سنگر فقط جایی است که گلوله میبارد؟ / صندلی ایران در سازمان ملل هم «سنگر» است
به گزارش تابناک، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، صندلی و جایگاه ایران در مجمع عمومی سازمان ملل را «سنگر» توصیف کرد؛ تعبیری که با واکنش یکی از مجریان برنامه «به وقت ایران» روبهرو شد و او تأکید کرد سنگر را باید به محل واقعی مبارزه و جانفشانی محدود کرد.
بقایی چه گفته بود؟ او از «صندلی ایران در جایی مثل مجمع عمومی سازمان ملل» به عنوان یک سنگر یاد کرده بود؛ یعنی جایی که نماینده جمهوری اسلامی باید از منافع و مواضع ایران دفاع کند. در واکنش، یکی از مجریان «به وقت ایران» با تفکیک میان رزمندگان خط مقدم و دیگر فعالان کشور، این تعبیر را نادرست دانست و گفت سنگر باید برای کسانی بماند که واقعاً در میدان جنگ جان میدهند. اختلاف دقیقاً همینجاست: آیا «سنگر» یک مفهوم صرفاً نظامی است یا میتواند به معنای محل دفاع و انجام مأموریت هم به کار برود؟
- بیشتر بخوانید:
رهبر ما را بدون هیچ دلیلی ترور کردند/ از جنگ نمیترسیم و از مذاکره نمیگریزیم
اگر قرار باشد «سنگر» را فقط به خاکریز و محل اصابت گلوله محدود کنیم، بخش قابل توجهی از ادبیات سیاسی و اجتماعی خودمان را باید کنار بگذاریم. سالهاست در ادبیات رسمی کشور از دانشگاه، مدرسه، مسجد، نماز جمعه، رسانه، فعالیت فرهنگی و نهادهای اجتماعی با تعبیر «سنگر» یاد شده است. روشن است که هیچکدام از اینها ادعای همسطح بودن با سنگر یک رزمنده در میدان جنگ را ندارند؛ «سنگر» در این کاربرد، یک استعاره برای محل انجام مأموریت و دفاع از یک هدف است. بنابراین استفاده بقایی از این واژه درباره جایگاه ایران در سازمان ملل، نه عجیب است و نه به معنای یکسان دانستن کار دیپلمات با رزمنده خط مقدم.
اتفاقاً اگر معنای استعاری واژه را بپذیریم، جایگاه ایران در سازمان ملل نمونه قابل فهمی از همین کاربرد است. نماینده ایران در مجمع عمومی قرار نیست با اسلحه بجنگد؛ مأموریت او دفاع سیاسی و دیپلماتیک از منافع و مواضع کشور است. همانطور که رزمنده در سنگر نظامی مأموریت مشخصی دارد، دیپلمات نیز در جایگاه خود مأموریتی متفاوت اما واقعی دارد. اینکه برای این دو مأموریت از یک واژه استفاده میشود، به معنای حذف تفاوت میان آنها نیست.
در چنین شبی که سخن از انسجام و همدلی ملی است، شاید بهتر باشد به جای دعوا بر سر اینکه چه کسی حق دارد واژه «سنگر» را به کار ببرد، تفاوت مأموریتها را به رسمیت بشناسیم. سنگر رزمنده، سنگر است؛ جایگاه دیپلمات هم میتواند سنگر دیپلماسی باشد. دفاع از یکی، نیازی به کوچک شمردن دیگری ندارد و تعبیر بقایی را نیز میتوان دقیقاً در همین چارچوب فهمید، صندلی ایران در سازمان ملل، جایی است که نماینده کشور از آنجا از منافع ایران دفاع میکند.
