در مورد بهره وری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات 


بهره‌وری Productivity  از مفاهیم علم اقتصاد و مدیریت است که چنین تعریف می‌شود: «مقدار کالا یا خدمات تولید شده در مقایسه با هر واحد از انرژی یا کار هزینه شده بدون کاهش کیفیت یا به این شکل: اثربخشی به همراه کارایی». به دیگر سخن، بهره‌وری عبارت است از به‌دست آوردن حداکثر سودِ ممکن با بهره‌گیری و استفاده بهینه از نیروی کار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی،  زمین،  ماشین،  پول، تجهیزات،  زمان،  مکان و…به منظور ارتقای رفاه جامعه. بهره‌وری به نسبت کار انجام شده به کاری که باید انجام می‌شده اطلاق می‌شود.
‌می‌توان گفت: برای نخستین بار لغت «بهره‌وری» را فردی به نام «کوئیزنی» در سال ۱۷۷۶ (میلادی) به‌کار بُرد. بیش از یک قرن بعد، یعنی در سال ۱۸۳۳ (میلادی)، فردی به اسم «لیترِ» بهره‌وری را «قدرت و توانایی تولید کردن» تعریف کرد. باید توجه داشت که واژه بهره‌وری با گسترش انقلاب صنعتی و جهت افزایش سودمندی حاصل از نیروی کار،  سرمایه و مواردی از این دست گسترش یافت، ولی اصطلاح بهره‌وری آب در چند ساله اخیر و به دلیل کمبود این ماده ارزشمند گسترش یافته‌است. به نظر می‌رسد که بهترین تعریف برای بهره‌وری، به‌دست‌آوردن حداکثر سود ممکن و استفاده از نیروی بهینه در مقابل هزینه صرف شده باشد.


کاربرد‌ها


بر خلاف پندار برخی افراد، بهره‌وری فقط برای صنایع نیست، بلکه بهره‌وری سطوح مختلفی دارد و همه افراد در همه سطوح نقش دارند؛ یعنی این‌که افراد می‌توانند با تفکّر، ابداعات و نوآوری‌های خود عملاً در چند سطح گوناگون مؤثر واقع گردند. سطوح مختلف بهره‌وری عبارت‌اند از:
سطح فرد
سطح گروه آموزشی
سطح گروه کاری
سطح سازمانی
سطح رشته‌های تجاری، خدماتی،  صنعتی و کشاورزی
سطح بخش‌های اقتصادی
سطح ملی و کشوری
سطح جهانی
در سطوح فردی، به‌دنبال تدابیری برای افزایش بهره‌وری فردی هستیم و در سطح گروه نیز به دنبال افزایش بهره‌وری گروهِ کاری هستیم. بدیهی است که موضوع بهره‌وری بیشتر در سطوح سازمانی و رشته‌ها مطرح می‌شود و بیشترین ضوابط و شرایطِ مربوط به بهره‌وری را می‌توان در آن‌ها مشاهده کرد. چه بسا برخی مشاغل و حتّی برخی دستگاه‌ها به دلیل انجام فعالیت‌های مُوازی و تکراری بودن وظایف سازمانی در یکدیگر ادغام شده و برخی از آن‌ها حذف شده‌اند. بهره‌وری ملّی که مهم‌ترین عنصر است از ارتباط بین دولت، اقتصاد، جغرافیا، جمعیت و فرهنگ به‌دست می‌آید که عموماً به زبان ریاضیات ترجمه می‌شود و سپس نقطه بهینه آنْ به‌دست می‌آید.


مولفه‌های بهره‌وری


بهره‌وری به عنوان یکی از معیار‌های سنجشِ فعالیت‌ها با در نظر گرفتن هدف و مقصد مدّنظر از دو زاویه مجزا قابل بررسّی است. از یک سو، نقش مفید و مؤثر بودن فعالیت در دست‌یابی به هدفِ ترسیمی ارزیابی شده و از سوی دیگر بازده فعالیت مطرح می‌شود. بر این اساس بهره‌وری را می‌توان به دو مؤلفه تجزیه کرد:
اثربخشی: میزانی که فعالیت‌های برنامه‌ریزی شده تحقق یافته و نتایج برنامه‌ریزی شده به دست آمده‌است. (کارِ درست کردن)
کارایی: رابطه بین نتیجه به‌دست‌آمده و منابع استفاده شده است. (درست کار کردن)
کارایی نشان می‌دهد که یک سازمان تا چه میزان از نهاده‌ها به‌طور بهینه در جهت تولید ستاده‌ها استفاده کرده‌است و به‌عبارتی نشان‌دهنده «صحیح انجام دادن کار» است. به این معنی که از حدّاقلِ نهاده‌ها حدّاکثرِ محصول برداشت شود.
بهره‌وری ترکیبی از کارایی و اثربخشی است. به عبارت دیگر، عملکرد سازمان در صورتی بهره‌ور خواهد بود که کارا و اثر بخش باشد و هر کدام به‌تن‌هایی نشان‌دهنده افزایش بهره‌وری نیست. پس، در مقوله بهره‌وری، اولاً کاری که انجام می‌شود باید کارِ درست و مفیدی باشد و ثانیاً این کار به بهترین نحو انجام پذیرد و در راستای اهداف باشد؛ بنابراین (بهره‌وری = اثربخشی × کارایی) و به عبارت دیگر، بهره‌وری عبارت است از تحقق هم‌زمان اثربخشی و کارایی برای مثال، وقتی تنها نیمی از اهدافِ یک فعالیت (اثربخشی پنجاه درصد) با دوبرابرِ منابع لازم (کارایی پنجاه درصد) محقق شود، بهره‌وریِ به‌دست‌آمده بیست و پنج درصد خواهد بود. دکتر جوران، در هندبوک خویش،  درست انجام دادنِ کارِ درست را بهره‌وری قلمداد می‌کند.
بر اساس مباحثی که گذشت، در یک سازمان تعدادِ ورودی برای تولید تعدادی خروجی به کار می‌رود که خروجی‌ها باید در راستای اهداف سازمانی قرار بگیرند. این موضوع در شکل زیر نشان داده شده‌است. در یک سازمان اگر میزان استفاده مطلوب از ورودی‌ها را در جهت تولید خروجی‌ها بسنجیم، در واقع میزان کارایی را سنجیده‌ایم. اگر میزان تحقّق اهداف را از خروجی‌های تولید شده بسنجیم، در واقع میزان اثربخشی را سنجیده‌ایم و از ترکیب این دو می‌توان مفهوم بهره‌وری را به این صورت استخراج کرد که به چه میزان اهدافِ سازمان با استفاده از ورودی‌ها تحقق یافته‌است.


عوامل مؤثر بر افزایش بهره‌وری


به‌طورکلّی عوامل مؤثر برای افزایش سطح بهره‌وری را می‌توان چنین برشمرد:
بهبود کیفی عامل کار، با توجه به این‌که نیروی انسانی مهم‌ترین عامل در بهبودی بهره‌وری است، لذا می‌توانند با به‌کارگیری نکات ذیل موجبات ارتقای بهره‌وری را فراهم کند.
بهبود روابط حاکم بین مدیر و کارکنان
بهبود در به‌کارگیری رهاورد‌های فنّاورانه
توجه و اصلاح عوامل محیطی
نوآوری و خلاقیت و امکان بروز آن توسط کارکنان
نقشه راه بلوغ MRM
نقشه راه بلوغ یکی از روش‌های مدیریتی برای توسعه و تحقق بهره‌وری است. اساس این روش متکی به نگاه علّت و معلولی به پدیده‌های طبیعت است. این مبحث مانند PDCA  ارائه می‌دهد و متکی بر سه عنصر برنامه‌ریزی، اجراء و اصلاح است. توضیحات کامل‌تر این مبحث در کتابی با همین عنوان در دسترس است.  


چرخه مدیریت بهره‌وری PMC


چرخه مدیریت بهره‌وری فرآیندی است که طی آن بینِ مجموعه عوامل تولید بهترین ترکیب حاصل شده و متناسب با شرایط درون و برون سازمانی در بهره‌وری تغییراتی حاصل می‌گردد. چرخه مدیریتِ بهره‌وری یک رویکرد و چارچوب عمومی متداول و مقبول جهانی است که در راستای مدیریت بهره‌وری در سازمان صورت می‌پذیرد. منظور از مدیریت بهره‌وری، اداره کردن مجموعه فعالیت‌هایی است که به منظور ارتقای بهره‌وری انجام می‌گیرد. این فعالیت‌ها شامل برنامه‌ریزی، اجرا، هدایت و هماهنگی برنامه‌های بهبود بهره‌وری در سازمان است. مدیریت بهره‌وری یک فرایند مُستمر و مداوم است.  

 

در مورد بهره وری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

خانم‌ها و آقایان؛
زیادی به دست نمی آورند پاسخ این سؤال در بهره... وری و نحوه استفاده از این افراد از زمانشان است... در این ویدیو به ۶ تکنیک بهر ه وری می...
کد خبر: ۹۶۴۸۴۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۲/۲۲


خانم‌ها و آقایان؛
کد خبر: ۹۱۲۹۶۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۳۱


گردشگری و همچنین بهره وری بیشتر در امور اقتصادی و...
گردشگری و همچنین بهره وری بیشتر در امور اقتصادی و... با بیشترین ساعات کاری است از سوی دیگر بهره وری... در آن یک دوم تا یک سوم بهره وری در... بالا بودن ساعت کاری الزاما به بهره وری بیشتر منجر...
کد خبر: ۹۰۹۳۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۳


وزیر ارتباطات در مازندران مطرح کرد:
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بر افزایش ظرفیت های صادراتی... مازندران تأکید و از افتتاح پارک فناوری فضایی برای کسب... وکارهای فضاپایه باهدف افزایش بهره وری محصولات کشاورزی خرداد به... فناوری اطلاعات محمدجواد آذری جهرمی در همایش بین المللی معرفی...
کد خبر: ۹۰۴۸۶۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۱


خانم‌ها و آقایان؛
توان خود در موقعیت های سخت بهره ببرید آشنا شوید...
کد خبر: ۸۸۵۲۷۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۳


خانم‌ها و آقایان؛
کد خبر: ۸۸۲۸۵۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۱۴


مرور روزنامه‌های چهارشنبه ۲۴ بهمن ماه؛
بهره وری اقتصادی مردمند عباس شریفی در بخشی از یادداشتی... زیادی را صرف کار کردن می کنند اما بهره وری... پاسخ آن نیست مسؤول پایین بودن بهره وری در صورت... مردم ضروری است اما برای تصمیم گیرندگان حیاتی نیست برای...
کد خبر: ۸۷۷۹۶۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۲۴


توسعه کسب و کار صادرات سودآوری بهره وری عوامل تولید... بهره وری منابع انسانی بدهی نیز جزو معیارهای سنجش شرکت...
کد خبر: ۸۷۴۱۳۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۰۹


کد خبر: ۸۳۴۰۹۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۶/۲۴


تازه ترین تحقیق بانک مرکزی از شاخص بهره وری در... جدید بانک مرکزی از شاخص بهره وری در ایران به... بهره وری نیروی کار و سرمایه تحقق یابد هدفی که... رشد سالانه بهره وری کل عوامل تولید به میزان 2...
کد خبر: ۸۲۵۶۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۵/۲۴


معنی بهره وری بالا نیست براساس شاخص بهره وری ژاپن... دارای کمترین میزان بهره وری در میان کشورهای g-7 است...
کد خبر: ۸۰۴۷۵۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۱۲


رو به کاهش بهره وری موجب شده است که رشد...
رو به کاهش بهره وری موجب شده است که رشد... ۲۰۱۶ میلادی نرخ ''بهره وری کل عوامل'' به میزان ۰... متوسط سالیانه ''نرخ بهره وری کل عوامل'' ۰ ۹ درصد... اقتصادی جدید باعث افزایش دادن نرخ بهره وری کل عوامل...
کد خبر: ۷۵۷۸۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۰/۰۲


کند که بهره وری بیشتری دارد قرار است که اهداف...
کد خبر: ۷۵۲۳۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۹/۱۳


اظهار کرد یکی از علل پایین بودن بهره وری بنگاه... به اهمیت بهره وری در محیط کار تامین رفاه و... افزود در کشورهای اروپایی بهره کشی از کارگر معنا ندارد... و بهره وری لغو شده و کارگران همان حداقل حقوق...
کد خبر: ۷۰۴۰۸۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۶


بازه دو رقمی بازگرداند روش دوم افزایش میزان بهره وری... بهره وری است بهرهوری عبارت است از به حداکثر رساندن... کار بهره ورتری باشد از ارزش بالاتری برخوردار خواهد بود...
کد خبر: ۷۰۳۷۶۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۴


کمتر از ۲۰ درصد می داند او برای افزایش بهره... وری در کارگاه ها پیشنهاد می کند نظام دستمزد از... زمینه ای به وجود آوریم که از سرمایه گذاری صورت... دیگری را نشان می دهد لذا باید به بهره وری...
کد خبر: ۷۰۳۲۷۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۳


آلاینده های ترافیکی و آلودگی ذرات ریز را بر بهره... وری خواب مشاهده نمایند بهره وری خواب درصد زمان سپری... ۶۰ درصد بهره وری خواب کمتری داشتند همچنین کسانی که... ۵۰ درصد بیشتر با احتمال بهره وری خواب روبرو بودند...
کد خبر: ۶۹۶۸۱۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۰۲


آسپرین؛
کد خبر: ۶۷۶۵۰۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۱۲/۲۲


بهره وری کیفیت و اثر بخشی نیروی انسانی افزایش یابد... تا در مسیر خود توسعه پیدا کند شاخص بهره وری... افزایش بهره وری تزریقی نیست و به مجموعه ای از... وی مهمترین عامل ضد بهره وری را نامتوازن بودن درآمد...
کد خبر: ۶۴۱۳۶۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۸/۲۶


برنامه ملی ارتقای بهره وری یکی از برنامه های 12... ملی تعداد 10 طرح اولویت دار برای بهبود بهره وری... در سال 1395 تعریف شده است بهره وری به بیانی... ساده استفاده بهینه از امکانات موجود است سازمان ملی بهره...
کد خبر: ۶۳۵۴۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۸/۰۵


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv