدابیر این قوه تلاش همکاران قضایی... و ضابطین قوه قضاییه است نه بانک مرکزی و سیستم...
کد خبر: ۱۰۵۷۸۷۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۴


رئیس مرکز وکلا و کارشناسان رسمی قوه قضائیه اعلام کرد...
کارشناسان رسمی قوه قضاییه گفت آزمون وکالت و آزمون کارشناسی... و مشاوران خانواده قوه قضاییه گفت خواهش می کنم کسی...
کد خبر: ۱۰۵۷۵۸۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۳


وجود دارد که از رییس قوهقضاییه تقاضا می شود...
آیین دادرسی کیفری وجود دارد که از رییس قوه &lrm... قضاییه تقاضا می شود به دلیل متفاوت بودن رای قطعی...
کد خبر: ۱۰۵۷۳۷۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۲


در همایش بررسی چالش‌های حقوقی کرونا مطرح شد:
رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه گفت با شیوع ویروس کرونا در... پژوهشگاه قوه قضاییه برگزار شد اظهار کرد متاسفانه بیش از... این بیماری سنجیده می شود رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه ادامه... داد در کشور ما نیز قوه قضاییه در کنار سایر...
کد خبر: ۱۰۵۶۱۰۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۴


یک بحث جدی دارم با دوستان قوه قضائیه اخیراً آقای...
کد خبر: ۱۰۵۵۶۸۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۲


از سوی معاونت منابع انسانی قوه قضاییه
از سوی معاونت منابع انسانی قوه قضاییه فهرست بیماری های...
به گزارش تابناک معاونت منابع انسانی قوه قضاییه اعلام...
کد خبر: ۱۰۵۴۲۵۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۴


سخنگوی قوه قضاییه
شورای نگهبان است و قوه قضائیه در فرایند اجرا و... نظارت مداخله ای ندارد البته باید اشاره کنم قوه قضائیه...
قوه قضائیه با اصحاب رسانه به صورت آنلاین برگزار شد... انتخابات به عهده شورای نگهبان است و قوه قضاییه در... ندارد وی با اشاره به سه ماموریت قوه قضاییه در... به همین منظور و بر اساس بخشنامه ریاست قوه قضاییه...
کد خبر: ۱۰۵۴۲۲۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۴


« انتشار آراء محاکم» قوه قضائیه که حداکثر ظرف ۲... فناوری اطلاعات قوه قضائیه جهت انتشار احکام به ترتیب با... و تأیید رئیس قوه قضائیه ضروری باشد جریان رسیدگی با... ریاست قوه قضائیه ارسال خواهند کرد این دستورالعمل در ۱۰...
کد خبر: ۱۰۵۳۷۰۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۲


و مشاوران خانواده قوه قضائیه به این رویه نادرست اعتراض...
رئیس مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه... طی نامه­ ای به رئیس حوزه ریاست قوه قضائیه نسبت... جهرمی رئیس مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه... حوزه ریاست قوه قضائیه نوشت « احتراما با عنایت به...
کد خبر: ۱۰۵۳۶۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۱


رئیس مرکز امور مشاوران حقوقی، وکلا و کارشناسان قوه قضاییه:
مشاوران حقوقی وکلا و کارشناسان قوه قضاییه و هیئت همراه...
و کارشناسان قوه قضاییه ضمن ابراز خرسندی از این دیدار... قوه قضاییه مطرح کرد امکانات و نیروهای خود را برای...
کد خبر: ۱۰۵۳۶۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۱


قوه قضائیه که حداکثر ظرف ۲ ماه پس از ابلاغ... این دستورالعمل توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه... رئیس قوه قضائیه ضروری باشد جریان رسیدگی با ذکر نام... ریاست قوه قضائیه ارسال خواهند کرد این دستورالعمل در ۱۰...
کد خبر: ۱۰۵۳۴۰۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۳۱


مجنون هستند که قوه عاطفه و وجدان آنها نتوانسته مانع...
کد خبر: ۱۰۵۳۳۶۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۳۱


برای قوه قضاییه تعریف کرده است از جمله اینکه اظهار... داشته قوه قضاییه قوه ای است مستقل که پشتیبان حقوق...
کد خبر: ۱۰۵۳۱۴۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۲۹


ریاست جمهوری هنوز از ریاست قوه قضائیه استعفا نداده است...
ریاست جمهوری هنوز از ریاست قوه قضائیه استعفا نداده است... و در حالیکه رئیس قوه قضائیه بود در انتخابات ریاست... جمهوری نام نویسی کرد بدون اینکه از سمتش در قوه... و همچنین طبق ماده ۳۴ همین قانون قوه قضائیه موظف...
کد خبر: ۱۰۵۲۲۵۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۲۶


برخی از عزیزان به دلیل اهمیت جایگاه قوه قضاییه تاکید... داشته باشد و دغدغه داشتند که پس قوه قضاییه چه... می شود باید بگویم که قوه مجریه اولویت دارد و...
برخی از عزیزان می گفتند کار تحول باید در قوه... ها تشکر می کنم وی گفت در کنار قوه قضائیه... یک مسئله مهم به نام قوه مجریه وجود دارد معیشت... آمده ام برخی از عزیزان به دلیل اهمیت جایگاه قوه...
کد خبر: ۱۰۵۲۰۲۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۲۵


قوه قضائیه برای رسیدگی به تخلفات افراد اقدام کند که...
سخنگوی قوه قضاییه درباره پرونده قرارداد ویلموتس گفت اولویت را... در این تشخیص دادیم که فدراسیون فوتبال بدون دخالت قوه... ورزشی غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضاییه اسماعیلی در بخشی از... است سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد اولویت را در این...
کد خبر: ۱۰۵۱۲۷۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۲۱


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv